Heder Ağacı

by Abdullah Ataşçı

Sevdiğini kaybedince geleceğini de kaybeden Kulaksız Hüseyin ve beraberindeki bir avuç gençle zulme direnmeye çalışan Hasbekli İshak... II. Abdülhamid’in saltanatının son yıllarından Birinci Dünya Savaşı’na uzanan kırılma dönemine, “insanların ölümü düşünmediği tek bir gün dahi olmayan” zamanlara götürüyor Heder Ağacı bizi. Öyküyü ve kurguyu bir çırpıda görünür kılan etkili üslubuyla, bir aşiretin üç kuşağının hikâyesinde, 20. yüzyıl başındaki İstanbul sokaklarını, Anadolu’nun tedirgin bir kalp gibi atan çokkültürlü manzarasıyla buluşturuyor Abdullah Ataşçı. Yara Bende ile 2019 Attilâ İlhan Roman Ödülü’nü kazanan yazar, kahramanlarının avuçlarındaki çizgilerde kederli bir coğrafyanın küçüklü büyüklü kesiklerinin izini sürerken, masumiyetin karşısına insanı koyuyor ve okurun aklına muazzam bir çentik atıyor Heder Ağacı’nda: Kötülüğün tarihini kibir mi yazıyor?

“İnsana nefes olan insan değildir. En küçük bir kavgada dahi birbirlerinin canlarına okuyuşları, zayıf gördükleri kardeşlerinin topraklarına el koyuşları, canları istedi diye arzularına yenik düşüp gencecik kızları dağlara kaldırışları, savunmasız sübyancıklara rezilce sulanışları, bir arktaki incecik su için kanlarını oluk oluk akıtışları mı nefes almaktır? Bir köpek insana yoldaştır evet, bir keçi, bir arı, bir yılan, bir ot, bir taş bile insana yoldaştır da insan insana yoldaş değildir. İnsan zordur çünkü, tabiattaki her bir varlığa yüktür, hatta dilim varmasa da evet, ölümdür.”

Genres: Turkish Literature

372 pages, Paperback

First published June 1, 2022

About the author

1973 yılında Elazığ'ın Palu ilçesine bağlı Ekrek köyünde doğdu. İlkokul, ortaokul ve liseyi Elazığ'da okudu. Gazi Üniversitesi İletişim Fakültesini bitirdi. Ankara'da yaşıyor. İlk kitabı Sığ Suyun Balıkları (2006) ve Vicdan Saatleri (2008) Doğan Kitap tarafından yayımlandı.

Reviews

[Ozlem Bahar Oc · Rating 5 out of 5]

Sadece çok sevdiğim ve etkilendiğim ya da aksine nefret ettiğim kitaplar bana yorum yazdırıyor :)

Heder ağacı, çok ince düşünülmüş, çok güzel bir kurgusu olan, çok karakterli bir roman. Her karakterin hikayesi var ve kendine özel. Bu karakterleri, Anadolu'yu, doğayı çok güzel betimlemiş. Kardeşlik ilişkisi, iktidar ilişkisi, doğa insan ilişkisi.. hepsinden var..

Romanın hemen hemen her yerinde iyilik ve kötülük kavramları bize sorgulatılıyor. İnsan aslında saf olarak iyi veya kötü müdür yoksa koşullar karşısında iyilik ve kötülük yer değiştirebilir mi? Ama daha da önemini sorguladığımız ve düşündüğümüz kavram kibir. Çünkü aslında bütün kötülüğün müsebbibi kibir değil midir aslında?

Çok beğendim..

[Pınar Aydoğdu · Rating 4 out of 5]

Osmanlı’nın son dönemlerinde İstanbul’da saray ve çevresinin, doğudaki aşiretlerle ilişkisi, direnişçilerin ağalarla kanlı mücadeleleri derinlemesine işleniyor romanda. İnsanoğlunun kibri, güce tapışı, güçsüzü ezme tutkusu, yaşadıklarının kendi benliğinde yarattığı sarsıntılarla değişimi, doğa karşısındaki acizliği etkileyici bir şekilde aktarılıyor. Anlatım şekli ve işlenen konu itibariyle Yaşar Kemal’i anımsattı bana.

[Asli Zengin · Rating 4 out of 5]

Abdülhamid dönemi İstanbulu ve Ermeni ve Kürt coğrafyaları arasında Hamidiye Alayları'na mensup bir aşiretin oğulları üzerinden mekik dokuyan etkileyici bir roman. Ölüm, zulüm, direniş ve intikam temelli bir toplumsallığın ve yıkımın hikayesi. Erkek karakterlere dair derinlikli anlatılar kadın karakterlere gelince ne yazık ki zayıf kalıyor. Erkeklerin asıl özne olduğu hikayelerde çoğu kadın yan karakter olmaktan öteye geçemiyor. Bu şiddet ve katliam örgüsü içerisinde diğer önemli karakterler ise ayılar, atlar, yılanlar ve coğrafyanın ta kendisi. Ataşçı'nın ekolojinin kendisini bir roman karakterine dönüştürdüğü betimlemeler şahaneydi.

[Zehra'nın Kitapları · Rating 5 out of 5]

Bu sabah ruhum en doğuda…Hasbek yollarında…

@ahtapotokur #ahtapotyazarıyla etkinliği çerçevesinde @ed_nuovo moderatörlüğünde sevgili @atasciabdullah AbdullahAtaşçı ‘yı @atasciabdullah konuk etti. Mesleki mazeretimden dolayı bu şahane dost meclisini kaçırmış olsam da (derdime yanarım), #hederağacı ‘nı keyifle, sindire sindire okudum, mest oldum, ısrarlı tavsiyemdir. #hasbekliishak , #incememed dörtlemesinin hemen yanında yerini aldı ve bence çok güzel oldu.

Saltanatın son yıllarında, insanın insana yaptığı zulmün arşa çıktığı yıllarda, memleketin ve insanımızın yaşadığı zulmü, bir aşiretin üç kuşağı üzerinden anlatıyor #hederağacı
#destandestan #masalmasal

Çok sağlam bir kalem var karşımızda dostlarım, eğer hala tanışmadıysanız, hızlandırınız derim.

Hep hatırlayacağım şu alıntıyı da bırakmadan gitmem bugün buralardan :

‘İnsana nefes olan insan değildir. En küçük bir kavgada dahi birbirinin canlarına okuyuşları, zayıf gördükleri kardeşlerinin topraklarına el koyuşları, canları istedi diye arzularına yenik düşüp gencecik kızları dağa kaldırışları, savunmasız sübyancıklara rezilce sulanışları , bir arktaki incecik su için kanlarını oluk oluk akıtışları mı nefes almaktır? Bir köpek insana yoldaştır evet,bir keçi, bir arı,bir yılan ,bir ot, bir taş bile insana yoldaştır da insan insana yoldaş değildir. insan zordur çünkü, tabiattaki herbir varlığa yüktür. Hatta dilim varmasa da evet,ölümdür.’

Bu iş gerçekten de böyledir dostlar… ne yazık ki.

#tavsiyekitap #hederağacı @everestyayinlari #bookstagram #çağdaştürkedebiyatı #roman #edebiyat #türkçeromancasözlük

[Güncelleme · Rating 3 out of 5]

Yazarın okuduğum ilk kitabı. Belki daha önce yazdıklarını okusam yazar ve kitapları hakkında daha doğru yorum yazabilirdim. Bir kitabını okuyup yorumlamak çok adil gelmese de düşüncelerimi yazayım😊

Kitap iki konu etrafında yazılmış. Hatta iki ayrı kitabı sonunda kişileri kesiştirip tek kitap haline getirmiş gibi düşündüm😊 Dönem Abdülhamid Dönemi’nin sonları, 1. Dünya Savaşı öncesi Osmanlı ve bu dönemde doğuda aşiretlerin halka yaşattıkları, yaşananlardan ortaya çıkan isyancılar (İshak ve arkadaşları) ve aşiret reisinin oğlunu İstanbul’a okumaya göndermesiyle oğlu Hüseyin’in İstanbul’da yaşadıkları. Aşiretle ilgili bölümler Yaşar Kemal’in anlatımı gibi. Ben kitapta daha çok yazarın Hüseyin’in İstanbul’da yaşadıklarını anlatmasını sevdim. Hatta kendi kendime “keşke tek bu bölümün olduğu bir kitap olsaydı çok daha zevkle okurdum” dedim. 😊

[Ipek · Rating 3 out of 5]

Başları cok iyiydi, ortalarından itibaren kurguda teklemeler başladı. Her karakterin geçmişini anlatacağım diye zorlama bölümler vardı. Ah iyi editor, iyi editor diye diye dilimde tüy bitti! 5yildiz olabilecekken 3.5....

[Fact100 · Rating 4 out of 5]

Ataşçı'nın, tarihe tanıklık etmiş büyüklerinden yadigar bilgiler ve geçmişe dair kapsamlı araştırmalar ışığında oluşturduğu (ve birbirinin ardılı olan) "Heder Ağacı" ve "Meryem'in Çiçekleri", tarihte yaşanan olaylardan ziyade o dönemde yaşayan insanlara, korkularına ve yaşama mücadelelerine odaklanan, hüzün, acı ve az da olsa, her şeye rağmen umutla çevrili eserler.

"Gelecek de geçmişin bir kopyası olacak, geçmiş de kendinden önceki geçmişin geleceğiydi çünkü."

Gerek duygusal yönden etkileyiciliği gerek kullanılan edebi dilin verdiği tat gerekse oluşturulan atmosfer ve karakterlerin okura geçişi bakımından takdir edilesi bu iki eseri, günahıyla sevabıyla düne bakmaktan huzursuz olmayan ve tarafını insandan yana seçmeye gayret eden tüm yetişkin okurlara öneririm.

"Kendisi olmaktan yorulan insanın, dünyaya ait hiçbir şeyden keyif alamayacağını biliyordu."

[Necdet Yücel · Rating 5 out of 5]

Çok güzel edebiyat, okuyun bence