Сымон-музыка

by Якуб Колас

Сто гадоў таму Якуб Колас выдаў першы варыянт сваёй паэмы "Сымон-музыка". А пісаць пачаў яшчэ раней - у 1911 годзе. Паэма прабівала сабе шлях ва ўмовах царскага самадзяржаўя, а пасля і савецкай цэнзуры. Малодшы сын Якуба Коласа Міхаць Міцкевіч усё жыццё трымаў ў памяці непадцэнзурную версію твора, якая і стала асновай гэтай кнігі.
У супрацы з сям'ёй Коласа гісторык і літаратуразнаўца Анатоль Трафімчык звёў дзве рэдакцыі паэмы ў адзін твор. Першую рэдакцыю давялося збіраць па выданнях розных гадоў, рукапісах класіка, газетных публікацыях. Інтэрактыўны спосаб падачы тэксту дазволіць кожнаму з вас адчуць сябе літаратуразнаўцам, які вывучае пакручасты шлях тэксту. Вы - першыя чытачы, якія трымаюць у руках такога "Сымона Музыку", якім яго напісаў Якуб Колас.
У аснове новага выдання паэмы Якуба Коласа "Сымон Музыка" ляжыць першая рэдакцыя твора. Яна дапоўнена дапісанымі ў 1924 - 1925 гг. радкамі. Прынцыповыя выпраўленні месцаў першай рэдакцыі падаюцца побач. Чытач мае магчымасць убачыць, як дапрацоўвалася паэма. Галоўнымі чыннікамі тут былі эстэтыка і цэнзура. Дадатковы цымус надаецца захаваннем асаблівасцей Коласавай арфаграфіі. У такім выглядзе першая рэдакцыя "Сымона Музыкі" цалкам не публікавалася ніколі.
Выданне адпрўляецца ў шлях з дабраслаўлення малодшага сына класіка Міхася Міцкевіча.

Genres: Poetry, Fiction, Classics

288 pages, Paperback

First published January 1, 2002

About the author

Якуб Колас, Канстанцін Міхайлавіч Міцкевіч (Псеўданімы: Тарас Гушча, Карусь Лапаць, К. Адзінокі, К. Альбуцкі, Андрэй «сацыяліст», Тамаш Булава, Ганна Груд, Мікалаевец, Лесавік і інш.) — беларускі грамадзкі дзеяч, пісьменьнік, паэт і перакладнік. Клясык сусьветнай і беларускай літаратуры — адзін з заснавальнікаў новай беларускай літаратуры і сучаснай літаратурнай мовы, народны паэт Беларусі.

Reviews

[Іллюк · Rating 5 out of 5]

Прыгожа, пачуццёва, кранальна да слёз.

[Maša · Rating 5 out of 5]

Вярніце мяне ў школу каб гадзінамі разважаць што сімвалізуе дуб, Ганна, пясняр, і дзесяткі яшчэ добрых рэчаў, якія тут напісаў Колас

[Aleś Karoza · Rating 4 out of 5]

Якасная праца, рыфмаванасць зусім не перашкаджае сторытэлінгу. Калі не шматлікія алюзіі на бальшавіцкі пераварот, то была б ідэальнай паэмай, але не тыя часы тады былі...

[Andrei Konan · Rating 4 out of 5]

Слухаў кнігу ў аўдыёфармаце.

Я не аматар паэмаў, але гэты твор спадабаўся. У ім шмат дзеяння. Адчуваецца, што часткі твора пісаліся паасобку і ўжо пасля былі "сшытыя" ў адзінае цэлае. Пераходы паміж часткамі часам выглядаюць занадта рэзкімі і незвычайнымі. Асабліва мяне зачапіла апісанне хлопчыка, які не такі, як усе, хто не загнаны ў вясковую руціну. Але менавіта гэта і робіць яго жыццё поўным пакутаў.

Героі твора вельмі празаічныя. Жабрак, які радуецца магчымасці далучыць хлопца да сваёй справы. Хлопчык малы, ды яшчэ і так добра грае на скрыпцы — проста скарб для жабрака. Але купіць новую кашулю на заробленыя грошы? Ні ў якім разе! Які ж ты пасля гэтага жабрак? Далей — яўрэй, які "прытуліў" хлопчыка ў сваёй карчме. Цікава, што ўжо ў некалькіх творах Коласа прасочваюцца пагардлівыя адносіны аўтара да яўрэяў. Магчыма, гэта сапраўды адлюстроўвае народныя настроі тых часоў. Асабліва запомніўся момант, калі хлопчык збёг ад яго і на развітанне даў дзве пстрычкі рабіну, намаляванаму на карціне, што вісела на сцяне.

Апошняя частка, калі хлопчык жыў у багатага пана, таксама выклікае шмат думак. Ён хацеў вучыцца грамаце і музыцы, але, як сказаў капельмайстар: "Ты — мужык. Маеш дзе спаць і што есці — і будзь рады!" Не зусім зразумела, навошта тады трэба было тры гады заставацца ў пана.

Раю гэты твор. У кароткім змесце яго вельмі цікава пераказваць дзецям. У паэме шмат яскравых момантаў і пераходаў, якія добра запамінаюцца.

[Ihor Khomiak · Rating 4 out of 5]

Перша книжка білоруською мовою. І почав я ознайомлення з білоруською літературою саме з аудіокниги, так як хотілось почути звучання. Дуже сподобалось. Милозвучно. Недаремно в неї з українською багато спільного :)
Доречі, неочікував, що білоруська буде настільки зрозумілою.

Щодо самої поеми, то тут просто цікава історія непростого життя парубка Симона. Атмосферно.

[Seva · Rating 5 out of 5]

Дару дармовую параду як зацікавіць моладзь класікай: "Сымон-музыка" - гэта эка-актывісцкі social justice маніфест у выглядзе аўтабіяграфічнага coming-of-age рамана.