Σήμερα η κυρίαρχη διεθνώς ερμηνεία της θεωρίας του Κ. Μαρξ, δηλαδή ο μαρξισμός-λενινισμός, όχι μόνο δεν ανταποκρίνεται στις πολιτισμικές μας απαιτήσεις αλλά δεν διατηρεί την παραμικρή σχέση με τις ποικίλες κοινωνικές πραγματικότητες. Και φυσικά δεν παράγει τις αξίες εκείνες που θα μπορούσαν να συμβάλουν σημαντικά στη διαμόρφωση πολιτικών κινημάτων και στρατηγικών προοπτικών μέσω των πολύμορφων κοινωνικών αντιθέσεων. Ωστόσο εκατόν είκοσι χρόνια μετά την έκδοση του πρώτου βιβλίου του "Κεφαλαίου" θα ήταν αφελές να πιστεύουμε ότι η επιστροφή στον "αυθεντικό" Μαρξ είναι δυνατή. Οι κοινωνίες έχουν αλλάξει στο μεταξύ και συνεπώς οι ανάγκες καθημερινής πολιτικής οργάνωσης του μέλλοντός μας είναι διαφορετικές. Αν σήμερα είναι απαραίτητος ο επαναπροσδιορισμός της κοινωνικής μας θεωρίας, αυτό σημαίνει πριν απ' όλα να δεχτούμε την ιστορικότητά της. Ο επαναπροσδιορισμός αυτός είναι αδύνατο να πραγματοποιηθεί χωρίς ένα διάλογο με την ιστορία του μαρξισμού.
O Πέτρος Θ. Πιζάνιας γεννήθηκε στην Αθήνα το 1947. Έκανε προπτυχιακές και μεταπτυχιακές σπουδές ιστορίας στην École des Hautes Études en Sciences Sociales στο Παρίσι. Είναι καθηγητής της Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας, στο Τμήμα Ιστορίας του Ιονίου Πανεπιστημίου, όπου διευθύνει επίσης την έδρα Unesco και το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών «Ιστορία και τεκμηρίωση στα σύγχρονα ζητήματα». Έχει διατελέσει επιστημονικός υπεύθυνος του Ινστιτούτου Στρατηγικών και Αναπτυξιακών Μελετών, σύμβουλος του Υπουργού Παιδείας και επισκέπτης καθηγητής στην EHESS και άλλα γαλλικά πανεπιστήμια.