Niran en ik

by Pinar Akbas

Het verhaal van twee sterke vrouwen die niet geloven in een lot, maar in hun eigen veerkracht. Buitenstaanders omschrijven Niran en Ada vaak als twee handen op één buik, maar niemand is op de hoogte van de verwijten, de kwetsende woorden en de figuurlijke klappen in het gezicht die ze elkaar over de jaren toedienden. Ada voelde zich tijdens het opgroeien opgesloten en benauwd door de immense verantwoordelijkheden die een Turks meisje in Vlaanderen moet dragen. Haar broer hoefde zich geen zorgen moest maken over roddel en achterklap, maar Ada moest een voorbeelddochter zijn. En degelijk huwelijksmateriaal. Ze rebelleerde. Niran voelde zich onbegrepen. Want het zijn toch altijd de moeders - de vrouwen - die de verantwoordelijkheid voor de opvoeding van hun dochters dragen. Niran besefte dat ze Ada moest redden uit de uitzichtloze poel van tradities en eer. Ze ontwaakte uit een droom, een wereld, waarin ze zich jaren geleden had neergelegd bij de rolpatronen in een patriarchale samenleving die ze onbewust had meegenomen naar haar nieuwe thuis in Vlaanderen. Dit is het verhaal van twee sterke vrouwen die niet geloven in een lot, maar in hun eigen veerkracht. Twee vrouwen die de kracht van hun stemmen laten galmen in een wereld die enkel draait voor mannen.

272 pages, Paperback

Published May 1, 2022

Reviews

[André · Rating 4 out of 5]

Pinar Akbas is verpleegkundige en is actief in de politiek. Zij werd geboren in Limburg en groeide daar ook op.

In haar debuut Niran en ik’ vertelt de auteurPinar Akbas Piis een persoonlijk verhaal over haar jeugd en ervaringen als Turkse vrouw in Vlaanderen.In deze autobiografictie stelt zij twee figuren centraal: Ada de dochter die zich als vrouw streng aan de regels en tradities dient te houden, ( terwijl haar broer dat niet hoefde) en de moeder Niran voelde zich tegelijkertijd degene die de meeste verantwoordelijkheid voor de opvoeding van haar dochter draagt. Niran begrijpt Ada want zij gedroeg zich in Turkije ook als een echte rebel. Moeder en dochter en ook vader begrijpen elkaar, het is eerder de Turkse gemeenschap hier in België die jonge vrouwen in een korset van onderdanigheid en in een uitzichtloze situatie van traditie en eer, en rolpatronenen doet belanden.
Niran en ik vertelt het verhaal van de innerlijke revolutie: van een meisje dat tegen haar zin werd klaargestoomd voor het huwelijk tot een vrouw die zich heeft losgemaakt van de verstikkende verwachtingen van haar gemeenschap.
Turkse meisjes worden opgevoed om ideale huisvrouwen, echtgenotes en moeders te worden. Iedereen zegt wat je moet zijn of worden, maar niemand vraagt naar je eigen dromen of ambities.
Moeder Niran had in de jaren zestig in Anatolië dezelfde vrijheidsdrang als Ada toen zij hier opgroeide. Maar uiteindelijk heeft ze zich moeten overgeven aan de verwachtingen van de gemeenschap, net als Ada.
Ada heeft het haar moeder een tijdlang kwalijk genomen dat ze haar niet uit dat vastgeroeste verwachtingspatroon heeft proberen te bevrijden?
Maar ze hebben veel gepraat en nu begrijpt ze dat haar moeder geen andere optie zag. In haar opvoeding was haar vader de stille factor die haar moeder aanstuurde: ‘Gaat ze nu weer dansen? De mensen gaan roddelen.’
Trouwen met een Belg was taboe en op haar 23ste is ze getrouwd met een Turkse man die ze tijdens een vakantie in Turkije had leren kennen.
Toen hij naar België kwam, was hij een heel andere man. Een man die zijn autoriteit wilde laten gelden en niet geïnteresseerd was in haar als persoon of als partner. Hij sprak niet met me, dwaalde als een schim door het huis. Dat was voor mij de grootste mishandeling: de mishandeling van de stilte.
In het boek beschrijft de auteur de eerste huwelijksnacht als een verkrachting.
Het boek is gebaseerd op waargebeurde feiten. Geen enkel woord is volgens Pinar Akbas verzonnen, er zitten ook verhalen en ervaringen van andere vrouwen in verwerkt. Er wordt vooraf gewoon niet over seks gepraat. Het is gewoon: hier is je bed en begin maar. In de Turkse cultuur draait die eerste huwelijksnacht heel erg om de man die zijn vrouw ontmaagdt.
En Ada had dat duurbare maagdenvlies al bij een Vlaamse jongen verloren.
Maar daar had de kersverse echtgenoot het heel erg moeilijk mee. Elke dag moest ze vernederingen doorstaan omdat ze geen maagd was. Ze was beschadigde handelswaar en was het zelfs niet waard om met hem getrouwd te zijn. Acht maanden heeft dat huwelijk geduurd. Het was een hel waaruit haar ouders haar uiteindelijk verlost hebben.
Ada is trots zijn op haar afkomst, en vooral ook omdat ze een opvoeding gehad heeft die op beide culturen gericht was.
Niran en ik is een sterk boek dat oproept tot dialoog tussen Turken jong en oud uit de diaspora.

[Mieke · Rating 5 out of 5]

Als blanke vrouw die heel vrij werd opgevoed, is het shockerend te lezen wat er tot op vandaag de dag gewoon nog gebeurt in de Turkse gemeenschap. Hier wordt niet over gesproken in het dagelijkse leven. Ik ben Pinar Akbas erg dankbaar dat zij haar verhaal en dat van haar moeder naar buiten heeft gebracht. Ik denk niet dat dit ervoor gaat zorgen dat de Turkse gemeenschap gaat inzien dat wat zij doen in de 21ste eeuw eigenlijk gewoon niet meer kàn, maar wel staat vast dat lezers van “Niran en ik” bakken meer respect zullen krijgen voor de vrouwen in de Turkse gemeenschap die nog wel onder druk staan om de perfecte vrouw en moeder te zijn.

Hoewel dit een schrijversdebuut is, leest “Niran en ik” erg vlot weg. Ik heb het boek enkel af en toe aan de kant moeten leggen om te bekomen van wat ik daarvoor gelezen had. “Niran en ik” haalt regelmatig heel zware onderwerpen aan, en het is oké om dat even te moeten verwerken.
Als Pinar Akbas nog een boek schrijft, zal ik niet twijfelen om ook dit te lezen. “Niran en ik” was tot hiertoe ongetwijfeld het beste boek dat ik las dit jaar.

[Ann · Rating 3 out of 5]

Pittige lectuur die inzicht verschaft in de Turkse cultuur en in het bijzonder in de positie van de vrouw binnen de Turkse cultuur. Emancipatie is daar nog niet erg ingeburgerd, wat mij des te dankbaarder maakt voor onze voorvechtsters.
"Zo konden ze uren zitten zonder een woord met elkaar te wisselen, maar ze wisten waarom. De stiltes verklaarden alles. De stiltes legden de ziel bloot."
"De eer van een vrouw is de manier waarop ze staat in de wereld. Als een amazone, klaar om de wereld haar kracht te laten zien in woord en daad."

[Alina · Rating 3 out of 5]

Een verhaal waar je bij stilstaan, hoe gruwelijk het lot van vrouwen kan zijn in bepaalde onbegrijpelijke macho culturen.