ماركس ومجتمعات الأطراف: حول القومية والأغنيات والمجتمعات غير الغربية

by كيفن ب. أندرسون, د. هشام روحانا (ترجمة)

يشكل هذا الكتاب دراسة تاريخية معمقة في نصوص لماركس غير مشهورة وذات أهمية خاصة تتعلق بمواضيع تخص مجتمعات غير غربية أو غير أوروبية عديدة. ودفاعا ناجحا في وجه الادعاءات التي بدت وكأنها تسود المشهد الأكاديمي وداخل بعض تيارات ومدارس النقد الثقافي وما بعد الكولونيالي والقائلة بإن ماركس (ومعه إنجلز أيضا) كان في حقيقة الأمر مفكرا أوربي التمركز واقتصادويا.

Genres: History, Politics, Philosophy, Nonfiction, Sociology, Theory, Economics

376 pages, Paperback

First published January 1, 2010

Reviews

[Ezgi · Rating 4 out of 5]

Anderson, Marx’ın üçüncü dünya ile alakalı tezlerini ve yorumlarını, ikilinin külliyatını titizlikle inceleyerek anlatıyor. Başta sömürgecilik olmak üzere cinsiyet ve ırkçılık üzerine yazdıklarını yorumluyor. MEGA, Marx ve Engels’in tüm yazılarının toplandığı en kapsamlı baskı. Anderson bu geniş kaynağı tarayarak konuları çıkarıyor.

Kitaptaki en ilgi çekici yer Said’e cevap niteliğinde yazılan kısım. Birçok düşünürün de katıldığı uzun yıllardır olan bir çatışma bu. Said, Marx’ın Hindistan üzerine yazılarını oryantalist buluyor. Marx, İngiliz sömürgeciliğinin Hindistan’ın kast sistemiyle donup kalmış toplumunu çözülmeye uğrattığını söylüyor kısaca. Said ise sömürgeyi desteklediğini söyleyerek yaklaşımını oryantalist buluyor. Said entelektüeller üzerine tezlerini sevsem de fikirlerine katılamadığım bir düşünür. Bu konuda da yanıldığını, idealist davrandığını düşünüyorum. Anderson bu tartışmaya makul bir yorum getirmiş. Bu tartışma dışında Polonya, Çin, İrlanda gibi ulusların yaşadığı değişimler üzerine Marx tarafından yazılmış metinleri gün yüzüne çıkarıyor. İşin aslı sürekli metinleri kazıyarak yapılan tartışmaları modası geçmiş buluyorum. Marx da Engels de yanılmaz düşünürler değiller. Yanıldıkları bir konu bulunduğunda da değerleri zerre azalmıyor. Metinler üzerinden tartışan düşünürler bunu çok sık yapıyor. Anderson onlara bir cevap vermek adına yazmış kitabı. Kıymetli bir kitap kesinlikle. Ama bu kısır tartışmaların çok manasız olduğunu, marksist ya da antikapitalist olmak için Marx’ın yanlışsız olması gerektiğini düşünmenin çok saçma olduğunu söylemem gerek.

[Supriyo Chaudhuri · Rating 5 out of 5]

This is a brilliantly laid out exposition of Marx's intellectual journey in its diversity and nuances. Pushing back against the standard versions of Capital, and the later sanitised presentation of Marx by Russian publishers, this book delves into notebooks and various editions of Capital (drawing on the French edition of Capital, which was the last one prepared by Marx) and highlights Marx's ideas of multilinearity of history and goes on to show that, contrary to the popular perception, Marx appreciated the cultural diversity, gender differences and variations of Capitalism.

[David Anderson · Rating 5 out of 5]

Anderson's study of Marx's lesser known and unpublished texts, including notebooks, letters, and drafts, clearly demonstrates Marx was not the Eurocentric and narrow economic determinist that his critics accuse him of being. Absolutely essential reading.

Check out these reviews:

https://marxandphilosophy.org.uk/revi...

https://monthlyreview.org/2016/10/01/...

[Ferda Nihat Koksoy · Rating 5 out of 5]

GİRİŞ

*Kevin Anderson, Marx Sınırlarda kitabında Marx’ın titizlikle kaleme almış olduğu, kapsamlı, ancak yıllar içerisinde ihmal edilmiş metinlerini farklı bir gözle ve ayrıntılı bir biçimde ele alarak, onun tüm eserleri hakkında gerçekte ne bildiğimiz sorusuna sarsıcı yeni bir ışık tutuyor.*

-Hindistan, Çin, Rusya, Cezayir gibi ülkeler, Batı ülkelerindekilerden belirgin olarak farklı toplumsal yapılara sahiptir; şayet Rusya'da KÖYLÜ temelinde bir devrimci hareket gelişecek olursa, bu hareket Batı Avrupa PROLETER hareketleriyle BİRLEŞEBİLİRSE, Rusya'nın kapitalist olmayan ilerici bir formda MODERNLEŞMESİ mümkün olabilir (K.M.).

-Başlıca kapitalist ülkelerdeki proleter hareketler, hükümetlerin gazabına uğrayan İLERİCİ ULUSAL hareketlere destek vermekten geri durur ya da IRKÇILIĞA KARŞI savaşta başarısız kalırsa kendi gelişimini de yavaşlatır ve hatta sonunu getirebilir (K.M.).

ÇİN-HİNDİSTAN

-Hindistan'daki KUTSAL HAYVAN İNANIŞI, doğaya karşı hayvanlaştırıcı bir tapınma ile köklü bir anti-hümanizmin, yani doğanın insanlardan üstün oluşunun, İNSANIN ALÇALTILIŞININ sembolüdür (K.M.).

-Doğu'da kadim zamanlardan bu yana idareler, genel olarak şu temel unsurlar üzerinden yürütülür: İÇ YAĞMA (vergi vb), DIŞ YAĞMA (fetih), bayındırlık hizmetleri ve KÖYLERİN ÖZEL TOPRAK MÜLKİYETSİZ KLAN TİPİ TOPLUMSAL YAPISI(K.M.)(Hindistanda ryot denilen köylüler nüfusun 11/12'sidir).

-Önceleri SÖMÜRGECİLİĞİN geri kalmış toplumlara OLUMLU etkilerinin de olduğunu söyleyen Marx, Çin (20 MİLYONDAN FAZLA Çinli'nin öldürülmesi) ve Hindistan'da İngilizlerin yaptığı vahşeti öğrendikçe (1853), sömürgeciliği "BURJUVA UYGARLIĞINA İÇKİN BARBARLIK" olarak nitelemiş ve işin her noktasında İNGİLİZLERİN hatalı olduğuna dair ağır eleştirilerde bulunmuştur:
"Ülkesinde, ÇAY ALDIĞI BAKKALDAN ÖTESİ İLE İLGİLENMEYEN İNGİLİZ HALKI gerçeklerle yüzleşmemektedir (K.M)."

"Kadınlara TECAVÜZ edilmesi, çocukların ŞİŞLENMESİ, köylerin bütünüyle ateşte çayır çayır YAKILMASI; tüm bunlar hiç sebepsiz, sırf akıllarına ESTİĞİ İÇİN yapıldı ve üstelik bunların kayıtlarını tutanlar da Mandarinler değil, bizzat İngiliz görevlilerdi."(K.M.).

-Marx aynı kızgınlığı 1862 Taiping Çinli isyanında kendi halkına benzer vahşetleri uygulayanlar için de göstermiş ve isyanı "GERİCİLİKLE" ve "FOSİLLEŞMİŞ BİR TOPLUMSAL HAYATIN ÜRÜNÜ" olmakla suçlamıştır.

-İngilizlerin 200 milyon Hintliyi 40.000 İngiliz askeri ve 200.000 Hintliden oluşan sömürge ordusu (Sepoylar) ile vahşetle ezmesine ilk tepki Sepoylardan geldiğinde Marx:
"FRANSA KRALINA indirilen ilk darbe köylülerden değil SOYLULARDAN gelmiştir. HİNT ayaklanması da işkenceye uğramış, aşağılanmış, soyulup soğana çevrilmiş olan RYOTLARDAN (köylüler) DEĞİL, zırhlar giydirilmiş, yedirilip ısıtılmış, şımartılmış, semirtilmiş ve el üstünde tutulmuş olan SEPOYLARDAN gelmiştir"(K.M.). diye yazmıştır.

-Doğu Hindistan'ın İngiliz genel valisi 1834-35'te şunları yazıyordu: "Buradakine benzer bir sefalete ticaret tarihinde hemen hemen rastlanmaz. HİNDİSTAN OVALARI, PAMUKLU DOKUMACILARIN KEMİKLERİYLE BEMBEYAZ OLDU" (K.M.).

RUSYA

Marx Avrupa'nın EN OTORİTER ülkesi olan Rusya'yı, MOĞOLLARIN yönetiminde KÖLE olarak iki asır kalmasınının etkisiyle kazandığı GASPÇI yapının devamı olarak, "KARŞI DEVRİMCİ gücün şahı, GERİCİLİĞİN en güçlü kalesi, her türlü ilerlemenin en büyük düşmanı" olarak görmüştür. Buna ilave olarak ise yine özel toprak mülkiyetinin olmadığı, askeri biçimde düzenlenmiş KLAN tarzı KOMÜMAL yaşayan KÖYLÜLERİN çoğunlukta olmasını göstermiş ve Batı dışında en çok Rusya hakkında yazmıştır (1850'ler).

-1860'lara doğru SERFLERİN ÖZGÜRLEŞMESİ hareketi sonrasında Rusya için ümitlenen ve fikrini değiştiren Marx, 1870"lerde bu KOMÜNAL KÖY yapısını ÖZYÖNETİMLERİ nedeniyle DEVRİME ZEMİN olabilir diye değerlendirmiştir).

-KIRIM Savaşı'nda (1853) Osmanlı'ya karşı el altından Rusya'yı destekleyen İngiltere'yi sertçe eleştiren Marx, direniş gösteren KAFKAS halklarına (başta Şeyh ŞAMİL) destek makaleleri yazmıştır.

POLONYA

-Sürekli Polonya topraklarını işgal eden Rusya, Prusya ve Avusturya İmparatorluklarını, Rusya'ya el altından devamlı yardım eden İngiltere'yi ve destek olmayan Fransa'yı ağır yazılarla suçlayan Marx, Polonya'ya DESTEK vermeyi Fransız Devrimi'ne taraf olanlar için TURNUSOL kağıdı niteliğinde olduğunu belirtir.

-1846 KRAKOW Ayaklanması'nı, "ulusal mücadeleyi demokrasi mücadelesi ve ezilenlerin kurtuluşuyla özdeşleştirerek, tüm Avrupa'ya harika bir ÖRNEK vermiştir" şeklinde niteler.

-Ülkesi Prusya'yı ise Rusya'nın bağımlısı olmakla suçlar ve "Bir ulus hem ÖZGÜR olup hem de başka ulusları EZMEYİ sürdüremez. Bu nedenle, Polonya Prusya boyunduruğundan kurtulmadan Almanya'nın KURTULUŞU da gerçekleşemeyecektir... PRUSYA devleti haritadan silinmelidir" diye yazar.

-Marx Polonya'nın özgürleşmesini çok önemli görmesini şu unsurlarla da destekler:
"Polonya DEVRİMİN KOZMOPOLİT ASKERİ olarak savaşmış ve savaşmakta olan tek Avrupalı halktır. Amerikan Bağımsızlık Savaşı'nda (1775-83) kanını dökmüş, Fransız Devrimi'nin (1789) sancağı altında dövüşmüş, 1830 devrimiyle Rusya'nın Fransa istilasını engellemiş, 1846 Krakow toplumsal devrimiyle örnek olmuş, 1848'de Macaristan, Almanya ve İtalya devrimlerinde olağanüstü bir rol üstlenmiş ve son olarak 1871'de en iyi generallleriyle en kahraman askerlerini Paris Komünü'ne sunmuştur".

- Marx, Ekim 1864 Birinci Enternasyonal "Açılış Konuşması"nda, KUZEY Ordusu'na olduğu gibi, POLONYA (Proudoncuların Polonya'yı gerici olarak suçlayarak yaptıkları muhalefete, Polonya'nın hakları için 3 KEZ AYAKLANDIKLARINI ve herkesin kovduğu YAHUDİLERE bile sığınak olduğunu öne sürerek), İRLANDA ve KAFKASYA DİRENİŞLERİNE de DESTEK açıklaması yapar.

AMERİKAN OLARAK İÇ SAVAŞI (1861-65)

-Amerikan İç Savaşı'nda köleci GÜNEY'e DESTEK kararı alıp GEMİ FİLOSUNU yola çıkaran İngiliz yöneticilerini eylemleriyle DURDURAN İNGİLİZ İŞÇİLERİNE I. ENTERNASYONAL'de övgüler sıralayan Marx, ABD'deki kölelik konusuna, Kuzey'in köleci eyaletlere imtiyazlar tanımasını, New York ve İngiliz zenginlerinin kölelik üzerinden pamuk ticaretiyle büyük kazançlar sağlamasını, ABD Yüksek Mahkemesi'nin 1857'de "tüm köle sahiplerine, çoğunluğun iradesine karşı çıkmak dahil, topraklarına köle getirme hakkı" veren karar almasını, Güney'deki köleliğin toprağın hızla tükenmesi nedeniyle yeni bölgelere genişlemeyi zorunlu kılmasını ve bu yüzden ulusal toprakların en az 3/4'ünü isteyen bir fetih savaşına girdiğini vurgulayarak, emekçinin ve emeğin özgürlüğü zemininde şiddetle karşı çıkar:
SİYAH DERİLİ EMEĞİN DAMGALANDIĞI YERDE, BEYAZ DERİLİ EMEK KENDİSİNİ KURTARAMAZ (K.M.).

-"Siyahların köleliğine karşı verilen Amerikan İç Savaşı'nın ilk meyvesi, Atlantik'ten Pasifik'e, New England'dan Kaliforniya'ya bir lokomotifin dev adımlarıyla koşan SEKİZ SAAT MÜCADELESİ OLDU" (K.M.).

İRLANDA

-Marx 1870'lerde gelişmekte olan İrlanda ilerici ulusal hareketini, küresel sermaye ve Britanya'ya karşı yükselecek MUHALEFETİN önemli BİR KAYNAĞI olarak görüyordu ve Kapital'de bu ülkeye özel bir yapmıştı. Zira İRLANDALI İŞÇİLER AYNI zamanda Britanya içerisinde PROLETERYANIN BİR ALT TABAKASINI oluşturarak, SINIF ve ETNİSİTENİN karşılıklı etkileşiminin ilginç bir örneğini sunuyordu (Marx ve Engels konuya ilişkin 400 sf.dan fazla yazmıştır).

-Marx, 12.yy.dan beri İngilizlerin fethetme girişimlerini inceler ve bu işi Amerikan yerlilerine yaptıkları gibi, belli bölgelerdeki İrlandalıların kökünü kazımak, Batı Hint Adalarına köle olarak satılmak (1640-Cromell), topraklarına el koymak ve yerlerine İngiliz Sömürgecileri yerleştirmek şeklinde gerçekleştirdiklerini öğrenir.

-AHIR bile olamayacak yerlerde yaşayan, İngiltere'ye daha önce bilinmeyen ÇIPLAK AYAKLA dolaşmayı getiren, işsiz bulamayınca DİLENEN AÇ İrlandalılar, oluşturdukları çok ucuza çalışan bir ALT-PROLETERYA kesimiyle, sermayenin işçi sınıfının yaşam ve çalışma koşullarını AŞAĞI çekmesine, İngiliz sanayinin hızla yayılmasına yardımcı olmaktaydı (Engels).
Bu tanımlamadan sonra meydana gelen BÜYÜK KITLIK (1845-49) sırasında ise 1.5 MİLYON kişi açlıktan ölmüş, diğer 1 MİLYON kişi ise göç etmek zorunda kalmıştı (nüfusun 5/16'sı) (yerlerine, Avrupa'da ilk ve tek olmak üzere, İngilizler MOĞOL YAĞMACILIĞINA benzer şekilde 9.6 milyon koyun yerleştirmişti-K.M.).
Economist dergisi bu dehşeti, "İrlanda ve Kuzey İskoçya'daki AÇ KALAN nüfusun ÜLKEYİ TERK etmesi, Britanya'daki her türlü GELİŞİMİN İLK ADIMIDIR" diye yazmıştı.

-19.yy.da bile İRLANDA TOPRAKLARININ çok büyük kısmı İNGİLİZ ARİSTOKRATLARININ elindeydi; bu topraklar İrlandalılara KİRAYA veriliyor ve kiracı kendine yetenden fazla kazanırsa onun FAİZİ ödeme adı altında onu da ellerinden alıyorlardı.

- Marx, DEMOKRASİ, EMEK ve SOSYALİZM hareketleri ile İRLANDA KURTULUŞU arasındaki geniş çaplı bağlantılara odaklanmış, kapitalizmin ustalarından Ricardo bile TOPRAK ÖZEL MÜLKİYETİNİN TAMAMEN FUZULİ olduğunu yazarken İngilizlerin İrlanda topraklarını İSTİLA etmesine, küçük toprakları ellerinden alıp merkezileşmiş BÜYÜK arazilere çevirmesine şiddetle karşı çıkmış, anarşist Bakunin'nin İrlanda Kurtuluş hareketini "hedefi işçilerin sermayeye karşı zaferi olmayan her türlü hareketi reddeden" bildirisine savaş açmış ve tavrını, "İNGİLİZ İŞÇİ SINIFI İRLANDA ÖZGÜRLEŞMEDEN HİÇBİR ŞEY BAŞARAMAZ. Kaldıracın dayandığı yer İrlanda olmalıdır. Tam da bu sebepten, İrlanda meselesi GENEL TOPLUMSAL HAREKET için çok büyük önem taşımaktadır" diye net şekilde ortaya koyar.

"İrlanda'daki toprak rantı ile aynı hızda olmak üzere Amerika'da İRLANDALI BİRİKİMİ gerçekleşmektedir. Koyun ve öküz yüzünden yurdundan atılan İrlandalı, Atlantik'in öte tarafında Fenian (direnişçi İrlandalı) olarak çıkıyot. Ve kocamış denizler kraliçesinin (BRİTANYA) karşısında, genç cumhuriyet gittikçe daha tehditkâr hale gelen bir dev gibi yükseliyor" (K.M.).

GRUNDRISSE'DEN (1857-58) KAPİTAL'E (1867-72)

-Grundrisse'den sonra ekonomi politiğin eleştirisini olgunlaştıran Marx, DETERMİNİST yaklaşımları AZALTMIŞ, tersine olarak, farklı üretim ilişkilerinin tarihi seyirlerinin FARKLI olacağını öne çıkarmış, kapitalist tarzın YIKICILIĞINA vurgularını artırmıştır.

-Marx bu dönemde eski KOLEKTİF toplumsal yapıları ayrıntılı olarak irdelemiş ve bunları üç grupta toplamıştır: 1) KAN BAĞI zemindeki bireyin topluluk karşısında bağımsız olamayacağı deapotik Asya tipi, 2) Yerellik-HEMŞEHRİLİK (kölelik-serflik içeren) zeminindeki Greko-Romen tip (kendine yeterli kent gelişimi), 3) Özel mülkiyet için tamamlayıcı olmak üzere DÖNEMSEL birliktelikler zeminindeki Cermen kabileleri tipi (Feodaliteye dönüşüm).
Bu tarzlarının ortak yanları, sadece KULLANIM DEĞERLERİNİN (değişim değeri yok) ÜRETİLMESİDİR.

-Avrupa sömürgecilik tarihini 17.yy.da başlatan HOLLANDA'nın, Cava gibi uzak adalardan son derece acımasız vahşi yöntemlerle İNSAN HIRSIZLIĞI yaparak bu işe başladığının altını çizen Marx, Amerikan İç Savaşı'nda en demokratik tavrı gösteren MASSACHUSETTS'in de 18.yy başlarında KIZILDERİLİ KAFASI BAŞINA ÖDÜL koyduğunu yazar.

Gelişen BRİTANYA SANAYİ SERMAYESİ, Hollanda'nın TİCARİ SERMAYE'sine 18.yy.dan itibaren boyun eğdirmiştir (K.M.).

-Köy topluluklarının, loncaların ve manifaktürün çözülmesi sonrası gelişen kapitalizm, emekçiyi BÜTÜNÜ ÜRETEN zanaatkârdan, METANIN PARÇASINI ÜRETEN BİR HİLKAT GARİBESİNE çevirir; DONANIMLI İŞÇİ META ÜRETEMEZ, meta haline gelen şey, ancak, PARÇA-İŞÇİLERİN ORTAK ÜRÜNÜDÜR (K.M.).

-Sanayi bakımından daha GELİŞMİŞ olan ülke, sanayi merdiveninde KENDİSİNİ TAKİP EDENLERE, yalnızca kendi geleceğinin imgesini gösterir.

-Marx, ileri kapitalizm altında MAKİNELER ve "sabit sermaye"nin (üretim araçları) biçimlerine bağlı sermaye miktarının, işgücüne ayrılan "değişken sermaye"ye (emekçi) baskın çııkacağını, TEKNOLOJİ emeğin yerine geçtikçe YÜKSEK İŞSİZLİĞİN ortaya çıkacağını, NESNELERİN ÖZNELERİN YERİNİ ALACAĞI bir tersyüz oluşun yaşanacağını, makineleşmenin işi SÜREKLİ YİNELENEN bir ÖMÜR TÖRPÜSÜNE çevirerek YABANCILAŞMAYI artıracağını, bunun BÜTÜN TOPLUMSAL SERMAYENİN MERKEZİLEŞİP TEKELLEŞTİĞİ sınıra kadar süreceğini yazar.

-İnsanlığın DOĞAYA HÂKİM hale gelmesi, insanın aynı hızla başkalarına veya KENDİ ALÇAKLIĞINA KÖLE kılınmasıyla sonuçlanmaktadır.
BİLİMİN saf ışığı bile ancak CEHALETİN kara perdesi üstünde parlayabilmektedir (K.M.).

-Kapitalizme alternatif bir seçenek tasavvurunda Marx, "ORTAKLAŞA SAHİPLENİLMİŞ ÜRETİM ARAÇLARI ile çalışan ÖZGÜR İNSANLARIN SAYDAM İLİŞKİLER BİRLİĞİNDEN" söz eder ve bu saydamlığa dönüşün MODERNİTE temelinde gerçekleşeceğini vurgular.

[Taneli Viitahuhta · Rating 5 out of 5]

As always, things are not as neat with Karl Marx as most commentators make him sound. Its untimely time to dig deeper.

"Marx at the Margins" brings together first-rate scholarship, clear presentation and very important argument. Although getting through some of the Marx and Engels citations might be troublesome, I recommend this book to everyone interested in decolonisation theory and Marxism. The way Edward Said and his post-structuralist/post-modern contemporaries have misapprehended and misrepresented Marx calls for a refutation, and that's what this book accomplishes.

The outline of Anderson's argument is that if you start with Marx of the New York Tribune writings on India in 1850s and The Communist Manifesto, and leave it there, you might be excused for taking him to suggest a teleological story on the lines of Capitalism conquers all > Suffer and weep, natives > Communism to the rescue! This of course would be highly euro-centrist and out of the question for those of us today battling with immigration problems in solidarity with people of sans-papiers and in general trying to palliate the discontents of rabid racism rampaging all over the globe today. But luckily this is not the whole story of Marx, not by a long shot.

Immediately after the early 1850s writings, things get lot more nuanced when Marx delves into the Irish question, learns about Russian situation, puts Poland in perspective and even does remarkable further studies on Indonesia, China, and India, as well as cultural anthropology. His problems in getting his research to be published is a another beast, but clearly also in his better-known writings - such as Capital, parts I, II and III (and also here the problems of editing pile up, given Engels' at best "subjective" influence of the latter parts) - he brings forth a constellation of ideas that is rich in detail and sensitive to particular conjuncture of economic, political, geographical and historical facts, as well as receptive to the particularities of national liberation struggles and to the question of race and its representations.

In short Marx emerges in this narrative, closely backed up by stellar archival and research work, as a provider of rich variety viewpoints and plethora of insights, sorely needed in anti-colonial and de-colonial struggles of today.

[Roberto Yoed · Rating 3 out of 5]

While it is an excellent that book that compiles all of Marx's and Engels' journal papers, drafts and writings about "non-western societies", the book reproduces the classic stance of counterpose Marx's perspective with the ones Engels had (which is a complete lie).

Also, indirectly, it shows how "anti-colonialism" (anti-imperialism) was already a political stance and compromise socialists and communists have already understood and theorized a century before the academy.

There are some other misconceptions, such as a vulgar understanding of dialectics and historic progress, but nonetheless Anderson made a great book about some of the most common missed analyses of Marx and Engels.

[Bill Weinberg · Rating 4 out of 5]

What the old Bearded One really had to say on Islam, India, Ireland and the Iroquois. Vital stuff.

[Efrahim · Rating 5 out of 5]

Ortalama algıya yerleşmiş, sınıf indirgemeci ve belli şemalar üzerinden tarihsel-küresel ilerlemeye inanan Marx'tan çok daha farklı ve renkli bir Marx görüyoruz bu kitapta.
Anderson'un merkezinle aldığı metinler içerisinde Kapital ve Grundrisse gibi temel metinler olsa da; kitaptaki kaynakça daha yoğun olarak Marx'ın gazete yazılarından, mektuplarından, polemiklerinden ve özellikle son yıllarında tuttuğu defter notlarından oluşuyor.
Amerikan İç Savaşı, İrlanda ve Polonya ulusal mücadelesi gibi meseleler hakkında çokça yazan, özellikle İrlanda kurtuluş mücadelesini Birinci Enternasyonel'deki İngiliz temsilcileri karşısına almak pahasına savunan, hatta onu potansiyel bir İngiltere devriminin merkezine koyan, Asya coğrafyasının tarihi hakkında ezberden kaçınarak oradaki potansiyel direniş odaklarını da gözeten, sömürgeciliğin yarattığı vahşete kahretmekten geri durmayan, Rusya'daki köy komünlerini potansiyel bir sosyalizmin temeli olarak görebilen bir Marx bu.
Bu bağlamda kitabın iki temel savını şöyle özetleyebiliriz: 1-Marx'ın toplumsal gelişime dair oluşturduğu diyalektik kuram, doğrusal değildir. Yani Marx'a göre tüm toplumlar kölecilik-feodalizm-kapitalizm-sosyalizm aşamasını takip etmek zorunda değildir. Her toplum biçimi kendi içerisinde özgün olarak incelenmeyi hak eder ve bu inceleme potansiyel dönüşümleri, olası farklı patikaları her zaman gözetmelidir. 2- Marx'ın kapitalizm eleştirisini bir bütünlük çerçevesinde kavramak gerekmektedir ancak bu kendi içerisine kapalı bir bütünlük olarak değil, özgüllüklere ve farklılıklara yer açan bir bütünlük olmalıdır. Bu anlamda sınıfları renksiz ve kimliksiz düşünmek yerine, bunlar arasında kesişimselliklere odaklanarak daha bütünlüklü bir mücadeleye ulaşılabilir. Marx'ın İrlanda ve Amerikan İç Savaşı yazıları, bu anlayışın en güzel örnekleriyle doludur.

Kitap gerçekten muazzam şekilde ufuk açıcı olmakla birlikte, takıldığım birkaç noktası da oldu. Yazar özellikle Etnoloji Defterleri adı altında yayınlanan defter notlarına odaklandığı bölümde; Marx'ın okuduğu kitaplara düştüğü parça bölük notlardan bazen çok büyük çıkarımlara varıyor. Marx gibi titiz birisinin, belki de soru işareti minvalinde düştüğü bazı notlardan büyük anlamlar çıkarması takıldığım noktalardan bir tanesiydi. Bir diğeri de, Kapital'in 1.cildinin sonraki basımlarında Engels'i bir tür tahrifatla suçlamasıydı. Buna göre Engels, Marx'ın diyalektiğinin özünü ıskalamış ve Marx'ın Fransızca basımda özellikle önem verdiği bazı pasajları sonraki basımlarda bilinçli şekilde göz ardı etmişti. Bence Anderson bu iddiayı ortaya attıysa, bunu güçlendirmek için Engels'in kendi kişisel rotasını ve Marx'tan sapmalarını daha detaylı biçimde göstermesi gerekiyordu.

[S · Rating 5 out of 5]

a great work that defends marx’s intellectual project against many of the hollow critiques which it receives (alleged ‘eurocentrism’ - capitalist centrism?, a lack of concern or interest in considering the national and colonial question, etc.)

[Zach · Rating 5 out of 5]

This is a really valuable work of historical retrieval, reading lesser known letters, unpublished texts, and Marx’s commentary for the New York Tribune and Die Presse to dispel or at the very least complicate conventional accounts of Marx’s Eurocentrism (and Eurocentric accounts of Marxism.). Anderson argues, compellingly, that Marx’s analysis of capitalism often centered and was itself gradually transformed by attention to the struggles of non-european and peripheral peoples, from India and China to The Civil War US, as well as the European periphery - Poland, Ireland, and Russia. The discussion of Marx and Engels’s correspondence - and Marx’s writing on Slavery and its relationship to capitalism is particularly valuable and insightful.

[C · Rating 5 out of 5]

Marx's legacy is still very much contested today. The preeminence of so-called "Identity Politics" and with it Critical Race Theory in contemporary public discourse has led, with great irony, to figures on both the Left and Right often portraying Marx in economically reductionist terms as critics seek to extricate him, and indeed Marxist conceptualisations of class generally, from any consideration of ethnicity or gender issues. For such critics on the Left, there is a tendency to subsume "identity" within a larger economic analysis (see, for eg, https://www.marxist.com/marxism-vs-in...). On the other hand, some on the Right - who after decades of simple ad hominem fallacies or lazy deference to the Soviet or Chinese experiences still have failed to eradicate Marxism from the Earth - completely juxtapose "identity" and "class" and rather strangely seem intent now to embark upon a tactic of portraying themselves as the true defenders of Marx's legacy: "We are the ones who really understand the working class. Not those identity-obsessed lefties" (see, for eg, https://www.spiked-online.com/2020/07...).

The approaches of both groups, left and right, enable them to effectively dismiss "identity" and such systemic issues as racism or sexism as peripheral to a larger economic struggle and what they perceive as "genuine" Marxism. But, as Kevin Anderson shows here, such portrayals of Marx are totally detached from the actual writings of the man himself. Indeed, Marx at the Margins is a masterful synthesis of the man's lifework on non-capitalist societies and oppressed ethnic groups that demonstrates Marx's perceptive and surprisingly nuanced conception of the class struggle, sensitive to socially defined structures of identity like "race" and "gender" and the experiences of marginalised groups subsumed under them. Anderson argues, contrary to such currents that seek to present Marx as class reductionist or economically determinist, Marx's writings on these themes 'were not incidental to Marx's theorization of capitalism, but part of his complex analysis of the global social order of his time. Marx's proletariat was not only white and European, but also encompassed Black labor in America, as well as the Irish' (p.3). The book is highly readable, shedding light on largely neglected aspects of Marx's corpus, including some writings that have yet to be published in English. Anderson's approach could be said to be intersectional - that these concepts “class”, “ethnicity”, “gender”, are at once distinct and inherently intertwined.

In the study, Anderson builds a largely chronological picture of Marx's developing theories of these societies "at the margins" as it were, firstly examining his writings on colonial India and China, then later offering a close reading of Capital and the Grundrisse, amongst others, to demonstrate how Marx's 'perspectives on these societies evolved. In the 1840s, he held to an implicitly unilinear perspective, sometimes tinged with ethnocentrism [...] But over time, his perspective evolved toward one that was more multilinear' (p.2). The ethno and eurocentrism of a work like, say, The Communist Manifesto (the example Anderson tends to use as emblematic of the 1840s Marx) is a fair charge, but I do not necessarily agree with him that Marx's early work was as overtly unilinear as he suggests. The German Ideology, for instance, does set out a single course of social stratification from hunter-gatherer society, to feudalism, then to capitalism. But I don't believe such theorisation inherently implies this is the only possible historical trajectory, only that this is what actually happened in the European context about which they were writing.

This is far from a work of apologia, too. Anderson does not shy away from criticising outright racism where appropriate in Marx's writing, incorporating passages in which the latter uses distasteful (unfortunately commonplace for the time), sometimes outright shocking language about both Jews and Black Americans, while maintaining such problematic remarks were 'not typical of Marx's overall discussion of nationalism and ethnicity' (p.52).

In his discussion of nineteenth-century national liberation movements, Anderson does stretch Marx and Engels' support for nationalism a bit far. His argument that any interpretation of The Manifesto as rejecting the concept of nationality is wrong (and its implication then that Marx and Engels supported national liberation as an end in itself) is simply not supported by the evidence and, I would suggest, more indicative of the predominance of nationalist ontology on our own contemporary perspective than it is an accurate reading of Marx's position.

The book's strongest sections are those on Marx's writings about the US Civil War and Ireland. On the former, particularly in his letters to Engels and political agitation in favour of emancipation and the Union cause generally, Marx was incredibly perceptive. From the outset, he saw the war for what it was (ie. a war for slavery), long before Lincoln and many Union supporters could accept this fact. Marx regarded it as 'a social revolution that changed not only political arrangements but also class and property relations' (p.79), predicting as early as 1861 that the war would lead to emancipation and anticipating (as well as disproving) many later Lost Cause talking points (for eg: that secession was supported by a majority of people in the South, or that the North provoked the war - both of which Marx masterfully dismantles) decades before they became ubiquitous. In contrast to Marx, Engels actually comes off as incredibly conservative in this book (though in no way a supporter of the Confederacy, he did not share Marx's optimism about the Union's chances and favoured political settlement with the Confederacy)! Anderson uses the writings on the war (and emancipation) to successfully demonstrate the interplay between ethnicity and economics within Marx's class analysis.

Reading these sections today, in an era where so many seem to view anti-racism and working class liberation as mutually exclusive, is remarkable. Not only does Anderson illuminate the steadfast position of British working classes against American slavery - in 1862 organising to support the embargo against cotton exports from the US, in solidarity with the anti-slavery cause, despite the economic strain it caused them - but he shows how Marx explicitly linked the liberation of the (majority white) proletariat with the emancipation of Black Americans whose brutal exploitation had underpinned the unprecedented expansion of capitalism in the century or so prior. It brings to mind the tactics of contemporary political elites who seek to scapegoat migrants for the economic woes of the European and US working classes. Anderson traces the reverberations of Marx's approach in the work of later social theorists such as WEB DuBois, whose Black Reconstruction in America explored the aborted Reconstruction project and the consequences of this unfinished revolution.

Marx's writings on Ireland, Anderson argues, are the 'cumulation of the interweaving of class, nationalism, race, and ethnicity' found in the earlier writings (p.115), describing how nineteenth-century Irish workers formed a 'subproletariat within Britain, offering an example of the interplay of class and ethnicity' (p.115). The question of Irish ethnicity and its historical relation to concepts of "whiteness" is much contested, but this chapter shows Marx's sensitivity to both material and symbolic manifestations of class conflict within Britain. The Irish proletariat are both Irish and proletariat, with neither label necessarily trumping the other. Incidentally, it is also interesting to note in this section - in light of the tactics of some Leninists and later Trotskyist groups - how Marx reacted with horror at the Fenian bombing in Clerkenwell, which he thought risked alienating the British working classes and compromising their support for the Irish nationalist cause.

In all, given the prominent role these themes still play in contemporary public discourse, this is an indispensable resource for both seasoned scholars of Marxism and the wider public. Anyone failing to take account of so-called "identity" issues, whether dismissing them outright or seeking to marginalise them in a grander economically-centric framework, neither does justice to oppressed groups within society or the legacy of Marx. Anderson's study makes clear any serious class analysis must grapple with the interplay between the material and symbolic in order to ultimately demystify the nature of class relations in our contemporary society.

[Ioannis Drakos · Rating 5 out of 5]

Anderson again continues his run on developing the tradition which has aimed to put in the spotlight Marxist thinkers' unpublished or underappreciated works, with significant results.

Marx at the Margins takes on an exciting life of its own in its discussions particularly on the American Civil War, Ireland and Britain, and colonialism and precapitalist communes.

While some elements of Marx's analysis, as Kevin notes, may provide a more purely methodological insight for today's theorizing and practice (take for example the work on precapitalist communes, which only exist to a marginal extent in today's world as opposed to 80% of the world's landmass in Marx's time), much is to be learned from Marx's writings here which the largely anchorless left of today does not accurately grasp - the interplay of class, colonialism, race and ethnicity, and the revolutionary relationship between each, in the larger battle to overcome capital.

There are many interesting and illuminating paths Marx took as he developed from unilinear, at times ethnocentric models of liberation to recognizing the complexities of race in labour relations in the UK and US, as well as studying colonial revolts as containing potential for global social transformation. Not to mention the revolutionary potential of peasant communal forms, which much of modern Marxism in the West, particularly under the dominant Trotskyist currents, has outright ridiculed and ignored.

Marx also prefigures in germ form Lenin's more fleshed out theory of national liberation, beginning to openly and unequivocally reject colonialism's claims to any inevitable, ultimately "civilizing" capacity despite its abject barbarity as he did in his youth, and realise its solely destructive and brutalizing character from the 1850s onwards.

It is in this area which Kevin B. Anderson's work on Marx dispels a lot of the unfair criticism pointed towards Marx, yet also puts the ball back into the court of "post-Marx", postmodern critical theory, which has typically claimed superiority in the academic world for its abandonment of class for an emphasis on de-basing thought from any totalising system of analysis and a retreat into isolated critique of a much more ghostly, pervasive, capitalism, one which implicity accepts its victory.

Postmodernity's superiority in this approach has rested on emphasising these areas of race, gender and colonization which it claimed Marxism had failed to take into account. Here, Kevin points out Marx's important properties: "Marx was not a philosopher of difference in the postmodern sense, for the critique of a single overarching entity, capital, was at the centre of his entire intellectual enterprise. But centrality did not mean univocality exclusivity" - and here he brings in the Hegelian concept of totality and the universal-particular relationship, to great benefit.

It is this conclusion which has so much to offer in a world turned upside down by the heroic Gazan resistance and subsequent genocide of its population. Palestine has held up a mirror to the total evil of the capitalist world, and also to what had counted as "resistance" to it, physically and theoretically, in the lead-up to the genocide since Marxism went out of fashion in the 80s.

Many are feeling the inadequacy of much of the prevailing responses to such barbaric violence: boycott, petition, nonviolent protest, or a religious faith in a multipolar world in which a benevolent imperialism (China or to a lesser extent Russia) topples America's evil grip on us.

Here Anderson brings Marx back to the fore, reviving Marx not by revising him, but pointing a revolutionary way forward through his buried work.

[Drew Newitt · Rating 4 out of 5]

Very enjoyable and informative. It's always refreshing to break from school/sociology stuff and read about Marx.

The key thrust of this book, like so many other readings of Marx in the last 2-3 decades, is to recover the historical or temporal character of Marx's concepts, which are often read as either essences or historical concepts derivative of more fundamental essences. But in Anderson's reading, this temporality applies to Marx's thinking and development as well. In the turn to the Grundrisse and, later, to Capital, Marx moves from a determinist, unilinear theorist of history to a recognition of multilinearity in historical development (no longer is socialism the natural end point of all societies). Anderson lays out his case with reference to Marx's notes and published articles on colonialism in India, Ireland, Algeria, and Indonesia, his commentary on the American Civil War, and his notes on the historical variety of pre capitalist societies. What we get is a Marx who, before 1857-8 is more typically deterministic and Eurocentric, who sees the developmental path of Britain as, more or less, the destined path of the whole world. The Grundrisse marks a shift, however, to a Marx who is more attuned to particularity, to the underdeterminedness of capitalism that lets us speak about its core processes amidst variant 'capitalisms' across the world. We see a Marx who, instead of being Eurocentric or seeing slavery as a survival from feudalism, claims that "labor in the white skin cannot emancipate itself where in the black skin it is branded," a sharp insight into labor politics of contemporary America as well. I was especially struck by Marx's letters to Abraham Lincoln and to the people of America post-Civil War, where he recognizes that the failure to grant emancipated slaves full rights would "drown the country in blood" (239). Certainly not too inaccurate a prediction for those of us familiar with the failures of Reconstruction and the history of race in 20th century America.

Anderson is also a scholar of the French edition of Capital (the last edition Marx was heavily involved in before his death), which, before Engels discarded it in the standard German version, replaces many of the historical determinist statements in Capital with sentences where Marx recognizes that in theorizing with 19th century Britain, his capacity for generalizing his theory is a bit limited. Anderson traces his epistolary disputes with Engels, and the role that Engels had in creating the 'standard' edition of Capital after Marx's death--largely against Marx's express wishes (tho, this sounds more malicious than it actually was). We also see a much more multidimensional Marx, who is concerned with topics like ethnicity, nationalism, and colonialism---a Marx whose intellectual productivity does not decline in the later years of his life, but rather flourishes.

Despite its clear rhetorical power, this book gives more support to my growing conviction that "The Communist Manifesto" is NOT the place to start reading Marx. It lends itself too easily to caricature, for one, but for now I am convinced that the early Marx was still wrestling with Eurocentric theorizing, and had not evacuated that component of Hegelianism until he began to read political economy, anthropology, and history more rigorously. Perhaps the next book will change my mind!

[Salvador Ramírez · Rating 4 out of 5]

Este es uno de los últimos libros que estudian a Marx utilizando materiales periodísticos que publicó en el diario The New York Daily Tribune, así como muchos de sus cuadernos personales (que forman parte del proyecto MEGA – que es la colección editada de obras de Marx-Engels).
Este libro refuta directamente varias críticas a Marx, entre las cuales lo señalan de tener una visión teleológica de la historia, de occidentalismo y, por lo tanto, de tener una visión orientalista, así como de no tomar en cuenta el racismo o el sexismo. Por el contrario, Anderson demuestra a lo largo del libro que estas criticas no son correctas si se analiza con profundidad la totalidad de la obra de Marx. Esto debido a que parte de las criticas se basan en ideas que desarrolla principalmente en El Manifiesto Comunista, pero que con los años iría cambiando de perspectiva. Esto tanto por el estudio y envolvimiento de apoyo en diversos conflictos en el mundo y su relación con el capitalismo mundial (la guerra civil de EUA, los movimientos de independencia en Irlanda y liberación en la India, entre otros) como por el estudio de sociedades agrícolas y antiguas en el mundo (India, Rusia, México, los iroqueses, entre otros) para sus textos periodísticos y de análisis histórico. Lo anterior, además, se vuelve muy evidente con la edición de El Capital en francés, los Grundrisse y con la correspondencia con la revolucionaria Vera Zasulich.

Como muestra de lo anterior, Marx apoya la liberación de Irlanda, la lucha de independencia de la India, la abolición del esclavismo en EUA, así como menciona que el modelo de desarrollo historio establecido en El capital sólo aplica para Europa Occidental, por lo que el resto del mundo puede generar caminos alternativos de desarrollo sin tener que transitar por el capitalismo. Por lo cual la comuna rusa podría ser la basa para desarrollar una sociedad superior a la capitalista. Del mismo modo también problematiza sobre el papel de la dominación de la mujer a lo largo de la historia (de forma dialéctica). Incluso, parte de sus análisis sería usado por Engels para escribir el texto El origen de la familia, la propiedad privada y el Estado (con diferencias importantes en cuanto a lo que Marx sostenía).

El estudio esta escrito sin grandes términos técnicos, es un libro de historia, lo que lo hace muy accesible. Es sin duda un libro que permite evaluar la obra y vida de Marx con una nueva perspectiva, lo que permite mostrar su compromiso con la crítica de el capital y su lucha por la emancipación humana.

[Simon B · Rating 4 out of 5]

Several critics - most famously Edward Said - have accused Marx of making Orientalist assumptions about non-Western societies. In part they charge that Marx imposed a unilinear model of development in which the advanced capitalism of Western Europe was destined to have a revolutionary modernising impact on backward 'Asiatic' and African societies.

Kevin Anderson undertakes a meticulous examination of Marx's writings on racial oppression and national liberation (including his voluminous unpublished or newly-published notebooks). Marx at the Margins argues that there is indeed some basis for Said's (and others) criticisms in Marx's early writings. But by the late 1950s Marx becomes increasingly convinced of the reactionary impact of Western colonialism, the importance of race, gender and national liberation as decisive arenas of revolutionary struggle and the potential for other societies to take a different path of development from that of Western Europe. The book follows Marx's growth towards a more radical and more sophisticated point of view. It charts his engagement with British colonialism in India and Ireland, the Polish independence struggle, the anti slavery campaign during the US Civil War & his late career research into pre-capitalist communal forms of production in Russia. A very thought-provoking work that challenges some crude 'orthodox' interpretations of Marxism.

"Marx’s critique of capital, it has been shown, was far broader than is usually supposed. To be sure, he concentrated on the labor-capital relation within Western Europe and North America, but at the same time, he expended considerable time and energy on the analysis of non-Western societies, as well as that of race, ethnicity, and nationalism. While some of these writings show a problematically unilinear perspective and, on occasion, traces of ethnocentrism, the overall trajectory of Marx’s writings on these issues moves in a different direction."

[Sanwal · Rating 5 out of 5]

Anderson wrote an excellent book covering and capturing a side of Marx that is not discussed or explored much. It is essential to state that the material Anderson covers here can get dense, but he helps you navigate through it with engaging prose. I had to take a bit to read this to ensure that I captured as much of the information as possible. I particularly enjoyed reading the portions that dealt with Marx's opinion and its evolution on the issues of colonialism. I appreciated greatly how this book chronologically lists Marx's voluminous writings on the American Civil War and how it impacted the International Socialist movement.

Although this book is dense but not long, I would highly recommend people look at this to explore the thoughts of Marx on contemporary issues that are still relevant to us and appreciate Marx not as a mythic figure but as a human.

[Chris · Rating 4 out of 5]

Focuses on the more marginal writings of Marx to make a convincing case of how his thought continued to develop to address non-European cultures in the development of capitalism and resistance to it. Perhaps most interestingly, the author makes a case of how Marx insisted that *Das Kapital* was not a universal blueprint to read how resistance to Capital will develop from an industrialized context.

If anything, *Marx at the Margins* demonstrates how an intersectional analysis can be presented that neither enfolds racial analysis into class analysis nor evacuates the concept of class entirely.

[Jon · Rating 5 out of 5]

In this book Anderson quite persuasively argues:

In this sense, the book may also have undercut the fashionable argument that Marx was fundamentally a Eurocentric thinker trapped in the narrow frameworks of his time, the mid-nineteenth century, and thus largely impervious to contemporary issues like race, gender, and colonialism. I refer here not only to arguments like those of Edward Said's celebrated Orientalism, but also to more broadly philosophical ones like those of Michel Foucault, for whom "Marxism exists in nineteenth-century thought like a fish in water; that is, it is unable to breathe anywhere else".

[Adam McKiernan · Rating 3 out of 5]

I thought this was interesting! I like the recontextualizing of Capital within a multilinear approach to history and the broadening of Marx's project feels important. Curious to see Anderson's follow up.

[Tynan Brooks]

I doubt that major real-world problems can be solved by better exegesis of Marx. Nevertheless, the republican, non-totalizing Marx presented here is more useful for thinking through the ravages of Capital into the 21st century.

[Ana · Rating 5 out of 5]

O livro mais difícil do ano.
Nem acredito que terminei, rsrs. De Janeiro à Dezembro.

[Hamad Abdulsamad · Rating 5 out of 5]

هذا التتبع يحدث إزاحة لكل الاختزالات الما بعدية.

[Thomas Pope · Rating 5 out of 5]

Fantastic survey of Marx’s evolving views on everything from India, Ireland, Indonesia, Russia and Black labor.

4.5/5.

[Redpoet · Rating 4 out of 5]

Interesting and well documented. Presents a side of Marx seldom seen or understood.