Berlin Duvarı’nın yıkılmasının ardından Berlin bir an için gezegenin, şimdiki zamanın, (içinde var olunan anın) başkenti haline gelmişti. Her telden sanatçı, ev işgalcileri, bir gecede açılıp bir gecede kapanan kulüpler, barlar, sanat galerileri, yeni dönemin müziğini eşzamanlı yaratan DJ’ler, kalabalık bir rave kitlesi eski şehrin merkezine el koymuş ve onu hayata geri döndürmüştü. Kısa bir dönemdi, çok uzun sürmedi ama Berlin’in, etkisi bugün bile süren imajı aslında o günlerin mirası. Ulrich Gutmair eskinin yıkıldığı ama yeninin de tam hâkim olamadığı o geçiş günlerinde oradaydı. 1990 –97 yılları arasında yaşanan, modern toplumun kurallarının, hatta devlet otoritesinin askıya alındığı o tuhaf zamanları sözü bizzat dönemin aktörlerine bırakarak aktarıyor.
çok severek okudum çünkü almanya tarihini hem doğu-batı blokları açısından hem de türk işçileri açısından okumayı severim. ama ilk kez duvar yıkıldıktan sonra olan biteni müzik, kulüpler ve şehir açısından okudum. açıkçası “birleşme yıllarının sound”unu sound’dan çok kent hafızası olarak sevdim. biraz fazla isim, fazla kısaltma (malum almanca dertleri), fazla politik gelişme sebepli takip etmesi zorluyor ama genel olarak doğu berlinlilerin sudan çıkmış balığa dönmelerini, batılıların doğu berlin’i işgal alanı olarak görmelerini, orada gelenekselleşen bu işgal hareketiyle club-house müziklerinin döneme damgasını vurmasını, kültleşen kulüpleri, işgallar için özel yasalar çıkmasını filan çok güzel aktarmış. brezilya’dan gelip kulüp açan işgalcilerin bile olduğu bu ortamda sabah işe gidenler, çocuk büyütenler, yasalara direnenler, bir yandan da full time keşler bir arada yaşıyorlar. bu rüya gibi ortam (sevenlerine göre tabii, ben hayatta yapamazdım mesela) topu topu 3-5 yıl sürüyor. 1990’ların ortalarına geldiğimizde vahşi kapitalizm berlin mitte’ye çökecek ve oranın yerlisini dışarı atacak. bu süreç istanbul’la o kadar aynı işliyor ki bankalar, lüks konut peşinde parlementerler, verilmeyen sözler, tarihi eserlerin apar topar yıkılması… insan her şey mi aynı olur diyor. öyle benzer olaylar var ki hani almanya’da neler dönmüş diyor insan. orada rüşvet, yolsuzluk yok ya sözde. medeniyetin beşiği ya. yıkımlara karşı çıkan partili bir şehir planlamacısının anında görevden alınması, yerine her şeyi bankaların istediği gibi halledecek biri getirilmesi, herkesin yerinden yurdundan edilmesi, toplu konut sözleri ve tutulmayışı, elde kalanın kent hafızasına yer etmiş pek çok mekanın yıkılıp yerine gelen bankaların vs batması sonucu boşa çıkan, çürüyen binalar. çürüsün ama yoksul halk oturmasın. 2000’ler yönetim şekli. kitabın türk göçmen büfeci serdar yıldırım’la ve kamp sandalyesiyle bütünleşen kim olduğu bilinmeyen evsiz klaus fahnert’le başlaması ve döngünün yine onlarla bitip kapanması çok güzel olmuş. bugün hiçbiri ortada yok, berlin ise bambaşka göçmenlerle bambaşka emlak sorunlarıyla uğraşıyor., kitabı okurken “elveda lenin” filmi burnumda tüttü. en sevdiğim yerler doğudan batıya koşarak giden ve aman allahım bunlar nasıl insanlar şeklinde gerisingeri dönen insanların, doğu bürokrasisi yalanlarının anlatıldığı yerler oldu. ama şimdi berlinlilere sorsanız ne derler bilemem… en azından evleri, işleri, hastaneleri, okulları varmış. evsizleri değil. hulki demirel’in ayrıntılı dipnotları ve usta çevirisiyle. ilgilisi kaçırmasın. biraz fazla gazeteci dili olsa da noktaları birleştirmek çok keyifli.
„Die Sirenen auf den Einsatzfahrzeugen sind bereits andere geworden. Wer Anfang 1990 aus dem Westen nach Ostberlin kommt, wundert sich über den Klang, mit dem sich die Autos der Volkspolizei ankündigen. Im Osten gibt es kein Martinshorn, hier hören sich die Sirenen wie in amerikanischen Gangsterfilmen an. Nachts, bei offenem Fenster, klingt Ostberlin wie New York.“
Etwas konfus und durcheinander (was mir aber gefällt, weil es sich ein bisschen wie in meinem Kopf anfühlt) zeichnet der Autor das schillerndes Bild eines Berlins, das ich nie erleben konnte, da es schon lange nicht mehr existiert. Obwohl der Text sich nicht in nostalgischen Schleifen verliert, ist Nostalgie dennoch das Grundgefühl, dass dieses Buch ausstrahlt. Die Sehnsucht nach einem Leben in einer Stadt, das so nie wieder möglich sein wird, weil die Stadt und die Welt, in der diese Stadt existiert, inzwischen so verändert sind. Und Traurigkeit wegen all der Möglichkeiten, all der faszinierenden Wege, die nicht begangen wurden, weil Entscheidungsträger*innen den Mut dazu nicht hatten.
Die Perspektiven sind divers, aber insgesamt ziemlich westlich geprägt, was ich schade finde. Mehr Ostberliner Eindrücke und insbesondere das kritischere Hinterfragen seiner eigenen westlichen Sichtweise auf Ostberlin und die DDR durch den Autor hätten das Buch noch bereichern können.
I bought the English version in print and then switched to the German Kindle version very soon because the English translation was a little "bumpy". The book is ok. It conveys the eerie times after the wall fell and before there was new structured governance. It isn't well organized - things seem a bit out of order. It's a long account that's repetitive. I found it hard to read even though I normally get very invested in books on the topic being from Austria.
I was surprised by the low overall rating; this is a book I really enjoyed. It captures a remarkable period following the fall of the Berlin Wall—a time when, despite certain downsides, people from all over the world who simply wanted to create art freely came together to build a shared life, creating a unique atmosphere before the authorities stepped in to take control. After reading the book, I happened to visit Berlin. I toured the areas mentioned in the text and came to understand why the city remains such a cosmopolitan hub for the arts.
Son söyleyeceğimi şimdi söyleyeyim, isminin vadettiklerinden mi bilmiyorum ama daha iyi bir metin bekliyordum doğrusu. Berlin’in Duvar’ın yıkılışının ardından yaşadığı deneyimi geçmişe de giderek anlatıyor yazar ancak anlattıklarının çok azı gerçekten ilgi çekici. Bazen fazla bilgiye boğuyor, bazen anlattığının içinde kayboluyor. İlginç bölümleri var ama bütünü biraz fazla “eh işte”.
Very interesting content but the organization and presentation of the material was chaotic and unfocused. This needed a solid outline and linear timeline; the constant jumping back and forth was disorienting and failed to immerse the reader in its attempts to convey the spirit of the Wende events.
This book would benefit from being written in a more chronological / orderly way - it was incredibly hard to stay focused to what are some incredible and fascinating recounts of this city, rich in history.
This book is a tough read, I think it’s due to a lousy translation job. Aside from that, it’s an interesting account of the chaos in East Berlin in the immediate aftermath of the Cold War.
Abgesehen vom latenten "Pech, dass Du bei dieser coolen Party nicht dabei warst!" ist das Buch recht informativ. Auch wenn die Musik im Vordergrund stand, hat man sehr viel über die politschen Ereignisse und das zeitgeschichtliche Geschehen davor und danach gelernt.