Je vermoeidheid te lijf

by Annemarieke Fleming

Minder moe: praktische en beproefde methode voor energie-opbouw en herstel op wetenschappelijke basis.

Na covid, behandeling tegen kanker en bij ingrijpende chronische aandoeningen is vermoeidheid een veelvoorkomende klacht. Het allerlaatste advies dat door de meeste behandelaars dan gegeven wordt is: ga eens liggend rusten. Vanuit het idee dat mensen die met vermoeidheid kampen daardoor van de regen in de drup raken, richten behandelingen zich eerder op bijvoorbeeld het opbouwen van de conditie.

Gezondheidszorgpsycholoog Annemarieke Fleming weet uit de behandelpraktijk én als ervaringsdeskundige dat overdag vaker kort liggen of zelfs kort slapen cruciaal kan zijn bij het opbouwen van energiereserves. In Je vermoeidheid te lijf biedt zij een praktische methode op wetenschappelijke basis en legt in begrijpelijke taal uit waarom het lichaam baat heeft bij rust overdag. Niet alleen zul je de vermoeidheid beter begrijpen, ook biedt het boek de erkenning die in medische en persoonlijke kring vaak ontbreekt.

* beproefde praktische methode op wetenschappelijke basis
* kort liggen of slapen helpt bij energie-opbouw en herstel
* zo geïllustreerd en vormgegeven dat lezen weinig inspanning vergt
* naar schatting 10% van symptomatische covid-patiënten houdt vermoeidheidsklachten
* een derde van de kankerpatiënten (120 000 mensen per jaar) blijft na behandeling oververmoeid

Genres: Nonfiction

Kindle Edition

First published May 3, 2022

Reviews

[Roma · Rating 2 out of 5]

De kern van dit boek: neem kwartiertjes volledige rust, verspreid over de dag. Oftewel liggend met een oogmasker op en oordoppen in, liefst met ademhalingsoefeningen erbij. De auteur heeft hier een fancy naam aan gegeven maar dit advies had ik ook gewoon van mijn fysio en van mijn ergotherapeut, dus ik ben blij dat ik het boek uit de bieb had en niet gekocht.

Het boek bevat verder veel wetenschappelijke achtergrondinformatie over ziekte- en ontstekingsprocessen. Dat is interessant, maar de auteur gebruikt onnodig veel academische termen en zeker veel onnodig Engels. Zelfs ik als wetenschapper had af en toe zoiets van pffff ik lees dit boek niet omdat ik cognitief zo scherp ben... moet ik dit echt allemaal weten?

Datzelfde dacht ik bij alle persoonlijke levensverhalen van de auteur. Na haar eerste levenstijdlijn met chronische aandoeningen begreep ik het wel, maar al die stukken autobiografie en zelfs foto's van haar als baby en in een rusthouding? Ik vraag me af wat dit toevoegt.

Het boek besteedt daarnaast nog veel aandacht aan de negatieve gedachten die je over je aandoening en je lichaam hebt of hebt ontwikkeld, en hoe dit je symptomen en ziektegedrag beïnvloedt. Dit is denk ik erg nuttig als je nog erg in de weerstand zit ("ja maar ik kan het toch niet, op mij is dit niet van toepassing, ik word toch niet meer beter" etc).

Kortom: ik raad dit boek aan voor mensen die nog erg zoekende zijn in het proces van herstellen van chronische vermoeidheid, dan denk ik zeker dat je er wat aan hebt - maar skip de theoretische delen als je er de headspace niet voor hebt.

[Mlie · Rating 5 out of 5]

Is dit een perfect boek? Hmm nee, dat niet. Soms haalt de auteur er wel heel veel bij & nog niet alles is helemaal onderbouwd (maar dat geeft ze ook eerlijk toe).
Toch vijf sterren? Zeker. Eindelijk een boek dat vermoeidheid serieus neemt en.. er staan wel veel dingen in die al wel zijn onderbouwd. Echt heel interessant, ook de theorie er achter en ik kan uit ervaring zeggen: het heeft mij al heel veel geholpen.

[Lianne Dijkman · Rating 5 out of 5]

Confronterend en motiverend. Zeker tips en adviezen waar ik iets mee kan, zelfs na alle jaren gezondheidszorg. Kan nog niets zeggen over de uitkomst hiervan, daarvoor moet ik een aantal weken verder zijn. Ben benieuwd!

[Chantal · Rating 4 out of 5]

Fijn boek voor mensen die een uitweg zoeken bij chronische vermoeidheid! In veel recensies las ik dat het té medisch was en het niet de moeite waard was te lezen zolang je onthoudt "neem rustpauzes" maar dat doet dit boek onrecht.

Het boek gaat uit van 2 punten: (1) vermoeidheid komt door een te lage hoeveelheid energie reserves die je kunt opbouwen door gedurende de dag rustmomenten in te bouwen. (2) vermoeidheid komt vaak vanuit het brein die in stress-stand staat en jou symptomen geeft om je veilig te houden. Door de rustmomenten in te bouwen, help je je lichaam in een veilige stand te gaan, nemen de ontstekingsstofjes af en daarmee de vermoeidheid. Het boek helpt je inzicht krijgen op welke manier jij je brein in stress-stand houdt en geeft handvaten hoe je activiteiten op een veilige manier kunt opbouwen zonder dat je brein je ziek maakt. Aan het einde nog een hoofdstuk met algemene helpers zoals "eet gezond" en "koud douchen" wat voor een ietwat overbodig onderdeel was.

Ik heb al vaker het advies gekregen om te rusten, maar omdat ik niet "slaperig moe" was vond ik dat niet noodzakelijk. Door de wetenschappelijke onderbouwing snap ik nu beter het nut van het nemen van deze pauzes en vrijwel direct merkte ik dat door gedurende de dag mijn lichaam uit de stress-stand te halen met de rustpauzes, ik 's avonds sneller in slaap viel. Ik heb de methode nog niet lang genoeg toe kunnen passen om de voordelen te merken, maar ook dat zegt het boek: heb geduld, je merkt het pas na een paar weken.

[Femke M]

Moeilijk te raten boek dit. Delen vond ik heel interessant. Er was best veel aandacht voor de biologische factoren en recent onderzoek en ik denk dat de rusttips voor de meeste mensen waarde kunnen hebben, niet alleen voor degenen die ziek zijn (geweest).

Helaas verspreidt de auteur ook gevaarlijke misinformatie. "Graded exercise therapy" is bewezen schadelijk voor mensen die postexertionele malaise, PEM, ervaren (zoals mensen met ME en een deel van de long covid patiënten, op wie dit boek zich expliciet richt). Desondanks wordt PEM als symptoom niet eens benoemd. Ik heb ook het gevoel dat de auteur geen verstand heeft van orthostatische klachten gezien de opmerkingen over hoe lang en wanneer je zou mogen liggen - nog een symptoom dat in een groot deel van deze patiëntenpopulatie voorkomt.

De kern van dit boek over de "opbouw van energiereserves"-methode is goed maar wees kritisch als je dit leest.

[Annefleur · Rating 5 out of 5]

Highly recommand if you want to learn more about what happens in the body and brain when you exhaust yourself due to overtraining or getting on with life too fast after an infection or periode of disease. It tells you what chronic stress does to the body and what steps to take towards recovery or reset of your nervous system. I read this book for work, but it honestly contains important information for anyone who has a body and mind 👌🏻

[Anneke Peijnenborg · Rating 3 out of 5]

Inhoudelijk prima, maar niet makkelijk te lezen voor een groter publiek. Zou een versie maken die makkelijker te lezen is. Ruim 400 noten is wat overdreven vor een publieksboek

[Daniela · Rating 5 out of 5]

Fijn om ergens toch wat handvatten te krijgen tijdens post-COVID, want ergens vind je ze helaas (nog) niet. Natuurlijk is het niet zaligmakend, maar de herkenning is prettig, het gevoel er niet machteloos alleen voor te staan, al voelt dat vaak zo. Mooie eerste zet om me meer te verdiepen wat mij zou kunnen helpen.

[Anne · Rating 3 out of 5]

Voor mij is de OR methode nog relatief nieuw. Ik had gehoopt op wat meer verdieping hierop en minder herhaling van ziektebeschrijving en andere methoden.

Ik denk voor iemand die zelf te maken heeft met vermoeidheidsklachten en hier net zoekende in is zeker een interessant boek!

[Coosje Van Zwol · Rating 4 out of 5]

Zo blij met deze aanpak voor de mensen met wie ik werk. Krijg meerendeels positieve reacties van de hartpatiënten die dit toepassen. Met name degene bij wie sprake is van vrouwenhart, hartfalen en voorafgaande de hartklachten oververmoeidheid.

[Lisa · Rating 3 out of 5]

De OR methode is simpel: om de paar uur (kies hoe vaak jouw lichaam vraagt) 15-20 minuten en liggend prikkelvrije rust nemen. Het boek maakt het onnodig complex met gedragsmodellen die niet wetenschappelijk zijn onderbouwd. Maar het is op zich een prima tooltje om bewust te worden van potentiële herstelbelemmeringen. Sla hoofdstuk 6 over en ga naar je huisarts of specialist. Het zit vol met adviezen die je niet kunt geven als je de patiënt niet kent. Zeker niet de patiënten die post-exertionele malaise (PEM) ervaren en bij cognitieve en fysieke inspanning juist gevaarlijk achteruit kunnen gaan. Vermoeidheidsklachten zijn gewoon te breed om lukraak wat adviezen over de schutting te gooien. Ik snap ook niet waarom dit boek opeens adviezen bevat over dieet en ijsbaden. Ook dit mist echt belangrijke nuances en te weinig onderzoek. Met name onderzoek op vrouwen, want veel van zulke adviezen zijn gebasseerd op mannenlichamen met een totaal ander hormoonhuishouden.

Zoals altijd: haal eruit wat voor jou nuttig is, maar wees kritisch op de betrouwbaarheid.

Mijn ergotherapeut heeft me op de OR methode gewezen vanwege mijn ME/CVS. Ik ben er pas 4 weken mee bezig, wel onder begeleiding dus. Ik kan nog niet zeggen of het helpt. Wie weet kom ik daar later op terug.

[Sebastiaan Hooft · Rating 3 out of 5]

Een werk dat met zorg en aandacht de complexiteit van vermoeidheid behandelt. Bij het lezen van dit boek valt op hoe de auteur een zeer persoonlijke benadering kiest om dit onderwerp te verkennen.

De auteur duikt diep in de eigen ervaringen met vermoeidheid, wat het boek een intiem en authentiek karakter geeft. Deze persoonlijke verhalen zijn verweven met bredere inzichten en adviezen over het omgaan met vermoeidheid, waardoor het boek niet alleen een persoonlijke memoire is, maar ook een informatieve gids.

Echter, op sommige momenten maakte de sterke focus op persoonlijke anekdotes de algemene toepasbaarheid van het boek enigszins beperkt. Hoewel de individuele verhalen krachtig en ontroerend kunnen zijn, hadden meer algemeen toepasbare strategieën of bredere wetenschappelijke inzichten het boek een meer universele waarde kunnen geven.

Desalniettemin is het een fascinerend en hartelijk boek dat veel lezers zal aanspreken, vooral degenen die op zoek zijn naar een diep persoonlijk inzicht in de strijd tegen vermoeidheid. De eerlijke en openhartige schrijfstijl van de auteur maakt het een memorabel en inspirerend leeservaring. Een mooie aanvulling voor mensen die al meer hebben gelezen over dit onderwerp.

[Anneke_Tromp · Rating 5 out of 5]

Geweldig boek: vanaf de introductie hoopgevend, de hoofdstukken daarna inzichtgevend (H 2 + 3), en vervolgens concreet helpend (H 4-6) bij het overwinnen van mijn post covid vermoeidheid. Ik blijf me verbazen hoe verschillend mensen lezen: ik heb de eigen ervaringen die de auteur deelt als een ruggensteun ervaren, het geeft dit boek (nog) meer waarde. Trouwens moest ik wel lachen dat iemand schrijft de gegeven adviezen al te hebben gekregen van haar behandelaars, wat het boek voor haar overbodig maakt. Wat ik ervan weet, is dit puur te danken aan dit boek! Voordat het uitkwam, werkten alleen twee revalidatie-instellingen met de methode Opbouw van Reserves, zoals Annemarieke Fleming schrijft in haar introductie. En op de achterflap: het laatste advies dat de meeste behandelaars geven is 'ga eens liggend rusten'. Mooi dat zoveel behandelaars in het veld deze methode dus blijkbaar ook opgepikt hebben. Voor mij persoonlijk zou enkel zo'n advies trouwens nooit genoeg zijn geweest om een periode een toch wel behoorlijk drastische verandering in het dagpatroon door te voeren. Ik heb het altijd nodig te begrijpen WAAROM dit dan zo helpend zou zijn. En overtuigende onderbouwing daarvoor las ik in dit boek, waardoor ik er niet onderuit kon (met alle positieve gevolgen vandien :) Chapeau!

[Laura · Rating 3 out of 5]

Overal, zeer intressant en het lezen waard, maar ik mis echt een disclaimer waardoor dit boek niet meer voelt als een absolute oplossing voor vermoeidheid.

De start vond ik lastig inkomen en het is een boek waar je echt even voor wil gaan zitten.
Het gevoel bekruipt me dat de schrijver impliceert dat hoe je je gedraagt, bepaald of je vermoeid bent of niet. Hier zit absoluut een kern van waarheid in, echter zijn hier grenzen aan en deze worden niet benoemd. Zo mis ik een toelichting dat het tijdcontigent werken wat wordt aangeraden, ook schadelijk kan zijn voor bepaalde doelgroepen.
De OR methode is helder beschreven, vooral met praktische toepassingen wat het direct inzetbaar maakt. De methode wordt zeer positief gepresenteerd, gebaseerd op eigen praktijk ervaring.

Daarna wordt er dieper ingegaan op psychologische problemen rondom vermoeidheid. Praktisch is het zeker, maar het voelt ook wat ingewikkeld. Het focust vooral op patronen en gedachten die invloed hebben op de klachten, die hen in stand houden.

[Muizz · Rating 4 out of 5]

Het boek is bedoeld voor mensen met een chronische aandoening die last hebben van vermoeidheid, maar waarbij vermoeidheid eigenlijk geen symptoom is. Ik weet niet precies of ik in die doelgroep val (ik vermoed dat vermoeidheid in mijn geval wel een symptoom is), maar desondanks vond ik het een interessant boek. Met name de OR-methode (staat voor Opbouw Reserves) waarbij je rustmomenten inlast voordat je echt moe wordt, vond ik interessant en probeer ik nu ook toe te passen.
Ik begrijp nu ook dat vermoeidheid een complex probleem is die heel veel oorzaken kan hebben.
Nadeel van het boek vond ik wel dat er heel veel bijgehaald werd - niet alles was even relevant.

[_marloes_81 · Rating 4 out of 5]

Ik had meer verwacht. De beschreven methode OR blijft relatief onbelicht, terwijl de rest (binnen revalidatie en GGZ) reeds bekend en standard practice is.
Desondanks is de schrijfstijl prettig en voor de leek enorm helpend en duidelijk. Fijne schrijfster!

[Mirjam Bos · Rating 5 out of 5]

Heel goed en volledig boek. Ik hoop de besproken kennis en methode nooit in m’n leven nodig te hebben maar ben blij dat ik er meer vanaf weet ;) Het begin was vrij lang en uitgebreid wat het lezen een kluif maakte maar al met al 5 sterren :)

[Carine Kampes · Rating 5 out of 5]

Eindelijk een boek wat vermoeidheid serieus neemt. Soms erg ingewikkeld en veel persoonlijke opdrachten. Zeker een aanrader als je meer wilt weten over vermoeidheid en hoe je er mogelijk mee om kan gaan. Ik heb er in veel van geleerd.

[Dennieh]

Recensie volgt

[Judith · Rating 4 out of 5]

Fijn boek met praktische toepassing. Soms misschien wat open deuren, maar dan is het gewoon fijn ze allemaal op een rijtje te hebben.

[Tagrid Dinar · Rating 5 out of 5]

Een uitstekend, informatief en motiverend boek dat me veel hoop geeft. Echt een aanrader!

[Eke · Rating 3 out of 5]

Deels heel nuttig :)

[Michelle Wiltjer · Rating 4 out of 5]

Een must read voor mensen met aanhoudende vermoeidheidsklachten. Het bevat erg veel medische achtergrond, maar ik vond het wel interessant. Hoewel het niet altijd helemaal waterdicht is, maar dat geeft ze zelf ook aan. Desondanks vind ik de or-methode een waardevolle tool die je naar behoefte in kan zetten. Het komt heel erg overeen met wat ik tijdens mijn eigen revalidatie-traject (voor ME/CVS en chronische pijn) heb meegekregen en heeft mij houvast gegeven in de periode daarna en tijdens een terugval.

Het boek bevat naast veel medische informatie ook duidelijke uitleg en praktische tips. Overigens ben ik het niet met alle interventies eens. Maar het gaat erom dat je onderzoekt wat voor jou werkt en er staat veel in waar ik wel echt wat aan heb. Ook goed voor mensen die geen klachten hebben, maar wel iemand in hun omgeving om het beter te begrijpen.