Tijdens de première van een nieuwe theatervoorstelling krijgt de gevierde acteur Willem De Wachter een black-out op het toneel. Bij deze donkerslag raken zijn gedachten in vrije val en zinkt Willem weg in de onmetelijkheid van zijn geheugen. Hoe hard hij ook probeert de tekst terug te vinden, hij weet het niet meer. Oog in oog met een volle zaal probeert hij zich te herstellen.
Wim is een fenomenaal acteur. Was ik te bevooroordeeld? Ik had het dieper verwacht. Het lag me niet zo. Soms goed en soms minder. 3* is naar mijn oordeel teveel. Maar oordeel vooral zelf. Kan goed zijn dat je het een geweldig boek vindt.
Synopsis: Tijdens de première van een nieuwe theatervoorstelling krijgt de gevierde acteur Willem De Wachter een blackout op het toneel. Bij deze donkerslag raken zijn gedachten in vrije val en zinkt Willem weg in de onmetelijkheid van zijn geheugen. Hoe hard hij ook probeert de tekst terug te vinden, hij weet het niet meer. Oog in oog met een volle zaal probeert hij zich te herstellen.
--
Verloren woorden Wim Opbrouck geeft met zowel dit boek als zijn andere boek aandacht aan mentale gezondheid. Willem die raakt zijn woorden kwijt op toneel en vervolgens wordt je als lezer meegenomen in zijn gedachten. Ik had echter verwacht dat er dan ook meer over depressie naar voren zou komen, gezien het thema daarom draait. Dit mistte ik dan ook een beetje.
De novelle is een reis door het hoofd van Willem. Het is interessant om te lezen over zijn gedachten en gevoelens ten tijde van een blackout en regelmatig ook treurig. Echter bevat het verhaal verder weinig diepgang, aangezien het geheel zich in zijn hoofd afspeelt. Dit zorgt ervoor dat ik weinig voelde voor de personage en over het algemeen voor het boek.
De schrijfstijl van Wim Opbrouck is prettig. Het leest gemakkelijk weg, het is goed te volgen en Wim weet op bijzondere wijze de gedachten en gevoelens van iemand neer te zetten. In deze novelle komt hiervan te weinig naar voren, maar het smaakt zeker naar meer.
Deze novelle geeft aandacht aan mentale gezondheid, een onderwerp waar zeker meer over gepraat mag worden. Het is echter geen boek wat mij voor eeuwig bij zal blijven. Doordat het een korte novelle is, is hij dan ook snel uitgelezen en leent het zich perfect voor wanneer je even een kort verhaal tussendoor wil lezen.
Hij wist het niet meer. Met deze zin en titel worden we in ons leven allemaal op de één of andere manier wel eens geconfronteerd. Willem het hoofdpersonage van deze novelle wist het ook niet meer, zijn tekst. Willem is acteur, 58 jaar jong en op het podium tijdelijk even de draad kwijt.
Bij het lezen van deze korte novelle ging ik op zoek naar de diepere betekenis van deze titel. “Hij wist het niet meer” gaat over even stilstaan, even paniek ervaren, maar evengoed terug verdergaan. Verder spelen want the show must go on, ten alle tijden. Want zo gaat het ook in het leven, het gaat verder, de wereld blijft doordraaien, no matter what. Voor een acteur die even de draad kwijt is lijkt een verkeerde lijn, een vergeten tekst vaak een grote fout terwijl het publiek er nauwelijks iets van merkt of het in de meeste gevallen zo weer vergeten is. Maar het gevoel dat de acteur ervaart lijkt vele malen groter. Mooi lesje perspectieven dat we ook kunnen doortrekken in het dagelijkse leven. Onthou goed dat velen vaak meer bezig zijn met zichzelf dan met jou en op gênante momenten in je leven kan je dat alleen maar als positief ervaren.
“Recensenten en acteurs: het blijft een merkwaardige relatie. Die van beoordelaar en maker. Volgens Godfried Bomans zijn recensenten als ornithologen: zij weten alles van vogels maar kunnen zelf niet vliegen.”
Nu ik zelf al een aantal jaar vaak de mooiste boeken mag recenseren drong bovenstaande zin toch even door, stof tot nadenken. Recenseren is leuk maar soms voelt het alsof je de baby keurt van een ander. Zo zou het voor mij als auteur toch aanvoelen. Voldoende respect hebben voor andermans werk blijft voor mij de norm, whatever ik er ook van mag vinden. De lijn tussen oprechte eerlijkheid en respect is de lijn waarop ik wil blijven balanceren. Liefde voor mooie boeken delen en mensen nieuwsgierig maken naar boeken waar ik minder laaiend enthousiast over ben. Want één iemands menig maakt of kraakt een boek niet en smaken verschillen gelukkig, dat maakt de wereld een pak interessanter.
Mijn oneindige dankbaarheid gaat uit naar alle auteurs (maar ook acteurs) die er iedere keer opnieuw weer in slagen om pareltjes af te leveren. Boeken blijven voor mij een onuitputtelijke bron van inspiratie, fantasie en ontspanning. Boekhandels, bibliotheken of rommelmarkten met tweedehandsparels voelen aan alsof ik in een gigantische snoepwinkel ben terechtgekomen.
Mensen die mij kennen weten hoe gek ik ben op snoep (en literatuur), ik.wil.alles. En vaak wanneer mijn gedachten dan weer alle kanten uitgaan overvalt mij een onnoemelijke melancholisch gevoel: ik ga nooit alle boeken kunnen lezen die ik wil lezen. Hé, dit brein weet het soms ook even niet meer. Wat ik dan weer wel weet is dat deze novelle wel het lezen waard is, zo even tussendoor. Net als een bezoek aan het theater.
“Het leven is maar een flakkerende schim. Het verzinsel van een idioot. Het hoogst haalbare. Razen. Tieren. Stilvallen. En opnieuw beginnen.”
In de luttele seconden dat de acteur Willem De Wachter op de premiëre van La Superba een blackout heeft, ontvouwt zich deze novelle in zijn bewustzijn die heen en weer rolt tussen realiteit en herinnering. Het verhaalprocédé noch het onderwerp zijn bijster origineel, de taal evenmin. Bij wijlen komt de auteur zelfs uitleggerig uit de hoek. Natuurlijk weet Wim Opbrouck wat tekst is, maar met een andere auteur was dit debuut beslist ongepubliceerd gebleven.
Voor Willem de Wachter is theater het allermooiste wat er is. Van jongs af aan staat zijn leven in het teken van theater. Hij ontplooit er zijn liefde voor taal, maakt moeilijke teksten zichtbaar voor een groot publiek, vindt er, weg van de moeilijke realiteit, een veilige haven. Tot plots deze haven niet meer veilig blijkt te zijn… Tijdens een première gebeurt het ergst denkbare: Willem krijgt een blackout. Dat moment is het vertrekpunt van het boek. Hulpeloos en zielsalleen staat Willem in de spotlight voor een publiek van honderden toeschouwers. Zijn tekst is weg. Hij herinnert zich niet waar hij zat, noch wat moet komen. Hoewel zijn blackout slechts enkele seconden duurt, lijken uren voorbij te gaan. We volgen Willem in zijn herinneringen en gedachten die in die korte tijdsspanne voorbijkomen. Zo krijgen we een gevoelig en eerlijk portret van een acteur die zijn werk met hart en ziel doet. Een taalliefhebber, een levensgenieter, een denker. Zijn stream of consciousness brengt ons naar Mevrouw K. met wie het allemaal begon, naar zijn liefde voor de wielersport, zijn volkstuintje, zijn gedichten. Als lezer word je meegezogen en begin je al snel zelf te filosoferen. Over het leven, kunst, de mensheid, ouder worden. Mooi is de vergelijking van de acteur die het niet meer weet met de walvis die diep onder het wateroppervlak blijft, rustig, eenzaam en veilig verscholen. Zoekt hij terug het licht op of kiest hij voor de veiligheid? Opnieuw is het Mevrouw K. die Willem vanuit de donkere diepte terug in de schijnwerpers op het podium brengt. Na het lezen van “Hij wist het niet meer” is het prentenboek “Het lied van de bultrug” een absolute aanrader. Beide boeken zijn inhoudelijk nauw verwant en een mooie aanvulling op elkaar. De covers maken dat al meteen duidelijk. “Hij wist het niet meer” is een interessant boek, rijk van taal dat je aandachtig moet lezen. Niet enkel de iets oudere lezers voor wie deze “vergeetmomenten” herkenbaar zijn, zullen ervan genieten maar ook oprechte liefhebbers van de kunsten zullen het waardevol vinden. In een periode waarin de kunsten onder zo’n grote druk staan omdat het belang ervan niet gezien wordt door beleidsmakers, is het fijn om in een boek de kracht en gedrevenheid te voelen waarmee makers van deze kunsten dagelijks aan de slag gaan. Zoals Willem het zegt met voor mij één van de mooiste zinnen uit het boek: “Zolang de bijen blijven zoemen is er hoop en zal de beschaving het winnen van de barbaren.”
Bij het zien van de titel en de tikkeltje mysterieuze cover van Hij Wist Het Niet Meer was ik verkocht. Dit sprak me meteen aan. Toen ik erachter kwam dat dit boek gaat over een acteur die op het toneel een black-out krijgt, geschreven door acteur Wim Opbrouck, was ik helemaal benieuwd.
Zelf zit ik in een regionale amateur musical. Wat ik doe is natuurlijk niet te vergelijken met het werk van hoofdpersonage Willem de Wachter, maar een black-out lijkt me evengoed verschrikkelijk! En dat is dus waar dit verhaal over gaat. Het boek, of novelle eigenlijk want het boek telt 93 bladzijden, start vrijwel meteen met wat de titel ons al vertelt: tijdens de grote première avond vergeet gevierd acteur Willem de Wachter zijn tekst. Een black-out van jewelste en hij weet niet wat hij moet doen.
En dat merk je als lezer meteen. We volgen Willems interne monoloog en die gaat echt van hot naar her. Van observaties van het publiek, naar herinneringen van reizen die hij maakte, tot vergelijkingen met wielrenners. En natuurlijk tussendoor de stress dat hij maar niet op de volgende woorden kan komen. En ik merkte echt die spanning. Ik voelde met Willem mee en wilde in het boek duiken om zijn script te zoeken en voor hem even de souffleur te zijn!
Ik vermoed dat deze novelle deels autobiografisch is. Is het niet de black-out zelf, dan misschien wel sommige gebeurtenissen of personen waar Willem de Wachter aan denkt.
In sommige recensies van andere lezers zag ik dat ze Hij Wist Het Niet Meer snel hadden uitgelezen. Dat was bij mij zeker niet het geval. Ik heb echt mijn tijd moeten nemen voor dit verhaal. Willem de Wachter als personage houdt van barokke stijl en daar houdt Wim Opbrouck ook duidelijk van. De rijke zinnen, mooie omschrijvingen en vergelijkingen zorgen ervoor dat ik mijn leestempo meteen vertraagde om alles goed in me op te kunnen nemen. Sterker nog, dat is de reden dat ik Hij Wist Het Niet Meer twee keer heb gelezen voordat ik deze recensie schreef. En bij de tweede keer lezen, merkte ik dat ik details had gemist. Echt een boek dat ik over een tijdje weer wil herlezen.
Hij Wist Het Niet Meer is geschreven voor Te Gek! Deze organisatie maakt mentale gezondheid meer bespreekbaar. En het thema dat dit jaar centraal staat is depressie. En eigenlijk had ik verwacht meer te lezen over de mentale gezondheid van Willem de Wachter en de impact die deze black-out op hem heeft. De aansluiting bij het thema ontbreekt voor mijn gevoel. Wat vooral centraal staat, is het theater en de liefde voor het acteervak. Precies zoals er in de flaptekst staat: ‘Een zinderende novelle over verdwalen in je hoofd, schoonheid en de magie van het theater.’ En dat is in deze 93 bladzijden heel sterk gedaan.
Hij Wist Het Niet Meer een mooi verhaal en een aanrader voor liefhebbers van het theater en voor liefhebbers van een barokke vertelstijl.
Hartelijk dank New Book Collective voor het recensie-exemplaar. En hartelijk dank aan Wim Opbrouck voor dit mooie verhaal.
Willem De Wachter krijgt tijdens de première van een nieuw stuk een black-out op het podium, en duikt in allerlei gedachten over het acteren en het theater, in de hoop zijn tekst terug te vinden. Hierbij komen veel verwijzingen naar schrijvers, dichters en zangers voorbij.
Jammer genoeg kan ik hiervoor geen betere term bedenken dan ‘artistiek geleuter’. Misschien dat collega-acteurs instemmend meeknikken met dit verhaal, maar als het de bedoeling is om toeschouwers, buitenstaanders, de schoonheid en de magie van het theater mee te geven, dan is dat (minstens in mijn geval) mislukt.
Dit wordt een fictief verhaal genoemd, maar ik kan me toch niet van de indruk ontdoen dat hier heel wat van Wim Opbrouck zelf in zit. Misschien niet de black-out zelf, maar dan toch minstens de overpeinzingen over de theaterwereld. Alsof Wim Opbrouck zijn ideeën wilde delen, en hiervoor geen beter medium vond dan een boek(je).
Het is dat het zo’n dun boekje is, anders had ik het zeker niet uitgelezen.
"Willem laat zich dieper wegzinken in de mist, dichter naar het donker. Hij verlangt naar de duisternis waar zeelelies, anemonen en koudwaterkoralen wuiven. Waar alles slechts zachtjes licht geeft, waar zeesneeuw in zijn opengesperde mond dwarrelt. Daar waar diepzeepaling en parelmoervis zwemmen. Kunnen walvissen verdrinken in de zee? Kennen zij het verlangen om zacht op te lossen in de grijze huilende oneindigheid van de oceaan? Verlost van alles wat hun de adem beneemt? Verlost van de angst? Verlost van zichelf?" (p.77)
Willem de Wachter, een gevierde acteur krijgt bij de première van zijn nieuwste theatervoorstelling een blackout. Een volle zaal kijkt hem vol verwachting aan, maar zijn tekst lijkt verloren in het oneindige van zijn gedachten. Willem keert volledig in zichzelf en zijn geheugen gaat met hem aan de haal. In het diepst van zijn ziel vind hij mooie herinneringen terug, maar ook herinneringen die vergeten moesten worden, duistere verlangens naar stilte en eenzaamheid...Willem raakt steeds verder verdwaald in het labyrint van zijn eigen gedachten, en de woorden, die lijken maar niet te komen.
Wim Opbrouck schreef met de novelle Hij wist het niet meer een ode aan de pracht van theater. Het boekje toont onmiddellijk gelijkenissen met Wim Opbroucks andere verhaal, Het lied van de bultrug. Zowel de intrigerende cover als de schrijfwijze zijn duidelijk gelijkend. Maar wat hou ik van de eigenheid van de schrijfstijl van Wim Opbrouck, vol ruime omschrijvingen, boordevol adjectieven en metaforen. Een verhaal doorspekt met diepzinnige citaten die aanzetten tot nadenken. Maar bovenal is Hij wist het niet meer een verhaal dat zijn licht schijnt op de verborgen duisternis in het hoofd van onze medemens, de duisternis die nog steeds een taboe is maar ook in het theater in de schijnwerpers mag komen te staan.
Vind mij ook op Facebook en Instagram @annelies_leest.
Mooie cover en dan hebben we helaas het beste van dit boekje al gehad. Het uitgangspunt is wel interessant, een acteur die een black-out heeft en alle overpeinzingen die door zijn hoofd gaan afgewisseld met flarden uit zijn leven aangegeven door de vertelstem. Maar het verhaal begint al snel te sputteren en te haperen en hopt van de ene quote naar de andere wijsneuzigheid, zoals van die mensen die je leert kennen op een feestje die eerst heel boeiend lijken maar nooit stoppen met leuteren en na een tijdje redelijk pedant worden. Als er wat langer aan dit boek zou geschreven en gesleuteld zijn geweest dan had het een volwaardig boek kunnen zijn. Dat geldt trouwens ook voor de redacteur die her en der serieuze flaters heeft laten staan, ‘Ginsberg’ en enkele regels later ‘Ginsburg’ of nog ‘het album van Morrison’. Jammer want het uitgangspunt is goed maar het had heel wat meer kunnen zijn.
Tja... hoe beoordeel je nu zoiet? een moedige poging? verder dan wat eigen reflecties over theater en enkele persoonlijke voorkeuren raakt hij eigenlijk niet.
Heel leuk boekje, mooi geschreven met leuke verwijzingen in. IK hou van het uitgangspunt dat de acteur zijn tekst kwijt is en al zijn mijmeringen ondertussen. Tof concept.
Een mooi verhaal, maar het ego van de schrijver, het constante ‘namedroppen’, laten zien hoe erudiet en belezen hij is, hindert en breekt de cadans van het verhaal.