مکالمه‌گرایی: میخاییل باختین و جهانش

by Michael Holquist, مهدی امیرخانلو (Translator)

میخاییل باختین فیلسوف و منتقد ادبی روس‌تبار بود. او روی نظریه‌های ادبی، مبانی نقد و زبان فلسفه پژوهش می‌کرد. مقالات او تأثیر مستقیم روی ساختارگرایان، مارکسیست‌ها و منتقدان مذهبی داشت. باختین پس از به اتمام رساندن تحصیلاتش به شهری کوچک نقل‌مکان کرد و به عنوان معلم مدرسه مشغول به کار شد. او اولین بار در آنجا حلقه‌ی باختین را تشکیل داد. افرادی که در این جلسه جمع می‌شدند، متفکران آن دوره بودند و در جلسات به بحث راجع‌به ادبیات، سیاست و مذهب می‌پرداختند. ایده‌ی اصلی باختین این بود که در زندگی سه اصل وجود دارد.

الف. انسان هم ارادی و هم غیرارادی در فعل زنده بودن شرکت می‌کند.

ب. منحصربودن فرد به طور بالقوه در او وجود دارد؛ ولی باید در راستای کسبش تلاش شود.

پ. از آنجایی که هر انسان جایگزین‌ناپذیر است، باید این استعداد بالقوه را به توانایی بالفعل تبدیل کند.

باختین روی آثار داستایفسکی نیز پژوهش کرد. او رمان‌های این نویسنده‌ی توانا را از زاویه‌دید جدیدی بررسی کرد. همچنین باختین در زمینه‌ی زبان‌شناسی فعالیت کرده و مقالاتی در این زمینه منتشر کرده است.

مایکل هولکوییست پژوهشگر و منتقد ادبی آمریکایی‌تبار است. او در دانشگاه ییل مدرس ادبیات اسلاوی بود. هولکوییست در کتاب‌ها و مقالاتش به نقد و بررسی آثار بزرگان ادبیات می‌پردازد. او پیش از نوشتن کتاب مکالمه‌گرایی ویراستار سه مجموعه از آثار باختین بوده است؛ ازاین‌رو نوشتن این کتاب توسط او دور از ذهن نیست. هولکوییست در این کتاب نظریات باختین را که در حوزه‌های مختلف بودند، در یک کتاب گردآوری کرده است. او عقاید باختین را در فرمی مکالمه‌شکل توضیح می‌دهد و با عقاید متفکرانی چون فروید، هگل و لوکاچ مقایسه می‌کند.

Genres: Philosophy, Nonfiction, Theory, Criticism

309 pages, Paperback

First published January 1, 1990

Reviews

[Mike Mena · Rating 5 out of 5]

After reading this for a second time, and years of exposure to Bakhtin, I must say, this is the best book I read on Bakhtin thus far. This book is difficult. Will require multiple readings. It is, however, easier than Bakhtin himself. It will most definitely assist any experienced reader of Bakhtin. For those new to him, this book will help no matter what, but there are easier books out there. I would recommend this to Advanced Bakhtin readers for they will get the most out of it. It is a 5 star book to advanced readers and a 3 star book for beginners.

[Rod Naquin · Rating 5 out of 5]

This book is outstanding; a thoughtful primer on most things Bakhtin, with two case studies of novels to illustrate his thought—Frankenstein and Gatsby. So many leads to follow from this one—but the ever-dynamic vision of consciousness as co-constructed and dependent upon another is fundamental for research I’m developing

[Al · Rating 4 out of 5]

Como o autor referenciado no texto, o livro é denso e extremamente complexo, apesar de explicativo(!?). No entanto, fica claro o domínio do autor pelo tema e, provavelmente, deve ser uma excelente fonte.

[John Carter McKnight · Rating 4 out of 5]

Bakhtin is tough. While not nearly as given to jargon as most writing in the tradition of German philosophy, his concepts are slippery and often abstract. So, a short volume explaining his core concepts is a tremendously useful thing.

Holquist delivers: his scholarship and depth of understanding is impressive, and he's able, largely, to ground difficult concepts in clear prose and solid examples. The bibliography is superb, but only extends to 2000.

One YMMV feature is his repeated use of examples of his own to illustrate Bakhtin's ideas: the analyses of Frankenstein, The Great Gatsby and Gogol's "Notes of A Madman" may or may not be helpful, depending on your field and interests.

[sologdin · Rating 2 out of 5]

considered by some as the gold standard reading of bakhtin. it's an attempt to claim bakhtin for neo-Kantian humanism.