Formatief handelen: Van instrument naar ontwerp

by René Kneyber, Dominique Sluijsmans, Valentina Devid

Veel scholen en opleidingen zijn of willen aan de slag met formatief handelen. Of het nu is om leerlingen en studenten te motiveren, hun zelfsturing te vergroten of om een betere balans te vinden tussen onderwijs en toetsing. Docenten zoeken echter vooral naar concrete manieren om formatief handelen te organiseren in de dagelijkse onderwijspraktijk. Hoe kan formatief handelen bijdragen aan een succesvol leerproces voor de leerling of student, maar ook aan een succesvol instructieproces voor de leraar en docent? In dit boek schetsen de auteurs aan welke uitvoeringsprincipes formatief handelen trouw moet blijven om van praktische en inhoudelijke betekenis te kunnen zijn. Ook maken ze duidelijk hoe docenten feedback effectiever en efficiënter kunnen inzetten, en welke essentiële rol de ‘vergeten strategie’ van kwaliteitsbesef bijbrengen hierin speelt. Kernboodschap van het boek is dat een geslaagde implementatie van formatief handelen en feedback in lessen begint bij een doordacht onderwijsontwerp. Als een docent immers een helder beeld heeft op de beoogde onderwijsdoelen en de samenhang tussen deze doelen, geeft dit houvast hoe formatief handelen in de dagelijkse didactiek zo optimaal mogelijk kan worden vormgegeven. Dit boek is geschikt voor leraren, docenten, leidinggevenden en curriculumontwikkelaars van primair tot hoger onderwijs. De auteurs van dit boek zijn experts op het gebied van formatief handelen, feedback een curriculumontwerp en werken samen binnen Toetsrevolutie.

Genres: Education

112 pages, Paperback

Published March 1, 2022

About the author

René Kneyber is voormalig docent wiskunde, en tegenwoordig trainer, adviseur en bestuurder van Toetsrevolutie. Hij schreef en vertaalde meer dan vijftien boeken, waaronder Toetsrevolutie. Van 2015 tot 2022 was hij kroonlid van de Onderwijsraad. Samen met Valentina Devid en Flemming van de Graaf maakt hij de LLEARN-podcast

Reviews

[Xavier Roelens · Rating 4 out of 5]

Inspirerend boek voor alle leerkrachten, lijkt me. Ik denk dat leerkrachten die creatieve vakken geven waar feedback sowieso al een bouwsteen in is, hier vooral een versterking van en onderbouw aan hun werkmethode in kunnen vinden. Ik zie toch voor mezelf hoe ik dankzij dit boek mijn intuïtieve aanpak bewuster en daardoor doelgerichter kan maken. Voor andere leerkrachten kan het een mindfuck en paradigmashift worden, maar wel een vruchtbare, daar ben ik van overtuigd.

Het boek is door Nederlanders geschreven, maar staat los van enige onderwijscontext. Het verklaart wellicht wel waarom het boek maar in 1 Vlaamse bibliotheek te vinden is. Ik ben in elk geval blij dat iemand op Goodreads het op mijn radar bracht en dat ik het via IBL uit Hasselt heb laten afkomen. En nu ga ik naar mijn plaatselijke boekhandel mailen om een exemplaar te bestellen, zodat ik de inspiratie ook echt kan inoefenen.

[Wouter · Rating 4 out of 5]

Dit boek is praktischer en zelf-kritischer dan De Toetsrevolutie. Het geeft een aantal goede handvatten en ideeën om met formatief handelen te gaan beginnen. Echter, dit boek zegt ook dat wil je formatief handelen onder de knie krijgen, dat je dan een paar jaar bezig zult zijn. Het boek geeft je dus geen 'quick fix' en vraagt om een gedegen investering. Een investering die naar mijn mening het waard is.

[Bas]

Helder en overzichtelijk boek over een belangrijk onderwerp: formatief handelen. En heel fijn dat zowel de digitale versie van het boek zelf als de cursusmaterialen (waaronder, aan het einde, een lijstje met veel extra leestips) gratis beschikbaar zijn via de site van Toetsrevolutie.
Het boek is feitelijk en schematisch, zelf had ik nog wel behoefte aan wat meer praktische voorbeelden van geslaagde toepassingen hiervan.

[Annet · Rating 4 out of 5]

Voortschrijdende inzichten als vervolg op het boek Toetsrevolutie. Van misverstanden over wat formatief handelen is tot concrete handelingstips en een gedegen model voor lesontwerpen. Wat me vooral aanspreekt is de focus op de uiteindelijke bedoeling van het onderwijs: betere mensen maken i.p.v. betere producten.

[Fifi · Rating 4 out of 5]

‘Het gaat er niet om tot perfect werk te komen; het gaat erom dat de leerlingen of studenten begrijpen hoe ze tot perfect werk kunnen komen.’
#DeZinVanHetBoek

Korte review:
Deze vrij beknopte, maar uiterst informatieve uitgave, is een vervolg op de Toetsrevolutie-boeken die René Kneyber en Dominique Sluijsmans eerder samenstelden. Na vele gesprekken met docenten stelden de auteurs vast dat die vaak nog wel worstelen met wat formatief handelen precies is en hoe ze hier handen en voeten aan moeten geven. Met dit boekje brengen ze verduidelijking aan en laten ze zien wat je kunt doen om het effectief te laten zijn. Daarbij is de boodschap lekker realistisch: dit vraagt om een doordachte aanpak.

Volledige review, zie mijn blog

[Tim Berkien · Rating 4 out of 5]

Geen boek om even rustig in te lezen. Wél een boek om direct te verwerken tot een eigen proces van formatief handelen. Dat heb ik dan ook gedaan. Uitstekende handvatten om het te zien als een geheel proces in plaats van de simpele inzet van werkvormen. Aanrader.

[Aiwendil · Rating 5 out of 5]

An important step forward for education and a worthwhile investment for every teacher that reads this book and then successfully transfers these concepts to their everyday practice.