Beitelaar

by Ted van Lieshout

Als de vijftienjarige Antonij op zaterdagochtend aankomt op het kerkhof waar hij een bijbaantje heeft, ontdekt hij een man die hakt in een grafsteen. Die reageert afhoudend als de jongen hem daarop aanspreekt, maar Antonij laat zich niet afschrikken. Hij vindt de man aantrekkelijk en probeert meer over hem aan de weet te komen. Dat heeft verstrekkende gevolgen, tot de komst van de politie aan toe.

Genres: Dutch Literature, Fiction, Contemporary

176 pages, Paperback

First published June 14, 2022

Reviews

[Mayke Daniëls · Rating 5 out of 5]

Een dun boekje gevuld met interne dialogen en rijke fantasieën van een 15-jarige jongen.
Uiteindelijk beitelt niet alleen de beitelaar in het verhaal, maar ook Antonij beitelt aan zijn eigen gedachten (of Van Lieshout?) over de liefde/het misbruik tussen kind en volwassene. Dankzij van Lieshout word ik constant op mijn eigen oordelen getoetst en bewust gemaakt van de behoefte aan het kind zijn. Die toegang tot de kinderblik maakt dit boek ook gewoon erg leuk. Daarnaast is het boek ook erg vertederend: ik kan niet anders dan geven om Antonij. Op het einde van het boek is er ineens een andere ik-stem en toen ik dat las, realiseerde ik me pas hoezeer ik al in het hoofd van Antonij terecht was gekomen.

[Alfred de Lange · Rating 5 out of 5]

4,5 ster meer dan waard en afgerond naar 5 sterren, omdat ik vind dat Ted van Lieshout de Marc Almond ( zanger Soft Cell) is van de Literatuur.. Talentvol maar ondergewaardeerd!

[Frederieke · Rating 4 out of 5]

Ik verwachtte een ander soort boek dan ik kreeg. De 15-jarige hoofdpersoon is een bijzonder figuur met een eigengereide persoonlijkheid, om wie ik regelmatig moest lachen. Daarnaast gaf de verhaalstructuur de tweede helft van het boek een interessante wending. Tot slot leest het lekker weg en zijn de gebeurtenissen interessant.

[Gerbrand · Rating 4 out of 5]

“Dat ik op mannen val kan ik het best nu meteen vertellen, want u komt er toch wel achter. En als u daar niet tegen kunt omdat u niet zo ruimdenkend bent, dan is het misschien beter dat u niet verder leest. Dan vraagt u maar aan iemand anders wat er gebeurde op zaterdag 27 juli.”

Zo meldt de 15-jarige Antonij, de hoofdpersoon van dit verhaal, ons aan het begin. Het verhaal speelt zich voornamelijk af op een kerkhof (geen begraafplaats, lieve leesclubleden!). Een boek dat gaat over kindermisbruik. Over slachtoffers en daders. En de lieve vrede bewaren. Complex. Maar Antonij geeft zijn kijk op het verhaal op zo’n manier dat het niet te zwaar wordt. Knap gedaan. Het is een vernuftig geconstrueerd verhaal waar je, zoals zo vaak, het best niets over kunt lezen vooraf. Verrassende plotwendingen. Of zoals Antonij ergens zegt:

“…wie vuur wil suggereren, hoeft alleen maar voor rook te zorgen.”

Uitdagend. Gedurfd. Roept vragen op. Stemt tot nadenken. Ik heb Mijn meneer van hem nog niet gelezen. Dat boek gaat over zijn relatie als kind met een man. Gezien het onderwerp trok mij dat boek nooit. Maar na Beitelaar ga ik dat toch eens lezen.

Vanwege de locatie begint elk hoofdstuk met een grafschrift. Waarvan ik die van Leonard Phillip Matlovich de mooiste vond:

When i was in the military
They gave me a medal for killing two men
And a discharge for loving one.

[Mark · Rating 5 out of 5]

'Beitelaar' is de uitstekende nieuwe roman van Ted Van Lieshout, die zich ophoudt op vertrouwd terrein van de auteur: seksueel misbruik en minderjarigen (zie ook 'Een kleine liefde', 'Mijn meneer', 'Schuldig kind'). Het bevat de getuigenis(sen) van de eigenzinnige en vroegwijze Anthonij, een vijftienjarige met een baantje op het dorpskerkhof, over zijn ontmoeting met een aantrekkelijke man die een grafschrift komt beitelen. De verrassende ontwikkelingen, maar ook de verhaalstructuur, zijn meeslepend en voeren de lezer steeds dieper mee in de beleving van het hoofdpersonage. Eens je begint te lezen is 'Beitelaar' moeilijk weg te leggen, als je het boek dichtklapt blijft het malen in je hoofd.

[Marike · Rating 4 out of 5]

Een beitelaar in steen op een kerkhof en iemand die aan teksten beitelt.. Beiden zijn aanwezig in deze interessante roman van Ted van Lieshout.. Het boek stelt vragen die echt tot denken aanzetten.. Welke rol spelen volwassenen en ouders wanneer er seksueel misbruik in het spel is. Is een slachtoffer altijd een slachtoffer? Het hoofdpersonage is een eigenzinnige 15-jarige met originele gedachten.
Hier en daar vond ik de roman iets te programmatisch.

[Mo Janssen · Rating 4 out of 5]

Ik schrijf deze review omdat ik het een heel interessant boek vind en het heeft níks te maken met dat ik mijn trein op Heyendaal gemist heb.

Echt een bizar boek. Ik heb geen flauw idee wat ik ervan moet vinden, of wat ik er van mág vinden..

Ik werd gechoqueerd door het onderwerp en het standpunt, maar voel me zo overtuigd door de argumentatie en de persoonlijke achtergrond van het boek. Beitelaar is een meesterlijk voorbeeld van retorica. Ik blijf onverdeeld over de thema's die in het boek aan bod komen, dat lijkt me gereserveerd voor de zogenaamde ervaringsdeskundigen..

[Noah Minten · Rating 4 out of 5]

Klaar met de leeslijst🙏🙏🙏

[Sarah · Rating 3 out of 5]

Origineel, luchtig en grappig. Niet eentje die me waarschijnlijk bij gaat blijven (maar wie zal het zeggen?) maar met veel plezier gelezen.

[Isabel Van Elsen · Rating 5 out of 5]

Wat een verrassende opbouw! Een delicaat onderwerp, maar ik vond het goed gebracht.

[Jip · Rating 3 out of 5]

Het boek maakt wat mij betreft wat te veel punten. Het betoog vond ik overtuigend, maar niet zo geslaagd in romanvorm. De vergelijking die gemaakt wordt tussen de voorvallen met de opa van de hoofdpersoon en de gebeurtenissen in de Tweede Wereldoorlog vond ik ver gezocht.

[Geertje · Rating 4 out of 5]

Echt een goed boek dit. Knap hoe van Lieshout de nuance en complexiteit van een moeilijk onderwerp (seksueel kindermisbruik) zo goed weer kan geven in wat toch een vrij korte roman is. Nog knapper is hoe Lieshout een boek neerzet dat je eigenlijk meteen weer opnieuw wil lezen zodra het uit is. Een toppertje dit.

[Nynke · Rating 4 out of 5]

bij vlagen heel erg goed

[Marjolein · Rating 4 out of 5]

3,5-4⭐️

Dit is de maand om buiten mijn comfortzone te lezen. Ook dit boek valt weer in die categorie. Al is met maar omdat het een mannelijke auteur is. Als 30% van de boeken die ik lees door een man is geschreven, is het veel.

En toen ik aan dit boek begon, wist ik direct weer waarom het is. Misschien is het een heel accurate beschrijving van de belevingswereld van mannen, maar de manier waarop mannen schrijven over seks en seksualiteit is niet voor mij. Aangezien dat in dit boek nogal een thema is, moest ik weer even wennen.

Toch was ik ook direct geïntrigeerd. Je wordt als lezer direct aangesproken door het hoofdpersonage en aanvankelijk is onduidelijk waarom dat is. Vanaf het moment dat dat wel duidelijk wordt, ongeveer halverwege het boek, gaf dat wat mij betreft echt een extra dimensie aan het verhaal.

Al met al was het een origineel perspectief op thema's als ontluiking van seksualiteit, homoseksualiteit, traumaverwerking bij kinderen, loyaliteit aan ouders en familiegeheimen. Al met al ben ik blij dat ik het gelezen heb.

[Jasper VDS · Rating 4 out of 5]

Kort maar krachtig boek. De manier waarop het verhaal dat voornamelijk over kindermishandeling gaat zich ontplooid geeft verder een duidelijke kijk op de verandering die een persoon mentaal doormaakt om te schikken in de waarden en normen van onze maatschappij. De levendige en onschuldige wereld die zich in een kind zijn hoofd afspeelt wordt steeds weer ingeperkt en 'gecorrigeerd' om een schuldige en strafmaat te bekomen. De volwassene die met een 'nuchtere kijk' oordeel kan vellen. Antonij zijn uiteindelijke keuze om zich te schikken naar de wensen van de volwassenen op een zo neutraal mogelijke wijze past goed bij de rest van zijn eigentijdse trekken als vegetariër zijnde, tegenstander van fossiele brandstof..

[Katja Smit · Rating 5 out of 5]

Als Van Lieshout fan was ik natuurlijk benieuwd naar dit boek over seksueel misbruik en de omgang met daders en slachtoffers. Het was voor mij geen verrassing dat ik terecht kwam in een bijzonder genuanceerd werk, dat vanuit een uitzonderlijk oogpunt geschreven is. Wat mogen wij ons gelukkig prijzen dat wij in een land leven waar de literatuur ons confronteert en laat nadenken over zo'n controversiëel onderwerp. Het zet je op scherp en door de zorgvuldige manier van formuleren van de schrijver wordt je denken als lezer naar een hoger plan getild. En wat een prachtig boek om op de middelbare school op je lijst te zetten!

Na onlangs 'Wat ze zeiden' van Miriam Toews te hebben gelezen, ook over misbruik, vond ik deze toch indringender.

[Tinka Klatten · Rating 4 out of 5]

Tip voor middelbare scholieren die moeten lezen voor de lijst! (Leest makkelijk, 170 pagina’s en onderwerpen van deze tijd)

Het boek kwam ik erg makkelijk door heen en het verhaal boeide me. De hoofdpersoon vertelt heftige onderwerpen op een manier dat je er anders naar gaat kijken.
Halverwege het verhaal leek het afgelopen, maar er kwamen nog allerlei ontdekkingen die het verhaal volledig kloppend maakte.
Halverwege het boek wel veel herhaling van het verhaal, maar de nieuwe informatie maakte het
gelukkig wel aantrekkelijk om door te lezen.

[MarijkeP · Rating 4 out of 5]

Mooi geschreven verhaal over de vijftienjarige Antonij die worstelt met zijn leven. Hij heeft zijn homoseksualiteit wel geaccepteerd, maar in zijn familie is dat niet het geval. Door de ontmoeting met de beitelaar ontdekt hij nieuwe perspectieven.

[Sarah · Rating 4 out of 5]

3,5 ⭐️

[Eva · Rating 2 out of 5]

Originele, leuke opzet, gewaagde standpunten (wat ik wel interessant vond) en wel een grappige vertelstem, maar uiteindelijk behandelt dit boek wat te veel in te weinig woorden, terwijl er tegelijkertijd behoorlijk wat herhaald wordt. Het voelde soms meer als een essay dan een verhaal.

[Nora Smeets]

Verschrikkelijk. Walgelijk. Kut.




Beoordeling voor school:
Ik geef het boek een 1/10.
Ik vond het verschrikkelijk. Het was saai omdat je 3 keer hetzelfde verhaal moest lezen maar dan anders omschreven. Eerst heb je de lange versie, daarna de nog steeds lange versie maar alweer iets korter. Vervolgens heb je een lange versie en als laatste nog een korte versie. Na de eerste versie wist ik ook wat er was gebeurd, ik had het interessanter en leuker gevonden wanneer ze het vervolg hadden verteld. Ik lees liever hoe de rechtszaak is afgelopen dan hetzelfde verhaal 3 keer herbeschreven om het perfect te maken. Om het vervolgens nooit te sturen.
Ook vond ik het thema verschrikkelijk. Ik dacht aan de achterkant ow leuk verhaal 2 mensen worden verliefd maar ik had niet verwacht dat het boek ging over seksueel misbruik. Het ging ook nog over 3 verschillende jongens. Ik hoef niet te weten wat een 15 jarig jongetje allemaal wilt doen. De details die verteld werden hadden weggelaten mogen worden. Eigenlijk had drie kwart van het boek weggehaald mogen worden en wat meer kind vriendelijker gemaakt mogen worden. Als ik hier een ding van geleerd heb is het om nooit meer een boek van Ted van Lieshout te lezen en om nooit meer Nederlandse literatuur de lezen over mensen die verliefd worden.
Eigenlijk wou ik stoppen met lezen maar het was dat ik al de titel had doorgegeven dus dit niet meer kon. Er zat ook geen spanning in aangezien er 3 keer hetzelfde verhaal werd verteld. Het einde was heel kort was gewoon van dit is nooit gestuurd. Het einde was een open einde, persoonlijk vind ik gesloten eindes leuker. Ik vind het leuk om te weten hoe het afloopt en met een open einde weet je dat niet. Normaal weet je meer van hoe het gaat aflopen maar nu weet je niks. Het enige wat je weet is wat er gebeurd is vanuit het perspectief van Antonij. Ik zou wel willen weten wat de rechter ervan vond. Wie er uiteindelijk als schuldige wordt aangewezen. Ook zou ik wel willen weten of Leo en Antonij nog ooit contact krijgen. Ze zouden best een goed koppeltje kunne zijn als ze een paar jaar wachten. Maar omdat je hetzelf zou kunnen invullen vind ik dat het afloopt dat de pedojagers straf krijgen. Antonij krijgt langzaam weer contact met Leo, maar op het begin nog weinig. Uiteindelijk wanner Antonij 20 is worden ze een koppeltje en adopteren ze een kind. Doordat het een open einde is weet ik niet of het echt zo zou aflopen maar…..
Normaal ben ik niet heel negatief maar over dit boek wel.

[André · Rating 4 out of 5]

Ted van Lieshout (1955 schrijft met een zekere lichtvoetigheid over pedofilie. In Zeer kleine liefde, zijn bekroonde dichtbundel uit 1999, vertelt een 12-jarige jongen liefdevol over zijn seksuele omgang met een volwassen man. Indertijd veroorzaakte dat de nodige ophef terwijl de auteur de bundel baseerde op zijn eigen jeugdervaringen, waar hij ook Mijn meneer (2012) over schreef. In die roman, over dezelfde relatie, zoekt Van Lieshout naar nuance: hij keurt pedofiele relaties ten stelligste af, maar wil de opvatting dat dit soort relaties per definitie walgelijk, slecht en traumatisch zijn wel in vraag stellen.
In de roman Beitelaar, zijn voorlopig nieuwe roman doet een 15-jarige jongen verslag van een 'incident' op een broeierige zomerdag. Antonij, die als bijbaantje het kerkhof onkruidvrij houdt, treft daar een man, Leo, die iets in een grafsteen zit te beitelen. De twee raken in gesprek en rusten na hun werkzaamheden uit in de schaduw achter de heg. Dan worden ze aangevallen door drie pedojagers. Antonijs verslag blijkt een schriftelijke getuigenverklaring te zijn.
Van Lieshout prikkelt de lezer om na te denken over schuld en slachtofferschap. Leo heeft Antonij met geen vinger aangeraakt. Jammer genoeg, zou Antonij daaraan willen toevoegen, want hij vindt Leo heel aantrekkelijk. Tot in detail beschrijft hij hun ontmoeting. Leo zit voorovergebogen te werken, waardoor Antonij als eerste zijn bouwvakkersdecolleté ziet. Stiekem verlangt hij naar seks, terwijl Leo daar geen aanleiding toe geeft.Bén je een slachtoffer, of word je slachtoffer gemaakt? Bén je een dader of word je als dader aangewezen? In wiens belang is het om alles tot op de bodem uit te zoeken? Is het soms beter dingen voor jezelf te houden? Kan dat? Mag dat? Deze vragen worden extra uitgediept.
Van Lieshout belicht het verhaal steeds op een andere manier door oude informatie weg te laten en nieuwe toevoegen. Dat maakt het geheel spannend, en het toont aan hoe dubieus een getuigenis kan zijn: of iemand schuldig wordt bevonden, hangt ook af van hoe het verhaal wordt verteld.

[Foszen · Rating 2 out of 5]

Op de achterflap van Beitelaar lees je over Schuldig Kind, een eerder boek van Van Lieshout : 'Zijn verhaal is meer dan een pro-of contra-bijdrage aan het debat. Het is een schitterend boek geworden.' (De Volkskrant) Geheel terecht is dat.
In deze roman lijkt het dat de auteur een punt wil maken over de foutieve omgang van volwassenen met de privacy en wensen van jonge slachtoffers van (seksueel) misbruik.
Helaas is dat keer minder schitterend uitgewerkt. Het boek voelt vaak drammerig en zeurderig aan door herhaling. Het verhaal leent er zich dan ook toe. Antonij het 15-jarige hoofdpersonage dient op verzoek van een officier van Justitie herhaaldelijk een relaas op te schrijven van een ontmoeting met een beitelaar op een kerkhof. Zelf vindt hij het uitvoerig beschreven en dat is nog best een eufemisme wanneer hij vervolgens herhaaldelijk begint te vertellen over Kees, een in oorlogstijd doodgeknepen baby. Moord, besmettelijke ziekten, Jodenvervolging, depressie, verraad, schuld, boete, euthanasie, een razzia, deportatie.. . Waar zaten we ook alweer? Geeft niet het wordt nog wel een keertje herhaald.

Is schrappen niet de echte kunst van het schrijven? Dat las ik toch ook ergens in dit boek. 🤔

[Saskia · Rating 5 out of 5]

Heel goed! Het begin deed me een beetje denken aan 'Catcher in the rye'. Hier klinkt de stem van de 15 jarige Antonij. Soms recalcitrant, dan vroegwijs, soms idealistisch, dan onzeker. Hij spreekt ook tot ons als lezer en confronteert ons met onze mogelijke (voor)oordelen. En dan blijkt hij toch tot iemand anders te spreken! En misschien ook niet helemaal eerlijk te zijn geweest. Of in elk geval, hij heeft niet alles vertelt.

Dat zet het verhaal weer op de kop. Welk frame is eigenlijk gunstig voor wie? Kunnen we een ander wel begrijpen en beschermen of gaan we daarmee ook weer over iemands grenzen? Zeker als het gaat over minderjarigen en seksualiteit. Ted van Lieshout speelt een mooi spel met onze gedachten en oordelen en stelt zo gevoelige maatschappelijk thema's heel subtiel aan de orde.

[Luvbrxtt · Rating 4 out of 5]

Ik ben dit boek gaan lezen doordat we bij Nederlands een review hierover hebben gelezen en ik toen toch wel wou weten hoe het zou zijn. Ik ging niet met hele hoge verwachtingen dit boek in, maar ik ben toch best wel onder de indruk.

Aan het begin van het boek lijkt het dat we lezen in een soort dagboek van Anthonij, en dat dacht ik zelf ook een hele tijd, totdat ik halverwege kwam. Pas toen werd het echt duidelijk wat er aan de hand was, en waarom Anthonij dit allemaal heeft opgescheven. Na dit eerste deel krijg je eigenlijk steeds meer een beeld van Anthonij zijn leven, en die is best wel schokkend.

Het verhaal is zo enorm mooi geschreven en er staan ook een aantal, soms wel grappige, quotes in. Van Lieshout heeft echt een heel goed boek geschreven over een best we heftig onderwerp. Hij heeft ons echt een blik gegeven in het hoofd van Anthonij, en dat vergeet je nooit meer.

[AnjavK · Rating 4 out of 5]

Mooi verhaal over een jongen van 15 die valt op een oudere man – een episode van een ochtend, met een onverwachte en nare afloop omdat homofobe omstanders met zogenaamd de beste bedoelingen hem proberen te redden van een, niet deze, ‘pedo’. Daarnaast is het een verhaal dat in verschillende versies wordt gepresenteerd (omdat Antonij, het vermeende slachtoffer, een schriftelijke verklaring aflegt die voor het doel van de advocaat van de verdachte steeds niet goed is). Parallel daaraan wordt een verhaal verteld over een baby die in de Tweede Wereldoorlog per ongeluk gesmoord is – ook een verhaal dat bij iedere lezing/vertelling anders blijkt te liggen. En al die lezingen gaan niet alleen over wat waar is, maar ook: wie er schuldig is, of niet. Wat mensen elkaar aandoen, onder het mom van de beste bedoelingen. Dat slachtoffers niet per se slachtoffer zijn wanneer ze door anderen tot slachtoffer worden verklaard. Een pleidooi voor niet alles willen weten, niet alles hoeven zeggen.

[Leonie Broekman · Rating 3 out of 5]

Pluspunten
- Ik voelde de spannig opbouwen.
- De settling is heel klein gehouden, maar toch blijft het verhaal boeien.
- Origineel perspectief.

Minpunten
- Soms cringte ik te hard over de hoofdpersoon Antonij (wellicht ging het al mis bij z’n naam😂).
- Het einde gaf mij te weinig voldoening.
- Te veel herhaling, maar tegelijkertijd te kort.

Weer zo één waarvan ik niet echt goed weet wat ik er nou van vind.

“Meestal, als ik aan het praten ben met iemand die ouder is en ik leg met mijn antwoord een steen op de vorige, tikt die volwassene mijn steen er weer af en legt er een andere steen voor in de plaats, alsof dat een betere is. Ik denk dat daar het woord kleineren vandaan komt: ze maken je muur een stukje kleiner.” - pagina 90

[Corno De · Rating 5 out of 5]

Antonij, de hoofdpersoon, is een geweldig karakter. Hij durft het aan zijn seksualiteit te onderzoeken. Het is tenslotte zijn lijf en van niemand anders. En hij bepaalt zelf met wie hij dat doet. Zijn ontdekkingstocht wordt wreed verstoord door volwassenen die daar van alles over vinden.

De kinderen en jongeren in de romans van Ted van Lieshout zijn allemaal sterke karakters. Die heel goed weten wat goed voor hen is, maar last hebben van de volwassenen die hen komen 'helpen'. Van Lieshout schreef opnieuw een roman die leest als een pleidooi, kinderen en jongeren echt serieus te nemen.

Ik heb opnieuw enorm genoten.

[Rein · Rating 5 out of 5]

Openhartig relaas van een vijftienjarige Antonij over zijn gevoelens voor Leo Gans, een oudere letterbeitelaar die op het kerkhof waar Antonij klusjes doet, aan de grafsteen van zijn familie werkt. Beitelaar is meer dan dat. Het is een driedelige poging om deze Gans vrij te pleiten van pedofilie en een pamflet om minderjarigen het recht te geven om hun eigen gevoelens te hebben. Het is knap van Van Lieshout om daartoe een thrillerachtige familiegeschiedenis te construeren, die zich langzaam voor Antonij en de lezer ontvouwt. Daarnaast zegt hij mooie dingen over de verhouding tussen dader en slachtoffer. De laatste wordt in de rechtspraak vaak vergeten.

[Peter Altena · Rating 4 out of 5]

Controversieel thema in pakkend verhaal aangekaart. Vooral de stem van de hoofdpersoon Antonij is bijzonder, al vervalt hij nu en dan in bewoordingen van een veel oudere heer. Het juridisch weerwerk, brieven van de advocaat aan Antonij, is minder overtuigend: het intimideren van een vijftienjarige vind ik niet erg geloofwaardig. Vindingrijk is de reconstructie van Antonij van de gebeurtenissen van lang geleden. Pleidooi voor zwijgen - het beiden van schaduw - is in dit boek treffend, maar hoe rijm ik dat met het pleidooi voor spreken (en de afkeer van zwijgen) in de recente roman van Jaap Robben? Of is het zwijgen in de roman van Van Lieshout een vorm van luid en duidelijk spreken?