De nacht die mijn leven voorgoed veranderde is een aangrijpende novelle die zich afspeelt in de Tweede Wereldoorlog en de periode erna. Hoofdpersoon is Kasriël, een Joodse opa die het verschrikkelijke geheim dat hij al zijn hele leven met zich meedraagt, eindelijk onthult aan zijn kleindochter Mirjam. Zijn verhaal begint in Polen, waar hij als kleine jongen met zijn familie wordt opgepakt. De rest van zijn kindertijd brengt hij door in getto’s en concentratiekampen. Het lukt hem om te overleven en voor zijn broertje te zorgen, maar daarvoor betaalt hij een hoge prijs. Na de oorlog vertrekt hij naar Amerika, waar hij zijn verhaal begraaft en al het contact met zijn verleden verbreekt. Teruggekomen in Europa praat hij voor het eerst in zijn leven over het afschuwelijke geheim dat hem al jaren heeft verteerd.
Indrukwekkend geschreven, gebaseerd op een waargebeurd verhaal over een Joodse man die als kind de tweede wereld oorlog overleefde en er nu over verteld aan zijn kleindochter.
Deze recensie is eerder verschenen op Koukleum.nl.
Wat meteen opvalt als je het boek in handen hebt, is dat het boek dun is. Deze novelle bevat maar 96 pagina’s, maar ik denk dat het wel een van de novelles is die het meest binnenkomt en heel veel indruk maakt.
Het verhaal is in eenvoudige taal opgeschreven en hierdoor heel goed te volgen. Er staan soms Joodse worden in, maar die staan in een woordenlijst achter in het boek uitgelegd, al denk ik dat veel woorden al bekend voorkomen als je al vaker een oorlogsboek gelezen hebt.
Het geheim waar Kasriël mee rondloopt is zo heftig, dat het echt binnenkomt. Het is eigenlijk onvoorstelbaar, maar bewijst wederom wat de nazi’s voor zieke geesten waren tijdens deze oorlog. De keuze waar Kasriël destijds voor stond was onmogelijk, en het is logisch dat hem dit zijn hele leven achtervolgd heeft. Echter, ook is duidelijk dat hij hier geen keus in had. Doordat dit verhaal op waargebeurde feiten gebaseerd is, komt het nog eens extra binnen. Ik begrijp de verdere keuzes van Kasriël ook heel goed.
Lody van de Kamp heeft een heel toegankelijk verhaal geschreven wat eenvoudig leest, met een intens heftige boodschap, die van ‘De nacht die mijn leven voorgoed veranderde’ voor mij tot een van de meest indrukwekkende oorlogsboeken ooit maakte. Zo klein als het boek is ook, het is een groots verhaal wat het te vertellen heeft en wat ook zeker gelezen moet worden.
De nacht die mijn leven voorgoed veranderde is een aangrijpend en indringend verhaal waarin een opa terugblikt op zijn ervaringen tijdens de Tweede Wereldoorlog. In een reeks persoonlijke vertellingen deelt hij zijn herinneringen met zijn kleindochter. Wat volgt is geen makkelijk, maar wel belangrijk verhaal dat diep onder de huid kruipt.
De structuur van het boek is bijzonder: de lezer volgt het relaas vanuit opa’s perspectief, met af en toe korte overgangen naar het heden waarin hij reageert op vragen of opmerkingen van zijn kleindochter. Wat zij precies zegt of vraagt, blijft buiten beeld. Dat vraagt soms wat meer aandacht van de lezer, maar voegt ook iets intiems toe aan het verhaal – alsof we meeluisteren met een privégesprek.
De afwisseling tussen verleden en heden is duidelijk gemarkeerd door witregels en opmaak, wat helpt om de tijdsprongen goed te volgen. De scènes uit de oorlog zijn vaak heftig en schokkend, maar worden met zorg en respect beschreven. Lody van de Kamp slaagt erin de gruwelen van de oorlog tastbaar te maken zonder sensatiezucht.
Ondanks het zware onderwerp leest het boek vlot en blijft het verhaal boeien. Het is geen eenvoudig boek om doorheen te komen vanwege de emotionele lading, maar het is zonder twijfel een verhaal dat verteld móét worden. Een waardevol boek dat je met andere ogen laat kijken naar familiegeschiedenis, trauma en herinnering.