What do you think?
Rate this book
Schaduwlicht
Victorine Meurent is de geschiedenis ingegaan als de vrouw die model stond voor Manets bekendste DŽjeuner sur l'herbe en L'Olympia. Deze historische roman verkent feiten en fictie in Victorines leven en verweeft ze tot een boeiend verhaal over feminisme en geschiedvervalsing. Hij gaat uit van de hypothese dat Victorine een veel grotere rol gespeeld heeft in de totstandkoming van Manets meesterwerken dan tot nu toe werd aangenomen. En hij belicht ook hoe de geschiedschrijving van Tabarant, de eerste biograaf van Manet, zich verhoudt tot wat er zich in werkelijkheid heeft afgespeeld. Schaduwlicht volgt het leven van Victorine in haar dagelijkse strijd om respect af te dwingen als vrouw, model en schilderes in een mannenwereld waarin vooral goede afkomst telt. Een romandebuut dat leest als een wandeling door het artistieke Parijs van de negentiende eeuw in het gezelschap van Manet, Sarah Bernhardt, Baudelaire, Berthe Morisot en Alfred Stevens. Petra Thijs voerde de voorbije tien jaar research naar het ware verhaal van Victorine Meurent. Ze kwam als beloftevolle debutante haar boek pitchen op de Boekenmarathon 2020.
376 pages, Paperback
Published May 3, 2022
1 person is currently reading
46 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 9 of 9 reviews
August 5, 2023
Een prachtige roman die het leven en de betekenis van Victorine, een naaktmodel en schilderes ten tijde van E. Manet op een originele manier in beeld brengt. De drie verhaallijnen geven een extra dimensie aan het boek. Zeer uiteenlopende themata worden fijn aan de oppervlakte gebracht : geschiedschrijving die gekleurd wordt door de insteek van de auteur, de positie van de vrouw in de 19de eeuw, de kracht van kunst in de sturing en beschrijving van de wereld, … Kortom een zeer waardevol boek.
July 23, 2022
Elke kunstliefhebber kent haar wellicht wel, maar kan men er ook een naam op plakken, achter het gezicht een persoonlijkheid duiden? Sommige historische figuren hebben nu eenmaal de vreemde eigenschap om, ondanks het belang dat ze in historisch perspectief gehad hebben, en de faam die ze in een bepaalde periode genoten — in positieve zowel als in negatieve zin —, de rest van de eeuwigheid in vergetelheid te moeten doorbrengen. Soms omwille van het korte, gebrekkige geheugen van geschiedkundigen, soms door stom toeval, soms ook door de doelbewuste handelingen van enkele kwaadwillige tijdgenoten.
Dit is het geval voor het centrale model op Manets Déjeuner sur l’herbe, ongetwijfeld het meest iconische werk uit het tweede deel van de XIXe eeuw. Iedereen kent haar gezicht, haar lichaam zelfs, nooit zullen de voluptueuze rondingen en plooien van een vrouwelijk naakt zo nauwgezet bestudeerd zijn, of tenminste voor zoveel ophef hebben gezorgd. Maar wie kent haar naam? En, veel belangrijker, wie weet nog welke rol ze speelde in het leven van de eerste lichting impressionisten?
De kersverse auteur Petra Thijs deed tien jaar lang onderzoek naar haar, en geeft de vrouw eindelijk een naam, een persoonlijkheid, en een waardige plek in de kunstgeschiedenis. Victorine Meurent, verguisd door de Parijse goegemeente omwille van de twee schandaalwerken van Manet (ze poseerde ook voor diens Olympia), maar — als model — gegeerd door zowel Manet als Alfred Stevens en enkele van hun impressionistische vrienden.
Ze was, te oordelen naar de portretten die van — en door — haar zijn gemaakt, geen klassieke schoonheid. Haar aantrekkingskracht kwam duidelijk voort uit haar persoonlijkheid. In een tijd waarin de vrouw slechts een bijrol speelde in een door mannen gedomineerde wereld, trachtte Victorine zo goed en zo kwaad mogelijk een eigen rol op te eisen, haar ‘mannetje te staan’. Of het dan slim is om als naaktmodel te dienen in twee schildertechnisch en thematisch revolutionaire werken? Wellicht niet, maar zoals Petra Thijs weergeeft zal ze ongetwijfeld een zegje gehad hebben in hoe ze moest overkomen op Olympia: als zelfbewuste, onafhankelijke persoonlijkheid.
Een eerste werkelijk vrijgevochten vrouw? Wie het geheel van haar leven aan de hand van deze historische roman aanschouwt, kan zich niet van de indruk ontdoen dat gebeurtenissen haar overkomen, eerder dan dat ze die in gang trekt, ze had volgens Thijs niet meteen controle over de gebeurtenissen. Niettemin, ondanks de moeilijke omstandigheden en de vaak vijandelijke omgeving waarin ze (over)leefde, zet Thijs haar neer als een zelfbewuste, standvastige, en ondanks alles bijzonder trotse vrouw.
De sleutel tot haar persoonlijkheid ligt misschien in het stuk waarin ze met Manet de pose bespreekt voor Olympia (p. 114):
“Als ik dan toch geschilderd moest worden, zou ik een vrouw zijn met een mening, die haar publiek evenzeer beoordeelt als zij beoordeeld wordt. Eén ding had ik immers goed begrepen: in deze moderne tijden ging het er niet alleen meer om gezien te worden, wel om je bewust te zijn van de blik van de ander en van het beeld dat je wilde uitstralen.”
Het is een les die ook de huidige kunstenaars van dienst kan zijn. Want meer nog dan model was dit wat ze wou worden, en hoe ze zichzelf zag: als kunstenaar. Een verdienstelijke dan nog wel, gerespecteerd door Manet en Stevens, opgenomen in het officiële Salon, en op latere leeftijd ook eervol lid van de sociëteit van kunstenaars.
Het feit dat ze zo in de vergetelheid is geraakt in de kunstgeschiedenis ligt niet enkel aan de tijdsgeest die niet onmiddellijk bevorderlijk was voor vrijgevochten vrouwelijke kunstenaars, maar, volgens Petra Thijs, ook grotendeels aan de dubieuze rol van de — toen — bekende criticus Adolphe Tabarant, die als (vermeende) afgewezen minnaar vernietigende recensies schreef over haar werk, en haar in zijn gezaghebbende biografie van Manet amper een rol van betekenis verleende.
Een euvel dat op een boeiende, leerrijke manier wordt goedgemaakt in dit boek, dat met een groot inlevingsvermogen en treffende beeldspraak vooral ook een mooi portret vormt van een innemende persoonlijkheid.
Dit is het geval voor het centrale model op Manets Déjeuner sur l’herbe, ongetwijfeld het meest iconische werk uit het tweede deel van de XIXe eeuw. Iedereen kent haar gezicht, haar lichaam zelfs, nooit zullen de voluptueuze rondingen en plooien van een vrouwelijk naakt zo nauwgezet bestudeerd zijn, of tenminste voor zoveel ophef hebben gezorgd. Maar wie kent haar naam? En, veel belangrijker, wie weet nog welke rol ze speelde in het leven van de eerste lichting impressionisten?
De kersverse auteur Petra Thijs deed tien jaar lang onderzoek naar haar, en geeft de vrouw eindelijk een naam, een persoonlijkheid, en een waardige plek in de kunstgeschiedenis. Victorine Meurent, verguisd door de Parijse goegemeente omwille van de twee schandaalwerken van Manet (ze poseerde ook voor diens Olympia), maar — als model — gegeerd door zowel Manet als Alfred Stevens en enkele van hun impressionistische vrienden.
Ze was, te oordelen naar de portretten die van — en door — haar zijn gemaakt, geen klassieke schoonheid. Haar aantrekkingskracht kwam duidelijk voort uit haar persoonlijkheid. In een tijd waarin de vrouw slechts een bijrol speelde in een door mannen gedomineerde wereld, trachtte Victorine zo goed en zo kwaad mogelijk een eigen rol op te eisen, haar ‘mannetje te staan’. Of het dan slim is om als naaktmodel te dienen in twee schildertechnisch en thematisch revolutionaire werken? Wellicht niet, maar zoals Petra Thijs weergeeft zal ze ongetwijfeld een zegje gehad hebben in hoe ze moest overkomen op Olympia: als zelfbewuste, onafhankelijke persoonlijkheid.
Een eerste werkelijk vrijgevochten vrouw? Wie het geheel van haar leven aan de hand van deze historische roman aanschouwt, kan zich niet van de indruk ontdoen dat gebeurtenissen haar overkomen, eerder dan dat ze die in gang trekt, ze had volgens Thijs niet meteen controle over de gebeurtenissen. Niettemin, ondanks de moeilijke omstandigheden en de vaak vijandelijke omgeving waarin ze (over)leefde, zet Thijs haar neer als een zelfbewuste, standvastige, en ondanks alles bijzonder trotse vrouw.
De sleutel tot haar persoonlijkheid ligt misschien in het stuk waarin ze met Manet de pose bespreekt voor Olympia (p. 114):
“Als ik dan toch geschilderd moest worden, zou ik een vrouw zijn met een mening, die haar publiek evenzeer beoordeelt als zij beoordeeld wordt. Eén ding had ik immers goed begrepen: in deze moderne tijden ging het er niet alleen meer om gezien te worden, wel om je bewust te zijn van de blik van de ander en van het beeld dat je wilde uitstralen.”
Het is een les die ook de huidige kunstenaars van dienst kan zijn. Want meer nog dan model was dit wat ze wou worden, en hoe ze zichzelf zag: als kunstenaar. Een verdienstelijke dan nog wel, gerespecteerd door Manet en Stevens, opgenomen in het officiële Salon, en op latere leeftijd ook eervol lid van de sociëteit van kunstenaars.
Het feit dat ze zo in de vergetelheid is geraakt in de kunstgeschiedenis ligt niet enkel aan de tijdsgeest die niet onmiddellijk bevorderlijk was voor vrijgevochten vrouwelijke kunstenaars, maar, volgens Petra Thijs, ook grotendeels aan de dubieuze rol van de — toen — bekende criticus Adolphe Tabarant, die als (vermeende) afgewezen minnaar vernietigende recensies schreef over haar werk, en haar in zijn gezaghebbende biografie van Manet amper een rol van betekenis verleende.
Een euvel dat op een boeiende, leerrijke manier wordt goedgemaakt in dit boek, dat met een groot inlevingsvermogen en treffende beeldspraak vooral ook een mooi portret vormt van een innemende persoonlijkheid.
January 18, 2023
Victorie naaktmodel Dejeuner sur l’herbe van Manet.Alfred Stevens kunstenaar. Buitenechtelijke dochter Marie ( van Manet) . Victorine zorgt voor 5 jarig meisje voor beperkte tijd. Marie wordt weggeplukt.
Victorine ( contact Toulouse Lautrec, Zola, Baudelaire) verdient kost in Entourage Montmartre.
Historische roman . 8/10.
Victorine ( contact Toulouse Lautrec, Zola, Baudelaire) verdient kost in Entourage Montmartre.
Historische roman . 8/10.
August 14, 2023
A brilliant book about the real woman and life of Victorine Meurent, mostly known as a model for Manet but unknown for who she really was. I really enjoyed reading and so...well done Petra Thijs after 10 years of research.
February 10, 2023
Ik heb er van genoten 💕
May 5, 2024
4,5☆ Prachtig debuut. Sterkte personages. Aanrader.
January 15, 2025
Prachtig geschreven verhaal over een sterke vrouw die ten onrechte door mannen van haar onjuist neergezet is.
December 6, 2023
Mooi zonder meer.
Displaying 1 - 9 of 9 reviews