What do you think?
Rate this book
ต้องเนรเทศ
ส่วนหนึ่งจากหมายเหตุบรรณาธิการ
“แกงหม้อใหญ่ ใจเย็นๆ”
“เดือนกันยายน ระหว่างรักษาตัวในโรงพยาบาลเพราะการติดเชื้อหลังผ่าตัด เขาแจ้งมาว่าขอเพิ่มต้นฉบับอีกประมาณสองหน้าสุดท้าย แต่ในที่สุดแล้ว เขาเพิ่มมาอีกถึงหนึ่งบท ระหว่างนั้นเขายืนยันกับข้าพเจ้าว่าไม่ต้องห่วงกังวลใด เขาได้รับสวัสดิการรักษาพยาบาลฟรี “ผมได้สถานะพักพิง…จึงได้สิทธิเทียบเท่าพลเมืองเขาในทุกด้าน ทุกวันนี้อยู่สบาย ไม่เดือดร้อนเรื่องเงิน จึงเป็นช่วงที่มีแรงทำงานเขียนได้เต็มตามที่มีแรงบันดาลใจ สรุป ผมสบายดีครับ เห็นน่าห่วงก็แต่ทางคุณที่อุตลุดทะลุแก๊สกันจนมอมแมม”
“แต่ปลายเดือนนั้นเขาก็เปรยมาราวกับคนที่ปลงใจ ข้าพเจ้าใจหาย
“ผมไม่รู้จะอยู่ทันเห็นหนังสือเล่มนี้ออกได้หรือเปล่า ยังไงก็ขอบคุณนะครับ”
แล้วเขาก็ยังคงเพิ่มเติมเนื้อหาส่งมาอีกรอบ
และอีกรอบสุดท้าย
“หลังจากนั้นเขาก็พ้นอันตรายและได้ออกจากโรงพยาบาล วันที่ 20 พฤศจิกายน 2021 ข้าพเจ้าแจ้งเขาว่า ข้าพเจ้าเอดิตต้นฉบับเสร็จแล้ว โดยทำไปพร้อมจัดหน้าไปเบ็ดเสร็จในตัว และลงตัวที่ 800 หน้าถ้วน หลังจากนั้นจนถึงตลอดช่วงหยุดเทศกาลปีใหม่และหลังเทศกาลอีกราวสิบวัน ข้าพเจ้าทยอยส่งให้เขาตรวจทานการแก้ไขของข้าพเจ้าไปทีละบทพร้อมลิสต์คำถาม ในช่วงแรกเขาดูสดชื่นกระปรี้กระเปร่า ข้าพเจ้าเห็นเขาโพสต์ภาพเดินเที่ยวงานปีใหม่อย่างสบายใจในเฟซบุ๊ก
“เมื่อครั้งที่เขาเริ่มป่วย ข้าพเจ้าเคยถามเขาว่าจะเร่งกำหนดการให้เร็วขึ้นไหม เขายังยืนยันให้ทำไปตามแผน แต่เมื่อเขาทรุดไปเช่นนี้ ข้าพเจ้าคงรอไม่ได้ ตอนนั้นเหลือแต่หน้าหมายเหตุบรรณาธิการ ที่ปกติข้าพเจ้ามักรอไว้เขียนในนาทีสุดท้าย
lost เขาแปลว่าแพ้
แต่ข้าพเจ้าแปลว่าคว้าง
“ข้าพเจ้าเขียนไปแค่สองประโยคนั้นแล้วก็ได้แต่นั่งร้องไห้ ข้าพเจ้าไม่สามารถเขียนต่อได้ จนกว่าจะรู้ผลการลุ้นในช่วงสองวันนั้นว่าเขาจะฟื้นกลับมาหรือไม่
คำว่า lost ในสำนวน lost generation คือประเด็นแรกที่เราเคยคุยกันในระหว่างการแก้ไข เขาเรียกตัวเองว่ารุ่นลอสต์เจเนอเรชั่นเพราะมองว่าเป็นคนรุ่นที่แพ้มาตั้งแต่ 6 ตุลา 19 ข้าพเจ้าบอกเขาว่าอันที่จริง lost ใน lost generation อาจไม่เชิงว่าหมายความอย่างนั้น เพราะมันหมายถึงคนรุ่นที่มาทีหลังการล่มสลายของความคิดความเชื่อในรุ่นก่อนหน้า และทำให้รุ่นที่ตามมารู้สึก lost ในความหมายที่ข้าพเจ้าเคยแปลว่า คนรุ่นคว้าง และจะว่าไปแล้วคนรุ่นข้าพเจ้าต่างหากที่เคยถูกคนรุ่นเขาแสดงความเวทนาว่าเป็นคนรุ่นลอสต์เจเนอเรชั่น แต่เขากลับหัวเราะและพูดอย่างไม่ไว้ฟอร์มไว้ทีท่า ว่าผมก็ใช้ไปเรื่อยครับ ไม่ได้รู้ที่มาอะไรมาก แต่ผมน่ะรู้สึกว่าคนรุ่นผมต่างหากที่ควรรู้จักเจียมตัวว่าเราน่ะคือพวกขี้แพ้ เราตกลงกันว่าข้าพเจ้าจะคงการใช้ของเขาแบบนี้เพราะถือว่าเขาย่อมมีสิทธิใช้ตามที่ตัวเองเลือกได้ เพียงแต่จะปรับคำให้รัดกุมขึ้นแต่ต้นว่าเป็นการจงใจเลือกใช้ในความหมายนี้”
…
“ข้าพเจ้าแซวว่าเป็นนักเขียนใหญ่รุ่นนี้แล้ว ให้มีคนจดตามคำบอกดีไหม เขายืนยันว่าไม่ได้ นักเขียนต้องเขียนเอง ต้องลงมือเขียนด้วยตัวเอง เขาพูดถึงมันเหมือนเป็นการงานอันศักดิ์สิทธิ์ และเป็นศักดิ์ศรี
แล้วสามทุ่มกว่า วันที่ 21 มีนาคมของเขา ตีสามกว่าวันที่ 22 มีนาคม 2022 ของข้าพเจ้า เขาก็จากไป เขาไม่ทันได้ส่งคำนำ และข้าพเจ้าไม่ทันได้รับสาย…
ข้าพเจ้าได้แต่รวบรวมสิ่งที่ตกค้าง จะขัดขืนทุกความรู้สึกค้างคาต่อกันให้ได้ ข้าพเจ้าได้รับมอบข้อเขียนที่เขาพยายามเขียนระหว่างอยู่โรงพยาบาล ชิ้นหนึ่งที่ชื่อ “ครูการประพันธ์” นั้น คุณภัทราบอกว่าเขาเคยเปรยไว้ว่าอาจนำมารวมในเล่มนี้ ส่วนอีกชิ้นชื่อ “บ้าน” เป็นงานที่บุตรชายคือคุณวนะ เล่าว่าเขาเขียนในภาวะที่สับสนแยกแยะไม่ได้ ซึ่งข้าพเจ้ากลับรู้สึกว่ามันงดงามราวบทกวี และอีกชิ้นคือบทกลอนอวยพรวันเกิดที่เขาเขียนให้มิตรผู้หนึ่งซึ่งได้คุยกับเขาถัดจากข้าพเจ้าหนึ่งวัน แม้เป็นงานที่เขียนมอบให้ส่วนตัว แต่ผู้รับยินดีอนุญาตให้นำมาตีพิมพ์ในฐานะข้อเขียนชิ้นสุดท้าย ข้าพเจ้านำทั้งสามชิ้นนั้นมารวมไว้ในบทที่ข้าพเจ้าตั้งชื่อเป็นอื่นไปไม่ได้—บทสุดท้าย และนำลายเซ็นครั้งสุดท้ายของเขาท้ายบทกลอนนั้น มาตีพิมพ์ไว้ในหน้าสุดท้ายของเล่ม ให้เป็นลายเซ็นจากนักเขียนแด่ผู้อ่านที่เฝ้ารอหนังสือเล่มนี้ของเขา”
“สำหรับชื่อหนังสือ ต้องเนรเทศ เขาเป็นคนตั้งไว้ ในช่วงหนึ่งเขาเคยปรึกษามาว่าควรเปลี่ยนหรือไม่ ข้าพเจ้าตอบว่าชื่อที่เขาตั้งมานี้ข้าพเจ้าเห็นว่าเหมาะมากแล้ว คำว่า “เนรเทศ” อาจดูมีนัยเก่าโบราณกว่า “พลัดถิ่น” หรือ “ลี้ภัย” แต่มันลงตัวกับคำว่า “ต้อง” ซึ่งได้ทั้งความหมายแบบสำนวนเก่าอย่าง “ต้องโทษ” “ต้องอาญา” คือถูกกระทำหรือถูกลงทัณฑ์ และได้ทั้งความหมายแบบทั่วไปว่าคือความจำเป็นให้กระทำ มันจึงเป็นคำที่ให้ทั้งนัยยะของผู้ถูกกระทำและผู้ตัดสินใจกระทำด้วยตนเอง เป็นฐานะก้ำกึ่งระหว่าง agent และ victim เหมือนตัวเขาที่ถูกกระทำด้วยคดีความต่างๆ จนต้องหลบภัย-ลี้ภัย แต่ขณะเดียวกันเขาก็เป็นผู้ตัดสินใจกระทำในแง่ที่เขาตัดสินใจเลือกที่จะออกไป ไม่ยอมอยู่อย่างก้มหัวแถวนี้ สำหรับข้าพเจ้า มันคือการตัดสินใจสู้ทั้งที่อยู่ในฐานะผู้หนี ดังนั้นในแง่นี้ “ต้องเนรเทศ” จึงทั้งลึกซึ้งทั้งเจ็บนัก”
“ไม่มีอำนาจใดจักฆ่าเขาได้ และยิ่งไม่มีใคร หรืออำนาจใด จักฆ่าความทรงจำของเราที่มีต่อเขา
à tout à l’heure ค่ะคุณวัฒน์, à tout à l’heure,
ไอดา
29 มีนาคม 2022”
“แกงหม้อใหญ่ ใจเย็นๆ”
“เดือนกันยายน ระหว่างรักษาตัวในโรงพยาบาลเพราะการติดเชื้อหลังผ่าตัด เขาแจ้งมาว่าขอเพิ่มต้นฉบับอีกประมาณสองหน้าสุดท้าย แต่ในที่สุดแล้ว เขาเพิ่มมาอีกถึงหนึ่งบท ระหว่างนั้นเขายืนยันกับข้าพเจ้าว่าไม่ต้องห่วงกังวลใด เขาได้รับสวัสดิการรักษาพยาบาลฟรี “ผมได้สถานะพักพิง…จึงได้สิทธิเทียบเท่าพลเมืองเขาในทุกด้าน ทุกวันนี้อยู่สบาย ไม่เดือดร้อนเรื่องเงิน จึงเป็นช่วงที่มีแรงทำงานเขียนได้เต็มตามที่มีแรงบันดาลใจ สรุป ผมสบายดีครับ เห็นน่าห่วงก็แต่ทางคุณที่อุตลุดทะลุแก๊สกันจนมอมแมม”
“แต่ปลายเดือนนั้นเขาก็เปรยมาราวกับคนที่ปลงใจ ข้าพเจ้าใจหาย
“ผมไม่รู้จะอยู่ทันเห็นหนังสือเล่มนี้ออกได้หรือเปล่า ยังไงก็ขอบคุณนะครับ”
แล้วเขาก็ยังคงเพิ่มเติมเนื้อหาส่งมาอีกรอบ
และอีกรอบสุดท้าย
“หลังจากนั้นเขาก็พ้นอันตรายและได้ออกจากโรงพยาบาล วันที่ 20 พฤศจิกายน 2021 ข้าพเจ้าแจ้งเขาว่า ข้าพเจ้าเอดิตต้นฉบับเสร็จแล้ว โดยทำไปพร้อมจัดหน้าไปเบ็ดเสร็จในตัว และลงตัวที่ 800 หน้าถ้วน หลังจากนั้นจนถึงตลอดช่วงหยุดเทศกาลปีใหม่และหลังเทศกาลอีกราวสิบวัน ข้าพเจ้าทยอยส่งให้เขาตรวจทานการแก้ไขของข้าพเจ้าไปทีละบทพร้อมลิสต์คำถาม ในช่วงแรกเขาดูสดชื่นกระปรี้กระเปร่า ข้าพเจ้าเห็นเขาโพสต์ภาพเดินเที่ยวงานปีใหม่อย่างสบายใจในเฟซบุ๊ก
“เมื่อครั้งที่เขาเริ่มป่วย ข้าพเจ้าเคยถามเขาว่าจะเร่งกำหนดการให้เร็วขึ้นไหม เขายังยืนยันให้ทำไปตามแผน แต่เมื่อเขาทรุดไปเช่นนี้ ข้าพเจ้าคงรอไม่ได้ ตอนนั้นเหลือแต่หน้าหมายเหตุบรรณาธิการ ที่ปกติข้าพเจ้ามักรอไว้เขียนในนาทีสุดท้าย
lost เขาแปลว่าแพ้
แต่ข้าพเจ้าแปลว่าคว้าง
“ข้าพเจ้าเขียนไปแค่สองประโยคนั้นแล้วก็ได้แต่นั่งร้องไห้ ข้าพเจ้าไม่สามารถเขียนต่อได้ จนกว่าจะรู้ผลการลุ้นในช่วงสองวันนั้นว่าเขาจะฟื้นกลับมาหรือไม่
คำว่า lost ในสำนวน lost generation คือประเด็นแรกที่เราเคยคุยกันในระหว่างการแก้ไข เขาเรียกตัวเองว่ารุ่นลอสต์เจเนอเรชั่นเพราะมองว่าเป็นคนรุ่นที่แพ้มาตั้งแต่ 6 ตุลา 19 ข้าพเจ้าบอกเขาว่าอันที่จริง lost ใน lost generation อาจไม่เชิงว่าหมายความอย่างนั้น เพราะมันหมายถึงคนรุ่นที่มาทีหลังการล่มสลายของความคิดความเชื่อในรุ่นก่อนหน้า และทำให้รุ่นที่ตามมารู้สึก lost ในความหมายที่ข้าพเจ้าเคยแปลว่า คนรุ่นคว้าง และจะว่าไปแล้วคนรุ่นข้าพเจ้าต่างหากที่เคยถูกคนรุ่นเขาแสดงความเวทนาว่าเป็นคนรุ่นลอสต์เจเนอเรชั่น แต่เขากลับหัวเราะและพูดอย่างไม่ไว้ฟอร์มไว้ทีท่า ว่าผมก็ใช้ไปเรื่อยครับ ไม่ได้รู้ที่มาอะไรมาก แต่ผมน่ะรู้สึกว่าคนรุ่นผมต่างหากที่ควรรู้จักเจียมตัวว่าเราน่ะคือพวกขี้แพ้ เราตกลงกันว่าข้าพเจ้าจะคงการใช้ของเขาแบบนี้เพราะถือว่าเขาย่อมมีสิทธิใช้ตามที่ตัวเองเลือกได้ เพียงแต่จะปรับคำให้รัดกุมขึ้นแต่ต้นว่าเป็นการจงใจเลือกใช้ในความหมายนี้”
…
“ข้าพเจ้าแซวว่าเป็นนักเขียนใหญ่รุ่นนี้แล้ว ให้มีคนจดตามคำบอกดีไหม เขายืนยันว่าไม่ได้ นักเขียนต้องเขียนเอง ต้องลงมือเขียนด้วยตัวเอง เขาพูดถึงมันเหมือนเป็นการงานอันศักดิ์สิทธิ์ และเป็นศักดิ์ศรี
แล้วสามทุ่มกว่า วันที่ 21 มีนาคมของเขา ตีสามกว่าวันที่ 22 มีนาคม 2022 ของข้าพเจ้า เขาก็จากไป เขาไม่ทันได้ส่งคำนำ และข้าพเจ้าไม่ทันได้รับสาย…
ข้าพเจ้าได้แต่รวบรวมสิ่งที่ตกค้าง จะขัดขืนทุกความรู้สึกค้างคาต่อกันให้ได้ ข้าพเจ้าได้รับมอบข้อเขียนที่เขาพยายามเขียนระหว่างอยู่โรงพยาบาล ชิ้นหนึ่งที่ชื่อ “ครูการประพันธ์” นั้น คุณภัทราบอกว่าเขาเคยเปรยไว้ว่าอาจนำมารวมในเล่มนี้ ส่วนอีกชิ้นชื่อ “บ้าน” เป็นงานที่บุตรชายคือคุณวนะ เล่าว่าเขาเขียนในภาวะที่สับสนแยกแยะไม่ได้ ซึ่งข้าพเจ้ากลับรู้สึกว่ามันงดงามราวบทกวี และอีกชิ้นคือบทกลอนอวยพรวันเกิดที่เขาเขียนให้มิตรผู้หนึ่งซึ่งได้คุยกับเขาถัดจากข้าพเจ้าหนึ่งวัน แม้เป็นงานที่เขียนมอบให้ส่วนตัว แต่ผู้รับยินดีอนุญาตให้นำมาตีพิมพ์ในฐานะข้อเขียนชิ้นสุดท้าย ข้าพเจ้านำทั้งสามชิ้นนั้นมารวมไว้ในบทที่ข้าพเจ้าตั้งชื่อเป็นอื่นไปไม่ได้—บทสุดท้าย และนำลายเซ็นครั้งสุดท้ายของเขาท้ายบทกลอนนั้น มาตีพิมพ์ไว้ในหน้าสุดท้ายของเล่ม ให้เป็นลายเซ็นจากนักเขียนแด่ผู้อ่านที่เฝ้ารอหนังสือเล่มนี้ของเขา”
“สำหรับชื่อหนังสือ ต้องเนรเทศ เขาเป็นคนตั้งไว้ ในช่วงหนึ่งเขาเคยปรึกษามาว่าควรเปลี่ยนหรือไม่ ข้าพเจ้าตอบว่าชื่อที่เขาตั้งมานี้ข้าพเจ้าเห็นว่าเหมาะมากแล้ว คำว่า “เนรเทศ” อาจดูมีนัยเก่าโบราณกว่า “พลัดถิ่น” หรือ “ลี้ภัย” แต่มันลงตัวกับคำว่า “ต้อง” ซึ่งได้ทั้งความหมายแบบสำนวนเก่าอย่าง “ต้องโทษ” “ต้องอาญา” คือถูกกระทำหรือถูกลงทัณฑ์ และได้ทั้งความหมายแบบทั่วไปว่าคือความจำเป็นให้กระทำ มันจึงเป็นคำที่ให้ทั้งนัยยะของผู้ถูกกระทำและผู้ตัดสินใจกระทำด้วยตนเอง เป็นฐานะก้ำกึ่งระหว่าง agent และ victim เหมือนตัวเขาที่ถูกกระทำด้วยคดีความต่างๆ จนต้องหลบภัย-ลี้ภัย แต่ขณะเดียวกันเขาก็เป็นผู้ตัดสินใจกระทำในแง่ที่เขาตัดสินใจเลือกที่จะออกไป ไม่ยอมอยู่อย่างก้มหัวแถวนี้ สำหรับข้าพเจ้า มันคือการตัดสินใจสู้ทั้งที่อยู่ในฐานะผู้หนี ดังนั้นในแง่นี้ “ต้องเนรเทศ” จึงทั้งลึกซึ้งทั้งเจ็บนัก”
“ไม่มีอำนาจใดจักฆ่าเขาได้ และยิ่งไม่มีใคร หรืออำนาจใด จักฆ่าความทรงจำของเราที่มีต่อเขา
à tout à l’heure ค่ะคุณวัฒน์, à tout à l’heure,
ไอดา
29 มีนาคม 2022”
832 pages, Hardcover
First published May 1, 2022
7 people are currently reading
46 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 4 of 4 reviews
July 3, 2022
หนังสือหนา 811 หน้า ที่ไม่สามารถยกอ่านได้ ต้องหาที่วางอ่าน
แต่น้ำหนักของหนังสือ ไม่ได้หมายความว่าหนังสือเล่มนี้อ่านยาก หรือหนักไปด้วย ในทางตรงข้าม ค่อนข้างอ่านง่าย อ่านได้เรื่อยๆ เพลินๆ ด้วยซ้ำไป
วัฒน์เป็นนักเขียนฝ่ายประชาธิปไตยที่ผ่านเหตุการณ์ทางการเมืองตั้งแต่การฆ่านักศึกษากลางเมือง 6 ตุลา 2519 มาจนถึงรัฐประหารโดยคสช. 22 พฤษภา 2557
เขาอาจจะไม่จำเป็นต้องหนี หากยินยอมละทิ้งอุดมการณ์ ด้วยฝีมือระดับเขาน่าจะอยู่ต่อไปในประเทศนี้ได้อย่างสบายๆ
แต่เขาเลือกที่จะหนี
ทิ้งโอกาสที่จะมีชีวิตอยู่ในบ้านเกิด เพื่อรักษาจิตวิญญาณ
หนังสือเล่มนี้เปิดเรื่องที่ฝรั่งเศส ซึ่งเป็นประเทศปลายทางสุดท้ายที่เขาพำนักอยู่แล้วย้อนกลับมาชีวิตช่วงแรก ตั้งแต่วันเวลาในป่ากับพรรคคอมมิวนิสต์ การลงหลักปักฐานสร้างครอบครัว
และชีวิตของผู้ต้องเนรเทศผ่านประเทศเพื่อนบ้านประเทศแรก ซักเซพเนจรไปประเทศที่ 2 และเมื่อราชภัยคุกคามหนัก เขาจึงตัดสินใจหาทางเดินทางต่อไปยังประเทศโลกที่หนึ่ง คือ ฝรั่งเศส
เนื้อหาส่วนใหญ่ของหนังสือบอกเล่าการใช้ชีวิตระหว่างการต้องเนรเทศที่อ่านแล้วสะท้อนใจ
แน่นอนว่าไม่ได้อ่านสนุก แต่เป็นเรื่องราวชีวิตของคนบางคนที่เราไม่เคยมีโอกาสรับรู้
บท “แม่โขงวิปโยค” คือโหดสุด เขาเล่าถึงคนที่ถูกอุ้มฆ่า และอุ้มหาย ตั้งแต่ศพที่พบในแม่น้ำโขง ไปจนถึงกรณีล่าสุด คือ ต้าร์ วันเฉลิม อันเป็นเหตุที่ทำให้เขาตัดสินใจหนีต่ออีกครั้ง และเป็นครั้งสุดท้าย
ท่ามกลางการบอกเล่าถึงชีวิตในแต่ละช่วงเวลา เขาสอดแทรกเกร็ดและมุมมองทางการเมืองลงไปอย่างเข้มข้น ชัดเจน ชนิดที่เรียกว่าหากเป็นเมื่อสัก 5-10 ปีที่แล้ว คงเป็นข้อมูลที่ไม่อาจยอมรับให้เผยแพร่ผ่านหนังสือบนดินแบบนี้ได้
วัฒน์เสียชีวิตลงที่ประเทศฝรั่งเศส ด้วยมะเร็งตับ เมื่อ 21 มีนาคม 2565 เขาได้ได้โทษ แต่เราคนอ่านรู้สึกได้เองว่าชีวิตที่ต้องเนรเทศนั้นเองที่บีบให้เขาต้องมีวิถีชีวิตที่บั่นทอนตัวเองจนต้องจบชีวิตลงในที่สุด
รูปแรกคือปก หนังสือ รูปที่สองคือลายมือสุดท้ายของเขาที่พยายามเขียนส่งมากให้บรรณาธการ ก่อนเสียชีวิตได้ 2 วัน
ขอคารวะ บก. คุณไอดา อรุณวงศ์ แห่งสำนักพิมพ์อ่าน ที่ทำหนังสือเล่มยิ่งใหญ่เล่มนี้ขึ้นมา
September 8, 2022
ขอบคุณวัฒน์ วรรลยางกูลที่ได้ทิ้งมรดกเล่มนี้ไว้ให้คนรุ่นหลังได้อ่าน
March 21, 2025
จากการติดตามกระแสดราม่าการส่งผู้ลี้ภัยทางการเมืองชาวอูยกูร์กลับไปประเทศต้นทางอย่างสาธารณรัฐประชาชนจีน (เมื่อวานก็แสดงละครคุณธรรมแบบน่าอดสูมากๆ) ผมก็อดนึกถึงหนังสือเล่มนี้ไม่ได้ จนขออนุญาตลัดคิว (ผมทำตารางอ่านหนังสือรายสัปดาห์น่ะจริงๆ สัปดาห์นี้ต้องเป็นหนังสือเล่มอื่น) เพื่อทำความเข้าใจบริบทของผู้ลี้ภัย และประเทศที่ให้การคุ้มครองผู้ลี้ภัยจริงๆว่า เขาดำเนินการกันอย่างไร (แต่เอาจริงๆ พาร์ทที่ต้องการรู้มีแค่ประมาณ 5% นอกนั้นเป็นเรื่องอื่นล้วนๆแทนซึ่ง โหดร้าย และงดงามมากๆ)
ผมพอทราบเรื่องราวภูมิหลังของคุณลุงวัฒน์ มาก่อนผ่านสารคดีขนาดสั้น(หรือกลางกันนะ) ของพี่จัส ที่ถ่ายทอดเรื่องราวของลุงวัฒน์ก่อนจะเดินทางในจุดหมายปลายทางตามที่ปรากฎในหนังสือเล่มนี้ แต่เล่มนี้จะเป็นบันทึกเรื่องราวฉบับเต็มขนาด 800 หน้ากระดาษ แต่ไม่ใช่เพียงเฉพาะขนาดเล่มที่หนักอึ้งเพียงอย่างเดียว แต่ความหนักใจขณะอ่านก็ไม่แพ้กัน (โดยเฉพาะบทที่ 6 โขงวิปโยค)
หนังสือบอกเล่าเรื่องราวด้วยท่าทีที่ราบเรียบ อ่านง่าย เรียบเรียงมาได้อย่างดี capture เหตุการณ์ที่สำคัญในชีวิตลุงวัฒน์ ผูกเรื่องร้อยเรียงมา ตั้งแต่เรื่องชีวิตในป่าหลังจากเหตุการณ์ 6 ตุลา พบรักกับภรรยาขณะที่หลบหนีเข้าป่า ออกจากป่ามาลงหลักปักฐานสร้างครอบครัว การต่อสู้เพื่อประชาธิปไตยของขาวเสื้อแดงกับรัฐอำมาตย์ ความทักษิณ SIMP lol (ถ้าแกยังอยู่จะคิดเห็นอย่างไรนะ) เหตุและผลที่จำเป็นต้องเนรเทศ ชีวิตความเป็นอยู่ (พาร์ทนี้โคตร slice of life) ขณะลี้ภัย และเรื่องราวของผู้คนลี้ภัยคดีการเมืองอื่นๆ ที่ยังต้องดิ้นรน บ้างก็หนีรอดเงื้อมมือความอยุติธรรมมาได้ บ้างก็ไม่รอด เหลือไว้เพียงแต่ร่างไร้วิญญาณ ลอยมาตามริมแม่โขงบ้าง หรือหายสาบสูญไม่ได้ยินข่าวอีกเลยบ้าง กระบวนการลี้ภัยว่ามันหน้าตารูปร่างเป็นอย่างไร ชีวิตใหม่ที่ปลอดภัยจากรัฐไทยเป็นอย่างไรบ้าง รวมทิ้งชิ้นงาน กาพย์กลอนของลุงแกตอนที่เขียนขณะลี้ภัยที่ประเทศแถบเพื่อนบ้าน ก็ปรากฎในหนังสือเล่มนี้เช่นเดียวกัน ซึ่งหนังสือไม่ได้บอกเล่าเรื่องราว narrative แบบ 1-2-3-4 หรือกด filter ในเว็ปไซต์ Balenciaga Oldest to Newest ไม่ใช่แบบนั้น แต่เรื่องราวทั้งหมดกระจัดกระจาย ไม่ได้ลำดับเวลาขนาดนั้น แต่ก็เป็นระบบระเบียบสามารถ้าเข้าใจได้อย่างดี
นึกถึงคำที่ดะไซ โอซามุบอกเลย Man was born for love and revolution ลุงวัฒน์แกเป็นคนอย่างนั้นจริงๆ มีหัวใจโรแมนติกมากๆๆ เขารักภรรยา และใช้ชีวิตอย่างกวี มีความโรแมนติกในการใช้ชีวิต แต่อีกด้านหนึ่ง แกก็สู้ชีวิตฉิบหาย ไม่ยอมโอนอ่อนต่อเผด็จการ สู้ในศึกที่ไม่มีวันชนะจนถึงภาวะที่จำเป็นต้องเลือกระหว่าง หนีออกไปใช้ชีวิต หรือจำนนต่อชีวิตที่ไม่มีทางเลือก
นับว่าเป็น legacy ที่สำคัญ ส่งมอบต่อผู้อ่านหรือประชาชนคนไทย และขอแสดงความคารวะต่อหัวจิตหัวใจนักสู้ ผู้ต่อสู้เพื่อประชาธิปไตยทุกท่าน ที่สำคัญอ่านสนุกมาก และก็ตื่นเต้นลุ้นไปกับเขาว่าจะหาทางออกจากสถานการณ์ภัยพิบัติระดับตื๊ดๆ(ขอcensor ตัวเอง) ได้อย่างไร เอาจริงๆนะ เรื่องนี้สามารถนำขึ้นมาสร้างเป็น political thriller drama ที่ดีและทรงพลังเรื่องนึงได้เลย (แต่ก็ต้องขออนุญาตครอบครัวเขาก่อนนะ) และเป็นโอกาสที่ดีที่จะถ่ายทอดให้ชาวต่างประเทศได้เห็นสิ่งที่สาระยำที่เกิดขึ้นในประเทศสารขัณฑ์นี้ด้วย รู้สึกหลังอ่านจบ มัน overwhelmed สุดๆ ทั้ง good and bad feeling และได้เปิดมุมมองเกี่ยวกับ การเข้าป่า การต่อสู้ของชาวเสื้อแดงสมัยก่อน ความช่วยเหลือ (ใช้งาน) ของพรรคการเมืองและการเคลื่อนไหวใต้ดิน การลี้ภัยไปต่างประเทศ และเรื่องราวของลี้ภัยคนไทยทั่วทุกมุมโลก
Best best best
ไม่แปลอังกฤษแล้ว ยาวเกิ้น ขก. fr
ผมพอทราบเรื่องราวภูมิหลังของคุณลุงวัฒน์ มาก่อนผ่านสารคดีขนาดสั้น(หรือกลางกันนะ) ของพี่จัส ที่ถ่ายทอดเรื่องราวของลุงวัฒน์ก่อนจะเดินทางในจุดหมายปลายทางตามที่ปรากฎในหนังสือเล่มนี้ แต่เล่มนี้จะเป็นบันทึกเรื่องราวฉบับเต็มขนาด 800 หน้ากระดาษ แต่ไม่ใช่เพียงเฉพาะขนาดเล่มที่หนักอึ้งเพียงอย่างเดียว แต่ความหนักใจขณะอ่านก็ไม่แพ้กัน (โดยเฉพาะบทที่ 6 โขงวิปโยค)
หนังสือบอกเล่าเรื่องราวด้วยท่าทีที่ราบเรียบ อ่านง่าย เรียบเรียงมาได้อย่างดี capture เหตุการณ์ที่สำคัญในชีวิตลุงวัฒน์ ผูกเรื่องร้อยเรียงมา ตั้งแต่เรื่องชีวิตในป่าหลังจากเหตุการณ์ 6 ตุลา พบรักกับภรรยาขณะที่หลบหนีเข้าป่า ออกจากป่ามาลงหลักปักฐานสร้างครอบครัว การต่อสู้เพื่อประชาธิปไตยของขาวเสื้อแดงกับรัฐอำมาตย์ ความทักษิณ SIMP lol (ถ้าแกยังอยู่จะคิดเห็นอย่างไรนะ) เหตุและผลที่จำเป็นต้องเนรเทศ ชีวิตความเป็นอยู่ (พาร์ทนี้โคตร slice of life) ขณะลี้ภัย และเรื่องราวของผู้คนลี้ภัยคดีการเมืองอื่นๆ ที่ยังต้องดิ้นรน บ้างก็หนีรอดเงื้อมมือความอยุติธรรมมาได้ บ้างก็ไม่รอด เหลือไว้เพียงแต่ร่างไร้วิญญาณ ลอยมาตามริมแม่โขงบ้าง หรือหายสาบสูญไม่ได้ยินข่าวอีกเลยบ้าง กระบวนการลี้ภัยว่ามันหน้าตารูปร่างเป็นอย่างไร ชีวิตใหม่ที่ปลอดภัยจากรัฐไทยเป็นอย่างไรบ้าง รวมทิ้งชิ้นงาน กาพย์กลอนของลุงแกตอนที่เขียนขณะลี้ภัยที่ประเทศแถบเพื่อนบ้าน ก็ปรากฎในหนังสือเล่มนี้เช่นเดียวกัน ซึ่งหนังสือไม่ได้บอกเล่าเรื่องราว narrative แบบ 1-2-3-4 หรือกด filter ในเว็ปไซต์ Balenciaga Oldest to Newest ไม่ใช่แบบนั้น แต่เรื่องราวทั้งหมดกระจัดกระจาย ไม่ได้ลำดับเวลาขนาดนั้น แต่ก็เป็นระบบระเบียบสามารถ้าเข้าใจได้อย่างดี
นึกถึงคำที่ดะไซ โอซามุบอกเลย Man was born for love and revolution ลุงวัฒน์แกเป็นคนอย่างนั้นจริงๆ มีหัวใจโรแมนติกมากๆๆ เขารักภรรยา และใช้ชีวิตอย่างกวี มีความโรแมนติกในการใช้ชีวิต แต่อีกด้านหนึ่ง แกก็สู้ชีวิตฉิบหาย ไม่ยอมโอนอ่อนต่อเผด็จการ สู้ในศึกที่ไม่มีวันชนะจนถึงภาวะที่จำเป็นต้องเลือกระหว่าง หนีออกไปใช้ชีวิต หรือจำนนต่อชีวิตที่ไม่มีทางเลือก
นับว่าเป็น legacy ที่สำคัญ ส่งมอบต่อผู้อ่านหรือประชาชนคนไทย และขอแสดงความคารวะต่อหัวจิตหัวใจนักสู้ ผู้ต่อสู้เพื่อประชาธิปไตยทุกท่าน ที่สำคัญอ่านสนุกมาก และก็ตื่นเต้นลุ้นไปกับเขาว่าจะหาทางออกจากสถานการณ์ภัยพิบัติระดับตื๊ดๆ(ขอcensor ตัวเอง) ได้อย่างไร เอาจริงๆนะ เรื่องนี้สามารถนำขึ้นมาสร้างเป็น political thriller drama ที่ดีและทรงพลังเรื่องนึงได้เลย (แต่ก็ต้องขออนุญาตครอบครัวเขาก่อนนะ) และเป็นโอกาสที่ดีที่จะถ่ายทอดให้ชาวต่างประเทศได้เห็นสิ่งที่สาระยำที่เกิดขึ้นในประเทศสารขัณฑ์นี้ด้วย รู้สึกหลังอ่านจบ มัน overwhelmed สุดๆ ทั้ง good and bad feeling และได้เปิดมุมมองเกี่ยวกับ การเข้าป่า การต่อสู้ของชาวเสื้อแดงสมัยก่อน ความช่วยเหลือ (ใช้งาน) ของพรรคการเมืองและการเคลื่อนไหวใต้ดิน การลี้ภัยไปต่างประเทศ และเรื่องราวของลี้ภัยคนไทยทั่วทุกมุมโลก
Best best best
ไม่แปลอังกฤษแล้ว ยาวเกิ้น ขก. fr
September 16, 2022
"ต้องเนรเทศ" อ่านจบแล้วรู้สึกถึงความ คิดถึงบ้าน ของผู้เขียนครับ แต่ละบทบอกเล่าประสบการณ์ชีวิต สอดแทรกความรู้เรื่อง เพลง หนังสือ อาหาร พืชผัก ต้นไม้ คนกับธรรมชาติ คนกับคน อยากแนะนำให้ได้อ่านกันครับ
Displaying 1 - 4 of 4 reviews