Άνεμοι

by Ηλίας Βενέζης, Ilias Venezis

Ο δρόμος της Αγια-Τριάδας ήταν ο πιο φαρδύς στο Αϊβαλί, στρωμένος πέρα για πέρα με πέτρα.
Σ' όλο το μάκρος του βρισκόταν μονάχα ένα δέντρο, μια ακακία στο πεζοδρόμι. Τα φύλλα της πέφταν και κάνανε σκιά στα παράθυρα ενός χαμηλού σπιτιού βαμμένου με δυνατό κόκκινο χρώμα. Όλα τ' άλλα τα σπίτια στη σειρά ήταν άσπρα ή γαλάζια. Για το λόγο τούτο το κόκκινο σπίτι σφάνταζε πολύ σ' όλο το μάκρος του δρόμου. [...] (Από την έκδοση)

Genres: Short Stories

187 pages, Hardcover

First published January 1, 1944

About the author

Ο Ηλίας Βενέζης (English: Ilias Venezis) Γεννήθηκε στο Αϊβαλί της Μ. Ασίας στις 4 Μαρτίου 1904, σύμφωνα με αυτοβιογραφικό του σημείωμα, σύμφωνα όμως με άλλες πληροφορίες από επίσημα έγγραφα πρέπει να είχε γεννηθεί το 1898. Ο πατέρας του, Μιχαήλ Μέλλος, καταγόταν από την Κεφαλλονιά και η μητέρα του από τη Λέσβο. Βενέζης λεγόταν ο παππούς του Δημήτριος (από την πλευρά του πατέρα του).

Τα πρώτα χρόνια της ζωής του τα έζησε στο Αϊβαλί, μέχρι τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, το 1914, όταν και εγκαταστάθηκε με τη μητέρα και τα αδέρφια του στη Μυτιλήνη μέχρι το 1919. Το 1922 η οικογένειά του εγκατέλειψε οριστικά πλέον τη Μικρά Ασία, ο ίδιος όμως δεν πρόλαβε να επιβιβαστεί στο πλοίο: αιχμαλωτίστηκε και εστάλη στα εργατικά τάγματα για 14 μήνες. Οι εμπειρίες του από τα εργατικά τάγματα περιέχονται στο πρώτο μυθιστόρημά του, Το νούμερο 31328.

Το 1923 απελευθερώθηκε και επέστρεψε στη Μυτιλήνη. Εκεί υπήρχε αξιόλογη λογοτεχνική κίνηση με πρωτεργάτη τον Στράτη Μυριβήλη. Αυτός μάλιστα τον παρακίνησε να καταγράψει την αιχμαλωσία του και έλεγε χαρακτηριστικά ότι "του έμαθε πώς να κρατάει το μολύβι στο χέρι". Το Νούμερο 31328 δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά σε συνέχειες το 1924 στην εφημερίδα Καμπάνα της Μυτιλήνης, διευθυντής της οποίας ήταν ο Μυριβήλης.

Στη Μυτιλήνη εργαζόταν στην Τράπεζα της Ελλάδος και το 1932 πήρε μετάθεση και εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Αθήνα. Διώχθηκε για τις πολιτικές του ιδέες από τον νόμο του "Ιδιωνύμου", από τη δικτατορία του Μεταξά και κατά τη διάρκεια της Κατοχής συνελήφθη με την κατηγορία ότι σε συγκέντρωση του προσωπικού της Τράπεζας είχε μιλήσει για ελευθερία. Φυλακίστηκε στο "Μπλοκ C" των φυλακών Αβέρωφ και η εκτέλεσή του απετράπη έπειτα από αντιδράσεις του πνευματικού κόσμου.

Μετά τον πόλεμο διαδραμάτισε ενεργό ρόλο στην πνευματική ζωή της χώρας με επίσημες θέσεις όπως του Διευθύνοντος συμβούλου του Εθνικού Θεάτρου, Αντιπροέδρου του διοικητικού συμβουλίου της Εθνικής Λυρικής Σκηνής. Το 1957 εξελέγη μέλος της Ακαδημίας Αθηνών. Παράλληλα το έργο του γνώριζε πολύ μεγάλη επιτυχία στην Ελλάδα με συνεχείς επανεκδόσεις και στο εξωτερικό με πολλές μεταφράσεις.

Τα τρία τελευταία χρόνια της ζωής του (1971-1973) υπέφερε από σοβαρό πρόβλημα υγείας. Πέθανε στις 3 Αυγούστου 1973 στην Αθήνα, από καρκίνο του λάρυγγα. Κηδεύτηκε και τάφηκ

Reviews

[Kyriakos Sorokkou]

χρόνος ανάγνωσης κριτικής: 1 λεπτό
Χθες ολοκλήρωσα με την καλή μου φίλη @thegirl.withthebook τον
7o μας Βενέζη συνολικά από το 2020 και τον 2ο για φέτος.

Διαβάστηκε σχετικά γρήγορα σε λιγότερο από τρία 24ωρα.
Σε αυτή τη συλλογή ανθολογούνται διηγήματα της πρώτης σοδειάς του
από όταν ήταν 20άρης μέχρι και πιο ώριμα από όταν ήταν 40ρης.

Τα πρώτα του επειδή είναι πιο κοντά στη Μικρασιατική Καταστροφή
(που φέτος συμπληρώνει τα 100 χρόνια) ήταν πιο ωμά και βίαια,
γεμάτα γροθιές στο στομάχι.
Τα ωριμότερα είναι πιο μεστωμένα με αίσθημα μελαγχολικής νοσταλγίας.


Το πρώτο διήγημα, Ο Μανώλης Λέκας, υπήρξε μαζί με 2 αλλά διηγήματα
που ενσωματώθηκαν αργότερα ως κεφαλαία στο Νούμερο 31328,
το Στα Κιμιντένια (που επίσης βρίσκεται σε αυτή τη συλλογή)
και Το Λιος που αργότερα ενσωματώθηκε στη συλλογή «Αιγαίο»
αποτελούσαν και τα 5 μαζί την ποιητική συλλογή «Ο Μανώλης Λέκας»
η οποία πλέον είναι εκτός κυκλοφορίας.
Είναι η πρώτη του ποιητική συλλογή που έκδωσε το 1928 όταν ήταν μόλις 24 χρόνων. 
Και όπως προανέφερα ο Μανώλης (που διαδραματίζεται μαζί
με το διήγημα Στα Κιμεντένια πριν την Καταστροφή)
είναι γεμάτο trigger warnings και αρκετά τραγικό θα έλεγα. 
Σου μαυρίζουν επίσης την ψυχή και τα διηγήματα που αφορούν κυρίως
μικρασιάτες πρόσφυγες στην Λέσβο. 
Το έβδομο διήγημα (Αναστάσιμο) μέχρι το 13ο (Άρνη) είναι γραμμένα
την δεκαετία του ‘40 όπου οι εικόνες βίας έχουν υποχωρήσει και πλέον
έχουμε να κάνουμε με νοσταλγικά - μελαγχολικά διηγήματα
που ενίοτε περιέχουν και ψήγματα ταξιδιωτικού - οδοιπορικού.
Η συλλογή κλείνει με 2 αμιγώς ταξιδιωτικά κείμενα στη Σαντορίνη και στο Μυστρά.

Κρίμα που από τα 22 περίπου έργα του Βενέζη είναι ευρέως γνωστά μόνο 2-3
όπως η Αιολική Γη και το Νούμερο 31328.
Κάντε διάλειμμα από αμερικανιές και ΥΑ και διαβάστε λίγο Βενέζη. Καλό θα σας κάνει.

[Evi Routoula · Rating 5 out of 5]

Διηγήματα του Ηλία Βενέζη: κύρια θέματά του η μικρασιατική καταστροφή, η ανταλλαγή των πληθυσμών, η μοναξιά. Τα δύο τελευταία διηγήματα είναι δύο οδοιπορικά:: ένα στην Σαντορίνη και ένα στον Μυστρά.