Η χρήση παραδειγμάτων στη φιλοσοφία

by Στέλιος Βιρβιδάκης, Φαίη Ζήκα, Κατερίνα Ιεροδιακόνου

Οι φιλόσοφοι πάντα χρησιμοποιούσαν παραδείγματα στα κείμενά τους και στη διδασκαλία τους· και συνεχίζουν ακόμη να τα χρησιμοποιούν. Σε μερικές φιλοσοφικές παραδόσεις η χρήση παραδειγμάτων είναι πιο συχνή από ό,τι σε άλλες, αλλά αποδεικνύεται δύσκολο, αν όχι αδύνατο, να εντοπίσει κανείς φιλοσόφους που δεν καταφεύγουν σε παραδείγματα για την αρτιότερη παρουσίαση των απόψεών τους. Παρόλο, όμως, που τα παραδείγματα φαίνεται να είναι απαραίτητα στη φιλοσοφία, τα ερωτήματα σχετικά με τη σημασία της χρήσης τους δεν έχουν συζητηθεί αρκετά από τους ίδιους τους φιλοσόφους. Για παράδειγμα, είναι η διασάφηση θεωριών η μοναδική λειτουργία των παραδειγμάτων στη φιλοσοφία; Μήπως η χρήση παραδειγμάτων από φιλοσόφους πληροί έναν επιπλέον ρόλο που προσιδιάζει στον φιλοσοφικό λόγο; Μπορούν άραγε τα παραδείγματα να έχουν αποδεικτική ισχύ στην επαλήθευση ή την ανασκευή φιλοσοφικών θεωριών;

Τα άρθρα αυτού του τόμου μελετούν η χρήση παραδειγμάτων σε διαφορετικές περιοχές της φιλοσοφίας, έτσι ώστε να γίνει εμφανές ότι τα παραδείγματα στη φιλοσοφία δεν χρησιμοποιούνται μόνο για να αποσαφηνίσουν τον φιλοσοφικό λόγο, αλλά συχνά τον δομούν, τον σχηματοποιούν, μερικές φορές τον υπεραπλουστεύουν, άλλοτε τον πλουτίζουν κι άλλοτε τον παγιώνουν.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ - ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΙΕΡΟΔΙΑΚΟΝΟΥ
1. ΑΤΑΙΡΙΑΣΤΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ: Η ΓΕΝΕΑΛΟΓΙΑ ΕΝΟΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΡΗΤΟΡΙΚΟΥ ΣΧΗΜΑΤΟΣ
ΠΑΥΛΟΣ ΚΑΛΛΙΓΑΣ
2. ΤΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΣΤΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΤΕΡΑ ΤΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗ
ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΙΕΡΟΔΙΑΚΟΝΟΥ
3. ΤΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΣΤΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ WITTGENSTEIN
ΦΑΙΗ ΖΗΚΑ & ΒΑΣΩ ΚΙΝΤΗ
4. ΡΟΛΟΣ, ΣΗΜΑΣΙΑ ΚΑΙ ΟΡΙΑ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΗΘΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ
ΣΤΕΛΙΟΣ ΒΙΡΒΙΔΑΚΗΣ
5. ΤΟ «ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ» ΤΗΣ ΓΝΩΣΙΟΘΕΩΡΙΑΣ
ΑΡΗΣ ΚΟΥΤΟΥΓΚΟΣ
6. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΟΥ ΣΩΚΡΑΤΗ ΣΤΗ ΝΕΟΤΕΡΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΡΕΛΟΡΕΝΤΖΟΣ
7. ΠΕΡΙ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΦΙΛΟΣΟΦΕΙΝ: ΔΕΙΞΗ, ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΗ, ΑΝΟΗΣΙΑ, ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ, ΣΙΩΠΗ, ΗΘΙΚΗ ΣΤΟ TRACTATUS ΤΟΥ WITTGENSTEIN
ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΜΠΑΛΤΑΣ

275 pages, Paperback

First published March 1, 2005