In ‘Etta Palm’ vertelt Wil Schackmann, met veel gevoel voor historische details, het levensverhaal van Etta Palm (1743-1799). Zij behoort tot Nederlands interessantste historische figuren. In Groningen geboren, duikt ze rond 1769 op in het onbetwistbare centrum van de wereld: Parijs. Als met de Revolutie van 14 juli 1789 het wereldbeeld radicaal veranderd, wordt Etta een echte revolutionaire. Ze stelt dat het ‘Vrijheid, gelijkheid en broederschap’ niet alleen een einde moet maken aan de ongelijkheid tussen de adel en het gewone volk, maar ook aan die tussen man en vrouw. Maar als Parijse revolutionairen radicaliseren en vervolgens Nederland en het door Etta zo geliefde Frankrijk ook nog in oorlog raken, blijkt er voor een ‘feministe’ geen plek meer te zijn. Schackmann neemt de lezer mee naar ontmoetingen met beroemde filosofen, revolutionairen en staatsmannen, naar een tijd van nieuwe idealen en bovenal naar de taboedoorbrekende optredens van een buitengewone vrouw uit Groningen.
Wat een slecht boek. Melige grapjes over Etta Palm, een opeenstapeling van feiten zonder enige conclusie, ellenlange verhalen over de steun van Palm aan de Franse revolutie én de steun aan de Oranjes zonder op de vraag in te gaan hoe dit samen kon gaan.
Mooi boek dat is geschreven met subtiliteit, humor en respect voor het onderwerp. Geeft duiding aan de bekende geschiedenis waar nodig maar maakt duidelijk onderscheid tussen historische feiten en persoonlijke invulling. Ontzettend prettig om te lezen door de erkenning van de complexiteit, bijvoorbeeld van alle sociale en politieke verbintenissen, en de herhaling van stof die deze complexiteit aanzienlijk vermindert. Wel duidelijk biografisch, en dus geen historische roman, ook al was het onderwerp naar mijn mening interessant en spannend genoeg zodat het geen verdere dramatisering nodig had om mijn aandacht vast te houden.
De ‘kolonie-boeken’ van Schackmann zijn fantastisch en daarom schafte ik ‘Etta Palm’ ook aan. Hoewel onderhoudend haalt dit boek het niet bij zijn eerdere werk. Aan de andere kant: er moesten ook wel veel witte vlekken in Etta’s leven worden opgevuld. Dus toch drie sterren.
Dit lijkt een behoorlijk waarheidsgetrouwe geschiedenis met een degelijk bronnen onderzoek en zonder seksistische waardeoordelen, zoals die er in haar tijd wel waren. Het leest als een levensverhaal van een bijzondere vrouw voor haar tijd. Boeiend!