What do you think?
Rate this book
1922: Ιμπεριαλιστική εκστρατεία και Μικρασιατική Καταστροφή
Η ιμπεριαλιστική εκστρατεία στη Μικρά Ασία και οι ανταγωνισμοί των καπιταλιστικών κρατών στην περιοχή προκάλεσαν δεκάδες χιλιάδες θύματα και ξερίζωσαν εκατομμύρια Ελλήνων, Τούρκων, Αρμενίων κ.ά. Εκατοντάδες χιλιάδες πρόσφυγες έφτασαν στην Ελλάδα και ρίχτηκαν στην πιο σκληρή ταξική εκμετάλλευση.
Στην έκδοση, επιμέλειας του Τμήματος Ιστορίας της ΚΕ του ΚΚΕ, περιέχεται πλούσιο υλικό για γνωστές και άγνωστες πλευρές αυτού του πολέμου: Καταγράφονται οι ιμπεριαλιστικοί ανταγωνισμοί και η εμπλοκή της ελληνικής και τουρκικής αστικής τάξης, παρουσιάζεται η «αχαρτογράφητη» δράση των αντιπολεμικών ομίλων στο εσωτερικό του αστικού στρατού, διερευνάται ο βαθμός αποσταθεροποίησης της καπιταλιστικής εξουσίας. Αναδεικνύονται χρήσιμα –για το παρόν και το μέλλον– συμπεράσματα, όπως:
- Οι λαοί, με ηγετική δύναμη την εργατική τάξη, σε καμία περίπτωση -επίθεσης ή άμυνας- δεν πρέπει να στοιχίζονται με την αστική τάξη, να εμπιστεύονται τις κυβερνήσεις τους, τα επιθετικά ή τα αμυντικά τους σχέδια, τα οποία είναι άμεσα ή μεσοπρόθεσμα σε βάρος των λαών.
- Οι λαοί πρέπει να έχουν επαγρύπνηση κι ετοιμότητα για να οργανώσουν τη δική τους αυτοοργανωμένη άμυνα και αντεπίθεση, ζήτημα που ως καθήκον καθοδηγητικό ανήκει στο Κομμουνιστικό Κόμμα.
Από αυτήν τη σκοπιά αναδεικνύεται ως μοναδική αναγκαιότητα-αρχή για το κομμουνιστικό κίνημα η προετοιμασία του υποκειμενικού παράγοντα στην κατεύθυνση του προλεταριακού διεθνισμού, του διεθνισμού των λαών, έτσι ώστε σε συνθήκες πολέμου τα παιδιά των διαφορετικών λαών να στρέψουν τα όπλα όχι μεταξύ τους, αλλά ενάντια και στις ξένες και στις δικές τους καπιταλιστικές δυνάμεις, στοχεύοντας στην ανατροπή της καπιταλιστικής εξουσίας και στην ταξική τους απελευθέρωση.
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
Πρόλογος
Εισαγωγή
- Οι λαοί στη μέγγενη των «εθνικών» αστικών επιδιώξεων και των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών (του Αναστάση Γκίκα)
- Το ΣΕΚΕ για την ιμπεριαλιστική Μικρασιατική Εκστρατεία: Η πρώτη μεγάλη δοκιμασία του νεαρού κόμματος (του Τμήματος Ιστορίας της ΚΕ του ΚΚΕ)
- Λαϊκή αντιπολεμική διαμαρτυρία και εργατικό-κομμουνιστικό κίνημα, 1919-1922 (του Γιώργου Χρανιώτη)
- Στοιχεία αποσταθεροποίησης της αστικής εξουσίας κατά την ήττα της Μικρασιατικής Εκστρατείας (των Κώστα Σκολαρίκου και Κώστα Τζιάρα)
- Οι συνθήκες ζωής και εργασίας των προσφύγων κατά τη λεγόμενη «αποκατάσταση»: Τα πρώτα βήματα στους ταξικούς αγώνες (των Αναστάση Γκίκα και Στρατή Δουνιά)
- Οι γυναίκες εργάτριες της προσφυγιάς (του Τμήματος της ΚΕ του ΚΚΕ για την Ισοτιμία και Χειραφέτηση της Γυναίκας)
- Ο Μικρασιατικός Πόλεμος: Η στάση των λογοτεχνών και οι μεταβολές της (του Βασίλη Αθ. Μόσχου)
Παράρτημα
Χρονολόγιο κυριότερων γεγονότων (1914-1924)
Πηγές και βιβλιογραφία
Στην έκδοση, επιμέλειας του Τμήματος Ιστορίας της ΚΕ του ΚΚΕ, περιέχεται πλούσιο υλικό για γνωστές και άγνωστες πλευρές αυτού του πολέμου: Καταγράφονται οι ιμπεριαλιστικοί ανταγωνισμοί και η εμπλοκή της ελληνικής και τουρκικής αστικής τάξης, παρουσιάζεται η «αχαρτογράφητη» δράση των αντιπολεμικών ομίλων στο εσωτερικό του αστικού στρατού, διερευνάται ο βαθμός αποσταθεροποίησης της καπιταλιστικής εξουσίας. Αναδεικνύονται χρήσιμα –για το παρόν και το μέλλον– συμπεράσματα, όπως:
- Οι λαοί, με ηγετική δύναμη την εργατική τάξη, σε καμία περίπτωση -επίθεσης ή άμυνας- δεν πρέπει να στοιχίζονται με την αστική τάξη, να εμπιστεύονται τις κυβερνήσεις τους, τα επιθετικά ή τα αμυντικά τους σχέδια, τα οποία είναι άμεσα ή μεσοπρόθεσμα σε βάρος των λαών.
- Οι λαοί πρέπει να έχουν επαγρύπνηση κι ετοιμότητα για να οργανώσουν τη δική τους αυτοοργανωμένη άμυνα και αντεπίθεση, ζήτημα που ως καθήκον καθοδηγητικό ανήκει στο Κομμουνιστικό Κόμμα.
Από αυτήν τη σκοπιά αναδεικνύεται ως μοναδική αναγκαιότητα-αρχή για το κομμουνιστικό κίνημα η προετοιμασία του υποκειμενικού παράγοντα στην κατεύθυνση του προλεταριακού διεθνισμού, του διεθνισμού των λαών, έτσι ώστε σε συνθήκες πολέμου τα παιδιά των διαφορετικών λαών να στρέψουν τα όπλα όχι μεταξύ τους, αλλά ενάντια και στις ξένες και στις δικές τους καπιταλιστικές δυνάμεις, στοχεύοντας στην ανατροπή της καπιταλιστικής εξουσίας και στην ταξική τους απελευθέρωση.
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
Πρόλογος
Εισαγωγή
- Οι λαοί στη μέγγενη των «εθνικών» αστικών επιδιώξεων και των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών (του Αναστάση Γκίκα)
- Το ΣΕΚΕ για την ιμπεριαλιστική Μικρασιατική Εκστρατεία: Η πρώτη μεγάλη δοκιμασία του νεαρού κόμματος (του Τμήματος Ιστορίας της ΚΕ του ΚΚΕ)
- Λαϊκή αντιπολεμική διαμαρτυρία και εργατικό-κομμουνιστικό κίνημα, 1919-1922 (του Γιώργου Χρανιώτη)
- Στοιχεία αποσταθεροποίησης της αστικής εξουσίας κατά την ήττα της Μικρασιατικής Εκστρατείας (των Κώστα Σκολαρίκου και Κώστα Τζιάρα)
- Οι συνθήκες ζωής και εργασίας των προσφύγων κατά τη λεγόμενη «αποκατάσταση»: Τα πρώτα βήματα στους ταξικούς αγώνες (των Αναστάση Γκίκα και Στρατή Δουνιά)
- Οι γυναίκες εργάτριες της προσφυγιάς (του Τμήματος της ΚΕ του ΚΚΕ για την Ισοτιμία και Χειραφέτηση της Γυναίκας)
- Ο Μικρασιατικός Πόλεμος: Η στάση των λογοτεχνών και οι μεταβολές της (του Βασίλη Αθ. Μόσχου)
Παράρτημα
Χρονολόγιο κυριότερων γεγονότων (1914-1924)
Πηγές και βιβλιογραφία
400 pages, Hardcover
First published April 1, 2022
1 person is currently reading
16 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 3 of 3 reviews
November 30, 2023
Εξαιρετικό βιβλίο.
Ο αναγνώστης που μελέτησε το προσφυγικό μέσα από την Ιστορία Κατεύθυνσης της Τρίτης Λυκείου, θα αιφνιδιαστεί από τον εξωραϊσμό που περιείχαν τα σχολικά βιβλία.
Αυτή η έκδοση του Τμήματος Ιστορίας του ΚΚΕ πραγματεύεται σφαιρικά το θέμα της Μικρασιατικής Καταστροφής, μελετώντας μεταξύ άλλων τη θέση του ΣΕΚΕ για την εκστρατεία, τη λεγόμενη αποκατάσταση των προσφύγων, την είσοδο των προσφύγων στην ελληνική αγορά, τις σχέσεις εκμετάλλευσης που αναδύθηκαν, τις γυναίκες εργάτριες ως ευάλωτο τμήμα του πληθυσμού κλπ.
Το βιβλίο είναι συμπυκνωμένο με πλούσια τεκμηρίωση. Είναι ένα αναγκαίο ανάγνωσμα, το οποίο προσεγγίζει με ωριμότητα, νηφαλιότητα και πολιτική σκέψη τη θεματική. Δεν πρέπει να λείπει από καμία βιβλιοθήκη.
Ο αναγνώστης που μελέτησε το προσφυγικό μέσα από την Ιστορία Κατεύθυνσης της Τρίτης Λυκείου, θα αιφνιδιαστεί από τον εξωραϊσμό που περιείχαν τα σχολικά βιβλία.
Αυτή η έκδοση του Τμήματος Ιστορίας του ΚΚΕ πραγματεύεται σφαιρικά το θέμα της Μικρασιατικής Καταστροφής, μελετώντας μεταξύ άλλων τη θέση του ΣΕΚΕ για την εκστρατεία, τη λεγόμενη αποκατάσταση των προσφύγων, την είσοδο των προσφύγων στην ελληνική αγορά, τις σχέσεις εκμετάλλευσης που αναδύθηκαν, τις γυναίκες εργάτριες ως ευάλωτο τμήμα του πληθυσμού κλπ.
Το βιβλίο είναι συμπυκνωμένο με πλούσια τεκμηρίωση. Είναι ένα αναγκαίο ανάγνωσμα, το οποίο προσεγγίζει με ωριμότητα, νηφαλιότητα και πολιτική σκέψη τη θεματική. Δεν πρέπει να λείπει από καμία βιβλιοθήκη.
November 25, 2024
Το βιβλίο του Τμήματος Ιστορίας της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ, «1922: Ιμπεριαλιστική εκστρατεία και Μικρασιατική Καταστροφή», αποτελεί μια μαρξιστική ανάλυση της Μικρασιατικής Εκστρατείας και της Καταστροφής του 1922, τοποθετώντας τα γεγονότα στο πλαίσιο της παγκόσμιας ιμπεριαλιστικής σύγκρουσης και των ταξικών σχέσεων της εποχής.
Το βιβλίο ερμηνεύει τη Μικρασιατική Εκστρατεία ως μέρος του ανταγωνισμού των Μεγάλων Δυνάμεων για τον έλεγχο της περιοχής, ενώ υποστηρίζει ότι η Ελλάδα λειτούργησε ως «πιόνι» σε αυτούς τους ανταγωνισμούς. Παράλληλα αναδεικνύει τις ταξικές αντιθέσεις εντός της ελληνικής κοινωνίας, όπως την πίεση που ασκούσαν τα αστικά συμφέροντα για επέκταση, και τον ρόλο της εργατικής τάξης και των λαϊκών στρωμάτων που πλήρωσαν το κόστος του πολέμου. Επίσης, δεν διστάζει να αμφισβητήσει την παραδοσιακά αντεπιστημονική ερμηνεία που παρουσιάζει τη Μικρασιατική Εκστρατεία ως αναγκαία «εθνική αποστολή», εστιάζοντας στις υλικές και ταξικές αιτίες που οδήγησαν στην καταστροφή. Τέλος, εξετάζει τον τρόπο που η ελληνική αστική τάξη διαχειρίστηκε τις αντιφάσεις της, τόσο σε σχέση με τη μικρασιατική πολιτική, όσο και στη μετέπειτα αναζήτηση εσωτερικής σταθερότητας.
Από τα σημαντικά πλεονεκτήματα του βιβλίου το γεγονός ότι παραθέτει μια συστηματική τεκμηρίωση η οποία βασίζεται σε ιστορικές πηγές και μαρτυρίες για να αναδείξει το πώς τα γεωπολιτικά και οικονομικά συμφέροντα των Μεγάλων Δυνάμεων επηρέασαν τις αποφάσεις της ελληνικής ηγεσίας. Παρουσιάζει με συνοχή τη μαρξιστική ανάλυση, τοποθετώντας τα γεγονότα του 1922 στο πλαίσιο της παγκόσμιας καπιταλιστικής ανάπτυξης και της ανόδου του ιμπεριαλισμού και ταυτόχρονα αναδεικνύει τις συνέπειες της πολιτικής του επεκτατισμού για την ελληνική εργατική τάξη και τους Μικρασιάτες πρόσφυγες.
Όπως και το προηγούμενο βιβλίο για το 1821, η μαρξιστική οπτική του βιβλίου μπορεί να θεωρηθεί περιοριστική για όσους εστιάζουν σε άλλες διαστάσεις, όπως οι πολιτισμικές ή οι ανθρωπιστικές, παρόλα αυτά ο παρόν τόμος προσφέρει με φρέσκο λόγο έναν επιστημονικό τρόπο ανάλυσης της Μικρασιατικής Καταστροφής, που προωθεί τον διάλογο για τα βαθύτερα αίτια και τις συνέπειες των γεγονότων.
Το βιβλίο ερμηνεύει τη Μικρασιατική Εκστρατεία ως μέρος του ανταγωνισμού των Μεγάλων Δυνάμεων για τον έλεγχο της περιοχής, ενώ υποστηρίζει ότι η Ελλάδα λειτούργησε ως «πιόνι» σε αυτούς τους ανταγωνισμούς. Παράλληλα αναδεικνύει τις ταξικές αντιθέσεις εντός της ελληνικής κοινωνίας, όπως την πίεση που ασκούσαν τα αστικά συμφέροντα για επέκταση, και τον ρόλο της εργατικής τάξης και των λαϊκών στρωμάτων που πλήρωσαν το κόστος του πολέμου. Επίσης, δεν διστάζει να αμφισβητήσει την παραδοσιακά αντεπιστημονική ερμηνεία που παρουσιάζει τη Μικρασιατική Εκστρατεία ως αναγκαία «εθνική αποστολή», εστιάζοντας στις υλικές και ταξικές αιτίες που οδήγησαν στην καταστροφή. Τέλος, εξετάζει τον τρόπο που η ελληνική αστική τάξη διαχειρίστηκε τις αντιφάσεις της, τόσο σε σχέση με τη μικρασιατική πολιτική, όσο και στη μετέπειτα αναζήτηση εσωτερικής σταθερότητας.
Από τα σημαντικά πλεονεκτήματα του βιβλίου το γεγονός ότι παραθέτει μια συστηματική τεκμηρίωση η οποία βασίζεται σε ιστορικές πηγές και μαρτυρίες για να αναδείξει το πώς τα γεωπολιτικά και οικονομικά συμφέροντα των Μεγάλων Δυνάμεων επηρέασαν τις αποφάσεις της ελληνικής ηγεσίας. Παρουσιάζει με συνοχή τη μαρξιστική ανάλυση, τοποθετώντας τα γεγονότα του 1922 στο πλαίσιο της παγκόσμιας καπιταλιστικής ανάπτυξης και της ανόδου του ιμπεριαλισμού και ταυτόχρονα αναδεικνύει τις συνέπειες της πολιτικής του επεκτατισμού για την ελληνική εργατική τάξη και τους Μικρασιάτες πρόσφυγες.
Όπως και το προηγούμενο βιβλίο για το 1821, η μαρξιστική οπτική του βιβλίου μπορεί να θεωρηθεί περιοριστική για όσους εστιάζουν σε άλλες διαστάσεις, όπως οι πολιτισμικές ή οι ανθρωπιστικές, παρόλα αυτά ο παρόν τόμος προσφέρει με φρέσκο λόγο έναν επιστημονικό τρόπο ανάλυσης της Μικρασιατικής Καταστροφής, που προωθεί τον διάλογο για τα βαθύτερα αίτια και τις συνέπειες των γεγονότων.
July 25, 2025
Το βιβλίο είναι σημαντικό ως ταξική και αντιιμπεριαλιστική αποτίμηση της Μικρασιατικής Εκστρατείας και των συνεπειών της. Καταγράφει με σαφήνεια ότι ο πόλεμος δεν ήταν αποτέλεσμα συλλογικής βούλησης, με τις βαθιές αιτίες του να εντοπίζονται πολύ εύστοχα στους διεθνείς ανταγωνισμούς των αστικών τάξεων και στη δομική βία του καπιταλιστικού συστήματος. Ως πτυχή ιστορικής γνώσης, είναι ιδιαίτερα χρήσιμο σε όσους ενδιαφέρονται για την πρόσληψη της καταστροφής του 1922 μέσω της μαρξιστικής ιστοριογραφίας.
Displaying 1 - 3 of 3 reviews