Hij is boomlang, onconventioneel en ongeduldig. Maar hij is ook bang voor honden, een zwakke schutter en voorzien van een goed gevoel voor humor. Hoofdinspecteur Charlie Swieninck is chef van het Bureau Bijzondere Delicten en moet zich verhouden tot de Duitse bezetter, die langzaam maar zeker zijn gezag doet gelden binnen de Haagse politie. Op 29 juni 1940, Anjerdag, wordt Charlie opgeroepen na een moord op station Hollands Spoor. Het slachtoffer is Marnix Maas, een belangrijk juridisch raadsman van de NSB. Onvermijdelijk leidt het onderzoek naar zwaargewichten binnen de partij, onder wie Rost van Tonningen, Feldmeijer, en natuurlijk de leider van de nationaalsocialisten Anton Mussert. Intussen voert de NSB de druk op om de dader in een andere richting te zoeken.
EEN STUKJE RECHERCHEERTECHNIEK OP DE RAND VAN DE VULKAAN
++ ‘Een klein raam dat al jaren niet meer open kon, vieze muren waar de nicotine bij warm weer en een door gevallen koppen koffie en etensresten kromgetrokken houten vloer’ ++
Het is zeker geen zeldzaamheid dat menig journalist zich tijdens haar of zijn carrière gaat toeleggen op het schrijven van boeken. Hun brood verdienen ze met dagelijks schrijven van verhalen waarvan de meeste op waarheid berusten. Het schrijven van fictie is echter iets anders want dan moet je verbeelding op volle toeren draaien om niet alleen een verhaal te verzinnen maar ook geloofwaardige personages neer te zetten. De in Den Haag geboren John Kuipers kiest bij zijn debuutthriller voor personages deels met echt bestaande namen en het decor waar tegen zijn verhaal zich afspeelt heeft ook een historische achtergrond. In de wereld van Anton Mussert, leider van de fascistische NSB, speelde zich in de jaren ’39 - ’40 van de vorige eeuw, best wel allerlei duistere zaken af. Zo ook in de eerste thriller van Kuipers; Musserts schaduw…
Nederland is gecapituleerd voor de Duitse bezetter, het nieuwe bewind wordt geleid door de Oostenrijkse extremistische hardliner Arthur Seyss-Inquart, door Hitler tot Rijkscommissaris van het bezette Nederland benoemd. Het station Den Haag HS wordt opgeschrikt als in de sneltrein Amsterdam – Dordrecht het vermoorde lichaam van Marnix Maas wordt ontdekt. Bij de man, jurist en fervent lid van de NSB, is zijn hals doorgestoken en daarna het mes in de wond flink rondgedraaid. Omdat niet bekend is wanneer de daad is gepleegd en het lichaam tijdens een stop in Den Haag is gevonden, wordt het onderzoek naar het Bureau Bijzondere Delicten (BBD) van de Haagse politie geschoven. Hoofdinspecteur Charlie Swieninck gaat met zijn team aan de slag in deze delicate moordzaak. Om naar een motief van de moordenaar te gaan zoeken ontkomt het team Swieninck er niet aan om het onderzoek primair binnen de NSB van Anton Mussert te starten.
++ ‘Kom, zei hij en ik volgde hem en zag dat hij op weg naar de uitgang van de zaal een sussend seintje gaf aan een brede man met een kop als een Zeeuwse fokstier, die hem vragend aankeek’ ++
Na bijna veertig jaar verslaggevend bezig te zijn geweest besloot Kuipers zijn eigen fantasie los te laten in zijn eerste thriller waarin de 44-jarige hoofdinspecteur Charlie Swieninck wordt geïntroduceerd. Het verhaal is volledig in de eerste persoon geschreven en Charlie neemt zijn lezers aan de hand en loodst ze door het moordonderzoek naar aanleiding van de dood van Marnix Maas. De Nederlandse regering is haar bevoegdheden ontzegd en de Duitse Seyss-Inquart heeft de eindverantwoording van Adolf Hitler gekregen. In deze waargebeurde setting is de politieroman als het ware geïntegreerd. De plotopbouw heeft een hoge geloofwaardigheid waarbij het werkelijke waarheidsgehalte zich moeilijk laat raden. De personages zijn door de auteur pakkend beschreven, daarmee gezegd zijnde dat zowel de werkelijk bestaand hebbende en de fictieve personages iets doen bij de lezer. Het voorstellingsvermogen hoeft dan ook niet echt groot te zijn om het onderscheid te maken tussen de goed- en kwaadwillende burgers.
Samengevat is Musserts schaduw een debuut met een secuur opgebouwd plot waarbij nauwelijks een onderscheid te maken is tussen het non-fictieve en fictieve deel. Omdat het een vertellend verhaal is, blijft de echte zinderende spanning wat achterwege maar dit wordt ruimschoots gecompenseerd door de nieuwsgierig makende vertelstijl van hoofdinspecteur Charlie Swieninck. Ook de sfeer van de late dertigerjaren is beeldend beschreven, er is weinig verbeeldingsvermogen nodig om er beelden bij te vormen. En Charlie Swieninck is een protagonist die nog maar pas is ontstaan dus het zou vreemd zijn als we daar niets meer van horen. Een uitstekend politieman die in staat is te rechercheren op de hete randen van een vulkaan.
Musserts schaduw gaat over een hoofdinspecteur die in 1940 een moord probeert op te lossen en daarbij de degens kruist met de NSB.
Dit boek is goed geschreven, aardig spannend, en de setting van het net bezette Nederland is een leuk toneel. Er komen interessante geschiedkundige feitjes tussendoor en voelt heerlijk kneuterig en Nederlands.
Wat het verhaal zelf betreft: het hield me niet zo vast. De hoofdpersonen waren vrij plat, elk vrouwelijk karakter (op de secretaresses na) was knap, had grote borsten en droeg een ochtendjas die niet goed dichtzat (serieus, allemaal). Ten slotte, waar elke detective toch om gaat: de ontknoping was vrij mager en lauw. Al die spanning opgebouwd om vervolgens langzaam weer uit te sissen.
Ook voel ik enig ongemak bij het gebruik van personen die echt hebben bestaan in zo’n boek, zeker wanneer het gaat over dingen als gruwelijke moorden. Ook al waren het dan NSB’ers.
Al met al een prima detectiveboekje zo aan het einde van het jaar, maar erg memorabel was het niet. Maar, gezien het heerlijke Nederlandse karakter en fijne schrijfstijl ga ik het tweede boek over Charlie Swieninck zeker wel lezen. Een snabbeltje tussendoor, zullen we het maar noemen :)
Dit fictieve detectiveverhaal speelt zich af in Den Haag tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hoofdinspecteur Charlie Swieninck, chef van het Bureau Bijzondere Delicten, onderzoekt de moord op een prominente NSB'er. Swieninck, een boomlange en kortaangebonden man, moet het opnemen tegen de NSB, waarbij zelfs Anton Mussert in zijn vizier komt.
Hoewel de historische context accuraat is, vond ik het verhaal zelf vlak. Ik kon geen band opbouwen met de hoofdpersoon. Wel bevat het boek interessante historische wetenswaardigheden. Het duurde echter lang voordat ik in het verhaal werd gezogen.
Een punt van kritiek dat ik bij een andere review las, en waar ik het volledig mee eens ben, is het gebruik van echte historische figuren in een fictief verhaal over gruwelijke moorden. Zelfs als het om NSB'ers gaat, die schuldig waren aan ernstige misdaden, roept het de vraag op of het ethisch verantwoord is om hen dit soort daden in een fictief verhaal te laten begaan.
Voormalig journalist John Kuipers maakte in 2011 zijn schrijversdebuut met De geest van het spel, een biografie over schaker Jan Timman. Na zijn vervroegde pensionering gooide hij het over een andere boeg en begon hij aan het schrijven van een thriller. Dat werd het in 2022 verschenen Musserts schaduw, het eerste deel van een serie met hoofdinspecteur Charlie Swieninck van het Bureau Bijzondere Delicten van de Haagse politie. Het idee voor deze reeks bedacht hij overigens al in 1989.
Eind juni 1940, de Duitsers hebben Nederland inmiddels bezet, krijgt hoofdinspecteur Charlie Swieninck te maken met de moord op de vooraanstaande NSB-advocaat Marnix Maas. Hij blijkt in een trein op station Holland Spoor met een dolk in de keel te zijn gestoken. De inspecteur en zijn team starten een onderzoek en het is onvermijdelijk dat ze hun pijlen op de top van de partij richten. Hierdoor komt ook hun leider Anton Mussert in beeld. Het opsporingswerk wil echter niet vlotten en beïnvloeding door de NSB draagt evenmin bij aan een snelle voortgang van de werkzaamheden.
In Musserts schaduw maakt de lezer meteen kennis met hoofdinspecteur Charlie Swieninck, uit wiens perspectief het volledige verhaal wordt verteld. Hij leert hem daardoor goed kennen en komt te weten dat de sympathieke politieman in feite een wat teruggetrokken, maar niet volledig wereldvreemd leven leidt. Niet alleen zijn personage wordt goed uitgewerkt, want voor de collega’s met wie hij samenwerkt geldt hetzelfde, hoewel zij wel een stuk minder uitvoerig beschreven worden. De sfeer en omstandigheden van medio 1940 worden goed overgebracht. Voorbeelden zijn het verschil tussen de stad en het platteland tijdens de beginmaanden van de Tweede Wereldoorlog en de gestage veranderingen die de Duitse bezetter in de Nederlandse samenleving aanbracht.
Het oplossen van een moord, het ondervragen van verschillende personen en de tegenstand die de politie daarbij krijgt, zijn natuurlijk van alle tijden en komt in veel meer thrillers voor, maar de omstandigheden in dit boek zijn net even anders, waardoor het verhaal een toch enigszins uniek tintje krijgt. Dit komt overigens mede door de schrijfstijl, die behalve eigentijds bij vlagen cynisch is en zo nu en dan eveneens wat subtiele humor herbergt. Doordat de plot zich in de oorlog afspeelt, er veel werkelijk bestaande personages in voorkomen (achterin het boek is een namenlijst opgenomen van hen die echt geleefd hebben) en ook de omstandigheden waarheidsgetrouw zijn, is het verhaal bijzonder realistisch. Nergens krijg je het gevoel dat de gebeurtenissen fictief zijn, terwijl je eigenlijk weet dat dit wel zo is.
Ondanks dat de plot zich in een overwegend traag tempo afspeelt, is het niet langdradig of vervelend. Er zijn voldoende ontwikkelingen en wendingen – zowel op persoonlijk als professioneel vlak – maar van een zinderende spanning is nergens sprake. Pas in de slotfase wordt de spanningsboog een stuk strakker aangespannen. Dan wordt het tevens duidelijk waarom de advocaat vermoord is en door wie. Tot dan blijft het bij gissingen en verdachtmakingen, dus tot het eind is het voor de lezer een raadsel hoe alles af zal lopen. In de plot herhaalt de auteur zich af en toe, maar dat zijn welbeschouwd enkele kleine feitjes die betrekking hebben op een paar personages zelf. Storend is het in ieder geval niet.
De moord mag dan zijn opgelost, dit houdt evenwel niet in dat de lezer niets meer van Swieninck, zijn collega’s en zijn buurvrouw Fie Donkervoorth gaat horen. Kuipers heeft immers aangegeven dat Musserts schaduw het eerste deel van een serie is. Dit begin van de reeks met interessante personages, een prima setting en boeiende en geloofwaardige omstandigheden, is hoe dan ook een veelbelovend en sterk thrillerdebuut.
Boeiend eerste deel van een nieuwe WO-II detectivereeks, waarin we kennis maken met hoofdinspecteur Charlie Swieninck en zijn team rechercheurs van het Bureau Bijzondere Delicten, onderdeel van de Haagse politie. Charlie krijgt opdracht de brute moord te onderzoeken op ene Marnix Maas, die bekend stond als juridisch adviseur van nsb-kopstuk Anton Mussert. Omdat er zo goed als geen aanknooppunten zijn, ziet Charlie zich genoodzaakt zich in nsb-kringen te begeven om te onderzoeken of deze Maas daar misschien vijanden had gemaakt, maar zijn naspeuringen worden niet door iedereen in dank afgenomen en hij wordt bedreigd met het doel dat hij zijn onderzoek staakt. Charlie laat zich echter niet zo makkelijk intimideren...
Het verhaal speelt zich af van 29 juni t/m eind juli 1940, dus betrekkelijk kort na de capitulatie, en de groeiende invloed van het nazisme is al voelbaar. Goede sfeerzetting en ook voor mij (geboren 1952) herkenbare dingen uit die tijd zoals Annie de Reuver op de radio, Lodaline in een schoonmaakkast, een Erres-stofzuiger, melk van de Sierkan, bitterkoekjes van Jamin, Brylcreem waarmee weerbarstige herenkapsels werden getemd, Van Gend & Loos vrachtrijders...
Super spannende historische thriller over een vermoorde juridisch adviseur van de NSB. Het verhaal is geheel fictief, maar het komt enorm realistisch over door het gebruik van personages die echt hebben bestaan, bijvoorbeeld verschillende kopstukken en partijleden van de NSB. Je wordt helemaal meegezogen in de gedachtes van hoofdinspecteur Charlie Swieninck en de zoektocht naar de dader. Je wordt meerdere keren op het verkeerde spoort gezet en lange tijd blijft de afloop een raadsel. Zeker 4 sterren voor dit boek en ik ga de andere twee Charlie Swieninck thrillers ook lezen!
Goed boek, vooral door de historische context. Knap om fictie te schrijven over mensen die echt bestaan hebben in de (relatief recente) geschiedenis. Ook knap hoe het tijdsbeeld vervlochten is in het verhaal. Vervoer, voeding, werkgewoonten, en zelfs het weer lijkt me historisch correct weergegeven.
Ik kijk graag thrillers, maar lees ze vrijwel nooit. Nu dus wel. Het boek trok mij aan omdat het in NSB kringen speelt aan het begin van WOII en het had goede recensies. De historische context boeide inderdaad. Alle 'bekende' figuren kwamen opdraven. Maar verder vond ik het nogal oppervlakkig en clichématig. En ook niet zo spannend.
Dit onderzoek van de Haagse politie in 1940 was soms een beetje te veel "hard boiled detective" maar wel een interessant verhaal gebaseerd op echte personen.
In het begin had ik wat moeite om in het verhaal te komen. Ik moest elke keer weer moeite doen om het boek op te pakken en verder te lezen. Toen ik uiteindelijk door het begin heen was en er iets meer gebeurde, heb ik hem wel in 1 ruk uitgelezen. Toch vind ik het boek een beetje langdradig. Misschien komt dat ook wel door het politieonderzoek zelf in het verhaal, waar ook geen schot in zit in het begin. De personages vind ik goed uitgewerkt. Er is gebruik gemaakt van veel verschillende figuren die daadwerkelijk bestaan hebben en de schrijver heeft hier onderzoek naar gedaan. Dit kun je afleiden uit het feit dat hij de personages zo weergeeft, zoals dat ook vermeld wordt in andere werken. Het hoofdpersonage vind ik een fijn persoon om over te lezen. Hij lijkt een ruwe bolster, maar is eigenlijk best wel onzeker. Vooral op het gebied van vrouwen. Het verhaal heeft me op het einde toch nog weten te verrassen, door een iets andere plotwending te krijgen dan dat ik verwacht had. Knap gedaan. Maar toch had de spirit die in het laatste stuk er voor zorgde dat ik door wilde lezen, ook in de rest van het boek naar voren mogen komen.
Onderhoudend alhoewel niet echt spannend. De schrijver schept een boeiend beeld van Den Haag aan het begin van de Duitse bezetting. Als je bekend bent in de stad maakt dat het nog leuker. Interessant om te lezen dat het gewone leven doorgaat ondanks de situatie. Het boek kabbelt gemoedelijk voort, een wat langere de Cock maar dan in Den Haag. Als je al de zinnen waarin Charlie een sigaret opsteekt en/of rookt aan elkaar vastplakt zit je aan een klein hoofdstukje. Tegen hoofdstuk 25 vindt onze hoofdinspecteur dat de zaak een beetje vastloopt. Ik vond het verhaal zelf al wat hoofdstukjes eerder vastgelopen. Als de ontknoping komt is deze razendsnel maar toch niet gehaast of ongeloofwaardig. Lezers die niet houden van oorlogsromans kunnen dit met een gerust hart oppakken. Daarmee bedoel ik dat er geen confronterende zaken besproken worden. Al met al gewoon een hele leuke detective en ondanks mijn gezeur hier ben ik gelijk aan het tweede deel begonnen.
Erg leuk boek, voor zover je een boek over WOII en de NSB "leuk" kunt noemen. Juni 1940, Hollands Spoor in Den haag. Man is vermoord in trein, politieinspecteur Charlie Swieninck en zijn team moeten uitzoeken wie de moordenaar is. Het spoor leidt al snel naar kopstukken binnen de NSB, wat het met de recente Duitse bezetting niet een makkelijke klus maakt. Kuipers zet een solide verhaal neer, dat langzaam naar de ontknoping leidt. Ondertussen wordt vakkundig het dagelijkse leven in de bezette randstad beschreven en de gevoelens van "gewone" Nederlanders jegens Duitsers en NSB'ers. Wat het verhaal voor mij extra aantrekkelijk maakte was dat ik ben opgegroeid in exact dezelfde Haagse buurt als waar Swieninck woont en werkt. Maar ook Schoonhoven waar het team o.a. neerstrijkt bij Hotel Belvedère is herkenbaar. Ik heb Musserts Schaduw met veel plezier gelezen en kijk uit naar het vervolg.
Al een tijdje geleden had ik het boek bij de nieb gereserveerd. Het trok mijn aandacht omdat het over WOII gaat en zich afspeeld in de hofstad. Wanneer op klaarlichte dag op Station Hollands spoor in koele bloede Marnix Maas doodgestoken wordt begint het onderzoek naar de vermeende dader. Charlie Swieninck en zijn team gaan op onderzoek uit in een periode waarin de oorlog net begonnen is. De duitser krijgen steeeds meer macht in Den Haag. Er zij bekende kopstukken uit de NSB bij betrokken daar Maas een jurisch adviseur van de patij was.
Daar ik een aantal jaren in centrum Den Haag gewoont heb, ken ik alle straten goed. Boekhorststraat herderinnestraat etc. de broodjeszaak op Noordeinde die benoemd werd kwam in latere jaren in handen van schoonvader die daar een restaurant begon. Erg leuk om op deze manier over Den Haag te lezen. Ik ga zeker deel 2 ook lezen.
Het gebruik van historische figuren en een interessante periode in de Nederlandse geschiedenis geeft deze politieroman een extra dimensie. De hoofdpersoon vertelt het verhaal met droge humor maar heeft daarnaast weinig diepgang. Al met al een roman die makkelijk wegleest en een kijkje geeft in de verwarrende situatie kort na de Duitsers Nederland hebben bezet. Het leven ging gewoon door en daarbij hoort nu eenmaal voor een recherche het oplossen van een moord. De weinige vrouwen die in het verhaal voorkomen zijn (in de ogen van de hoofdpersoon) allemaal even aantrekkelijk en lijken ook allemaal subtiel of agressief met hem te flirten. Gelukkig houdt hij gedisciplineerd zijn handen thuis en krijgen we niet met nog een James Bond te maken.
A detective story set just after the Nazi occupation. So the police forces, justice departments... were more or less functioning normally. (Most people are unaware that in the first year and half of the occupation the Dutch economy was the best it was in 10 years.) The Germans and the NSB had not yet taken over all the leadership positions. Poor Charlie has to determine who murdered an NSB attorney in broad daylight. In the process he finds out a lot more than he wants to or is good for him. Its an education about this phase of the occupation about I which I did not know enough. I love the dry dutch humor Charlie is full of. It made the book a pleasure to read.
Ik heb van de eerste tot de laatste blz genoten van dit boek. Wat het uniek maakt is dat het boek in het heden in geschreven, maar een goed tijdsbeeld geeft van politiewerk/recherchewerk in de jaren 40 ten tijde van dat ons land net bezet was. Het karakter Charlie Swieninck is eigengereid, slim en is ook humoristisch beschreven. De rol van vrouwen en mannen is enigszins plat en traditioneel, maar ik kan me voorstellen dat in die tijd er ook echt anders naar rolverdeling werd gekeken. Het boek doet aan als een fijne detective, met een goed plot met bestaande karakters waarbij fictie en werkelijkheid met elkaar verweven zijn. Ik ga zeker deel 2 lezen. ⭐️⭐️⭐️⭐️
Leuke historische thriller, maar echt gegrepen heeft het mij niet.
De auteur weet goed - aan de hand van mooie en speels toegevoegde details - het tijdsbeeld mooi weer te geven. Daarbij had ik wel gehoopt op een verantwoording in het voor- of nawoord van het boek om aan de lezer duidelijk te maken wat feit of fictie is.
De vertelstijl is verhalend, waardoor de spanning er wat wordt uitgehaald. Ook zijn de personages plat en stereotype weergegeven (letterlijk alle vrouwen worden weergegeven als knap met badjas half open hangend).
ik heb genoten van dit detective verhaal dat zich tijdens het eerste jaar van de Tweede Wereldoorlog in Den Haag afspeelt. Bekend terrein. Er waren veel historisch juiste gegevens, waarvan sommige nieuw voor me waren, extra interessant.
I enjoyed this detective story set in The Hague during the first year of World War II. Familiar territory. There was a lot of historically accurate data, some of which was new to me, extra interesting.
Goed geschreven thriller. Het boeiendst is de setting: het Nederland van 1940, de Duitse bezetting is net begonnen, een hoofdinspecteur in Den Haag krijgt te maken met de nieuwe machtsverhoudingen én met een moord. Misschien is het de historische mededelingsdrang die de plot in de weg zit, want het onderzoek van de innemende politieman Charlie Swieninck levert zó lang niks op dat de vaart eruit gaat, en aan het eind slechts een kleine puzzel resteert.
Mooi boek van John Kuipers. Een Haagse detective die zich afspeelt in het begin maanden van de Tweede Wereldoorlog. Leest lekker weg en geeft indrukwekkend sfeerbeeld van eerste maanden bezetting door de ogen vsn een rechercheur. Het plot en sommige personages hadden diepgaander/verrassender gemogen. Daarom 3 ⭐️⭐️⭐️
het boek heeft een mooie setting die echt aanvoelt, bezet Duitsland. Je ziet hoe de hoofdpersoon worstelt met zijn taak en de nsb die niet altijd meewerkt. Hoewel ik het verhaal leuk vond, vond ik de karakters wat minder. Ze waren vlak, hadden niet altijd emotie en de hoofdpersoon beschreef elke vrouw als knap.
Mooi boek het gaat over een moord van een NSB er. Het speelt zich aan het begin van de oorlog af. Een historische thriller met veel feiten over de oorlog. Heel mooi geschreven en makkelijk te lezen. Echt top.
Voor de verandering is een vlot en goed geschreven Nederlandse thriller. Vol historische feiten, van de melkpan tot aan personages uit de NSB geledingen. Verhaal zit aardig in elkaar, verwacht geen hoogspanning. Maar het speelt in (ons) mooie Den Haag en dat is altijd een plezier. Goed gedaan!
Best aardig geschreven. Leuk dat het zo direct aan personages in het verleden is gekoppeld. Maar geweldig vond ik het niet. Ik vond het verhaal werkelijk nergens ook maar een beetje spannend. Dat mag je van een thriller toch wel verwachten. Daarom maar twee sterren.
Niet onverdienstelijk, maar enerzijds ervaar ik het hoofdpersonage als een slap afkooksel van Bernie Gunther en anderzijds ervaar ik het hoofdpersonage als eerder stuntelig uitgewerkt. Welgemikte zinnetjes als: ik heb de reputatie onberekenbaar te zijn etc. Goedkoop.
leuk qua setting, maar heel matig qua uitvoering. Plot ontwikkelt zich heel langzaam, zelfs enigzins saai. Rare elementen zoals dames die heel graag een seksueel avontuurtje aangaan met de hoofdfiguur. waarom? En waarom buurvrouw Fie opgevoerd? Kortom, teleurstellend.