*** kendime notlar***
Kodin romanında çocuk olan Adrien, Arkadaş’da 18 yaşında bir gençtir. Sabit bir işi, eğitimi yoktur. Sürekli kitap okuyur, hayal kurar, gezmeyi sever. Annesinin ve yaşadığı mahalledeki insanların değer verdiği iş, para sahibi olma, evlenme gibi konulara sıcak bakmaz. Her ne kadar bundan rahatsız olsa da, paraya ihtiyacı olduğunda çamaşırcılar yapan annesinden para alır.
Adrien, kendisinin çocukken çalıştığı Kir Nikola’nın pastanesinde oldukça sefil, düşkün görünümlü Mihail ile tanışır. Mihail, Kir Nikolanın yanında simitçilik yapan, sessiz, insanlardan uzak yaşayan bir adamdır. Adrien, onu ilk gördüğünde Alphonse Daudet’nin Jack romanını Fransızca orijinalinden okuduğunu görür. Adrien Mihail ile çok iyi arkadaş olacağını düşünüp, ısrarla ona yaklaşır. Mihaile yardım etmeye, onu sefaletten kurtarmaya çalışır.
Mihail ise daha ketum ve olgun bir karakter. Adrien’dan veya başka birinden yardım almak istemiyor. Yoksul halinden memnun ve değişmeyi düşünmüyor. Mihail geçmişinde varlıklı bir insanken, asıl huzuru parasız ve sakin bir hayatı seçerek bulacağına karar verir. Her şeyini geride bırakır ve Romanya’ya gelir. Yanında getirdiği yiyecekleri yiyerek ve boş tren vagonlarında yatarak yaşamaya başlar. Açlıktan vagonda bulduğu buğday tanelerini yerken, yine kendisi sefil bir kadın Mihailin durumunu görür, ağlayarak elindeki kuru ekmeği zorla ona verir. Bu kadının kendi yoksulluğunu düşünmeden, Mihailin haline üzülüp, elindekini onla paylaşması Mihaili çok etkiler. Sonradan ağır hastalan bu kadına yardım edebilmek için, Kir Nikolanın yanında çalışmaya başlar.
Adrien ve Mihail iki iyi dost olur, hatta Adrien zatürre olduğunda, Mihail onunla ilgilenir, ıslak çarşaflara sararak ateşini düşürür, yanından ayrılmaz ve bakımla onun hayatını kurtarır.
Romanın sonunda Mihail, üstü kapalı bir şekilde geçmişinden bahseder (özgürlüğü kaybetmekten) bu sırrını paylaşmanın verdiği huzursuzlukla Adrieni gizlice bırakıp İbraili terkeder. Adrien, Mihaili bulur ve birlikte dünyayı bezmeye çıkarlar.
Mihailin anlatmadığı geçmişi, Adrienle yapacağı gezi, İstratinin diğer kitaplarında devam ediyor olabilir.
Mihailin hayatla ilgili bazı saptamalarının olduğu bölümler güzel. Ancak Adrienın arkadaşlık kurmak için sergilediği coşkulu tavırlar, arkadaşı ressam Petro ile Mihaile karşı duydukları saygının anlatıldığı yerler abartılı geldi.