Η παραμάνα

by Γιώτα Γουβέλη

Θεσσαλία 1910

Ο κάμπος βράζει από τον ξεσηκωμό των κολίγων.
Σε ένα καπνομάγαζο του Βόλου, η δεκαεξάχρονη Μελιχιώ, γεννημένη στη «λάθος πλευρά του κόσμου», ερωτεύεται με πάθος το ομορφόπαιδο της καπναποθήκης και κάνει όνειρα για μια ζωή χωρίς την τυραννία των τσιφλικάδων και των επιστατών τους. Ωστόσο, η σφαγή του Κιλελέρ γκρεμίζει όνειρα κι ελπίδες.
Αναπάντεχα, μια ματωμένη υπόσχεση ξαναζωντανεύει τις προσδοκίες: ένα πουγκί γεμάτο λίρες με τίμημα τέσσερις ζωές. Η οικογένεια του τσιφλικά Νικήτα Κοντόπουλου και τα τέσσερα παιδιά τους μπαίνουν στο στόχαστρο.

Τι ρόλο παίζει η παραμάνα τους; Μέχρι πού μπορεί να φτάσει ο καταπιεσμένος άνθρωπος για να αλλάξει τη μοίρα του; Μέχρι πού μπορεί να φτάσει μια ερωτευμένη γυναίκα παρασυρμένη από το παράφορο πάθος της; Αθώοι και ένοχοι μπερδεύονται δραματικά, η αλήθεια ανατρέπεται συνεχώς ώσπου να έρθει η ώρα της κάθαρσης.

Με μπερδεμένη πυξίδα, οι ήρωες βαδίζουν στην κόψη του ξυραφιού για να ανακαλύψουν με το αίμα της ψυχής τους το νόημα της αληθινής αγάπης και της ανθρωπιάς.

«Είναι νόμος της ζωής, έρχεται πάντα η στιγμή που πέφτουν οι μάσκες. Και τότε, η αγάπη, το πάθος, οι ιδέες, οι οικογενειακοί δεσμοί ξεσκεπάζουν και την άλλη τους όψη, τη θανατερή».
Γιώτα Γουβέλη

512 pages, Paperback

First published May 25, 2022

About the author

Η Γιώτα Γουβέλη γεννήθηκε και μεγάλωσε στο Μεσολόγγι. Είναι απόφοιτος του Μαθηματικού Αθηνών, με μεταπτυχιακές σπουδές στην πληροφορική και τη διοίκηση επιχειρήσεων. Αρχικά εργάστηκε στον χώρο της εκπαίδευσης και στη συνέχεια σε πολυεθνικές εταιρείες επικοινωνίας ως υπεύθυνη Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης. Έχει τρία παιδιά και ζει με την οικογένειά της στην Αθήνα. Από τις εκδόσεις Διόπτρα κυκλοφορούν τα μυθιστορήματά της: Η μουσική του κόσμου (2010), Το σκίτσο (2011), Το κεντρί της πεταλούδας (2013), Το μαγεμένο ποτάμι (2014), Η πρώτη κυρία (2015), Η νύφη της Μασσαλίας (2016), Ματωμένα εντελβάις (2017), Το δάκρυ της μάντισσας (2018), Η προσευχή της μάντισσας (2019), Για ένα τανγκό στη Σμύρνη (2020), Φιορ ντ’ αμόρε (2021), H παραμάνα (2022), Βεντέτα στον Βόσπορο (2023) και Σκλάβα (2024).

Reviews

[Πάνος Τουρλής · Rating 4 out of 5]

Η Μελιχιώ Κωστούλα ζει σ’ ένα φτωχό καπνοχώρι του Βόλου το 1910 και κάνει όνειρα να ξεφύγει από τη δύσκολη και απάνθρωπη καθημερινότητά της. Δουλεύει σε καπναποθήκη στην πόλη ως ξεφυλλίστρια κι ο στοιβαδόρος Λαυρέντης στηρίζει τα όνειρά της. Στην εντελώς αντίθετη πλευρά της ζωής έχουμε την πάμπλουτη οικογένεια του καπνέμπορου και μεγαλοτσιφλικά Νικήτα Κοντόπουλου που μεγαλώνει τις τρεις κόρες και τον μοναχογιό του στα πούπουλα. Ποιος θέλει το κακό αυτών των παιδιών και γιατί; Ποιος κλείνει ανίερες συμφωνίες για ιδιοτελείς σκοπούς και με τι κίνητρα; Θα ευοδωθεί η συμφωνία ή μήπως η μοίρα αναλάβει εγκαίρως τα ηνία;

Η Γιώτα Γουβέλη μάς ταξιδεύει στη Θεσσαλία του 1910, σε μια εποχή πολιτικών, εργατικών, κοινωνικών και εκπαιδευτικών ζυμώσεων για τον τόπο και πλάθει μια ενδιαφέρουσα πυκνή πλοκή γεμάτη ρεαλισμό και τεκμηριωμένα γεγονότα. Η ιστορία ξεκινάει το 1910 με μια σατανική συμφωνία: να πεθάνουν και τα τέσσερα παιδιά του Νικήτα Κοντόπουλου. Ποιος δίνει την εντολή και ποιος θα την πραγματοποιήσει; Ποιος είναι τόσο απελπισμένος από την απάνθρωπη δουλειά στα καπνά που να δεχτεί να διαπράξει ένα τέτοιο έγκλημα; Κι έτσι επιστρέφουμε στο 1908, όπου γνωρίζουμε τις οικογένειες Κωστούλα και Κοντόπουλου, τις ταξικές και οικονομικές τους διαφορές, τη σκληρή από τη μια και τρυφηλή από την άλλη ζωή, τις δυσκολίες, τα προβλήματα, τα εμπόδια, την απελπισία, την κακοποίηση, τις προδοσίες που βιώνουν τα μέλη τους. Στο φτωχό καπνοχώρι εργάζεται σκληρά ο Ζήσης Κωστούλας με τη γυναίκα του («… ένα ξερό κορμί μαθημένο στον παιδεμό», σελ. 210) και τη δεκαεξάχρονη κόρη τους, Μελιχιώ, εκ του αρχαίου ελληνικού ονόματος Μελία και του τούρκικου Μιλιχά που σημαίνει γλυκιά. Η μάνα της όμως που βλέπει τα καμώματά της, μέλι και οχιά την αποκαλεί. Ζουν υποταγμένοι στη θέληση των τσιφλικάδων και δυστυχώς, πότε κακές σοδειές, πότε δάνεια για τα καλλιεργητικά, πότε κακοτυχίες, τα δάνεια έχουν φτάσει στον θεό. Κι ας απελευθερώθηκε η Θεσσαλία είκοσι χρόνια πριν, τίποτα δεν άλλαξε στην κατάστασή τους, παρά μόνο ο αφέντης, ο οποίος πλέον έχει και το δικαίωμα να τους διώξει από τα πατρογονικά τους με οποιαδήποτε αφορμή. «Πώς περνάει ο καιρός. Οι έγνοιες, το αδιάκοπο χερομάχημα μέρα μπαίνει μέρα βγαίνει έκαναν τον χρόνο να κυλάει μέσα από τα χέρια της σαν το νερό» (σελ. 119).

Η Μελιχιώ φυσικά και θέλει να φύγει απ’ αυτήν τη μιζέρια, ντρέπεται «για τα παλιόρουχα, για τη φτώχεια της, για τη μυρωδιά του καπνού που ξερνούσε ο ιδρώτας της» (σελ. 21). Ανεβοκατεβαίνει στη δουλειά της με το τρένο, χαζεύει τα κτήρια της πρωτεύουσας, τους δρόμους, τους ανθρώπους. Καταλαβαίνει πως τίποτα δε θα αλλάξει κι ας αρχίζουν να κινητοποιούνται οι καπνεργάτες για καλύτερες συνθήκες εργασίας, γνωρίζει τη σκληρή πλευρά της ζωής μέσα από γεγονότα που τη σημαδεύουν, την ατσαλώνουν και τη γεμίζουν μίσος απέναντι στους τσιφλικάδες. Ο έρωτάς της με τον Λαυρέντη τη στηρίζει και τη γεμίζει ελπίδες, η ζωή τους όμως κάθε άλλο παρά στρωμένη είναι. Δυσκολίες και εμπόδια, φτώχεια και ανέχεια αλλά και τα ιστορικά γεγονότα θα είναι τα κύρια χαρακτηριστικά που ή θα τους κρατήσουν χώρια ή θα τους ενώσουν για πάντα. Η ιστορία έχει πολλές ανατροπές και οι αλληλεπιδράσεις είναι καλοσχεδιασμένες και άκρως ρεαλιστικές, με αποτέλεσμα η ιστορία να ξεκινάει αλλιώς και διαφορετικά να καταλήγει. Προσεγμένες και τεκμηριωμένες είναι οι περιγραφές της καπνοπαραγωγής και της μεταξουργίας, οι διάφορες θέσεις εργασίας, οι αγροτικές δουλειές, η καπνοκαλλιέργεια και τα προβλήματά της. Και τι τραγική ειρωνεία: «Φυματοδότρα, ωραία λέξη για να πεις πώς γίνεται φθισικός κανείς…» (σελ. 10).

Από την άλλη έχουμε τα αδέλφια Κοντόπουλου, με τον Νικήτα να έχει τη διαχείριση της περιουσίας, μιας και ο πατέρας τους δεν έκρινε τον Βλάση κατάλληλο. Και πράγματι, ο τελευταίος παντρεύτηκε τη Βιργινία, κόρη μεγάλου και τρανού καπνέμπορου στο Κάιρο, για να της ξεκοκαλίσει την περιουσία. Ως γνήσιος μπον βιβέρ και τεμπέλης έκανε μια σειρά από λάθος χειρισμούς, με αποτέλεσμα να εξανεμιστούν τα λεφτά και να ζουν από την ελεημοσύνη του αδελφού του σε ένα κάπως άνετο σπίτι. Ο Βλάσης είναι ο κλασικός κακός χαρακτήρας της ιστορίας που επηρεάζει με τις πράξεις του πολλές εξελίξεις, είναι γυναικάς και αδιαφορεί για τη σύζυγό του, η οποία αρχίζει να χάνει την ψυχραιμία και τη λογική της, βλέποντας τον εαυτό της να ξεπέφτει τόσο τραγικά. Ο Νικήτας Κοντόπουλος, παντρεμένος με την Ταρσίτσα, χειρίζεται σωστά την περιουσία, προσπαθεί να τη μεγαλώσει με δίκαιους και νόμιμους τρόπους και απολαμβάνει τα παιδιά του, τη Θέκλα, την Έλλη, την Καλλιόπη και τον Κωστή. Στη ζωή τους μπαίνει η Μελιχιώ ως παραμάνα και η ιστορία απογειώνεται.

Αυτή είναι μόνο η αρχή μιας ιστορίας γεμάτης ανατροπές και απρόσμενες εξελίξεις που κλιμακώνουν την αγωνία, την ένταση και το σασπένς από σελίδα σε σελίδα. Ολοκληρωμένοι χαρακτήρες που αλλάζουν και επηρεάζονται δρουν σε μια εποχή όπου οι καπνεργάτες αρχίζουν να διεκδικούν τα δικαιώματά τους και ξεσπάνε οι μεγάλες καπνεργατικές απεργίες του Βόλου (1908-1911). Τα γεγονότα των τριών απεργιών αλλά και η εξέγερση του Κιλελέρ είναι ένα προσεγμένο, τεκμηριωμένο ιστορικό φόντο που αναπτύσσεται εύληπτα και χωρίς να δυσχεραίνει τη ροή της ανάγνωσης. Η συγγραφέας, μέσα από συζητήσεις και μαρτυρίες των ηρώων του βιβλίου, αναβιώνει τα τραγικά εκείνα γεγονότα δίνοντας αξιομνημόνευτη αληθοφάνεια στο κείμενο. Πολλές φορές κάποια γεγονότα που γνωρίζω λίγο ή πολύ τα προσπερνώ όταν τα συναντώ σχεδόν αυτούσια σε ένα μυθιστόρημα, η γραφή όμως της κυρίας Γουβέλη με κράτησε από την αρχή ως το τέλος των ελάχιστων παρένθετων αφηγήσεων κι αυτό είναι κάτι που δύσκολα καταφέρνει ένας συγγραφέας. Η ματιά της είναι ακριβοδίκαιη και καταφέρνει να εισχωρήσει σωστά στην ψυχολογία όσων παρίστανται, όσων ακούνε τα περιστατικά, όσων επηρεάζονται από αυτά. Ποιοι λοιπόν οδήγησαν τις εξελίξεις στο Κιλελέρ του 1910; Ήταν δημαγωγοί και επαναστάτες ή καταπιεσμένοι φτωχοί εργάτες; Και τι συνέβη αργότερα στη δίκη τους; Εξίσου συναρπαστική είναι και η ίδρυση του Παρθεναγωγείου Βόλου το 1908, με τον γοητευτικό Αλέξανδρο Δελμούζο («…έναν απόστολο του μαλλιαρικού φρενοκομείου», σελ. 253) να είναι το αντικείμενο συζήτησης μεταξύ των εργατριών. Τα Αθεϊκά του 1911 επίσης εντάσσονται σωστά στην καθημερινότητα της οικογένειας Κοντόπουλου και μου χάρισαν άφθονες πληροφορίες και σωστή οπτική γωνία για το κοινωνικό και οικονομικό status quo της εποχής.

Όλα αυτά δείχνουν πως η συγγραφέας έχει δουλέψει πολύ πάνω στο θέμα της, χωρίς ταυτόχρονα να χάνει το ταλέντο της ή να παρασύρεται από την ορμή των εξελίξεων και να αποπροσανατολίζεται με τις ζωές των χαρακτήρων της. Μια ιστορία που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί απλά ρομαντική και να είναι γεμάτη κλισέ του είδους μετατρέπεται σε ένα στιβαρό ιστορικό και κοινωνικό μυθιστόρημα, χωρίς περιττές σελίδες, πλατειασμούς, ατέλειωτες σκέψεις ή σχοινοτενείς ερωτικές σκηνές. Μέσα από τις σελίδες του μυθιστορήματος ξεπηδούν και φωτογραφίζονται αδρά ενδιαφέρουσες σκέψεις γύρω από τις δύσκολες κοινωνικές και οικογενειακές συνθήκες που βίωναν οι γυναίκες στις αρχές του 20ού αιώνα, όπου ο πατέρας και στη συνέχεια ο μεγάλος αδελφός αποφασίζουν γι’ αυτές, δεν προχωράνε ποτέ στο γυμνάσιο, είναι καταπιεσμένες από παντού, οπότε σε δεύτερο επίπεδο αρχίζουν οι σκέψεις για το αν πρέπει γενικότερα ο άνθρωπος να σκύβει το κεφάλι ή να επαναστατεί, να διεκδικεί το δίκιο του ή να καταπίνει την πικρία του. Δεν πρέπει να ξεσηκωθεί απέναντι σε ό,τι τον προσβάλλει, τον μειώνει, τον σκοτώνει είτε σε επαγγελματικό είτε σε οικογενειακό είτε σε ατομικό επίπεδο; Πάνω σε αυτό κουμπώνουν και οι αντιδράσεις των εργατών που οδήγησαν στο Κιλελέρ του 1910 κι έτσι το μυθιστόρημα δείχνει πως είναι αφιερωμένο σε όσους γεννήθηκαν στη λάθος μεριά του κόσμου, είτε φτωχοί εργάτες είναι αυτοί είτε γυναίκες. Και ποια είναι η δάδα που θα ανάψει το σπίρτο της διαφοράς; Η μόρφωση, εξ ου και στην πορεία της ανάγνωσης δε σταματούν να συγκρούονται οι μαγγανείες και τα μυθεύματα των απλών χωρικών που στηρίζονται στη μαμή για την υγεία τους και στις μάγισσες για τη βελτίωση της ζωής τους, με την επιστήμη.

«Η παραμάνα» της Γιώτας Γουβέλη είναι μια τρυφερή μα και σκληρή, ανατρεπτική, καλοδουλεμένη ιστορία γεμάτη συγκρούσεις, προδοσίες, έρωτα και διαρκείς ανατροπές, με το αρχικό ερώτημα περί εκτέλεσης των τεσσάρων δολοφονιών να περιπλέκεται όσο προχωράμε, γιατί εμφανίζονται αρκετοί χαρακτήρες που θα μπορούσαν είτε να δώσουν την εντολή είτε να σκοτώσουν. Ποιοι είναι οι πραγματικοί ένοχοι όμως αποκαλύπτεται σε κατάλληλο σημείο που πυροδοτεί εξελίξεις και γεγονότα που φέρνουν το μυθιστόρημα σε εντελώς άλλο επίπεδο, επίσης γεμάτο αγωνία και αποκαλύψεις. Παραστατικοί διάλογοι, καλοδουλεμένα πραγματολογικά στοιχεία, σωστό ιστορικό φόντο, άρτια σχεδιασμένη πλοκή, αληθινοί χαρακτήρες, ακριβοδίκαιη παρουσίαση γεγονότων, μελετημένα ψυχογραφήματα είναι μερικά μόνο από τα θετικά χαρακτηριστικά ενός μυθιστορήματος που με ξενύχτησ�� και με αποχαιρέτησε μ’ ένα γλυκόπικρο χαμόγελο.

Πρώτη δημοσίευση στο site μου: www.vivliokritikes.com/%ce%b7-%cf%80%...

[Giouli Tsakalou · Rating 5 out of 5]

Άνθρωποι αδίστακτοι, άνθρωποι ένοχοι κι αθώοι μαζί, ιδιοτελείς ιδεολόγοι, αγνοί αγωνιστές, άνθρωποι γενναίοι και άνθρωποι θρασίμια, με δυο λόγια ο άνθρωπος είναι ο βασικός πρωταγωνιστής σε αυτό το πολύπλευρο μυθιστόρημα της Γιώτας Γουβέλη. Η ιστορία της νεαρής παραμάνας που αντιστέκεται και ματώνει, εγκλωβισμένη ανάμεσα στο μίσος και την ανθρωπιά, συγκινεί από την πρώτη ως την τελευταία σελίδα.
Με ιστορικό υπόβαθρο τον αγώνα των κολίγων του θεσσαλικού κάμπου στις αρχές του προηγούμενου αιώνα, εξυφαίνεται ένα σπαρακτικό ψυχογράφημα χαρακτήρων απόλυτα αναγνωρίσιμων και στη σημερινή κοινωνία. Το χωριό με τα καπνοχώραφα, ο Βόλος της εποχής με τα αρχοντικά και το νευραλγικής σημασίας λιμάνι του, το Πήλιο με τη σηροτροφία πηγή επιβίωσης και την άγρια ομορφιά του, είναι τα σημεία όπου διαδραματίζεται αυτή η καθηλωτική ιστορία που κόβει την ανάσα του αναγνώστη με τις συνεχείς ανατροπές και τη μυστηριακή της ατμόσφαιρα.
Το όνομα της κεντρικής ηρωίδας, Μελιχιώ, σύνθεσης αρχαίας ελληνικής και τουρκικής λέξης, αποτυπώνει την ίδια την ιστορία της Θεσσαλίας από την εποχή της Μήδειας με τα μαγικά της φίλτρα έως την υπό όρους προσάρτησή της στο ελληνικό κράτος στα τέλη του 19ου αιώνα. Συγχρόνως αποδίδει και την προσωπικότητα της ίδιας της ηρωίδας, Μέλι και Οχιά, όπως ισχυρίζεται η μάνα της, η παιδεμένη Ζήσαινα. «Την έβλεπε αυτή, η Μελιχιώ ήταν φτιαξιά του διαόλου. Όσο ήσυχη και υπάκουη ήταν μικρή, τόσο αγρίεψε τώρα που το κορμί της φούσκωνε σαν καρβέλι στον φούρνο. Και τα μάτια της κάρβουνα αναμμένα, ποιο σερνικό θα την έβλεπε και δεν θα τη λιμπιζόταν, π’ ανάθεμά την. Μέλι κι οχιά, όπως το ‘λέγε και τ’ όνομά της». Με έντονο και ατίθασο χαρακτήρα, η Μελιχιώ είναι αποφασισμένη να επιβιώσει μέσα σε ένα περιβάλλον όπου η εκμετάλλευση του τσιφλικά, η αγριότητα του επιστάτη και των μισθοφόρων του, οι εκβιασμοί, οι βιασμοί, η φτώχεια και η αρρώστια αποτελούν το θλιβερό σκηνικό της αγροτικής κοινωνίας τους. Ελπίζουν ωστόσο. Ο ξεσηκωμός, τα συλλαλητήρια, οι αγώνες είναι τα μόνα τους όπλα απέναντι στο άδικο. Ονειρεύονται την μέρα που θα πετύχουν επιτέλους την απαλλοτρίωση των τσιφλικιών, εκείνη την ευλογημένη μέρα που θα ορίζουν τη γη τους, το βιος τους, που θα δικαιούνται να διαφεντεύουν την τύχη τους. Αντί γι’ αυτό όμως, έρχεται η σφαγή στο Κιλελέρ, τα όνειρα και οι ελπίδες γκρεμίζονται. Οι αγρότες χύνουν το αίμα τους και οι θύτες σέρνουν τα θύματα στη φυλακή κι από κει σε ατιμωτικές δίκες. Με το αίσθημα της αδικίας να τους πνίγει, άλλοι αντιδρούν συνεχίζοντας τον αγώνα κι άλλοι καταπνίγουν μέσα τους κάθε ίχνος συνείδησης με στόχο το ατομικό τους συμφέρον.
Πώς να αντισταθείς σε ένα πουγκί γεμάτο λίρες που υπόσχεται να σε βγάλει από τη μιζέρια σου; Πώς να πεις όχι σε μια κολασμένη συμφωνία που υπόσχεται να αλλάξει τη μοίρα σου; Βαρύ το αντίτιμο, αλλά… «Έπρεπε να γλιτώσει, να ξεφύγει από τη μιζέρια, τη δουλεία των καπνομάγαζων, την καταραμένη ζωή που τους έταξε η τύχη. Και θα γλίτωνε. Θα έκανε ό,τι έπρεπε. Δύσκολη δουλειά. Τέσσερα παιδιά, ούτε ένα ούτε δύο, ούτε τρία. Όλα τα παιδιά της οικογένειας. Πώς να τα ξεκάνει κανείς χωρίς να βρεθεί στα μπουντρούμια κι από κει στην καρμανιόλα; Καρμανιόλα. Σίγουρα εκεί θα κατέληγε μετά από τέτοιο έγκλημα». Όμως πρέπει να επινοηθεί ένα ιδεολόγημα που να δικαιώνει την αποτρόπαια πράξη. Και επινοείται. Λέγεται τρομοκρατία. Το έκανε για να τρομοκρατήσει τον καταπιεστή, είναι κι αυτό μια μορφή πάλης. Το μυαλό χρειάζεται μια δικαιολογία για να προχωρήσει αδίστακτα στον όλεθρο. Αλλά ο καθαρός αγωνιστής δεν πείθεται. «Τολμάς να ανέχεσαι την εξαχρείωση; Τα έχεις μπερδέψει τραγικά, κορίτσι μου. Άλλο επανάσταση κι άλλο τρομοκρατία. Η επανάσταση είναι το όπλο του καταπιεσμένου, η τρομοκρατία το άλλοθι του εγκληματία». Ο σκοπός είναι ξεκάθαρος, δεν είναι ο αγώνας αλλά το ατομικό, το ποταπό συμφέρον. «Ούτε ήθελες στ’ αλήθεια να τρομοκρατήσεις τον τσιφλικά με τα απανωτά θανατικά, όπως μου έλεγες. Πίσω από την τρομοκρατία σου κρυβόταν απλώς το συμφέρον σου, οι λίρες που σου έταξαν».
Εντούτοις, είναι νόμος της ζωής, έρχεται πάντα η στιγμή να πέσουν οι μάσκες. Και τότε, η αγάπη, το πάθος, οι ιδέες, οι οικογενειακοί δεσμοί ξεσκεπάζουν και την άλλη τους όψη, τη θανατερή. Αθώοι και ένοχοι μπερδεύονται δραματικά, οι ήρωες παραδέρνουν ανάμεσα στην εσωτερική τους πάλη, τα γήινα πάθη, τα ανομολόγητα μυστικά. Ο παράφορος έρωτας της Μελιχιώς για το ομορφόπαιδο της καπναποθήκης όπου εργάζονται κι οι δυο, οι προσωπικές της πληγές, η ήττα, η ματαίωση την παρασέρνουν σε μια ξέφρενη διαδρομή γεμάτη παγίδες και θανάσιμους κινδύνους. Είναι αθώα ή ένοχη; Η ετυμηγορία αλλάζει από σελίδα σε σελίδα αυτής της συνταρακτικής ιστορίας.
Σε καίρια σημεία της αφήγησης παρεμβαίνουν επιλεγμένα ιντερμέδια από το έργο του Θεόκριτου “Φαρμακεύτριαι” που λειτουργούν ως συνδετικός ιστός ανάμεσα στο απώτερο παρελθόν και το ζωντανό παρόν. «Οι μάγισσες… το μαγικό πουλί του έρωτα… ξέφτια μνήμης από τις διηγήσεις της γιαγιάς της αναδεύτηκαν στον νου της. Κάποια πανίσχυρη κλωστή έσερνε από το παρελθόν μυστήρια και μάγια στις ψυχές σοφών και ταπεινών». Οι επωδοί επαναλαμβάνονται συνεχώς, διηγούμενες τον καημό, τη λαχτάρα της ψυχής από τα βάθη των αιώνων ως σήμερα. “Πες μου, Σελήνη, πες μου το πώς μου ᾽γεννήθη η αγάπη”. Η συγκινητικά αφελής φαρμακεύτρια του Θεόκριτου σπαράζει όπως και η Μελιχιώ, ικετεύοντας τις σκοτεινές δυνάμεις: “Φέρε τον, σουσουράδα μου, τον άντρα μου στο σπίτι”. Στο μυθιστόρημα της Γιώτας Γουβέλη, οι ήρωες θα ανακαλύψουν με το αίμα της ψυχής τους το νόημα της αληθινής αγάπης και της ανθρωπιάς. Σε εκείνη τη μακρινή εποχή, όπως και σε κάθε εποχή.

[Maria Georgiadou · Rating 4 out of 5]

Η ιστορία διαδραματίζεται στη Θεσσαλία του 1910.
Πρόκειται για ένα πολύ καλογραμμένο μυθιστόρημα με πολλές προεκτάσεις.
Ξεκινά σαν μια κλασική ρομαντική ιστορία κυρίως αυτό που έχουμε συνηθίσει ως γυναικείο μυθιστόρημα. Όμως όχι δεν είναι αυτό. Στις σελίδες του περιγράφεται μέρος της ιστορίας της Θεσσαλίας και του κάμπου. Υπάρχουν έντονες κοινωνικές αναφορές για τις ζωές των ανθρώπων του κάμπου από το 1910 έως την εποχή του Κιλελέρ. Περιγραφές για τις συνθήκες ζωής, τον τρόπο, τις προκαταλήψεις, τις κοινωνικές συμβάσεις.
Μιλά αριστοτεχνικά για τις μορφές της αγάπης της άδολης, του πάθους, της πραγματικής βαθιά αληθινής αγάπης.
Αναφέρεται επίσης στην αντιμετώπιση της ιατρικής επιστήμης τη θέση της στη ζωή των ανθρώπων αλλά και για τη θέση της γυναίκας την αντιμετώπιση τους από την κοινωνία.
Που μπορεί να φτάσει κάποιος για την αγάπη αλλά και πως μπορεί να αλλάξει τον άνθρωπο η εξουσία και το χρήμα.
Ένα εξαιρετικό βιβλίο για το οποίο θέλεις το χρόνο σου μόλις το τελειώσεις

[Argiri Maglari · Rating 3 out of 5]

Ενδιαφέρον, με πολλά ιστορικά στοιχεία για μια περίοδο για την οποία δεν γνώριζα πολλά. Η ιστορία σου κρατάει το ενδιάφερον, οι χαρακτήρες φαίνονται αληθινοί, της εποχής και είτε τους συμπαθείς είτε όχι. Διαβάζεται εύκολα.

[Stephany · Rating 2 out of 5]

Δε μου αρεσε το βιβλιο. Πολλή αγριότητα, πολλή κακία, ελλειψη ανθρωπιάς και λογικής. Ασχετη με το ιστορικό πλαίσιο καιτ τα γεγονοτα στον καμπο. Δε βρήκα το λόγο να φορτίζομαι με τοση τοξικοτητα κι αρνητικότητα. Διεκοψα την αναγνωση.

[Τάσος Σκιαδάς · Rating 4 out of 5]

Ωραία εξέλιξη της ιστορίας των προσώπων με συγκινητικό τέλος.

[Mina · Rating 5 out of 5]

Επειδή δεν άντεχα να διακόψω για το βράδυ και να συνεχίσω το πρωί, το διάβασα μονορούφι την ίδια μέρα. Τόσο καλό!

[ΧΡΙΣΤΙΝΑ · Rating 3 out of 5]

Η μελιχιω πέρασε πολλά κ δύσκολα στη ζωή της φτώχεια βιασμούς πόνο θανάτους.. μια ιστορία με εύκολη ανάγνωση και πολύ καλή πλοκή και εξέλιξη στα γεγονότα..

[DESPINA · Rating 4 out of 5]

3,5⭐️