Cuốn sách gồm những câu chuyện viết về cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của đại văn hào người Nga Lev Nikolayevich Tolstoy, từ những ngày thơ ấu ở Yasnaya Polyana đến những ngày trải qua biến cố của gia đình ở Moscow. Từ khi tình yêu văn học bắt đầu nảy nở cho đến khi ông tạo dựng cho mình một hành trang quý giá trên con đường cầm bút và viết nên những tác phẩm để đời.
Cuộc sống trong quân ngũ và những ngày tháng du ngoạn ở Tây Âu, Samara… đã giúp Lev Tolstoy hiểu sâu sắc hơn về mọi tầng lớp trong xã hội, nhận thấy sự bất công, ông thương cảm cho những người lao động nghèo khổ, muốn thay đổi cuộc sống của họ nhưng học thuyết ông đưa ra lại không tưởng. Mâu thuẫn giữa tư tưởng và hiện thực mà ông đang sống đã dẫn đến những bi kịch trong chính gia đình ông.
Lev Tolstoy đã để lại một di sản văn học vô cùng giá trị gồm nhiều thể loại. Ông là mẫu mực của nghệ thuật chân chính, là cây đại thụ tỏa bóng mát cho nhiều thế hệ nhà văn, mang đến thành tựu lớn của cả một thời đại rực rỡ trong văn học Nga thế kỉ XIX.
Lev Nikolayevich Tolstoy sinh ngày 28 tháng 8 năm 1828, mất ngày 20 tháng 11 năm 1910. Ông là đại văn hào người Nga, nhà triết học, nhà cải cách giáo dục, nhà tư tưởng đạo đức, người theo chủ nghĩa hòa bình… Ông còn được mệnh danh là tiểu thuyết gia vĩ đại nhất, đặc biệt với hai tác phẩm Chiến tranh và hòa bình và Anna Karenina là hai kiệt tác nổi tiếng, là đỉnh cao của văn học hiện thực, đã đưa tên tuổi của ông đến với thế giới. Cả cuộc đời ông cống hiến cho văn học nghệ thuật, ông để lại một khối lượng các tác phẩm đồ sộ, trong đó có nhiều thể loại như tiểu thuyết, bút kí, truyện ngắn và truyện ngụ ngôn được trẻ em vô cùng yêu thích…
Lev Tolstoy - Nhà văn hiện thực thiên tài (Kể chuyện cuộc đời các thiên tài, #5) by Rasmus Hoài Nam
Giới thiệu nội dung
Lev Tolstoy - Nhà Văn Hiện Thực Thiên Tài là một trong 10 cuốn Kể chuyện cuộc đời các thiên tài, xuất bản bởi Tân Việt. Bộ sách là những câu chuyện sinh động khắc họa cuộc đời và quá trình sáng tạo của những con người vĩ đại đã làm thay đổi cả thế giới.
Bá tước Lev Nikolayevich Tolstoy được coi là một trong những tác giả vĩ đại nhất mọi thời đại. Ông đã nhận được các đề cử cho giải Nobel Văn học hằng năm từ 1902 đến 1906 và giải Nobel Hòa bình vào các năm 1901, 1902 và 1909. Sinh ra trong một gia đình quý tộc Nga vào năm 1828, tác phẩm đáng chú ý của Tolstoy bao gồm Chiến Tranh Và Hòa Bình (năm 1869) và Anna Karenina (1878), thường được coi là đỉnh cao của tiểu thuyết hiện thực. Ông cũng viết kịch, truyện ngắn, truyện ngụ ngôn và nhiều bài tiểu luận triết học.
Rasmus Hoài Nam: Đang cập nhật
Tổng quan
Vào thế kỷ thứ 19, bầu trời văn học Nga xuất hiện một ngôi sao sáng. Đó chính là đại văn hào Lev Nikolayevich Tolstoy - một nghệ sĩ hiện thực thiên tài và một con người vĩ đại trong lịch sử nhân loại. Cuốn sách Lev Tolstoy - Nhà Văn Hiện Thực Thiên Tài thuật lại cuộc đời Lev Tolstoy theo trình tự thời gian, lồng ghép các đoạn trích trong những tác phẩm văn học tiêu biểu của ông theo từng thời kỳ, giúp độc giả hiểu khái quát về cuộc đời, diễn biến tâm lý, cũng như quá trình sáng tác văn học của tác gia tầm cỡ thế giới này.
Nội dung thứ nhất: Dòng dõi quyền quý và hành trình đến với văn học.
Lev Tolstoy được sinh ra tại khu đất đai của cha ông ở Yasnaya Polyana, tại Tula Guberniya, thuộc vùng Trung Nga. Gia đình Tolstoy là một dòng dõi quý tộc lâu đời. Mẹ của ông vốn là nữ công tước Volkonsky, trong khi bà ông có nguồn gốc xuất thân từ gia đình hoàng gia Troubetzkoy và Gorchakov. Sinh ra trong một gia đình đại quý tộc bậc nhất ở Nga khiến Tolstoy rất khác biệt với những nhà văn cùng thế hệ. Các tác phẩm của ông luôn thấm đẫm ý thức và trăn trở về vấn đề giai cấp.
Tuổi thơ và thời niên thiếu của Tolstoy là sự xê dịch giữa Moskva và Yasnaya Polyana, trong một đại gia đình với ba người anh trai và một chị gái. Thời niên thiếu của ông được thuật lại rất sống động qua những trang viết gửi cho người viết tiểu sử của mình, là Pavel Biryukov.
Mẹ qua đời khi ông mới lên hai, và cha ông cũng mất khi ông mới lên chín. Trách nhiệm dạy dỗ những đứa con nhà Tolstoy sau đó được giao vào tay người cô họ, Madame Ergolsky - người được cho là hình mẫu của Sonya trong tiểu thuyết Chiến Tranh Và Hòa Bình.
Năm 1844, Tolstoy bắt đầu học luật và các ngôn ngữ phương Đông tại Đại học Kazan. Tuy nhiên, ông cảm thấy việc học ở trường quá bó buộc và bỏ học khi đang ở năm thứ ba để tự tìm tòi những chủ đề mình yêu thích. Tolstoy là người có suy nghĩ độc lập và không chấp nhận một cuộc sống không có chủ đích. Từ rất sớm, nhật ký của ông cho thấy một sự đau khổ, không bao giờ thỏa mãn về giá trị đạo đức của cuộc sống. Quyển nhật ký cũng thể hiện sự thực nghiệm kỹ thuật phân tích tâm lý sẽ trở thành vũ khí văn chương chủ chốt của ông sau này.
Năm 1849, ông về cư trú tại Yasnaya Polyana - nơi ông cố gắng trở nên hữu ích cho những người nông dân nhưng thất bại trong việc chế tạo máy đập lúa. Không từ bỏ ý tưởng cao đẹp của mình, Lev Tolstoy tiếp tục tìm kiếm cách khai mở đời sống nông dân thông qua văn học.
Nội dung thứ 2: Những tác phẩm gây tiếng vang lớn ra đời.
Tiểu thuyết của Tolstoy luôn tìm cách thể hiện hiện thực xã hội Nga mà ông đang sống. Những cuốn sách được xuất bản đầu tiên của ông là ba cuốn tiểu thuyết tự truyện: Thời Thơ Ấu, Thời Niên Thiếu và Thời Tuổi Trẻ, trong giai đoạn những năm 1852 đến 1856. Chúng kể câu chuyện về người con trai một địa chủ lớn và sự nhận thức chậm chạp của anh ta về những khác biệt giữa bản thân và những người nông dân của mình. Một phần lớn cuộc đời của Tolstoy đã được thể hiện ở đó, những cuốn sách vì thế chứa đựng nhiều thông tin xác đáng về tuổi trẻ của ông.
Chiến Tranh Và Hòa Bình nói chung được coi là một trong những tiểu thuyết vĩ đại nhất từng được viết, nổi tiếng về tầm vóc và tính thống nhất. Nó gồm tới 580 nhân vật: nhiều nhân vật có thật trong lịch sử và một số người khác là tưởng tượng. Câu chuyện miêu tả từ những hoạt động trong cuộc sống gia đình tới những tổng hành dinh của Napoleon, từ triều đình Sa hoàng Nga Alexander I tới những chiến trường Austerlitz và Borodino. Cuốn tiểu thuyết đã thể hiện học thuyết của Tolstoy về lịch sử và tính vô nghĩa của các cá nhân như Napoleon và Alexander.
Nhưng quan trọng hơn, sức tưởng tượng của Tolstoy đã tạo ra một thế giới rất đáng tin, rất hiện thực, tới mức không dễ nhận ra đa số các nhân vật của ông trên thực tế đều không tồn tại, và rằng Tolstoy không bao giờ tận mắt thấy thời đại được ông miêu tả trong tiểu thuyết. Một điều cũng đáng ngạc nhiên là, Tolstoy không coi Chiến Tranh Và Hòa Bình là một tiểu thuyết, cũng như ông không coi nhiều tiểu thuyết nổi tiếng của Nga được viết vào thời đó là tiểu thuyết. Đối với ông, nó là một sử thi bằng văn xuôi.
Chính Anna Karenina (năm 1877) mới cuốn sách được Tolstoy coi là tiểu thuyết thực sự đầu tiên của ông, là tác phẩm được xây dựng và sắp xếp tinh vi, công phu nhất. Nó tường thuật hai câu chuyện song song: một phụ nữ ngoại tình bị kẹt trong những quy định và những trò lừa dối của xã hội và một điền chủ mê triết học (như Tolstoy) - người làm việc cùng với những nông dân trên cánh đồng và tìm cách cải thiện cuộc đời họ. Cuốn tiểu thuyết cuối cùng của ông là Phục Sinh, xuất bản năm 1899, kể câu chuyện của một vị quý tộc tìm cách chuộc lại một lỗi lầm đã phạm phải từ nhiều năm trước, trong đó có thể hiện rất nhiều quan điểm mới của Tolstoy về cuộc sống.
Các tác phẩm sau này của Tolstoy xuất phát từ ước vọng và lòng nhiệt tình từ trong sâu thẳm những quan niệm đạo đức khắc khổ của ông. Đặc biệt, đề tài "ra đi" nổi bật trong sáng tác của ông. "Ra đi" ở đây là chạy trốn khỏi giai cấp để tìm đến cuộc sống mới tốt đẹp hơn - nơi không có những thiên la địa võng của xã hội đảo điên mà ông đang sống.
Nội dung thứ 3: Suy tư sâu sắc về bản chất con người, các vấn đề xã hội và những hành động thiết thực để thay đổi thế giới.
Trong các tác phẩm trước đó, Tolstoy chủ yếu quan tâm đến việc miêu tả những gì ông nhìn thấy xung quanh mình trên thế giới, đặc biệt là ở nơi giao nhau giữa các lĩnh vực công cộng và tư nhân. Chẳng hạn, Chiến Tranh Và Hòa Bình và Anna Karenina đều kể câu chuyện sử thi với những nền tảng triết học nghiêm túc.
Chiến Tranh Và Hòa Bình đã dành thời gian đáng kể để chỉ trích việc kể lại lịch sử, cho rằng chính những sự kiện nhỏ mới tạo nên lịch sử chứ không phải những sự kiện lớn và những anh hùng nổi tiếng. Trong khi đó, Anna Karenina tập trung vào các chủ đề cá nhân như phản bội, tình yêu, dục vọng và ghen tuông, cũng như chú ý đến các cấu trúc của xã hội Nga, cả ở các tầng lớp thượng lưu, quý tộc và nông dân.
Sau này, các tác phẩm của Tolstoy chuyển sang chủ đề tôn giáo, đạo đức và chính trị rõ ràng. Ông đã viết rất nhiều về chủ nghĩa hòa bình và chủ nghĩa vô chính phủ, cũng gắn liền với cách giải thích theo chủ nghĩa cá nhân của ông về Cơ đốc giáo. Các văn bản của Tolstoy giai đoạn sau này không còn là tiểu thuyết với chủ đề trí tuệ mà là các bài tiểu luận, chuyên luận đơn giản và các tác phẩm phi hư cấu khác.
Chủ nghĩa khổ hạnh và công việc hoàn thiện nội tâm là một trong những điều Tolstoy ủng hộ trong các tác phẩm của mình. Tuy nhiên, Tolstoy đã tham gia vào chính trị, hoặc ít nhất là công khai bày tỏ ý kiến về các vấn đề và xung đột lớn trong ngày. Ông viết về những cuộc cách mạng, nhưng ông coi đó là một cuộc chiến nội bộ diễn ra trong tâm hồn cá nhân, chứ không phải là một cuộc bạo động lật đổ nhà nước.
Để làm điều gì đó thiết thực cho dân nghèo, Lev Tolstoy nghiền ngẫm nhiều năm để viết cho nhân dân loại sách mà "ai đọc cũng có thể hiểu được". Ông viết những truyện răn dạy con người sống có đạo đức, cải biên sách về cuộc đời các vị thánh, hiệu đính loại văn rẻ tiền và các loại sách văn học dễ hiểu khác.
Sau đó, ông còn xây dựng một nhà xuất bản cung cấp sách giá rẻ và rồi phổ biến rộng rãi trong quần chúng nhân dân.
Có thể nói, Tolstoy đã để lại một di sản văn học là văn xuôi sử thi, các nhân vật được "vẽ" cẩn thận, và cả triết lý đạo đức mãnh liệt, khiến ông trở thành một tác giả đầy màu sắc, mang ảnh hưởng lớn khác thường đối với tư tưởng nhân loại và đời sống vật chất của xã hội cho đến tận bây giờ. Mời bạn tìm nghe phiên bản sách nói trọn vẹn của tác phẩm trên ứng dụng Fonos để cảm nhận sâu sắc hơn về con người đặc biệt này!
1. Ông là đại văn hào người Nga, một triết gia, nhà cải cách giáo dục, nhà tư tưởng đạo đức và người theo chủ nghĩa hoà bình – một tiểu thuyết gia vĩ đại của nhân loại. Thế nhưng, ngay cả một thiên tài như Lev Tolstoy cũng không tránh khỏi những sai lầm. Và tôi hiểu rằng đã là con người ai cũng mắc sai lầm. Nhưng quan trọng hơn hết sau những sai lầm đó, bản thân ta rút ra được những bài học cho sự tiến bộ về sau. Và đối với Lev Tolstoy chính những vấp ngã ấy lại trở thành chất liệu quý giá, hun đúc nên con người và tư tưởng vĩ đại của ông sau này.
2. Sự xung đột giữa lý tưởng sống cao đẹp và hiện thực đời sống, đặc biệt là trong mối quan hệ với gia đình, đã tạo nên những mâu thuẫn sâu sắc. Và đó cũng chính là khởi nguồn cho bi kịch trong những năm tháng cuối đời của Lev Tolstoy. Tôi thấy rằng, gia đình ông bà gia đình ông đã không thể thoát khỏi vòng xoáy của xã hội đương thời.
3. Dù sinh ra trong tầng lớp quý tộc Tolstoy lại mang trong mình một trái tim nhân hậu và lòng yêu thương đối với tầng lớp lao động nghèo khổ vô bờ bến. Ông luôn trăn trở tìm cách cứu rỗi tầng lớp nông dân – những con người lam lũ, chịu nhiều thiệt thòi trong xã hội Nga đương thời. Nhưng guồng quay tàn nhẫn của chế độ phong kiến và dòng chảy lịch sử khắc nghiệt đã cuốn đi mọi ước mơ cải cách ấy. Và đó lại là một bi kịch khác trong cuộc đời ông – bi kịch của một tâm hồn lớn nhưng bị bó chặt giữa lý tưởng và hiện thực.
Từ cuộc đời của Tolstoy, tôi nhận ra rằng: mục đích của đời người không nằm ở việc ta tích lũy được bao nhiêu, trở thành ai mà ở chỗ ta dám sống hết mình, dám dấn thân và đấu tranh cho lẽ phải, cho những giá trị tốt đẹp. Con đường ấy có thể đầy chông gai, có thể sai lầm và mất mát, nhưng khi nhìn lại, ta sẽ không hối tiếc – bởi ta đã sống một cuộc đời chung thủy với lí tưởng của mình.