Τι συμβαίνει με τον Μεγάλο ερωτικό; Πού οφείλεται άραγε αυτή η αξιοθαύμαστη αντοχή και επιδραστικότητά του μέσα στα χρόνια; Πώς γίνεται να είναι ένα σταθερό και αξεπέραστο σημείο αναφοράς της ελληνικής μουσικής δημιουργίας στον 20ό αιώνα; Ποια είναι η εξήγηση στο ότι οι νέοι άνθρωποι που ανακαλύπτουν τη δύναμη και τη γοητεία του συνεχώς πολλαπλασιάζονται αντί να μειώνονται;
Αυτό το βιβλίο θα επιχειρήσει να δώσει απαντήσεις σε τέτοια -και σε πολλά ακόμη- ερωτήματα. Για να το κάνει, θα προσπαθήσει να «εξετάσει» το έργο σε σχέση με τη συνολική μουσική εργασία του Μάνου Χατζιδάκι, αλλά και να το τοποθετήσει στον πραγματικό χρόνο που δημιουργήθηκε.
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος, του Νίκου Ξυδάκη Εισαγωγή Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΕΡΩΤΙΚΟΣ, έργο 30 (1972) Για τον Μεγάλο Ερωτικό (Μάνος Χατζιδάκις) 1. Ο Χατζιδάκις στην Αμερική 2. Η γέννηση της ιδέας του Μεγάλου Ερωτικού 3. Περί του τραγουδιού 4. Η επιστροφή στην Ελλάδα 5. Η Φλέρυ... 6. ... και ο Δημήτρης 7. Η ηχογράφηση 8. «Κέλομαί σε Γογγύλα» 9. Μια διθυραμβική κριτική 10. Ο Χατζιδάκις και ο Τύπος 11. Ο μουσικός Μεγάλος Ερωτικός Επίμετρο, του Γιώργου Ανδρέου
Γεννήθηκε το 1961 στην Αθήνα. Από μικρός μυήθηκε στη μουσική από τη μητέρα του, μαθήτρια του Μάριου Βάρβογλη. Διδάχτηκε Αρμονία, Αντίστιξη, Φούγκα και Ενορχήστρωση από την Κλέλια Φωτοπούλου και τον Αμάραντο Αμαραντίδη (1977- 1990). Φοίτησε στο Οικονομικό Τμήμα της Νομικής Σχολής της Αθήνας, σπουδές που όμως δεν ολοκλήρωσε. Εργάστηκε ως καθηγητής θεωρητικών της μουσικής, παραγωγός ραδιοφώνου, μουσικός σε πάλκα και συναυλίες, ενορχηστρωτής και παραγωγός δίσκων.
Το Νοέμβριο του 1999 κυκλοφόρησε ο πρώτος δίσκος με τραγούδια του, Λείπουν όλα κι είναι εδώ, σε στίχους Γιώργου Αθανασόπουλου, Μανώλη Γαλιάτσου, Γιώργου Ι. Αλλαμανή, Αρετής Μπέλλου, Μωϋσή Ασέρ, με ερμηνεύτρια τη Γεωργία Γρηγοριάδου (Τροχός-Καθρέφτης).
Το τραγούδι του Το Ξόρκι συμπεριλήφθηκε στο soundtrack του Νίκου Πλατύραχου για τη –βραβευμένη με το Α’ Κρατικό Βραβείο Ταινίας Μυθοπλασίας 2005– ταινία του Γρηγόρη Καραντινάκη, Η χορωδία του Χαρίτωνα (ODEON). Το ορχηστρικό Πριν από τ’ όνειρό μου φύγεις περιλαμβάνεται στο premium cd του αφιερώματος στον τουμπίστα Γιάννη Ζουγανέλη του περιοδικού Jazz & Τζαζ (τεύχος 164, Νοέμβριος 2006). Έχει συνθέσει επίσης πρωτότυπη μουσική για θεατρικά έργα, κινηματογραφικές ταινίες μικρού μήκους και τηλεοπτικά ντοκυμανταίρ: Ειρήνη – Διασκευή για παιδιά της κωμωδίας του Αριστοφάνη, από την Κάκια Ιγερινού και τον Νίκο Παπαμιλτιάδη, Θίασος Μορφές (1983), Οι φασουλήδες του Κατσιπόρρα – Θεατρικό του Φ.Γκ. Λόρκα από το Θίασο Ερινύες (1985), Η φωνή της Πέτρας – Ντοκυμανταίρ για την ΕΤ1 σε σκηνοθεσία Νίκου Παπαμιλτιάδη (1986), Πρόστιμο – Ταινία μικρού μήκους του Δημήτρη Βάκη (1987), Η επέτειος – Ταινία μικρού μήκους της Μαγδαληνής Ρεμούνδου (1988), Ο Αθανάσιος Διάκος στην Τέχνη – Ντοκυμανταίρ για την ΕΤ2 σε σκηνοθεσία Νίκου Παπαμιλτιάδη (1990), Νεοελληνική χειροτεχνία – Σειρά ντοκυμανταίρ για την ΕΤ1 σε σκηνοθεσία Νίκου Παπαμιλτιάδη (1990), Φάρων περίπλους – Ντοκυμανταίρ για τη ΝΕΤ σε σκηνοθεσία Δημήτρη Αυγερινού (2000).
Ενορχήστρωσε τους παρακάτω δίσκους: Λαύριο του Βαγγέλη Κορακάκη (1993, Τροχός), Οι περασμένες μου χαρές του Βασίλη Καραπατάκη (1998, FM Records), Στη φωτιά να ρίχνεις μέλι με την Αφεντούλα Ραζέλη (2000, FM Records), Τι γυρεύεις μεσ’ στην Κίνα Τσάκι Τσαν; των Πέτρου Βαγιόπουλου και Μανώλη Ρασούλη (από κοινού με τον Πέτρο Βαγιόπουλο – 2000, EROS), Τα όνειρα δεν είναι υποσχέσειςτων Γιάννη Γερογιάννη και Τάσου Σαμαρτζή με τον Γιώργο Περαντάκο (2001, M Records – Κίνησις), Κρύπτη του Βαγγέλη Κορακάκη (2002, Δίκτυο), Με παρέα στον κήπο του Παναγιώτη Λιναρδάκη (2002, εκτός εμπορίου), Μικρός Απρίλης του Βαγγέλη Κορακάκη με τη Μαρία Ρουσσέα (2003, LYRA, EP), Απ’ την αγάπη γυρίζω μόνος του Βαγγέλη Κορακάκη με τον Γεράσιμο Ανδρεάτο (2004, MBI), Λαϊκά με συστάσεις με τη Χαρά Πομώνη και τον Στέλιο Γαλανό (2004, Δίκτυο, EP), Εκείνα που δεν λέγονται με το Μύρωνα Κτιστάκη (2004, Δίκτυο, EP), 12 οργανικά για τρίχορδο μπουζούκι του Βαγγέλη Τρίγκα (μουσική επιμέλεια, 2005, Καθρέφτης), Γλυκοχαράματα του Βαγγέλη Κορακάκη με τον Γιάννη Ντουνιά (2005, Δίκτυο),Παραμύθι για πουλιά των Γιάννη Γερογιάννη, Διονύση Καρατζά και Μαρίας Κοσσυφίδου (2006, Τροχός καιΔίκτυο), Το μυαλό μου ξενιτιά των Γιώργου Τζώρτζη και Ηλία Κατσούλη (2006, Καθρέφτης), Λεβέντικες καρδιές του Βαγγέλη Κορακάκη (2009, Δίκτυο), κ.ά.
Ήταν παραγωγός του δίσκου Μαθήματα Πατριδογνωσίας (1991, 902 Αριστερά στα FM – LYRA). Το 1992, μαζί με τον αδελφό του, Δημήτρη Βάκη, δημιούργησε την ανεξάρτητη δισκογραφική εταιρείαΤροχός, με την ετικέτα της οποίας κυκλοφόρησαν μεταξύ άλλων το soundtrack της ταινίας του Θόδωρου Αγγελόπουλου Ο Θίασος (Μουσική: Λουκιανός Κηλαηδόνης), το Λαύριο του Βαγγέλη Κορακάκη, η συλλογή τραγουδιών του μαέστρου της ελαφράς σκηνής Λέανδρου Κοκκόρη Σχεδόν απόγευμα και τοΣουπερμάρκετ του Λάκη Καραλή (επανέκδοση του “παράνομου” δίσκου του 1971, που αποτέλεσε μαρτυρία για μια ολόκληρη εποχή). Από το 2002 συνεργάζεται ως αρθρογράφος με το μουσικό περιοδικό ΔΙΦΩΝΟ, από το 2006 με το ραδιοφωνικό σταθμό 105,5 Στο Κόκκινο και από το 2008 με το περιοδικό
Ο «Μεγάλος Ερωτικός» δεν είναι απλά ο σπουδαιότερος δίσκος του Μάνου Χατζιδάκι, αλλά και ένας από τους σπουδαιότερους ελληνικούς δίσκους όλων των εποχών. Το μικρό αυτό βιβλιαράκι του Αλέξη Βάκη αποτελεί ένα εξαιρετικό συμπλήρωμα της ακρόασής του 50 χρόνια από την έκδοσή του, καθώς μέσα από κείμενα και συνεντεύξεις του ίδιου του Μάνου Χατζιδάκι, συντελεστών του δίσκου, δημοσιογράφων, μουσικοκριτικών, του Νίκου Γ. Ξυδάκη, του Γιώργου Ανδρέου και του Μίλτου Λογιάδη, και φυσικά του ίδιου του Αλέξη Βάκη, παρουσιάζεται ο δίσκος μέσα στο πολιτικό, κοινωνικό και πολιτιστικό πλαίσιο στο οποίο γεννήθηκε, η θέση του στην εργογραφία του συνθέτη, αλλά και οι δύο του ερμηνευτές, ενώ πολύτιμα είναι και τα στοιχεία που δίνονται για την ηχογράφησή του, μαζί με μουσικολογικές κρίσεις για τα τραγούδια του και τα μελοποιημένα ποιήματά του (εδώ ίσως θα μπορούσαμε να έχουμε ακόμη περισσότερο υλικό).
Η μόνη ίσως παραφωνία είναι η παράθεση μιας μάλλον ατυχούς συνέντευξης του Μ.Χ. στον Κώστα Ρεσβάνη, δέκα μήνες μετά την κυκλοφορία του δίσκου, η οποία όχι απλώς δεν προσφέρει τίποτα στην πρόσληψη και την κατανόηση του Μεγάλου Ερωτικού, αφού δεν περιέχει ούτε καν έμμεσες αναφορές σε αυτόν, αλλά αφήνει και μια άσχημη επίγευση στον αναγνώστη που δεν είναι εξοικειωμένος με το χατζιδακικό ύφος.
Μια καλή αφορμή λοιπόν να ακούσετε ξανά -ή για πρώτη φορά (τυχεροί και τυχερές!)- αυτόν τον δίσκο-σταθμό, και μια εξίσου καλή ευκαιρία να γραφτούν κι άλλα αντίστοιχα βιβλιαράκια για κάποιους από τους πολύ σημαντικούς ελληνικούς δίσκους. Εξάλλου, το τραγούδι έχει δώσει μάλλον τα σπουδαιότερα έργα του νεοελληνικού πολιτισμού και η ιστορία του δεν έχει γραφτεί ακόμη έτσι όπως του αξίζει.
Στα πλαίσια της σειράς “33 1/3” (όπου οι εκδόσεις ΟΞΥ παρουσιάζουν τις μεταφράσεις της αντίστοιχης σειράς πάνω σε δημοφιλή ξένα άλμπουμ) πήραν την έξυπνη απόφαση να εντάξουν και κάποια ελληνικά άλμπουμ σε πρωτότυπο κείμενο.
Όλα τα βιβλία της σειράς είναι μεγέθους τσέπης και το ίδιο συμβαίνει και εδώ, με τον Αλέξη Βάκη να προσπαθεί να χωρέσει σε 168 μικρές σελίδες την παρουσίαση του πάνω στο εμβληματικό άλμπουμ του Χατζιδάκι. Προφανώς διαβάζεται ωραία κατά την ακρόαση του δίσκου (για μένα ήταν μια ευκαιρία να κατεβάσω το βινύλιο μετά από χρόνια ομολογώ) και ρίχνει φως σε διάφορες πτυχές που αφορούν πράγματα όπως η επιστροφή του Χατζιδάκι από την Αμερική, η επιλογή των τραγουδιστών (Φλέρυ Νταντωνάκη και Δημήτρης Ψαριανός), η επιλογή των ποιημάτων που μελοποιήθηκαν, ο τρόπος ηχογράφησης, τα αρχαία στο “Κέλομαι σε Γογγύλα” κτλ
To κείμενο δεν είναι όλο του συγγραφέα, ο πρόλογος είναι του Νίκου Ξυδάκη, το επίμετρο του Γιώργου Ανδρέου ενώ υπάρχουν διάσπαρτα αποσπάσματα από συνεντεύξεις του Χατζιδάκι την εποχή που κυκλοφόρησε ο δίσκος αλλά και πιο μετά όπως και άλλων συντελεστών που βρέθηκαν στο στούντιο ώστε να συμπληρώσουν αυτά που γράφει ο συγγραφέας