De hond met de blauwe tong

by Jan Wolkers

Genres: Dutch Literature, Short Stories, Literature, Fiction

192 pages, Paperback

First published January 1, 1981

About the author

Jan Hendrik Wolkers was a Dutch author, sculptor and painter.

Wolkers is considered one of the "Great Four" writers of post-World War II Dutch literature, along with Willem Frederik Hermans, Harry Mulisch and Gerard Reve (the latter authors are also known as the "Great Three"). He became noted in the 1960s mainly for his strikingly direct descriptions of sex.

His 1969 novel Turks Fruit was translated into ten different languages and published in English as Turkish Delight. It was also made into a highly successful movie, the Paul Verhoeven-directed Turks Fruit (1972) which was nominated for an Academy Award for Best Foreign Language Film and in 1999 won the award for Best Dutch Film of the Century.

From 1980 until his death, Wolkers resided on the Dutch island of Texel. He died on October 19, 2007, age 81, at his Texel home and was cremated in Amsterdam at De Nieuwe Ooster cemetery.

A number of his outdoor sculptures in the Netherlands have been subject to vandalism, presumably due to his use of glass as a construction material. Some examples are the Auschwitz-monument in Amsterdam and the monument on the dike at Ceres on Texel. In reaction to the destruction of the monument in 2003, Wolkers announced that he would use less glass and more steel for such monuments in future. The Jac. P. Thijsse monument in the water at Elemert on Texel does contain more steel, but glass is still a substantial part of the artwork.

Wolkers refused to accept several literary awards. In 1982 he refused the Constantijn Huygensprijs, and in 1989 he refused the P.C. Hooftprijs.

Reviews

[Marco · Rating 3 out of 5]

Vijf verhalen met een gruwelijke dood als onderwerp. Je blijft lezen, hoe expliciet ook beschreven.

[Jan · Rating 2 out of 5]

In deze vroege bundel heeft Jan Wolkers de volgende verhalen bijeengebracht: De achtste plaag; De tweede dood; De hond met de blauwe tong; De wet op het kleinbedrijf; Wespen. De verhalen zijn goeddeels te beschouwen als herinneringen aan zijn eigen jeugd. Diverse Wolkers-thema’s vindt men erin, zoals natuur, religie, dood. Mij dunkt dat Wolkers zijn eigen stem en stijl nog niet gevonden heeft, diverse verhalen hebben mij niet kunnen boeien, komen mij te vlak en te saai over, met als uitzondering het verhaal 'De wet op het kleinbedrijf'. JM

[Rayn · Rating 4 out of 5]

Een deel is echt heel walgelijk. Een deel is ook echt heel lieflijk. Mag wel in mijn boekenkast blijven :-)

[Geertje · Rating 3 out of 5]

Geen slechte bundel. Geen goede bundel. De wet op het kleinbedrijf gaat me boven de pet. De rest denk ik niet. Er zitten best wat leuke bespiegelingen op de verhouding van de mens tot de natuur in, ik heb wat minder met het afkraken van gereformeerde mensen, dat vind ik een beetje goedkoop, maar dat zal liggen aan de tijd waarin het geschreven is, toen was dat misschien sexier.

[Mirjam · Rating 3 out of 5]

Typische rauwe Wolkers thematiek waarbij het heden en het verleden, de dood en het leven dicht bij elkaar komen en tegenover elkaar staan. Het duurde even voordat ik in het boek zat, maar las het daarna in een paar uur uit.

[Herman · Rating 4 out of 5]

Bundel met vijf verhalen, voor een groot deel in het teken van de afrekening met zijn orthodox-protestantse opvoeding.

- De achtste plaag: Een van de beste verhalen van Wolkers die zijn bekende thema's op geweldige wijze samenbrengt. Het gaat hier om een jeugdherinnering van de 'ik'. Het is Pasen en het lievelingskonijn van 'ik ' staat op het menu. De jongen zal wraak nemen door een dode sprinkhaan (vandaar de titel) in het eten te verstoppen, die door de vader zal worden gegeten. Sfeertekening en detaillering in het verhaal zijn magistraal en zo ook de opbouw. Er gebeurt teveel om hier op te noemen, maar dat het Wolkers hier voornamelijk te doen was om de christelijke feestdag op ontluisterende wijze neer te zetten is wel duidelijk.

- De tweede dood: weinig opvallend verhaal over jongetje dat aansluiting zoekt bij de wereld van de volwassenen, in dit geval een tijdens de oorlog ingekwartierde soldaat. Het verhaal komt niet echt tot leven en kabbelt voort. Het thema van de eenzaamheid is in sommige details raak getroffen, maar als geheel stelt het enigszins teleur.

- De hond met de blauwe tong: hierin is de ik-figuur op weg naar zijn op sterven liggende vader. Hij rijdt door een kil, winters landschap dat de koude gedachten - zeg maar gerust regelrechte haat - over de vader nog accentueert. De rit naar het ouderlijk huis lijkt louterend te werken. Bij aankomst is er eerder sprake van deernis. Voor het huis maakt hij rechtsomkeert en gaat terug naar huis. Prachtig zijn ook in dit verhaal weer de gedetailleerde waarnemingen. Wolkers kijkt als een fotograaf of schilder, wat hij natuurlijk óók was.

- De wet op het kleinbedrijf: het langste verhaal dat Wolkers waarschijnlijk ooit schreef en voor mij niet per se een hoogtepunt. Hoofdpersoon is meneer Savijn, een gestoord en seksueel gefrustreerd mannetje, dat nogal lijkt op meneer Rozijn uit Kort Amerikaans. De ik-figuur in het verhaal is een schilder en meneer Savijn wil graag naakt poseren en dan het liefst als er jongedames bij aanwezig zijn. Een en ander mondt uit in een wreed toneelstukje waarbij ook een theologiestudent met een bult aanwezig is. Het is allemaal iets teveel bedacht en vooral ook te lang uitgesponnen om geboeid door te blijven. Daarenboven is de geëtaleerde wreedheid totaal niet in lijn met de pesterigheid, waarvan Wolkers' personages zich soms bedienen.

- Wespen: erg sterk verhaal, waarin de jonge Wolkers met zijn vader uit vissen gaat. Opvallend is dat de vader hier nogal mild wordt beschreven. Toch is er het idee van wraak op de vader, via een steek van een wesp vanwege het leed dat hij de vissen aandoet. En het fraaie detail van de klit die hij naar zijn vaders rug gooit. Ook mooi zijn de jongensfantasieën over de geheimtaal die hij ziet op een briefje in zijn zak.

[Dominique · Rating 3 out of 5]

Een verhalenbundel die gaandeweg steeds ietsje beter wordt, met in alle verhalen de dood als rode draad, en vaak een redelijk gruwelijke (of dat nu komt door de manier waarop de dood tot stand komt of de houding tegenover de dood).

De eerste verhalen verzanden wat mij betreft wat in clichés die maar al te vaak voorkomen in de literatuur van Wolkers' tijd- en landgenoten. Vaak wordt er geschreven vanuit de jeugd en adolescentie, groeit de hoofdpersoon op in het provinciale en zit hij onder het juk van een strenge, protestante familie of omgeving. De hoofdpersoon is vaak mentaal al een beetje losgezongen van dat leventje en botviert dat op zijn omgeving, met vaak enig zelfmedelijden, haatgevoelens en/of schaamte. Tot dan toe is de kortverhalenbundel m.i. redelijk makkelijk te vergeten ( behalve die ene scène waarin de hoofdpersoon een kip doodneukt ).

Het verhaal De wet op het kleinbedrijf steekt met kop en schouders boven de rest uit. In dit verhaal wordt een delicaat, masochistisch spelletje gespeeld met iemand die mislukt en seksueel deviant is, waardoor er een erg interessante denklijn ontstaat. De masochist gaat namelijk enerzijds veel te ver, maar de mislukkeling blijft toch steeds maar terugkomen, omdat ergens ook zijn perverse bevrediging nu net in het als huisvuil behandeld worden ligt. De normaal gesproken duidelijke dader-slachtofferrelatie wordt op zijn kop gezet, en de dynamiek tussen zelfbevrediging en zelfdestructie is een erg interessante. Wel jammer dat Wolkers de masochist zo overdreven duidelijk neerzet als een hork met een duidelijk motief om te treiteren (de bult op zijn rug) en die verwijzingen naar de duivel ('bokkensprongetjes', 'duivelse grijns') liggen er ook wat te dik op.

Verder leek het alsof de eindredacteur gedurende het hele boek er niet bepaald zin in had. Er missen geregeld komma's, soms staan er blatante fouten in (dingetje i.p.v dingetjes) en deze zin mag in de hall of fame van minst leesbare zinnen die ik ooit gelezen heb (over een Chinese vaas): "Hij voelde aan als een reusachtig met suiker bespoten chocoladeëi, omdat in het landschap dat erop stond de voorwerpen: een paar treurwilgen, een pagode, een Chinees met een buffel aan een touw, alle met stippeltjes van dik geel glazuur omlijnd waren."

[José Van Rosmalen · Rating 4 out of 5]

In deze bundel staan vijf verhalen, geschreven rond 1960. De verhalen dragen de sporen van het streng gereformeerde milieu waarin Wolkers opgroeide en waarin hij zich ontworstelde door een vrijgevochten kunstenaar te worden.verreweg het langste verhaal is ‘de wet op het kleinbedrijf’. Het is qua omvang een novelle. Het is een gruwelijk verhaal over een man die graag naakt wil poseren voor een schilder, vol masochistische trekken. Het is een verhaal over vernedering en godsdienstwaanzin, dat in geweld eindigt. De man zit thuis onder de plak bij twee zusters en hij zoekt naar bewondering door een vrouw aan wie hij zich naakt kan vertonen.Die bevrediging vindt hij niet. Deze figuur doet met sterk denken aan het typetje van Kees van Kooten, ‘de vieze man’. Maar meneer Savijn is nog een graadje erger. Ik zou wel eens willen weten of Kees van Kooten door dit verhaal geïnspireerd was. Ik heb het niet kunnen achterhalen.

[Daan van Winkoop · Rating 3 out of 5]

Een bundel met 5 verhalen. Niet allemaal even sterk helaas. Wel allemaal expliciet, absurd en bij vlagen walgelijk zoals je van Wolkers kan verwachten.
Het leest lekker weg, maar het is zeker niet zijn beste werk.

[Stan Dokter · Rating 5 out of 5]

Vette korte verhalen absurdistisch en expliciet

[Eva136246 · Rating 3 out of 5]

De laatste twee verhalen vond ik heel aangrijpend

[Jonna van Tuil · Rating 3 out of 5]

3.5 ⭐️

[Janique · Rating 4 out of 5]

Akelig

[Rick · Rating 4 out of 5]

Prachtig rake beschrijvingen van natuur, mensen en bijzondere situaties die alleen Jan Wolkers kon bedenken.

[Bernard · Rating 4 out of 5]

Wat een heerlijke vijf (!?) boeken!
Nee serieus: erg sensueel geschreven, je boelt mee met de belevenissen.
De wet op het kleinbedrijf is hilarisch, tot het Einde.