What do you think?
Rate this book
نظام قضایی عصر صفوی
کتاب «نظام قضایی عصر صفوی» پژوهشی است که دکتر ویلم فلور، نویسنده هلندی، آن را نگاشته است. این کتاب در دو بخش «نظام قضایی عرفی عصر صفوی» و «صدر یا رئیس تشکیلات مذهبی، قضایی و اوقاف در عصر صفوی و سایر اعضای نهاد مذهبی» ارائه گردیده که بخش دوم مکمل و مرتبط با بخش نخست است. فلور به واسطه آشنایی با زبانهای گوناگون دارد کوشیده است منابع، مآخذ و اسناد متعدد، به ویژه اسناد کمپانی هند شرقی هلند را بررسی کرده و با استناد به این دادههای تاریخی در موضوع یادشده قلم زند.
در بخش نخست کارکرد نظام قضایی عرفی دوره صفوی تجزیه و تحلیل شده است. تا نیمه سده هفدهم میلادی، شاه همچنان نقش مهمی در امور قضایی ایفا میکرد. از آن پس، دیوانبیگی، نماینده تامالاختیار شاه در حقوق عمومی، و نیز، نمایندگان شاه در سطوح پایینتر، بیشتر امور قضایی را رسیدگی میکردند. در این بخش از نقش دیوانبیگی بحث شده است و بیشتر دیوانبیگیان معرفی شدهاند و نیز کارکرد نظام محاکمه، بازجویی، کیفیت تشکیلات قضایی، ماهیت احکام و اجرای آنها به بحث گذاشته شده است. بررسی تشکیلات قضایی در ایالات دیگری نیز که به وسیله مقامات سطوح پایینتر، نظیر کلانتر، نقیب، احداث، محتسب و یارغو اداره میشدند، در ادامه این بخش است: نتیجه آن که، نقش دیوانبیگی، در مقایسه با حکام شرعی، چندان جاافتاده و استحکام یافته بود که هیچکس را یارای آن نبود تا مقام برجسته او را به چالش کشاند. در این بخش در دو جدول جداگانه فهرست دیوانبیگیان و کلانتران اصفهان همراه با سنوات منصبداری آنان تنظیم شده است.
در بخش دوم وظایف قضایی صدور و دیگر مقامات مذهبی که در امر قضا مدخلیتی داشتهاند به بحث گذاشته شده است قاضی عسگر و حوزه مأموریت او، دیگر مناصب مذهبی و چگونگی ثبت اسناد از مواردی است که بررسی شدهاند. فهرست صدور عصر صفوی و سنوات صدارت آنان نیز در جدولی تنظیم شده است.
نتیجه آنکه صاحب منصبانی که نهاد مذهبی عصر صفوی را تشکیل میدادند، به طور اساسی، همچون کسانی بودند که در دوره اسلاف صفویان به وجود آمدند. البته صفویان اندک جرح و تعدیلی در این مناصب به وجود آوردند. صدر، عالیترین مقام اجرایی مذهبی بود و به طور معمول دو نفر این مقام را دارا بودند. منصب صدر به دو بخش خاصه (دیوان) و ممالک (عامه) تقسیم میشد. صدر به عنوان مرجع عمده در امور قضایی شرعی مداخله داشت و بسیاری از قضات را منصوب میکرد. قضات و شیخالاسلامها نیز او را در انجام وظیفهاش یاری میرساندند.
در بخش نخست کارکرد نظام قضایی عرفی دوره صفوی تجزیه و تحلیل شده است. تا نیمه سده هفدهم میلادی، شاه همچنان نقش مهمی در امور قضایی ایفا میکرد. از آن پس، دیوانبیگی، نماینده تامالاختیار شاه در حقوق عمومی، و نیز، نمایندگان شاه در سطوح پایینتر، بیشتر امور قضایی را رسیدگی میکردند. در این بخش از نقش دیوانبیگی بحث شده است و بیشتر دیوانبیگیان معرفی شدهاند و نیز کارکرد نظام محاکمه، بازجویی، کیفیت تشکیلات قضایی، ماهیت احکام و اجرای آنها به بحث گذاشته شده است. بررسی تشکیلات قضایی در ایالات دیگری نیز که به وسیله مقامات سطوح پایینتر، نظیر کلانتر، نقیب، احداث، محتسب و یارغو اداره میشدند، در ادامه این بخش است: نتیجه آن که، نقش دیوانبیگی، در مقایسه با حکام شرعی، چندان جاافتاده و استحکام یافته بود که هیچکس را یارای آن نبود تا مقام برجسته او را به چالش کشاند. در این بخش در دو جدول جداگانه فهرست دیوانبیگیان و کلانتران اصفهان همراه با سنوات منصبداری آنان تنظیم شده است.
در بخش دوم وظایف قضایی صدور و دیگر مقامات مذهبی که در امر قضا مدخلیتی داشتهاند به بحث گذاشته شده است قاضی عسگر و حوزه مأموریت او، دیگر مناصب مذهبی و چگونگی ثبت اسناد از مواردی است که بررسی شدهاند. فهرست صدور عصر صفوی و سنوات صدارت آنان نیز در جدولی تنظیم شده است.
نتیجه آنکه صاحب منصبانی که نهاد مذهبی عصر صفوی را تشکیل میدادند، به طور اساسی، همچون کسانی بودند که در دوره اسلاف صفویان به وجود آمدند. البته صفویان اندک جرح و تعدیلی در این مناصب به وجود آوردند. صدر، عالیترین مقام اجرایی مذهبی بود و به طور معمول دو نفر این مقام را دارا بودند. منصب صدر به دو بخش خاصه (دیوان) و ممالک (عامه) تقسیم میشد. صدر به عنوان مرجع عمده در امور قضایی شرعی مداخله داشت و بسیاری از قضات را منصوب میکرد. قضات و شیخالاسلامها نیز او را در انجام وظیفهاش یاری میرساندند.
184 pages
First published January 1, 2005
2 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
No one has reviewed this book yet.