Groene groei. Over de (on)zin van economische groei

by Barbara Baarsma

Zowel de corona- als de klimaatcrisis heeft de roep om consuminderen versterkt en economische groei in een kwaad daglicht gezet. Maar hoe wenselijk is dat?

Als we willen dat onze kinderen en kleinkinderen kunnen leven op hetzelfde welvaartsniveau als wij, dan hebben we een voor inflatie gecorrigeerde economische groei van een paar procent per jaar nodig. Waarom? Onder andere om de kosten van de vergrijzing op te vangen en de herverdeling van rijk naar arm te betalen. Zeker zolang we zaken als onderwijs, zorg en rechtspraak uit collectieve middelen betalen, is economische groei nodig. Maar dan wel groene groei, dus groei die rekening houdt met kansenongelijkheid en klimaatverandering.

Baarsma geeft antwoord op de vraag of economische groei zinvol dan wel onzinnig is. Ze legt uit waarom economische groei niet zaligmakend is. Ook laat ze zien hoe een zinvolle economische groei eruit kan zien en wat daarvoor nodig is.

256 pages, Paperback

Published June 9, 2022

Reviews

[Pieter Ottink · Rating 1 out of 5]

Om te huilen. Leest als een slecht 101 boek over economics. Weinig tot geen inhoudelijke bespreking van argumenten waarom groene groei en/of degrowth kan/goed is.

[Conrad · Rating 3 out of 5]

'Groei' zou een betere titel zijn geweest voor het boek, aangezien 'Groene groei' pas aan het eind van het boek voorbij komt. Barbara Baarsma geeft een helikopteroverzicht van (algemene) economische wetenschap en algemene Nederlandse trends. Voor degenen met economische kennis is het wellicht wat overtollig, al lukt het Barbara Baarsma wel om meerwaarde te creëren met boeiende nieuwe inzichten en verhalen uit haar (lange) staat van dienst. Het boek had hier en daar wat beter geschreven kunnen worden, maar al met al wel een fijne leeservaring.

[Erik Jansen · Rating 2 out of 5]

Barbara Baarsma is directeur van de RABO Carbon Bank en hoogleraar Toegepaste Economie aan de Universiteit van Amsterdam. Verder is ze alom aanwezig in de media met opiniestukken en schoof ze geregeld aan bij DWDD. Ze bestrijkt een groot aantal onderwerpen die ze bekijkt vanuit een economisch perspectief. Met haar analyses en voorstellen voor het verbeteren van de efficiëntie van het economisch systeem, blijft ze dicht bij de dagelijkse politiek. Vergeet even de titel van het boekje. Feitelijk is het een bundeling van haar vele opiniestukken, nu handzaam bijeengebracht, klaar voor de komende verkiezingen.

Het motto van Barbara Baarsma is dat groene groei niet een kwestie is van ‘grenzen aan de groei’ maar van ‘groeien binnen grenzen’. Economische groei blijft in haar perspectief nodig voor het dekken van de kosten van de vergrijzing en voor het draagvlak van de energietransitie. Naarmate mensen rijker worden zullen ze ook meer bereid zijn geld beschikbaar te stellen voor schonere technologie.

Wat ze voorstelt is echter niet meer dan ‘green washing’ van de groei. Ze rept met geen woord over de doelstellingen om 60% te besparen op de CO2-uitstoot in 2030. De regering maakt natuurlijk zelf ook geen aanstalten daar serieus werk van te maken, maar van een pleidooi voor groene groei mag toch wel iets meer verwacht worden. Haar benadering is sterk economisch en liberaal met veel ruimte voor marktwerking en heffingen. De toekomst in dat perspectief is een open einde met goede intenties maar zonder concrete streefgetallen. Om te kunnen ‘groeien binnen grenzen’, zullen we toch eerst binnen die grenzen moeten zien te komen!

Het pleiten voor een verschuiving van gezondheidszorg naar preventie is een ander voorbeeld van wishful thinking. Als we horen dat ‘eetlustremmers’ ten koste van 100 tot 1000 euro per maand in het basispakket zullen worden opgenomen, dan weten we dat “meer bewegen en gezonder eten” een loze kreet zal blijven en de kosten van de gezondheidszorg verder zullen stijgen.

Zo noemt ze wel meer voorstellen die algemeen als wenselijk worden gezien maar niet overtuigen. Niettemin is het een aardig boekje dat veel ‘common-sense’ ideeën handig bij elkaar brengt en actualiseert tot op de dag van vandaag (maart 2022). De figuren en tabellen zijn wat klein afgedrukt, maar haar vlotte pen legt het allemaal duidelijk uit.

Zie voor een uitgebreide bespreking 'Green washing' van economische groei

[Max · Rating 2 out of 5]

Groene groei is een boek over economische groei, met hier en daar een toekomst perspectief en het een en ander over verduurzaming. Het kost Barbara rond de 200 pagina's, van de in totaal 250, om bij groene groei en planetaire grenzen aan te komen. Hier draagt zij niet veel nieuws in bij, maar kiest ze er vooral voor om zich te distantiëren van concepten als degrowth. In plaats van de verschillende concepten te onderzoeken en deze in perspectief te plaatsen is het vooral een verkooppraatje voor de Rabo Carbon Bank en de Carbon Wallet.

Al met al ben ik vrij teleurgesteld over de inhoud van dit boek. Daar komt nog eens bij kijken dat het als een academisch paper geschreven is, waardoor het niet een fijn vloeiend verhaal is, wat de toegankelijkheid zou vergroten. De 2 sterren is dan vooral omdat het duidelijk geschreven en gegrond boek is, waarbij de bronnen en concepten vernieuwend zouden kunnen zijn.

[Stefaan Van ryssen · Rating 1 out of 5]

Bla Bla Bla.
Totaal nutteloos boek. Herkauwt de praatjes die de media zo graag laten horen. Over de noodzaak van groei geeft ze vijf redenen die er niet toe doen. En die ze niet eens kritisch bekijkt. Over de oplossingen spuit ze nog meer rook en nevel. Techno-optimistisch en naief.