"Serce mi szybciej bić zaczyna, morfina, haszysz, amfetamina". Ale jak wyglądało życie tych, którym serce zabiło zbyt szybko?
Rołt, Skandal i Sadek – legendy polskiej sceny alternatywnej – muzyczni geniusze, których pogrążyła heroina. Współtworzyli najważniejsze nagrania polskiego rocka – "czarną Brygadę" Brygady Kryzys, Historię podwodną Lecha Janerki, wczesne utwory Armii, "czwórkę" Dezertera, mroczne romanse grupy Madame oraz kultowe albumy Houka i Kobonga. Wszyscy trzej był niezwykle utalentowani, wszyscy żyli na krawędzi, żaden nie uciekł od archetypu rockandrollowego straceńca. Śmierć każdego z nich obrosła legendą.
W książce Tomasza Lady o Januszu Rołcie, Dariuszu Hajnie i Robercie Sadowskim opowiadają przyjaciele i współpracownicy. Ich historie, choć różne, zdają się toczyć według tego samego scenariusza – wybitny i zdeterminowany muzyk, którego pokonują twarde dragi.
Romantyczni artyści nieuznający półśrodków czy mityczni rockmani żyjący według bezwzględnych reguł narzucanych przez scenę? Zagrani na śmierć to historia tragicznych artystów i opowieść o czasach, gdy na krajowej scenie powstawały rzeczy epokowe.
Książka o tym, jakim gównem są narkotyki, i ilu zdolnych, wyjątkowych ludzi pokonały. Bardzo smutna, pokazuje w większości obraz ludzi zagubionych, być może chorych (bo przecież mowa o latach 80. i 90., gdzie raczej nie rozmawiano o chorobach psychicznych, depresji itp) którzy wkroczyli na złą i niebezpieczną ścieżkę. Dodatkowo to ogromna dawka wiedzy na temat muzyki, życia z tamtych lat.
Co do samej treści, można powiedzieć że podzielona jest na trzy rozdziały, każdy poświęcony innej postaci. I jak część o Janku Rołcie i o Skandalu były superciekawe, tak trzecia część, poświęcona Sadkowi, już mniej. Dlatego, że w moim odczuciu skupiono się tam bardziej na zespołowych przepychankach, które oczywiście też pełniły ważną rolę w rozwoju wydarzeń, jednak myślę że poświęcono im zbyt dużą część, co przyćmiewało nieco postać artysty. Dużym plusem książki jest to, że mamy wypowiedzi osób związanych z tymi osobami, z ludźmi z ich otoczenia, przyjaciółmi, rodzinami itp. Autor nie pokusił się na swoje własne przemyślenia czy oceny. Z jednej strony dzięki temu książka jest autentyczna, z drugiej zaś, jako że wypowiadają się naprawdę różni ludzie, to też obraz samych głównych bohaterów jest różny - być może zalezy to na jakim etapie zycia ktos kogoś poznał. Ale to pokazuje też, że prawda być może leży gdzieś po środku, i jak bylo na prawdę, to wiedzą już tylko oni.
Jest to smutna książka, i właśnie podczas czytania jest w głowie ta myśl, że szkoda, że może panowie coś by jeszcze ciekawego w muzyce stworzyli, gdyby nie te dragi. Polecam, szczególnie fanom tego rodzaju muzyki albo po prostu zainteresowanym tamtymi czasami.
Mam pewien problem z tą książką: Po pierwsze, autor abdykuje od dziennikarskiej odpowiedzialności factcheckingu, pozostając przy zestawianiu ze sobą wielogłosu osób, z którymi rozmawiał. Parę razy doprowadza to do ciekawych skutków (np. kiedy okazało się, że każdy z członków Kobongu chciał go zreaktywować, ale był przekonany, że nie chcą tego inni), ale głównie wiąże się z tłuczeniem tego samego w kółko (wielokrotnie zdarzyło mi się przeskoczyć stronę i zauważyć to dopiero po chwili). Gdyby to była lista dialogowa jakiegoś dokumentu, skróconego do 120 minut, udało by się zachować 95% treści książki. Nie jestem też przekonany do umieszczania fragmentów innych wywiadów (nieraz "z epoki", tzn. sprzed 40 lat) na równi z historią mówioną, o czym przypomina nam się tylko raz, w przypisie przy pierwszej wypowiedzi. Większym problemem jest jednak to, że nie udaje się odejść od tej mitologii rockandrollowego stylu życia, romantycznych straceńców, zbyt jurodiwych na ten świat. Wręcz przeciwnie, czytamy o tym raz po raz, a ukoronowaniem jest zaproszenie czytelnika na groby "zagranych" (bo tak rozumiem umieszczenie ich "adresów" po każdym z rozdziałów") . Na plus - daje jakiś tam wgląd w funkcjonowanie sceny (warszawskiej) w latach 80. i 90.
Ciekawa pozycja, zwłaszcza dla ludzi, którzy interesują się historią polskiej muzyki alternatywnej. Z jednej strony ciekawym pomysłem jest skonstruowanie książki wyłącznie na podstawie porozrzucanych zdań świadków tych zdarzeń, z drugiej zabrakło mi poprowadzenia narracji przez samego autora. Świadczy to być może o obiektywności tego reportażu, ale żeby nie traktować tego jak „kopiuj wklej” powinien być poświęcony jeszcze jeden rozdział, podsumowujący, o charakterze posłowia, coś w ten deseń.
This entire review has been hidden because of spoilers.
Ta książka to kawał historii polskiej muzyki. Pokazuje też artystyczny klimat Warszawy i Polski w ogóle. Nie każdemu się spodoba, bo nie każdy zagłębiał się w takie rejony muzycznie i wtedy może czuć się znużony mnogością szczegółów. Dla fanów i zwolenników alternatywy tamtych czasów to kopalnia wiedzy.
Smutna książka o tym, co narkotyki robią z życiem. Dla osób interesujących się latami 80. i 90. w kontekście polskiej muzyki to cenna pozycja. Uzupełniłem braki, głównie w temacie Roberta Sadowskiego. Pozostaje taka myśl po przeczytaniu, że szkoda.
Naprawdę nie trawię ebooków. Tę książkę przeczytałem jednak w takiej formie, nie czekając na papierowe wydanie. I niech to będzie najlepsza recenzja "Zagranych".