What do you think?
Rate this book
Het einde van de bv Nederland
Nederland staat aan de vooravond van grote veranderingen rond duurzaamheid en energievoorziening, de aanpak van de woningnood en het tegengaan van polarisatie en kansenongelijkheid. Er is veel behoefte aan duiding van wat dit vandaag en morgen voor ons betekent in een steeds meer verdeelde samenleving (en wereld), waarin het vertrouwen in politici en hun handelen daalt.
De nadruk op het steeds efficiënter managen van de BV Nederland biedt geen antwoord op die grote vragen. Bovendien staat de betrouwbaarheid en rechtvaardigheid van de overheid ter discussie door bijvoorbeeld de kinderopvangtoeslagaffaire en de ingewikkelde regels in de zorg en sociale zekerheid. Het is onduidelijk wat mensen van hun overheid mogen verwachten en andersom. Het ‘sociaal contract’ tussen burgers en hun overheid is afgebrokkeld, terwijl we op elkaar moeten kunnen rekenen. Er is meer toekomstperspectief nodig, een verhaal over en voor Nederland. Over hoe mensen zich verbonden voelen, zinvol mee kunnen doen en erbij blijven horen. Een verhaal dat ons inspireert.
Kim Putters was tot medio 2022 directeur van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP). Daarnaast heeft hij in vele gremia zitting, zoals de SER, het Oranje Fonds en het Nationaal Comité 4 en 5 mei. Eerder schreef hij onder meer Veenbrand. Smeulende kwesties in de welvarende samenleving (2019).
De nadruk op het steeds efficiënter managen van de BV Nederland biedt geen antwoord op die grote vragen. Bovendien staat de betrouwbaarheid en rechtvaardigheid van de overheid ter discussie door bijvoorbeeld de kinderopvangtoeslagaffaire en de ingewikkelde regels in de zorg en sociale zekerheid. Het is onduidelijk wat mensen van hun overheid mogen verwachten en andersom. Het ‘sociaal contract’ tussen burgers en hun overheid is afgebrokkeld, terwijl we op elkaar moeten kunnen rekenen. Er is meer toekomstperspectief nodig, een verhaal over en voor Nederland. Over hoe mensen zich verbonden voelen, zinvol mee kunnen doen en erbij blijven horen. Een verhaal dat ons inspireert.
Kim Putters was tot medio 2022 directeur van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP). Daarnaast heeft hij in vele gremia zitting, zoals de SER, het Oranje Fonds en het Nationaal Comité 4 en 5 mei. Eerder schreef hij onder meer Veenbrand. Smeulende kwesties in de welvarende samenleving (2019).
96 pages, Paperback
Published May 30, 2022
5 people are currently reading
61 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 5 of 5 reviews
July 24, 2022
In 'Het einde van de van de BV Nederland' betoogt Kim Putters dat Nederland een verhaal nodig heeft voor de grote maatschappelijke opgaven.
Het overheidshandelen op de grote maatschappelijke opgaven schiet te kort, aldus Putters. Beleid gaat uit van onrealistische aannames over wat mensen kunnen, het zit te veel vast in kokers en gaat uit van "maatregelen waar mensen zich naar moeten gaan gedragen, in plaats van te denk vanuit mensen. . Het sluit niet aan bij diversiteit van mensen in onze samenleving en het sluit niet aan bij de leefwereld van mensen..
Doordat de overheid moeite heeft om vanuit mensen te redeneren en vanuit de verschillen tussen mensen en tegelijk wel wil sturen, ontstaan problemen. De burger wordt door de overheid gebruikt als een verlengstuk voor haar beleid - als instrument om haar doelen te halen. En dat is iets anders dan een overheid die er is voor de (problemen van) mensen. Beleid beredeneert vanuit budget en maatregelen met een focus op beheersing en efficiency met steeds scherpere condities vanuit de overheid over welk gedrag zij van de burger verwacht.
"De samenleving moest zich gedragen zoals de overheid dat wenselijk achtte. Het gevolg was dat diezelfde samenleving zich steeds minder in de politiek besluitvorming en de verschillen tussen mensen beperkt doordrong bij beleidsmakers."
De overheid heeft een beperkte blik op burgers en heeft een gestandaardiseerd beeld van hun gedrag (rationeel en calculerend). Dit gaat gepaard met een wantrouwende houding van de overheid richting burgers.
Een oplossingsrichtingen die Putters aandraagt zijn:
* anders kijken naar mensen: de verschillen in mensen ipv de gemiddelde mens en denken vanuit de leefwereld van mensen
* maatschappelijke opgaven leidend maken - opgavegericht handelen en werken door de overheid - werken vanuit een doel met een brede blik op welvaart en met realistische verwachtingen. Met domeinoverstijgende doelen met een heldere sociale basis.
* anders kijken naar de verdeling van de verantwoordelijkheden (nieuw sociaal contract) Van overheid en markt naar meer gemeenschap en burgerinitiatief waarbij burgerinitiatieven niet het instrument zijn voor beleidsdoel en burgerorganisaties een kritische gewaardeerde tegenkracht kunnen zijn en waar de overheid niet stuurt op vertrouwen maar meer vertrouwen heeft in burgers. Ruimte voor burgerschap en voor ondernemersschap.
* anders positioneren en gebruiken van kennis. Niet vanuit snelle oplossingen werken, maar eerst de feiten delen (hebben we het zelfde beeld van de situatie), meer kennisbronnen en methoden gebruiken (kwalitatieve kennisbronnen en ervaringskennis meer waarderen:
"De structurele onderschatting van andersoortige kennis dan cijfermatige doorrekeningen zit ons in de weg bij het nadenken over de toekomst."
"De maatschappelijke effecten van een pandemie zijn niet terug te brengen tot een dashboard en een paar spreadsheets. Dat levert een schijnzekerheid in beleid op, alsof alles bekend is, terwijl onzekerheden groot zijn. Het gaat ook niet om de cijfers alleen, maar om de wegingen die je maakt, om begrip van wat zich in de samenleving afspreekt. Daar heb je kwalitatieve inzichten en verhalen uit de samenleving voor nodig."
Putters laat tegelijk zien dat de samenleving door gaat, verbinding zoekt en dat de polarisering die in politiek en media sterk uitgelicht en versterk worden, in de samenleving minder sterk is. De grote middengroep denkt genuanceerd, begrijpt ook dat er afwegingen gemaakt moeten worden, maar heeft door de grote maatschappelijke opgaven te maken met veel onzekerheden. Putters stelt dat het midden cruciaal is om tot collectieve oordeelsvorming te kunnen komen in de geindividualiseerde samenleving. De overheid kan vanuit deze middengroep de samenleving verbinden door een duidelijk verhaal voor de opgaven waar de samenleving voor staat, die deze groep aanspreekt.
Het overheidshandelen op de grote maatschappelijke opgaven schiet te kort, aldus Putters. Beleid gaat uit van onrealistische aannames over wat mensen kunnen, het zit te veel vast in kokers en gaat uit van "maatregelen waar mensen zich naar moeten gaan gedragen, in plaats van te denk vanuit mensen. . Het sluit niet aan bij diversiteit van mensen in onze samenleving en het sluit niet aan bij de leefwereld van mensen..
Doordat de overheid moeite heeft om vanuit mensen te redeneren en vanuit de verschillen tussen mensen en tegelijk wel wil sturen, ontstaan problemen. De burger wordt door de overheid gebruikt als een verlengstuk voor haar beleid - als instrument om haar doelen te halen. En dat is iets anders dan een overheid die er is voor de (problemen van) mensen. Beleid beredeneert vanuit budget en maatregelen met een focus op beheersing en efficiency met steeds scherpere condities vanuit de overheid over welk gedrag zij van de burger verwacht.
"De samenleving moest zich gedragen zoals de overheid dat wenselijk achtte. Het gevolg was dat diezelfde samenleving zich steeds minder in de politiek besluitvorming en de verschillen tussen mensen beperkt doordrong bij beleidsmakers."
De overheid heeft een beperkte blik op burgers en heeft een gestandaardiseerd beeld van hun gedrag (rationeel en calculerend). Dit gaat gepaard met een wantrouwende houding van de overheid richting burgers.
Een oplossingsrichtingen die Putters aandraagt zijn:
* anders kijken naar mensen: de verschillen in mensen ipv de gemiddelde mens en denken vanuit de leefwereld van mensen
* maatschappelijke opgaven leidend maken - opgavegericht handelen en werken door de overheid - werken vanuit een doel met een brede blik op welvaart en met realistische verwachtingen. Met domeinoverstijgende doelen met een heldere sociale basis.
* anders kijken naar de verdeling van de verantwoordelijkheden (nieuw sociaal contract) Van overheid en markt naar meer gemeenschap en burgerinitiatief waarbij burgerinitiatieven niet het instrument zijn voor beleidsdoel en burgerorganisaties een kritische gewaardeerde tegenkracht kunnen zijn en waar de overheid niet stuurt op vertrouwen maar meer vertrouwen heeft in burgers. Ruimte voor burgerschap en voor ondernemersschap.
* anders positioneren en gebruiken van kennis. Niet vanuit snelle oplossingen werken, maar eerst de feiten delen (hebben we het zelfde beeld van de situatie), meer kennisbronnen en methoden gebruiken (kwalitatieve kennisbronnen en ervaringskennis meer waarderen:
"De structurele onderschatting van andersoortige kennis dan cijfermatige doorrekeningen zit ons in de weg bij het nadenken over de toekomst."
"De maatschappelijke effecten van een pandemie zijn niet terug te brengen tot een dashboard en een paar spreadsheets. Dat levert een schijnzekerheid in beleid op, alsof alles bekend is, terwijl onzekerheden groot zijn. Het gaat ook niet om de cijfers alleen, maar om de wegingen die je maakt, om begrip van wat zich in de samenleving afspreekt. Daar heb je kwalitatieve inzichten en verhalen uit de samenleving voor nodig."
Putters laat tegelijk zien dat de samenleving door gaat, verbinding zoekt en dat de polarisering die in politiek en media sterk uitgelicht en versterk worden, in de samenleving minder sterk is. De grote middengroep denkt genuanceerd, begrijpt ook dat er afwegingen gemaakt moeten worden, maar heeft door de grote maatschappelijke opgaven te maken met veel onzekerheden. Putters stelt dat het midden cruciaal is om tot collectieve oordeelsvorming te kunnen komen in de geindividualiseerde samenleving. De overheid kan vanuit deze middengroep de samenleving verbinden door een duidelijk verhaal voor de opgaven waar de samenleving voor staat, die deze groep aanspreekt.
September 23, 2022
Het had wat spannender en meer compelling opgeschreven kunnen worden, dan was de boodschap beter over gekomen. Meer voorbeelden, case studies, een diepgravende analyse.... Want de boodschap is interessant, alleen had met een uitgewerkter verhaal een lijver en zwaarwegender essay kunnen worden.
March 15, 2023
Ik heb Kim Putters hoog zitten en was dus erg nieuwsgierig naar zijn ideeën over 'De noodzaak van een verhaal voor onze samenleving'. De visie die Rutte ontbeert, denk ik dan. Zijn betoog, zoals opgenomen in dit compacte boekje, vond ik echter niet overtuigend. Dat komt deels door de schrijfstijl, vrij wollig naar mijn mening, met erg veel herhalingen. Ik vond het moeilijk om de rode draad eruit te halen.
In zijn betoog gaat het vooral om wat er allemaal niet echt lekker gaat, en daar zit, niet verrassend, weinig nieuws tussen. Hij stelt dat we minder standaard (want efficiënt) maatregelen moeten hebben en meer naar de mens moeten kijken. Minder bbp meer welzijn. Minder kwantitatief, meer kwalitatief onderzoeken. Burgers vertrouwen en als overheid betrouwbaar zijn.
De noodzaak van een verhaal beargumenteert hij met: feiten zijn niet voldoende, het wordt pas invoelbaar als er een verhaal bij is. Dat zet zaken in beweging en zorgt voor andere oplossingen en mogelijkheden.
Hij geeft aan dat sinds de jaren 80 het efficiency-denken opgang doet (a.g.v. van het neoliberalisme veronderstel ik) en dat verschillen tussen burgers genegeerd worden. Hij verwijst naar New Public Management, wat inhoudt dat marktpartijen overheidstaken uitvoeren, met een beperkt budget en eigen verantwoordelijkheid.
De participatiesamenleving is een eenzijdige afspraak en geen sociaal contract, en heeft meer weg van een prestatiesamenleving. De participatie gebeurt ook niet altijd zoals de overheid dat zou willen (en dat is prima, volgens Putters).
Verder moet er meer domein-overstijgend gekeken worden.
Putters waarschuwt in het begin al dat we geen klant-en-klare oplossingen moeten verwachten, omdat de materie veel te complex is. Dat klopt natuurlijk. Maar nu blijven we steken in een overzicht van bekende problemen. Jammer, ik had gehoopt op iets van visie, inspiratie. (Helemaal op een dag dat we weer naar de stembus mogen).
In zijn betoog gaat het vooral om wat er allemaal niet echt lekker gaat, en daar zit, niet verrassend, weinig nieuws tussen. Hij stelt dat we minder standaard (want efficiënt) maatregelen moeten hebben en meer naar de mens moeten kijken. Minder bbp meer welzijn. Minder kwantitatief, meer kwalitatief onderzoeken. Burgers vertrouwen en als overheid betrouwbaar zijn.
De noodzaak van een verhaal beargumenteert hij met: feiten zijn niet voldoende, het wordt pas invoelbaar als er een verhaal bij is. Dat zet zaken in beweging en zorgt voor andere oplossingen en mogelijkheden.
Hij geeft aan dat sinds de jaren 80 het efficiency-denken opgang doet (a.g.v. van het neoliberalisme veronderstel ik) en dat verschillen tussen burgers genegeerd worden. Hij verwijst naar New Public Management, wat inhoudt dat marktpartijen overheidstaken uitvoeren, met een beperkt budget en eigen verantwoordelijkheid.
De participatiesamenleving is een eenzijdige afspraak en geen sociaal contract, en heeft meer weg van een prestatiesamenleving. De participatie gebeurt ook niet altijd zoals de overheid dat zou willen (en dat is prima, volgens Putters).
Verder moet er meer domein-overstijgend gekeken worden.
Putters waarschuwt in het begin al dat we geen klant-en-klare oplossingen moeten verwachten, omdat de materie veel te complex is. Dat klopt natuurlijk. Maar nu blijven we steken in een overzicht van bekende problemen. Jammer, ik had gehoopt op iets van visie, inspiratie. (Helemaal op een dag dat we weer naar de stembus mogen).
January 2, 2023
Kim Putters schetst een beeld van ons land, het bijzondere is dat hij beelden aanvult met oplossingsrichtingen. Richtingen hoe we uit de polarisatie kunnen komen.
May 26, 2023
There has to be done a lot before confidence in society will be restored. The book mentions a new social contract between politics and society.
Displaying 1 - 5 of 5 reviews