รวมเรื่องราวการทดลองทางวิทยาศาสตร์ (รวมสังคมศาสตร์ พฤติกรรมศาสตร์ และจิตวิทยา อะไรทำนองนั้นด้วย) ที่ดูบ้า ๆ (=บ้าไม่มาก) บ้า จนถึงบ้ามาก ร้อยกว่าเรื่อง ไล่เรียงลำดับเหตุการณ์ตามเวลาตั้งแต่ศตวรรษที่สิบสี่ ถึงต้นศตวรรษที่ยี่สิบเอ็ด จากการรวบรวมข้อมูลของ Reto U. Schneider บางส่วนเขียนเป็นบทความให้กับหนังสือพิมพ์ของสวิส NZZ Folio และบทความบางส่วน ผู้วิจัยก็มิได้ตีพิมพ์ แต่ผู้เขียนอ้างว่า เขาสัมภาษณ์ข้อมูลมากับตัวเอง จนกระทั่งหนังสือรวมเล่มฉบับภาษาเยอรมันเมื่อปี 2005 ติดอันดับหนังสือขายดี นักวิจัยบางคนจึงเริ่มเปิดเผยข้อมูลวิจัยที่ดูบ้า ๆ เหล่านั้นมากขึ้น หนังสือฉบับที่ผมถือในมือ เป็นฉบับแปลภาษาอังกฤษโดย Peter Lewis ปกอ่อนปี 2009 โดยรวม ถึงแม้บางเรื่องจะดูไม่บ้าเท่าไหร่ และบางเรื่องก็บ้าจริง ๆ ถึงขั้นคนอ่านอาจอุทานออกมาเป็นคำหยาบคาย และตั้งคำถามเชิงศีลธรรมกับนักทดลอง นักวิจัย หรือนักวิทยาศาสตร์ การทดลองบางเรื่อง ไม่ให้ข้อสรุปที่น่าเชื่อถือ หรือมีความเคลือบแคลงต่อกระบวนวิธี แต่ทั้งหมดก็สะท้อนความใคร่ในความรู้ของผู้วิจัยออกมาได้กระจ่างแจ่มชัด หนังสืออ่านสนุก สั้น ๆ ง่าย ๆ เหมือนอ่านคอลัมน์ข่าววิทยาศาสตร์ อาจจะไม่ใช่ข่าวทันสมัย แต่ส่วนใหญ่ น่าประหลาดใจ ชวนอึ้ง ทึ่ง และเสียว
ตัวอย่าง การทดลองปล่อยแมวจากความสูงระยะต่ำ ๆ เพื่อถ่ายบันทึกภาพและอธิบายการพลิกตัวของมันในศตวรรษที่ 19, การชั่งน้ำหนักของวิญญาณ (21 กรัมนั่นแหละครับ), การทดสอบความสามารถของเจ้าม้าฮันส์ที่มีความสามารถทางคณิตศาสตร์, ลิงชิมแปนซีต่อกล่องเพื่อปีนไปหยิบกล้วย, lust curve ซึ่งบันทึกจังหวะการเต้นของหัวใจ ณ กิจกรรมต่าง ๆ (รวมถึงตอน orgasm), การทดลองเลี้ยงเด็กคู่กับลิง, การทดสอบดูจังหวะวงจรการนอน กรณีที่ 1 วันมี 21 และ 28 ชั่วโมง, การชักใยของแมงมุมกับยาที่มันได้รับ, การทดสอบของแฮร์รี่ ฮาร์โล ที่พบว่าลูกลิงต้องการสัมผัสจากแม่ (ขนปลอม ๆ) พอ ๆ กับที่ต้องการอาหาร, การทดลองเพื่อดูว่าการโบกรถด้วยรูปลักษณ์แบบไหนประสบผลสำเร็จสูงสุด, six degree of separation, แบบจำลองคุก นักโทษ-ผู้คุม จับคนดีไปวางในตำแหน่งเปิดโอกาสให้ทำเลวของซิมบาร์โด (รายละเอียดการทดลองนี้อ่านได้จุใจใน The Lucifer Effect โดย Philip Zimbardo), ผลกระทบที่เกิดจากการไว้เคราและไม่ไว้เคราต่อการสอนหนังสือ, ผลสแกน MRI ของอวัยวะเพศขณะร่วมเพศ ฯลฯ
ไม่ใช่หนังสืออ่านเอาเครียดนะครับ