Oma leest graag en veel. Ze leest Sjuul altijd de stukjes voor die ze mooi vindt. En vaak zijn dat gedichten. Sjuul heeft niks met gedichten – dat is meer iets voor volwassenen, vindt ze. Maar het blijkt wel handig dat oma er zoveel kent als Sjuul in de bibliotheek Luca tegenkomt, die een gedicht zoekt om voor te lezen op de begrafenis van zijn oma. Luca is natuurlijk verdrietig, en tot overmaat van ramp moet haar hond nu ook nog weg… Dus bedenken Sjuul en Luca een plan.
Gedichten zijn niet per se stom. Je kunt ze stom vinden en tegelijkertijd als helpend ervaren, of juist gebruiken voor anderen die er wel iets aan hebben. Dat ervaart Sjuul als ze o.a. Luca helpt in de zoektocht naar een gedicht. Gedichten is breien met woorden, een mooie omschrijving.
Het mooie aan dit boek vind ik dat het gaat over dat woorden ofwel gedichten kunnen helpen, bij wat voor situatie/gevoel dan ook. Bijv. bij het nemen van afscheid van dierbaren en rouwen. De titel Over gehaktballen kan de lezer misschien op het verkeerde spoor zetten, want echt over gehaktballen (eten) gaat het niet. Het onderwerp vlees eten komt eigenlijk maar kort aan bod, het maakt het niet minder serieus. Wat mij betreft mag op de achterflap meer naar voren komen dat dit boek voornamelijk gaat over afscheid nemen, rouwen en omgaan met de dood.
Op een mooie, toegankelijke en vooral niet zware manier schrijft Saskia de Jong over bovenstaande onderwerpen. Het is onderdeel van het leven en dat mag gewoon besproken worden met kinderen, maar ook door kinderen. Maak ze onderdeel van processen, leg uit en betrek ze op welke manier dan ook (gedeeltelijk) in een proces.
De schrijfstijl is voor veel kinderen fijn, laagdrempelig en vlot. Ik als (volwassen) fanatieke lezer vond het soms wat (te) simpel. Uit Sjuuls manier van denken maak ik op dat ze slim is en rijk van taal. Komt ongetwijfeld doordat ze graag/veel leest, het verrijkt de woordenschat. Sommige woorden/gedachten vond ik zelf niet helemaal passen of ik heb nog nooit een kind uit groep 7/8 horen zeggen dat de hele klas beduusd is. Zo waren er nog een paar voorbeelden die minder goed uit de verf kwamen voor mij. Mogelijk dat ik het verkeerd bekijk, zeker na mijn opmerking dat ze slim is en lezen de woordenschat verrijkt. De reden van de beduusdheid was overigens begrijpelijk; de kinderen voelen zich aangeslagen doordat de meester er niet is vanwege het plotselinge overlijden van zijn vader.
Naast bovenstaande gaat het ook over zorgen voor dieren, dat je niet zomaar kan besluiten een dier in huis te nemen, want als het niet lukt, breng je ze ook niet zomaar weer weg. Net als kinderen, zijn dieren ook geen pak suiker. Nog een boodschap: als volwassene kinderboeken lezen. Als je in de bibliotheek werkt, zeker belangrijk!, maar ook daarbuiten.
Qua dikte, schrijfstijl en onderwerpen een prima debuut van Saskia de Jong. Wat mij betreft hadden een paar dingen meer/beter uitgewerkt mogen worden. Belangrijkste is dat het voor kinderen goed leesbaar is en het meerdere onderwerpen op een natuurlijke manier onderdeel te laten zijn van het leven. Aan het einde is een overzicht toegevoegd van alle dichtbundels waaruit gedichten zijn gebruikt in dit verhaal. Mooie doorleestips!
Wat staat er een hoop leuks in dit boek! Alleen al de combinatie van fictie en gedichten is superorgineel, maar ik heb ook genoten van onderstaande:
Blz. 6: “Dan wordt het warm in mijn buik en voel ik me trots!” (Over een stoere moeder-actie). > Heerlijk om zo gevoelens te benoemen. Blz. 9: “Dat vind ik leuk: volwassen mensen die kinderboeken lezen.” > Voelde me best aangesproken en mijn ego gestreeld. Blz. 12: ‘Oma kijkt me verschrikt aan. “Kind waarom denk je dat ik gedichten zou hebben over oma’s die dement zijn? Dat is nou net het onderwerp waar ik me ver van houd. Veel te treurig. Het maakt me bang. Bovendien ben ik soep aan het koken. Soep hoort bij het leven, niet bij dood.’ Blz. 80: ‘Je kunt merken dat ze (de invaljuf) ook van kinderboeken houdt. Ik denk dat ik dat later ook blijf doen, kinderboeken lezen. Ik weet zeker dat dat nog steeds leuk is, ook al ben je honderd.’ Blz. 87: > Klein stukje verklaring waarom Sjuul alleen met haar moeder in een huis woont = moeder wilde graag een kind m.b.v. een spermadonor. Toch een hele begrijpelijke verklaring, gezien het overlijden van de vader van de meester en wat dat even kort met Sjuul doet, als ze het op haar eigen leven betrekt. Nog nooit eerder las ik een hoofdpersoon die zich in deze gezinssituatie bevindt terug in een boek: top!
Het is een dun boek (101 blz.) met bestaande gedichten die in het verhaal verweven zijn. Deze gedichten worden uitgelegd, zoals de personen in het boek deze beleven en interpreteren. Heel natuurlijk kun je in de klas dan ook gedichtenbundels laten in kijken of ze een aanvulling kunnen bedenken op het boek of hoe Sjuul er over zou denken.
Dat er in het boek een hond gered wordt, zal ook vele kinderen aanspreken. Het gemak waarop de dood behandeld en besproken wordt, maakt het helemaal niet naar of verdrietig. Maar zorgt wel zeker voor stof tot praten.
Zeker voorlezen (je hebt hem toch zo uit) in groep 5 en 6, maar vergeet dit boek (en vervolgens ook dichtbundels) niet te te tippen in groep 7!
Sjuul krijgt op school les over gedichten. Laat dat nou net zijn waar haar oma veel van houdt. Sjuul heeft er eigenlijk weinig mee, behalve dat ze sommige wel mooi vindt klinken.
In de bibliotheek komt Sjuul voor het eerst Luca tegen. Luca is erg verdrietig, zijn oma is overleden. Luca is daarom op zoek naar een gedicht dat hij kan voorlezen tijdens de begrafenis. Sjuul wil hem wel helpen, haar oma weet immers alles van gedichten, dus dan vinden ze vast wel wat voor op de begrafenis van Luca’s oma.
Tot overmaat van ramp moet er voor de hond van oma een ander huisje gezocht worden. De hond kan namelijk niet bij Luca wonen. Sjuuls moeder is gek op dieren en het lijkt Sjuul eigenlijk ook wel leuk om een hond als huisdier te hebben, dus biedt ze aan om de hond over te nemen. Dat dit niet ‘zomaar’ even kan zonder overleg met een volwassene vergeten ze even.
Introductie in de wereld van poëzie Saskia de Jong laat in haar debuut Over gehaktballen zien dat gedichten helemaal niet stom of saai zijn, maar juist onwijs belangrijk kunnen zijn. Sjuul vindt dat gedichten voor volwassenen zijn en denkt daarom dat het voor haar niet belangrijk is om zich ermee bezig te houden, tot ze Luca ontmoet en erachter komt hoe belangrijk gedichten kunnen zijn.
Sjuul en Luca kennen elkaar niet wanneer ze elkaar in de bibliotheek treffen, maar door een noodlottige gebeurtenis en de zoektocht naar het geschikte gedicht groeien deze twee kinderen naar elkaar toe, waarbij er vervolgens ook nog een plan op tafel komt voor oma’s hond. Hoe de twee kinderen een vriendschap opbouwen en zelf nadenken over oplossingen is op een hele mooie en hartverwarmende manier uitgewerkt.
De Jong heeft daarin op een heerlijke manier de onschuld van kinderen weten vast te leggen. De moeder van Sjuul is veel bezig met dieren en natuur en daarom gaat Sjuul er direct vanuit dat haar moeder het goed vindt om een hond te adopteren. Dat het adopteren van een hond een grote verantwoordelijkheid is, begrijpt ze niet. De onschuld en creatieve manier van denken van deze kinderen wordt op een hele realistische, maar ook grappige manier, neergezet.
Over gehaktballen is het debuut van de Jong en smaakt zeker naar meer. Het boek is vrij dun, maar bevat meerdere mooie thema’s zoals rouw, familie, vriendschap en uiteraard gedichten, die ieder op een goede manier uitgewerkt zijn. Kinderen die hun opa of oma verliezen zullen een stukje herkenning vinden in de situatie van Luca en tegelijkertijd maak je kennis met poëzie, op een prettige manier. Oma heeft voor bijna elke situatie wel een passend gedicht!
Direct in hoofdstuk één word je al getrakteerd op een kort gedichtje. Zie het Leesfragment en lees hoofdstuk 1 en 2. Op deze manier kun je erachter komen of het boek wat voor jou is. De schrijfstijl van de Jong is zeer prettig en leest gemakkelijk weg, maar laat weinig aan de verbeelding over, waardoor het voor fanatieke lezers wellicht te simpel kan zijn.
Over gehaktballen is een prachtig debuut en zeker een aanrader om te lezen. Het laat kinderen en volwassenen op een mooie manier nadenken over poëzie. Het doet mij in ieder geval beseffen dat het geen kwaad kan om wat vaker dichtbundels op te pakken.
Over gehaktballen maar ook over fijne, wijze oma’s, de betekenis van familie en afscheid nemen en ook over hoe je soms heel erg je best kan doen maar het nog steeds mis kan hebben en natuurlijk over gedichten. Ik vond dit vertederend mooi.
Volwassenen die kinderboeken lezen zijn toffe mensen las ik in dit boek. Bedankt voor het compliment ;)
Over gehaktballen is een geweldig tof boek: het leest vlot, is een beetje spannend, is vaak grappig, heeft toffe personages én staat vol gedichten. Het ideale boek voor mij, al ben ik 30 jaar ouder dan het doelpubliek.
Sjuul, die niets met gedichten heeft, is elke middag bij haar oma en die is dol op poëzie. Als Luca een gedicht zoekt voor de uitvaart van zijn demente oma roept Sjuul de hulp in van haar belezen oma (die net verliefd is). Wat er dan gebeurt…
Sjuul en haar oma doen aan Jubelientje en haar oma (van Hans Hagen) denken, en op die twee ben ik stapelgek. Ik hou ook van boeken die moeilijke onderwerpen (rouw, verlies, doodgaan, vlees eten, poëzie) aansnijden op een makkelijke manier.
Je ziet en leest in alles dat Sakia de Jong zelf gek is op kinderboeken en door haar ervaring voor de klas ook goed weet wat kinderen (én volwassenen) leuk vinden. Dit is een geweldig boek om voor te lezen voor het slapengaan. Elke dag een hoofdstukje en dan vol spanning wachten tot de volgende dag.
Achteraan vind je een lijst met de gedichten die aan bod kwamen; ik hoop dat dat mensen aanspoort om zelf meer poëzie te gaan lezen. Of zelf in de pen te kruipen. Maar eerst lezen; geniet van Over gehaktballen!