Ο Χριστός Ξανασταυρώνεται, Β' Τόμος

by Νίκος Καζαντζάκης

276 pages, Paperback

Published January 1, 2021

About the author

Ο Νίκος Καζαντζάκης (English: Nikos Kazantzakis) υπήρξε ένας από τους πιο πολυσχιδείς και δημιουργικούς Έλληνες συγγραφείς του 20ού αιώνα, γνωστός για το πλούσιο συγγραφικό του έργο που εκτείνεται από το μυθιστόρημα και την ποίηση έως το θέατρο, τη φιλοσοφία και τη μετάφραση, αλλά και για τη βαθιά στοχαστική του διάθεση που διαμόρφωσε τη δική του κοσμοθεωρία. Γεννημένος στο Ηράκλειο Κρήτης, μεγάλωσε σε μια εποχή πολιτικών αναταραχών και κοινωνικών αλλαγών, οι οποίες επηρέασαν έντονα την προσωπικότητα και την πνευματική του πορεία. Σπούδασε νομικά στην Αθήνα και συνέχισε μεταπτυχιακές σπουδές στο Παρίσι, όπου μαθήτευσε κοντά στον Ενρί Μπερξόν και ήρθε σε επαφή με τις σύγχρονες φιλοσοφικές και λογοτεχνικές τάσεις. Από τα πρώτα του κιόλας έργα φάνηκε η ανησυχία του για τα μεγάλα υπαρξιακά ερωτήματα, η αναζήτηση νοήματος μέσα από τη θρησκεία, την τέχνη, την επιστήμη και την πολιτική. Ταξίδεψε σε πολλές χώρες, όπως η Ιταλία, η Ισπανία, η Ρωσία, η Ιαπωνία, η Κίνα και η Αγγλία, και κάθε του ταξίδι κατέγραφε εντυπώσεις που μετουσίωνε σε έργα γεμάτα ζωντάνια, στοχασμό και αλληγορία. Πολιτικά δραστήριος, διατέλεσε για μικρό διάστημα υπουργός άνευ χαρτοφυλακίου στην κυβέρνηση Σοφούλη και ασχολήθηκε με θέματα εκπαίδευσης και πολιτισμού, ενώ συνεργάστηκε και με διεθνείς οργανισμούς όπως η UNESCO. Η πνευματική του παραγωγή είναι τεράστια: τα μυθιστορήματα «Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά», «Ο Χριστός ξανασταυρώνεται», «Καπετάν Μιχάλης», «Ο τελευταίος πειρασμός» και «Ο φτωχούλης του Θεού» είναι έργα που γνώρισαν παγκόσμια αναγνώριση και μεταφράστηκαν σε πολλές γλώσσες, μεταφέροντας τη φωνή της ελληνικής ψυχής σε διεθνές κοινό. Ιδιαίτερα ο «Ζορμπάς» έγινε παγκόσμιο λογοτεχνικό και πολιτιστικό σύμβολο, χάρη και στη διάσημη κινηματογραφική του μεταφορά. Παράλληλα, ασχολήθηκε με την ποίηση, με κορυφαίο του έργο την «Οδύσεια», ένα μνημειώδες επικό ποίημα σε 33.333 στίχους, το οποίο εκφράζει την αδιάκοπη αναζήτηση του ανθρώπου για ελευθερία και υπέρβαση. Στον τομέα της μετάφρασης, προσέφερε σημαντικά έργα της παγκόσμιας λογοτεχνίας στο ελληνικό κοινό, μεταφράζοντας μεταξύ άλλων την «Θεία Κωμωδία» του Δάντη και έργα του Ομήρου, του Νίτσε και του Δαρβίνου. Ο Καζαντζάκης διαμορφώθηκε πνευματικά από ποικίλες επιρροές: τον χριστιανισμό, τον βουδισμό, την αρχαία ελληνική σκέψη, τον υπαρξισμό, τη φιλοσοφία του Μπερξόν, αλλά και τις εμπειρίες του από την πολιτική και την κοινωνία. Η σκέψη του χαρακτηρίζεται από την ένταση ανάμεσα στην ύλη και το πνεύμα, την ανάγκη να υπερβεί κανείς τα όριά του και να αγωνιστεί για ελευθερία, αλήθεια και δημιουργία. Προκάλεσε πολλές φορές αντιδράσεις για τις τολμηρές του ιδέες, ιδίως σε σχέση με τη θρησκεία, με αποτέλεσμα η Ορθόδοξη Εκκλησία να καταδικάσει ορισμένα έργα του. Ωστόσο, η πνευματική του δύναμη και η λογοτεχνική του αξία αναγνωρίστηκαν διεθνώς. Υπήρξε υποψήφιος επανειλημμένα για το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας, χωρίς όμως να το κερδίσει, αν και η παγκόσμια απήχηση του έργου του τον καθιστά έναν από τους σημαντικότερους συγγραφείς της εποχής του. Στην προσωπική του ζωή, παντρεύτηκε δύο φορές και βρήκε στο πλευρό της Ελένης Καζαντζάκη μια σύντροφο που στήριξε και διέσωσε το έργο του. Πέρασε τα τελευταία χρόνια της ζωής του ταξιδεύοντας και γράφοντας ακατάπαυστα, μέχρι τον θάνατό του στο Φράιμπουργκ, ενώ η σορός του αναπαύεται στο Ηράκλειο. Η επιγραφή στον τάφο του, «Δεν ελπίζω τίποτα, δεν φοβάμαι τίποτα, είμαι λεύτερος», συνοψίζει με τον πιο λιτό και δυνατό τρόπο την κοσμοθεωρία του. Ο Καζαντζάκης άφησε μια παρακαταθήκη που υπερβαίνει τα σύνορα της Ελλάδας, με έργα που αγγίζουν τον πυρήνα της ανθρώπινης ύπαρξης, και εξακολουθεί να εμπνέει αναγνώστες, στοχαστές και καλλιτέχνες σε όλον τον κόσμο, αποτελώντας έναν αληθινά οικουμενικό συγγραφέα που έδωσε νέα πνοή στη νεοελληνική λογοτεχνία.

Reviews

[Kyriakos Sorokkou]

Πρότζεκτ Νίκος Καζαντζάκης

1) Όφις και κρίνο (1906)
2) Σπασμένες Ψυχές (1908)
3) Ο Νίτσε εν τη Φιλοσοφία Δικαίου & Πολιτείας (1909)
4) Συμπόσιον (1922)
5) Ασκητική: Salvatores Dei (1927)
6) Ταξιδεύοντας Ρουσία (1956)
7) Ιστορία της Ρωσικής λογοτεχνίας (1930)
8) Τόντα Ράμπα (1934)
9) Λήμματα στο Εγκυκλ. λεξικόν Ελευθερουδάκη (1927-1931) 
10) Ταξιδεύοντας Ισπανία (1937)
11) Ο πρωτομάστορας (Η θυσία) (1910)
12) Ταξιδεύοντας Αγγλία (1941)
13) Ταξιδεύοντας: Ιαπωνία-Κίνα (1938)
 14) Ο Βραχόκηπος (1936)
 15) Θέατρο: Τραγωδίες με διαφορά θέματα 

16) Τερτσίνες (1937)
17) Οδύσσεια (1938)
18) Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά (1946)

19) Ο Χριστός Ξανασταυρώνεται (1948)

Χρόνος ανάγνωσης κριτικής: 45 δευτερόλεπτα

Τον προηγούμενο μήνα είχα πει πως ο Αλέξης Ζορμπάς είχε
όση υπόθεση και πλοκή είχαν τα πρωτόλεια μισομυθιστορήματα του Καζαντζάκη:
«Όφις και Κρίνο», «Σπασμένες Ψυχές», «Τόντα Ράμπα», και «Βραχόκηπος».
Το συγκεκριμένο έχει ακόμη περισσότερη πλοκή και υπόθεση.

Με άλλα λόγια μέχρι στιγμής συμβαίνει αυτό που είχα πει στις αρχές του χρόνου,
πως ο φετινός Καζαντζάκης θα είναι αν όχι δρόμος στρωμένος με ροδοπέταλα,
δρόμος στρωμένος με αλόη βέρα - απ’ έξω τσιμπά αλλά από μέσα καταπραΰνει.

Η καταιγιστική δράση, τολμώ να πω, αυτού του βιβλίου ήταν μια ωραία έκπληξη
μετά τον φιλοσοφικό και κουραστικό Καζαντζάκη του 2022.
Τον Απρίλιο όταν θα διαβάσω ξανά (πρώτη φορά στα ελληνικά)
τον «Τελευταίο Πειρασμό» θα ξέρω ποιο από τα δυο πήρε την θέση
στα 20 καλύτερα μου βιβλία. Για την ώρα ο Πειρασμός είναι στη θέση του.
Να σημειωθεί στα πρακτικά ότι για Μάρτιο έχω «Καπετάν Μιχάλη»
και για Μάιο τον «Φτωχούλη του Θεού».

Το «Ο Χριστός Ξανασταυρώνεται» μου θύμισε και λίγο την «Γαλήνη»
του αγαπημένου μου Βενέζη.
Και εκεί οι κατατρεγμένοι πρόσφυγες ήταν ανεπιθύμητοι και το τέλος τραγικό.
Και χωρίς να υπάρχει εκείνη η κάθαρση που προσωπικά θα ήθελα.

Ενδιαφέρουσα Πληροφορία: τον ρόλο του Σεΐζη στην τηλεοπτική μεταφορά
τον έπαιζε ο Κώστας Γκουσγκούνης άνευ παλαμαρίου.