Το 1926, μία ομάδα, εξόριστων στη Γαλλία, Ρώσων αναρχικών, η ομάδα Dielo Trouda (Εργατική Υπόθεση), εξέδωσε αυτή την μπροσούρα. Δεν ανέκυψε από κάποια ακαδημαϊκή μελέτη αλλά από τις εμπειρίες τους στη Ρωσική Επανάσταση του 1917. Είχαν συμμετάσχει στην ανατροπή της παλαιάς καθεστηκυίας τάξης, είχαν λάβει μέρος στην προσπάθεια για άνθηση της αυτοδιεύθυνσης σε εργάτες και αγρότες, είχαν μοιραστεί την πλατιά διαδεδομένη φιλοδοξία σχετικά με ένα νέο κόσμο σοσιαλισμού κι ελευθερίας... και υπήρξαν θεατές της αιματηρής αντικατάστασής της από τον Κρατικό Καπιταλισμό και τη δικτατορία του Κόμματος των Μπολσεβίκων. Το Ρωσικό αναρχικό κίνημα διαδραμάτισε έναν κάθε άλλο παρά αμελητέο ρόλο στην επανάσταση. Εκείνη την εποχή, υπήρχαν περίπου δέκα-χιλιάδες ενεργοί αναρχικοί στη Ρωσία, δίχως να περιλαμβάνεται το κίνημα στην Ουκρανία με τον Μάχνο επικεφαλής. Υπήρχαν τουλάχιστον τέσσερις αναρχικοί στην Μπολσεβικο-κρατούμενη Επαναστατική Στρατιωτική Επιτροπή, η οποία επεχείρησε την κατάληψη της εξουσίας, τον Οκτώβριο. Ακόμα σημαντικότερο είναι ότι οι αναρχικοί συμμετείχαν στις εργοστασιακές επιτροπές, που είχαν ανθήσει μετά την επανάσταση του Φεβρουαρίου. Αυτές εδρεύανε σε χώρους εργασίας, όντας εκλεγμένες από μαζικές συνελεύσεις των εργατών, και είχαν ως ρόλο την επίβλεψη της λειτουργίας του εργοστασίου και τη συνεργασία με άλλους χώρους εργασίας, στην ίδια βιομηχανία ή περιοχή. Οι αναρχικοί ασκούσαν σημαντική επιρροή στους κόλπους των ανθρακωρύχων, των λιμενεργατών, των ταχυδρομικών υπαλλήλων, των αρτοποιών, κι έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην Παν-Ρωσική Σύσκεψη των Εργοστασιακών Επιτροπών, που συνήλθε στο Πέτρογκραντ, την παραμονή της Επανάστασης. Αυτές τις επιτροπές έβλεπαν οι αναρχικοί ως τη βάση για μια νέα αυτοδιεύθυνση, που θα εγκαινιαζόταν μετά την επανάσταση. [...] (Από την έκδοση)
Άλλο ένα πολύτιμο ανάγνωσμα για την αναγκαιότητα οργάνωσης -με συγκεκριμένη πρόταση- των αναρχικών. Η οργανωτική πλατφόρμα των ελευθεριακών κομμουνιστών κυκλοφόρισε το 1926 από μια ομάδα εξόριστων Ρωσων αναρχικών στη Γαλλία, και γενήθηκε ως ανάγκη απάντησης έπειτα από την αποτίμηση της ήττας του αναρχικού κινήματος κατά την Ρωσική Επανάσταση του 1917. Αποτέλεσε και εξακολουθεί να αποτελεί ένα σημαντικό ντοκουμέντο υπεράσπισης της οργάνωσης και της συλλογικής υπευθυνότητας των αναρχικών επαναστατών. Είναι μία απάντηση στις χρόνιες παθογένειες που στιγματίζουν το αναρχικό κίνημα, μέσω των αντιοργανωτικών τάσεων διαφόρων κομματιών του χώρου που συντηρούν το λανθασμένο στερεότυπο ότι η αναρχία ισοδυναμεί με χάος -κάτι που κατά τη γνώμη μου παραπέμπει περισσότερο σε άτομα που θα πρέπει ίσως να αυτοπροσδιορίζονται πιο συγκεκριμένα ως αντιεξουσιαστές και όχι αναρχικοί (δηλαδή αγωνιστές που μάχονται για το αναρχικό ιδεώδες).
Παραθέτω ένα απόσπασμα του Πιοτρ Αρσίνοφ, προς υπεράσπιση της αρχής της υπευθυνότητας: "Είναι μια θεμελιώδης αρχή, η οποία οδηγεί καθέναν από εμάς στο δικό του τρόπο κατανόησης της αναρχικής ιδέας, στην πεποίθηση ότι θα έπρεπε να εισχωρήσει στις μάζες ένα πνεύμα αυτοθυσίας. Χάρη σε αυτήν, ο άνθρωπος μπορεί να επιλέξει την επαναστατική οδό και να αγνοήσει τις άλλες. Δίχως αυτή, κανένας επαναστάτης δε θα είχε την απαιτούμενη δύναμη ή θέληση ή ευφυία, ώστε να ανεχτεί το θέαμα της κοινωνικής μιζέριας -πόσο μάλλον να αγωνιστεί εναντίον του. Μέσα από την έμπνευση της συλλογικής υπευθυνότητας έχουν ενώσει τις δυνάμεις τους οι επαναστάτες όλων των εποχών κι όλων των σχολών" (σ. 82).
Τόσο ο σχεδιασμός της Πλατφόρμας όσο και οι απαντήσεις των Μαλατέστα, Μαχνο και Αρσίνοφ εμπλουτίζουν τις αναρχικές θέσεις και το πολιτικό όραμα, δίνοντας τροφή για σκέψη σε κάθε πολιτικό υποκείμενο που μάχεται για την ελευθερία.
ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ:
Η έκδοση της "Πλατφόρμας" παρεξηγήθηκε και συνάντησε τότε τις αντιδράσεις αρκετών αναρχικών σε διεθνές επίπεδο, κάποιες εκ των οποίων κάμφθηκαν -όπως συμπεναίνεται στο τέλος της διαμάχης που συμπεριλαμβάνεται στο παρόν βιβλιο, μεταξύ του αναρχικού Ε. Μαλατέστα και των δύο υπερασπιστών της Πλατφόρμας, Ν. Μάχνο και Π. Αρσίνοφ. Η βάση της διαφωνίας ήταν μια φοβικότητα απέναντι στην οργάνωση, με το σκεπτικό ότι μπορεί να καταλήξει κάτι όμοιο με "κυβέρνηση" ή "σεχτα" με χαρακτηριστικά συγκεντρωτισμού. Παρόλα αυτά, τόσο ο σχεδιασμός της Πλατφόρμας όσο και οι Μαχνο και Αρσίνοφ στέκονται εχθρικά απέναντι σε τέτοιου τύπου προγράμματα. Καταδικάζουν τη δράση των Μπολσεβίκων, ασκώντας όμως ταυτόχρονα κριτική στο αναρχικό κίνημα της εποχής, μετην ερμηνεία πως η ήττα επήλθε ΚΑΙ λόγω αδυναμίας οργάνωσής του επαναστατικού κινήματος, στη βάση τόσο τακτικής, όσο και ιδεολογικής και θεωρητικής ομοιογένειας.
Η οργανωτική πλατφόρμα συντάχθηκε για να καλέσει τους ρώσους αναρχικούς να συσπειρωθούν σε μία ένωση, που θα αποτελεί "το μίνιμουμ στο οποίο είναι απαραίτητο και επιτακτικό να συνταχθούν οι αναρχικοί". Και η συλλογική υπευθυνότητα που αντιμετωπίστηκε εχθρικά, συνοψίζει τις έννοιες της συμφωνίας και της αλληλεγγύης που πρέπει να υφίστανται μεταξύ των μελών μίας οργάνωσης. Συμπεριλαμβάνει επίσης την αναγκαιότητα τα μέλη να δρουν εκτός αυτής με ελευθερία χωρίς όμως να κάνουν κάτι που θα βλάπτει το έργο των άλλων και επομένως του κοινού σκοπού. Δεν ήταν σχέδιο που θα χώραγε όλες τις τάσεις του αναρχικού κινήματος και δεν αποσκοπούσε σε κάτι τέτοιο. Οπότε δεν θα μπορούσε και να εκτιμηθεί ως πιθανός φορέας καταπίεσης, παρά συσπείρωσης.
Πιο συγκεκριμένα, το σχέδιο των πλατφορμιστών περιλαμβάνει 3 Τομείς: 1. Γενικό Τομέα 2. Οργανωτικό Τομέα 3. Εποικοδομητικό Τομέα Μέσω του παραπάνω προγράμματος αναλύονται μεταξύ άλλων: ο ρόλος και η σημασία της ταξικής πάλης, η αναγκαιότητα της κοινωνικής επανάστασης, θέσεις για τον ελευθεριακό κομμουνισμό, η αστική δημοκρατία ως μία από τις μορφές της αστικής καπιταλιστικής κοινωνίας, ο ρόλος του Κράτους, ο ρόλος του εργατικού κινήματος και των αναρχικών στον κοινωνικό αγώνα και την κοινωνική επανάσταση και η αναγκαιότητα ύπαρξης μιας Γενικής Ένωσης Αναρχικών που να βοηθήσει τον λαό να απελευθερωθεί μέσω της κοινωνικής επανάστασης. Ασκείται επίσης κριτική στον μη επαναστατικό συνδικαλισμό, καθώς οδηγεί σε οπορτουνισμό και ρεφορμισμό. Στην επεξήγηση του Εποικοδομητικού Τομέα, προτείνονται λύσεις για την κατάληψη και διαχείριση των μέσων παραγωγής από τους αγρότες και εργάτες. Αναλύονται επίσης τα προβλήματα που προκύπτουν μετά τις επαναστάσεις και οι πιθανές λύσεις τους. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και ο σχεδιασμός υπεράσπισης της επανάστασης από την αστική τάξη που θα αναζητήσει τα απαλλοτριομένα της προνόμια.
Στο τέλος παρατίθενται οι διαφωνίες του Μαλατέστα και οι απαντήσεις των Μαχνο και Αρσινοφ.