Is dementie erfelijk? Is Francis na moeder en grootmoeder aan de beurt? Francis wil zelfstandig blijven wonen en probeert haar angsten en vergeetachtigheid te verbergen. helaas lukt dit steeds minder, doordat de dementie haar meer en meer te pakken krijgt. Het levert angstige en verdrietige momenten op. En dat niet alleen. Tot grote hilariteit van haar puberende kleinkinderen leiden haar ongeremde emoties tot beschamende uitspraken. Uiteindelijk komt het onvermijdelijke: ze moet weg uit haar vertrouwde en geliefde omgeving.
Wanneer Francis te ziek wordt om te vertellen wat er in haar hoofd om gaat, vertelt dochter Stella verder over het aftakelingsproces van haar moeder.
Gebaseerd op een waargebeurd verhaal: aangrijpend met een vleugje humor.
In 'Welke dag is het vandaag?' beschrijft Rina Stam wat dementie teweeg brengt voor de betrokken persoon en voor de familieleden. Een niet eenvoudig onderwerp waar nog steeds niet veel over gekend is In het boek wordt dementie uit verschillende standpunten bekeken. In het eerste deel beschrijft het hoofdpersonage wat er zich afspeelt in haar hoofd. Steeds meer vergeten, steeds moeilijker recente gebeurtenissen een plaats geven, steeds meer afglijden naar vroeger .. In het tweede deel wordt beschreven hoe de familie dementie leert kennen. Hoe ze uiteindelijk het hele gebeuren proberen te plaatsen door zo min mogelijk te refereren naar het leven voor de dementie toe sloeg, door gewoon mee te gaan in het verhaal hoe moeilijk dit ook is.
Rina geeft een mooie omschrijving van dementie, hoe het proces verloopt, hoe iedereen er mee omgaat. Niet eenvoudig om in het hoofd van een dementerende persoon te kruipen, maar de schrijfster lukte het.
Een verhaal dat leest als een trein. Ik las het met een lach, ik las het met een traan. Ik heb zelf meegemaakt hoe dementie een wereld zo verkleint dat de demente persoon zichzelf kwijt geraakt. Mijn vader had de ziekte, herkende niemand meer. Na zijn overlijden, konden we het een plaats geven, werd het bespreekbaar....
Bedankt Rina om door dit boek dementie onder de aandacht te brengen.....
Dit boek kocht ik bij de auteur in de voorverkoop. Doordat familie van mij werkt met mensen die lijden aan dementie of de ziekte zelf hebben, sprak dit boek mij aan. De titel slaat op de vraag die hoofdpersoon Francis vaak stelt aan haar dochter en kleinkinderen. Francis begint steeds meer te vergeten en doet haar best om dat te verbergen. Ze wil niet zo eindigen als haar moeder en grootmoeder, die leden aan dementie en uiteindelijk moesten worden opgenomen. Gelukkig krijgt ze hulp van haar dochter en kleinkinderen, die vlakbij wonen. Makkelijk is dat niet. Vanuit het perspectief van Francis zelf zie je haar worstelen om de regie over haar leven te houden en ervaar je de als bemoeizucht overkomende hulp van haar familie. Het ziekteproces van Francis wordt grotendeels door haar eigen ogen verteld. Ik vond het een interessant concept en heeft zeker mijn kennis over dementie vergroot. In het tweede deel van dit boek vertelt dochter Stella hoe het verder gaat met Francis. In dit gedeelte woont ze inmiddels niet meer in haar vertrouwde omgeving en zie je haar verder aftakelen. Toch is ook hier, net als in de rest van het boek, veel ruimte voor humor. Wel vind ik dat er soms respectloos wordt gepraat, met woorden als “die oudjes” en “Mevrouw X voeren”. Mensen voer je niet, die geef je te eten. Nu kan het natuurlijk zijn dat men in de bewuste instelling zo sprak en dat de auteur dit juist heeft overgeschreven, maar zo praat je niet over mensen, dement of niet. Wat verder opviel aan het boek is het vele onjuiste gebruik van interpunctie en enters. Geregeld ontbreekt een enter, waar die voor de leesbaarheid wel had moeten staan. Ook staan komma's en aanhalingstekens nog wel eens op een verkeerde plek. Daarnaast had het uitlijnen van de pagina's de leesbaarheid nog meer kunnen vergroten. Dit doet echter niets af aan het verhaal, dat gebaseerd is op feiten. Een heftig, ontroerend en soms ook mooi inkijkje in het leven van iemand die lijdt aan dementie.
Dementie is een verschrikkelijke ziekte. In dit boek volgen we Francine die beetje bij beetje de greep op haar leven kwijt raakt. In het 1ste deel vertelt Francis hoe ze elke dag leeft en beleeft. Leuke en mooie dagen worden afgewisseld met mistige slierten. In het begin zijn het nog onschuldige kleine dingen, maar naarmate de tijd vordert voelt Francis aan dat haar leven meer en meer gaten vertoont. Haar dochter Stella en de kleinkinderen zijn een enorme steun en de lichtpunten van haar dag. Er is niet alleen maar kommer en kwel. Ook mooie momenten worden beleefd en de humor is een belangrijke factor die het draaglijk houdt. Maar als haar zelfstandigheid in het gedrang komt, laait ook de opstandigheid op. Je voelt hoe de twijfel de overhand neemt, je ervaart haar angst dat het slechter zal worden en vooral dat ze niet thuis zal kunnen blijven. De paniek neemt toe en slaat soms om in woede en frustratie.
“Stella richt zich naar Jurre en steekt van wal: ‘Al maanden merk ik dat het met mama steeds minder goed gaat. Ma is slordig met haar pillen. Ze neemt er te veel per dag. Het pillendoosje met de weekindeling begrijpt ma niet meer. Bas heeft het op zich genomen om elke dag de pillen te brengen. Douchen vergeet ma te vaak. Dat is niet fijn, er hangt een muf luchtje om haar heen.’ Hoor ik dat goed? Er hangt een muf luchtje om haar heen? Hallo. Ik zit erbij hoor. Ik doe mijn mond open om te reageren, maar ik bedenk mij.”
Naarmate de ziekte vordert en het geheugen haar meer en meer in de steek laat, gaan we over naar het 2de deel waar Stella, haar dochter, het verdere verloop uit de doeken doet. Heel schrijnend af en toe maar er zijn ook nog grappige en liefdevolle gebeurtenissen. Het is een proces die verloopt met ups en downs en waarbij de ziekte genadeloos verder toeslaat.
Hoewel het thema zwaar is en de gevoelens van alle betrokken personen serieus op de proef worden gesteld, leest het gemakkelijk. Het geeft je een beeld van het verloop van de ziekte en vooral de impact die het heeft op de persoon zelf maar ook op de dichte kring van familie en vrienden. Je voelt dat het recht uit het hart geschreven is, en zo komt het ook over op de lezer. Een verhelderende kijk op een geest die stilletjes aan vertroebelt.
“Dementie is voor mij zoveel meer dan vergeetachtigheid en stemmingswisselingen. Het is intrigerend en mysterieus en staat voor angst en verdriet met mooie en ontroerende momenten.” Dit is een prachtige zin uit het boek, en zo heeft de auteur het mooi samengevat.
Ik las voor de Boeken toer, lezen en recenseren van boeken van onbekende schrijvers. Welke dag is het vandaag ? Van Rina Stam
Het boek vertelt het verhaal van Francis en haar familie . Francis wordt vergeetachtig en angstig , ze woont bij haar dochter in een gastenverblijf . Maar er zijn al meer familieleden dement geworden , is het erfelijk ? Kan ze nog wel zelfstandig blijven wonen?
De cover is zeer toepasselijk op het onderwerp .
Het boek start met Francis haar verhaal en haar beleving van haar realiteit . En haar dagelijkse strijd met haar ziekte , wat ze met humor weet toe te dekken , en ook met verdriet , en opstandigheid .
Ik werd meteen het verhaal ingetrokken doordat Francis haar persoonlijkheid me zo raakt , ik vind het een krachtige warme vrouw die de strijd met dementie steeds een beetje meer verliest . Haar verhaal doet me verdriet , het zal je maar overkomen .
Het is op een fijne manier geschreven met heel veel liefde en kennis omtrent het proces van dementie , en goed leesbaar , zodat je niet anders kan dan verder lezen .
Daarna pakt Stella haar dochter het verhaal over , en ervaar je hoe het is vanuit het kind zijn om je moeder te verliezen aan dementie . Hoe machteloos je staat en niet anders kan doen dan je ouder beschermen tegen ongelukken door hulp in te schakelen . Ook al betekent dat uithuisplaatsing van je moeder .
Het boek heeft me diep geraakt , ik heb gelachen , gehuild , en ondanks het beladen onderwerp heb ik er ook van genoten . Ik kan het boek niet anders dan aanraden ,omdat het een kijkje geeft in de wereld die dementie heet . Rina respect voor jou , zo knap en liefdevol als je het hebt geschreven .
De titel lijkt een onschuldige vraag. Voor ieder ander reden om te antwoorden dan kijk je toch op de kalender?
Maar nadat je een poosje leest in dit boek dan krijgt deze titel diepgang en betekenis. Dan is het een schreeuw vanuit de steeds donker wordende duisternis in iemands hoofd. Duisternis die dementie heet. Dan volstaat bovenstaand antwoord niet meer.
Mijn naam is Rina Stam. Ik groeide op in een klein dorpje in Noord-West Overijssel, waar ik ook mijn drie kinderen grootbracht. In mijn werkzame jaren bij de overheid was ik lid van de redactie van het personeelsblad en van de redactie van het afdelingskrantje. Als bijbaan schreef ik voor een krant en een nieuwssite. Daar had ik alle vrijheid om mijn wekelijkse items te bedenken. Een eigen onderneming had ik ook: het schrijven van levensverhaalboeken en herinneringsboeken. Ik genoot van de interviews, de contacten met zoveel verschillende mensen en van het schrijven van de verhalen.
Een eigen Bed & Breakfast maakte dat er geen tijd en ruimte meer was voor mijn leuke bijbanen. Wel bleef ik schrijven: blogs over mijn reisavonturen en over mijn spirituele ervaringen. Wat er in mijn hoofd zit, vindt altijd een weg naar buiten via mijn handen op het toetsenbord. Mijn verhalen zijn te volgen via de pagina Blogs en op mijn Facebookpagina.
Na een aantal jaren gasten ontvangen in Nederland, ruilde ik dit bedrijf voor de vrijheid in Frankrijk. Hier kan ik in alle rust en stilte boeken schrijven.
Wijze van lezen:
Recensie-exemplaar ontvangen van de auteur zelf in ruil voor mijn recensie
Uitgeverij: Flamingo Media
Genre: roman gebaseerd op een waargebeurd verhaal.
Cover en flaptekst:
Een mooi gekleurde cover van een landschap met blauwe tinten en roze en paars. Een boom die bladeren verliest, symboliek voor de herfst van iemands leven. Aan de takken blaadjes met getallen. Alsof ze uit een scheurkalender zijn gevlogen.
De titel en de illustratie maken me nieuwsgierig naar het verhaal.
Mooie tekst:
Voetstappen in het zand
Ik droomde eens en zie ik liep aan 't strand bij lage tij. Ik was daar niet alleen, want ook de Heer liep aan mijn zij.
We liepen samen het leven door, en lieten in het zand, een spoor van stappen; twee aan twee, de Heer liep aan mijn hand.
Ik stopte en keek achter mij, en zag mijn levensloop, in tijden van geluk en vreugde, van diepe smart en hoop.
Maar als ik het spoor goed bekeek, zag ik langs heel de baan, daar waar het juist het moeilijkst was, maar één paar stappen staan.
Ik zei toen ‘Heer waarom dan toch? Juist toen ik U nodig had, juist toen ik zelf geen uitkomst zag, op het zwaarste deel van mijn pad...’
De Heer keek toen vol liefde mij aan, en antwoordde op mijn vragen; ‘Mijn lieve kind, toen het moeilijk was, toen heb ik jou gedragen...’
Het verhaal:
Een verhaal over hoe dementie generaties lang families ontwricht. We maken kennis met Francis die zelf verteld over haar ziekteverloop. Dit gaat gepaard met angsten en vergeetachtigheid maar ook de drang om dit te verbergen voor de omgeving.
Verdriet en angst gaan hand in hand. Later vertelt haar dochter Stella verder over hoe het leven van haar moeder verder gaat met de dementie als een groot alles overschaduwend monster.
Mijn leesbeleving:
Dit verhaal heeft me diep geraakt. Het is uniek omdat het vanuit de ik- vorm verteld wordt door Frances, de moeder, en Stella, de dochter. Zo krijg je een zeer intiem en diepgaande inkijk in de binnen wereld van Francis die kennismaakt met de slopende gevolgen van dementie. En hoe Stella alles ervaart. Haar veranderende moeder, de omgekeerde rollen. Moeder wordt verzorgd door dochter. Wie zorgt er voor de dochter? Naast schrijnend zit er ook humor verweven on dit (levens) verhaal.
Met name als na de gevoelens van woede en schaamte ontremmingen in uitspraken toenemen. Door de ik-vorm is dit verhaal zeer beeldend en komen alle emoties en gevoelens nog meer binnen. Je kijkt continu door de ogen van Frances en later Stella naar de wereld om je heen. Ook de andere personages vind ik goed uitgewerkt. Ik zag ze voor me, hoorde ze praten. Ook als ik niet las dacht ik aan hen.
Ik vond herkenning in dit verhaal. Mijn opa had dementie en Parkinson. In het begin was hij vaak kwaad omdat hij het aftakelingsproces wat in zijn hoofd en lijf plaats vond door had. Veel van vroeger kwam in dromen of hallucinaties levensecht bij hem terug. Toch had hij ook zijn momenten met humor. Ik bleef hem bezoeken met mijn moeder ook toen hij in het laatst in het verpleeghuis woonde. Ik hield van de man, vader en opa die hij was.
Ondanks zijn ziekte hadden wij een speciale band. Zelfs door de dood heen. Een paragnost kon zien dat mijn opa nu mijn beschermengel is. Ook vertelde de paragnost dat mijn opa zei dat hij de speciale band tussen hem en mij altijd gevoeld en gekoesterd had. Ook al kon hij zich verbaal niet uiten. Dit vind ik zulke waardevolle informatie.
De liefde die je voelt voor iemand wiens psyche en lijf wordt overgenomen door dementie verdwijnt niet. Dat is ook op een mooie wijze verwoord in dit verhaal. Je blijft geboeid door lezen omdat je wilt weten hoe het met Frances, Stella en de mensen om hen heen gaat.
De plot is verrassend mooi. Deze raakte mij diep. Ok het nawoord waarin Rina over haar eigen moeder verteld die ook dementie had vond ik een zeer waardevolle toevoeging aan het verhaal. Tijdens het verhaal merk je dat Rina een ervaringsdeskundige is. Zij weet waar zij over schrijft.
Mijn mening:
Ik geef 5 sterren.
Een prima en geloofwaardige opbouw. Uniek verteld doordat het verhaal in de ik-vorm verteld wordt door Frances en Stella. Je gaat samen met hen door alle emoties en gebeurtenissen heen. Die hun weerslag hebben op je eigen gevoel en belevingswereld.
De personages zijn gedetailleerd uitgewerkt en komen tijdens het lezen echt tot leven. Je blijft voortdurend geboeid door lezen. Zware momenten waarin je de moedeloosheid en de pijn zelf voelt worden afgewisseld met humor.
De plot is verrassend mooi naar dat deze ook emotioneel is.
Een verhaal over de sluipende en verwoestende ziekte die dementie heet. Verteld door zowel de moeder, die in het begin in de gaten heeft dat het in haar hoofd niet meer goed werkt en daardoor angst kent. Het tweede deel van het verhaal wordt verteld door de dochter en hoe een zware wissel het mantelzorgen voor haar moeder op haar en op haar kinderen heeft getrokken. Heel indrukwekkend verhaal. Raad het aan voor je leeslijst.
Via de leesclub van de boekenreizigers heb ik Welke dag is het vandaag geschreven door Rina Stam gelezen. Dit boek verteld het verhaal van Frances, haar dochter Stella en haar kleinkinderen. Het eerste deel van het verhaal wordt door Frances verteld. Zij woont op dat moment in een bijgebouw bij haar dochter Stella op het erf. Dat is ook wel makkelijk voor Stella, dan zijn de kinderen nooit alleen als ze uit school komen en zij nog aan het werk is. In de loop van de tijd merkt Frances dat ze dingen gaat vergeten en wat dit met haar, maar ook met haar dochter en kleinkinderen doet. In het tweede deel is dochter Stella de verteller, waarbij Frances uiteindelijk in een verpleeghuis woont. Wat het voor haar en haar kinderen betekent dat haar moeder en hun oma Frances dement is.
De cover van het boek is mooi en past wat mij betreft goed bij het boek. Ondanks het thema van dementie en de daarbij behorende emoties leest het boek makkelijk. Er zijn passages waar ik zeer zeker om moest glimlachen, maar andere momenten moest ik toch wel slikken. Het boek heeft mij een beeld gegeven van het verloop van de ziekte en wat dit doet met de hoofdpersoon, maar ook met de naaste familie.
Het begint met warrigheid. Een vergeten portemonnee, kippenkluifjes die aanbranden en de mist in het hoofd van Francis, die ervoor zorgt dat haar gedachten langzaam steeds minder toegankelijk zijn. In ‘Welke dag is het vandaag?’ laat Rina Stam op een mooie en doordringende manier zien wat dementie met iemand doet. Het ongeloof. Dit overkomt mij toch niet? Wat moeten ze wel niet van me denken?
Je kruipt in het hoofd van Francis en maakt alles van heel dichtbij mee, waardoor je de emoties heel goed voelt. Het is een werkelijke nachtmerrie en de onmacht is groot. Steeds meer afhankelijk worden. Familieleden willen je helpen, maar toegeven aan het feit dat je die hulp nodig hebt, is ook een vorm van erkenning dat het echt niet goed met je gaat. De worsteling wordt steeds groter. De mist trekt op. Betekenisloze zinnen en onbegrepen emoties benadrukken steeds meer de fracties van wie Francis ooit was.
In het tweede deel van het boek volg je Stella, de dochter van Francis. Zij beschrijft wat Francis niet meer bewust meemaakt en laat de pijn van de andere kant zien.
Op dit moment zit mijn eigen moeder in een vergevorderd stadium. Echte gespreken hebben we niet meer. Er is nog een lichte mate van herkenning als ik haar bezoek, maar altijd ga ik weg met een leeg gevoel vanbinnen. Het doet verschrikkelijk veel pijn om iemand op deze manier langzaam te verliezen en dat laat Rina in dit boek heel mooi zien.
Dit boek is een aanrader. Net zoals Hersenschimmen van Bernlef is dit een boek wat iedereen zou moeten lezen.
Welke dag is het vandaag heb ik gelezen voor de leesclub van de boekenreizigers. Francis woont in haar huisje bij haar dochter Stella op het erf. Helemaal alleen wonen ging niet meer. Francis heeft een dochter Stella en een zoon Jurre, ook heeft ze drie kleinkinderen. Francis heeft dementie en het proces verloopt plotseling snel. De momentjes van vergeetachtigheid veranderen in mist die steeds vaker voorkomt. Dit is heel beangstigend voor Francis, ze probeert zich ertegen te verzetten. In het begin wordt je als lezer meegenomen door de dagen van Francis, hoe ze worden ingevuld, hoe de verwarring elk moment kan toeslaan. Soms was het een beetje erg gedetailleerd beschreven wat Francis allemaal deed op een dag, maar het versterkt wel het beeld wat de schrijver probeert te schilderen, het is belangrijk voor het verhaal. Er wordt een duidelijk beeld weer gegeven van wat het met Francis doet, maar ook wat de groeiende zorg voor Stella en de kinderen betekend. Ze proberen allemaal hun steentje bij te dragen, tot het moment wanneer het echt niet meer lukt en Francis eerst op de dagopvang begint en daarna toch al snel opgenomen moet worden in het verzorgingshuis. Het verhaal is goed geschreven, leest prettig en maakt het voor de lezer makkelijk om zich in te leven. Je kunt de wanhoop, angst, verwarring en vertwijfeling van Francis voelen, maar ook de zorgen en frustratie van Stella. De karakters zijn realistisch neergezet, waardoor je de personen leert kennen. Dit boek lijkt me een aanrader voor lezers die graag meer willen weten over dementie of liefhebbers van levensverhalen.
Het onderwerp sprak mij meteen aan. Dementie is een vaak voorkomende ziekte waar je als buitenstaander geen flauw benul van hebt. De auteur heeft alles prachtig beschreven, ik kon me erg inleven met de personages. Tegelijkertijd zorgde dat er ook net voor dat het verhaal wat te langdradig werd. Naar het einde toe merkte ik dat de aandacht verslapte en werd het meer een verplichting van te lezen dan uit genot. Misschien voelt dit voor andere mensen niet zo aan.
Maar vanwege het thema en de inleving waarmee alles werd geschreven krijgt het boek toch 3 sterren.
Toch zeker een aanrader als je wil weten wat dementie kan aanrichten met jezelf en je familie.