อุปถัมภ์ค้ำใคร

by เวียงรัฐ เนติโพธิ์

เหตุใดการเลือกตั้งจึงอาจไม่นำไปสู่ประชาธิปไตย?

ความสัมพันธ์แบบอุปถัมภ์เป็นเนื้อร้ายของการเมืองการเลือกตั้งจริงหรือไม่?

ระบอบอำนาจนิยมทำลายกลไกการพัฒนาประชาธิปไตยให้อ่อนแอลงอย่างไร?

มองลอดหลังม่านการเมืองไทยในยุคเปลี่ยน(ไม่)ผ่าน

อ่านประชาธิปไตยแบบไทยๆ ให้รอบด้าน

ผ่านการทำความเข้าใจแบบแผนของเครือข่ายความสัมพันธ์ที่ไม่เป็นทางการซึ่งถูกมองข้ามเสมอมาอย่าง "ความสัมพันธ์แบบอุปถัมภ์"

สิ่งใดที่ถูกค้ำ

สิ่งใดที่ถูกทำให้เสื่อมสลาย

และเราจะก้าวผ่านการเมืองใหม่ที่ย้อนยุคล้าหลังนี้อย่างไร

ร่วมทบทวนและหาคำตอบพร้อมกันได้ใน "อุปถัมภ์ค้ำใคร: การเลือกตั้งไทยกับประชาธิปไตยก้าวถอยหลัง"

208 pages, Paperback

Published June 1, 2022

About the author

รศ.เวียงรัฐ เนติโพธิ์
Associate Professor Viengrat Nethipo
รองคณบดี
วุฒิการศึกษา
ปริญญาเอก
Ph.D. Candidate in Political Science (Kyoto University)–(pending)
ปริญญาโท
ร.ม. การปกครอง (มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์)
LL.M. Political Science (Kyoto University)
ปริญญาตรี
ศศ.บ. รัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ (มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์)
ความสนใจด้านวิชาการ
การเมืองไทยร่วมสมัย
การเมืองการปกครองท้องถิ่น
เจ้าพ่อและผู้มีอิทธิพล
ความสัมพันธ์แบบอุปถัมภ์
E-mail
Viengrat@gmail.com

Reviews

[Attasit Sittidumrong · Rating 4 out of 5]

ประเด็นของหนังสือเล่มนี้คือการชี้ให้เห็นว่าการทำลายสถาบันการเมืองของคณะรัฐประหาร คสช.ตั้งแต่ พ.ศ. 2557 เป็นต้นมามีผลต่อการรื้อฟื้นรูปแบบความสัมพันธ์ทางอำนาจแบบอุปถัมภ์ โดยเฉพาะการริดลอนเอาบทบาทการจัดสรรทรัพยากรส่วนรวมจากพรรคการเมืองไปให้กับหน่วยงานราชการ ซี่งมีผลทำให้กลไกการแบ่งปันและจัดสรรทรัพยากรที่เป็นทางการที่พัฒนามาตั้งแต่ รธน.2540 ถูกทำลาย และส่งผลให้การจัดสรรทรัพยากรต่างๆกลายเป็นสิ่งที่ขึ้นกับความสัมพันธ์ส่วนบุคคลและกลไกที่ไม่เป็นทางการอันเป็นหัวใจของระบบอุปถัมภ์ ในแง่นี้ implication ทางทฤษฎีที่งานนี้เสนอก็คือ ความสัมพันธ์แบบเกื้อหนุนระหว่างระบอบการเมืองเผด็จการอำนาจนิยมกับความสัมพันธ์ทางอำนาจแบบอุปถัมภ์ ระบอบอำนาจนิยมมีส่วนสำคัญต่อการผลิตและผลิตซ้ำความสัมพันธ์แบบอุปถัมภ์ที่ให้น้ำหนักกับความสัมพันธุ์ส่วนบุคคลมากไปกว่าการพัฒนาสถาบันการเมืองที่เป็นทางการ ขณะที่ความสัมพันธ์แบบอุปถัมภ์เองก็เป็นสิ่งที่ทำให้การปกครองในแบบเผด็จการเอำนาจนิยมเป็นไปได้ อุปถัมภ์ในที่นี้จึงดูเหมือนจะเป็นอุปถัมภ์ที่ค้ำจุนระบอบเผด็จการ

สองบทแรกที่พูดเรื่องกรอบคิดค่อนข้างน่าเบื่อแต่สำคัญ คนที่สนใจเรื่องระบบอุปถัมภ์ควรอ่าน ส่วนสามบทหลังที่พูดถึงกรณีไทยก็สนุกดี แต่รู้สึกว่าเป็นการเขียนแบบรวบยอดมากไปหน่อย เหมือนให้ insight มากกว่าที่จะเจาะรายละเอียด

[Kawinthida Yanarom · Rating 5 out of 5]

อ่านแล้วเข้าใจถึงระบบอุปถัมภ์ที่สอดแสร้งเพิ่มความมั่นคงให้กับระบบ คสช. ความสัมพันธ์ที่มีพลวัตไปไม่หยุดนิ่ง การทำลายนักการเมืองและพรรคของประชาชนจากความสัมพันธ์ที่เอื้อหนุนกับระหว่างนายทุนและรัฐ รวมถึงการใช้กฎหมายมาปิดปากผู้เห็นต่าง

[Terdsak Jaidee · Rating 4 out of 5]

มีความเป็นหนังสือเชิงวิชาการที่เขียนโดยอาจารย์มหาวิทยาลัย ช่วง 2 บทแรกอาจจะดูเอื่อยๆ เพราะมีความเป็นบทคงามทางวิชาการค่อนข้างสูง แต่บทหลังๆ จะอ่านสนุกขึ้น

[beerdesu · Rating 5 out of 5]

อ่านเล่มนี้แล้วเห็นภาพเลยว่าชนชั้นนำเค้าเห็นความสำคัญของฐานเสียงในท้องถิ่นมานานแล้ว และสรรหาวิธีตัดเครือข่ายความสัมพันธ์ระหว่างนักการเมืองที่มีฐานเสียงแน่นกับชาวบ้านมาตลอด เห็นได้ชัดคือการทำลายความเข้มแข็งของอปท.ของคสช. เช่น การออกแบบการเลือกตั้งใหม่ เริ่มย้ายผู้ว่าทันทีหลังรัฐประหาร หยุดการเลือกตั้งท้องถิ่นแบบไม่มีกำหนด ใช้อำนาจผ่านม.44 ดูดสสเข้าพลังประชารัฐ เพื่อรวบอำนาจมาอยู่มือข้าราชการทำให้การกระจายทรัพยากรกับอำนาจไม่เกิดขึ้นในท้องถิ่น กลไกพวกนี้คิดว่านำมาใช้อ่านการเมืองแบบภูมิใจไทยได้