Μαρσέλ Προυστ: Σύμμικτα

by Roland Barthes, Βασίλειος Πατσογιάννης (Translator)

Ιδού, λίγους μήνες μετά την παρισινή κυκλοφορία του, το βιβλίο συνάντησης δύο συγγραφέων που σφράγισαν την πνευματική ευαισθησία του 20ού αιώνα. Ο Προυστ υπήρξε μια αναγνωστική εμμονή για τον Ρολάν Μπαρτ, παρότι αυτή δεν πήρε ποτέ το σχήμα κάποιας εκτεταμένης μελέτης. Ήταν η εμμονή ενός κριτικού, αλλά και ενός απλού αναγνώστη που διαβάζει σύμφωνα με το συναισθηματικό του βαρόμετρο. Σε αυτόν τον τόμο συγκεντρώνονται, λοιπόν, διαλέξεις, πρόλογοι, δοκίμια, ραδιοφωνικές εκπομπές, ένα λεύκωμα φωτογραφιών, όλα με θέμα τον συγγραφέα του "Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο".

Η βασική προσέγγιση δεν είναι βιογραφιστική· ενδιαφέρει κυρίως πώς ο Προυστ αντιμετώπισε τα αινίγματα της δημιουργίας, τις δυσχέρειες της σύνθεσης και τα εμπόδια για την επίτευξη του έργου. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ο Ρολάν Μπαρτ απεμπολεί ευκαιρίες να εντρυφήσει, με όχι και τόσο κρυφή αγαλλίαση, στις βιογραφικές λεπτομέρειες του Προυστ και να ξεσκεπάσει την πραγματολογική πεζή αλήθεια κάτω από τη μυθοπλασία, έστω κι αν έχει επίγνωση ότι μια τέτοια «απομυθοποίηση» μεγαλύνει, ουσιαστικά, τη μυθολογία του προυστικού έργου.

«...η γραφή του Προυστ είναι η γραφή της Επιθυμίας: η ατέρμονη φράση του σπιθίζει σαν το αντικείμενο που θέλει να απολαύσει, και όταν λοιδορούμε τη φράση αυτή ότι είναι εξεζητημένη, υπερβολική, παρακμιακή, στην ουσία λογοκρίνουμε τη μαρμαρυγή της Επιθυμίας που αντανακλά. Βέβαια, δεν μπορούμε να ξαναγράψουμε όπως ο Προυστ, αλλά κάθε καινούργια εμπειρία γραφής είναι υποχρεωμένη να ξεπεράσει την προωθημένη πρακτική που χάραξε, με τρόπο αναντίστρεπτο, η κατάκτηση του μοντέρνου Κειμένου».
Ρολάν Μπαρτ


Σημείωμα του επιμελητή της έκδοσης
Oι παράλληλοι βίοι (1966)
Ο Προυστ και τα ονόματα (1967)
Φάκελος διδασκαλίας των παραδόσεων στο Ραμπάτ (1970)
Mια ιδέα αναζήτησης (1971)
Ένας άνθρωπος, μια πόλη: Μαρσέλ Προυστ France Culture (1978)
1. Αναζητώντας το φωμπούρ
2. Από τη μεριά του Κομπραί
3. Στον ίσκιο των κήπων και των δασών
«Για χρόνια πλάγιαζα νωρίς» (1978)
Hμιτελής πρόλογος για το Livre de poche (1978)
(Για τον Προυστ)
«Έδεσε» (1979)

Αποσπάσματα του μαθήματος «Η προπαρασκευή του μυθιστορήματος»
Ο Προυστ και η φωτογραφία. Εξέταση ενός παραγνωρισμένου φωτογραφικού αρχείου. Σεμινάριο στο Κολλέγιο της Γαλλίας (1980)
Μια επιλογή από τo μεγάλο αρχείο με δελτία αφιερωμένα στον Προυστ
Βιβλιογραφία

Σύνθεση και σχολιασμός έκδοσης: Bernard Comment

Genres: Essays, Nonfiction

272 pages, Paperback

Published May 1, 2022

About the author

Roland Barthes of France applied semiology, the study of signs and symbols, to literary and social criticism.

Ideas of Roland Gérard Barthes, a theorist, philosopher, and linguist, explored a diverse range of fields. He influenced the development of schools of theory, including design, anthropology, and poststructuralism.

https://en.wikipedia.org/wiki/Roland_...

Reviews

[David Barrera Fuentes · Rating 4 out of 5]

Compilado por editores hace un par de años, este libro incluye todo lo que Barthes dijo, escribio y pudo haber dicho y escrito sobre Proust: tanto textos publicados en revistas como conferencias, fragmentos de clases e incluso un programa de TV (de ahí el énfasis entre lo oral y lo escrito) como esbozos de prefacios y notas preparatorias para uns eminario sobre Proust y la fotografía (de ahí el "pudo" como una promesa de una posibilidad de la que la muerte de Barthes nos privó). Al estar en orden cronológico, estas "intervenciones" pueden ser leídas como una clave del propio desarrollo intelectual, pues se pasa de un uso estructuralista de nociones como metáfora y metonimia a un énfasis en el espacio de la lectura de una Obra-Vida como lo es La Recherche. Da gusto ver en algunas fichas de lectura que preparó Barthes un desenfado respecto a su propia experiencia lectora, pues pareciera que no teme invitar a saltarse pedazos de la obra d eproust, así como tampoco declarar, por ejemplo, que la parte V y VI son aburrídismas --discrepo, pero qué le vamos a hacer--.
Sin duda, lo que más rescato es la idea de La Recherche como una novela en la que el foco central es un Yo-no-narcisista (qué pensaría Lacan de este oxímoron?), que invita a salir tanto del biograficismo interpretativo (la invitación al "marcelismo" contra el "proustismo", esto es, a la experiencia de lectura y de su goce frente a la neurosis de buscar el referente extratextual en cada signo de la novela) como de una idea errada de la novela proustiana como un exceso de autoindulgencia. Es en este Yo en el que podemos esbozar una ética en Proust y, si se me permite, en los herederos de Proust. Digo, si Borges problematizó la idea misma de precursores, podemos hacer lo mismo respecto a los herederos de un autor y, así, pensar la manera en la que se cuela este yo multívoco en narradores posteriores que reconocen la influencia del frances. Siguiendo a Jaime Concha, habría que llevar más adelante la tesis del Tiempo Recobrado en Manuel Rojas, donde el Yo de la enunciación cobra una densidad política en la manera en la que incluye en su seno a la clases subalternizadas.
Mención aparte a la idea barthesiana en la que, frentre a la lectura típica de la manera en la que la serie "biográfica" influye o determina la serie literaria, es la obra literaria la que resuena en nuestro acercamiento a una vida (pienso en un ejercicio análogo hecho por Agamben sobre Hölderlin, puesto que es ante la opacidad de una vida-otra que es donde se juega una vía ética de la literatura).

[A C · Rating 5 out of 5]

Cerramos otro año con Proust.

[Stéphane · Rating 4 out of 5]

Un combo Barthes / Proust :-)

[Susu · Rating 5 out of 5]

Aufsätze, Vorlesungen, Transkripte von Sendungen (France Culture) - viele Details und Gedanken rund um Prousts Leben und Werk - eindeutig was für Aficionados