Bitwa o Monte Cassino

by Melchior Wańkowicz

Ksiazka uwazana za najwieksze dzielo pisarza. Ma stale miejsce w kanonie klasyki reportazu wojennego. Autor oddaje w niej hold, stawia pomnik zolnierzom armii generala Andersa. Narracja rozpoczyna sie od momentu, gdy Polacy zaczynaja przygotowywac kolejny szturm na wzgórze. Kazdy rozdzial to opowiesc o jednej jednostce wchodzacej w sklad II Korpusu lub relacja z fragmentu dzialan zbrojnych. Wankowicz opisuje nie tylko przebieg kolejnych walk, ale takze problemy lacznosci, akcje saperów, dzialania kwatermistrzów. Tekst napisany jest z ogromnym pietyzmem i umilowaniem szczególu. Cechy te sa znakiem rozpoznawczym twórczosci pisarza.
Z poslowia gen. Wladyslawa Andersa do wydania londynskiego ,,Bylo to pod Monte Casino" (1954)
,,Melchior Wankowicz dal prawdziwy obraz bitwy ujety przede wszystkim od strony przezyc czlowieka. Byc moze, ze wedlug zasad suchej nauki, ksiazka ta nie jest ,,historia", jest jednak na pewno wiernym swiadectwem wielkosci ducha zolnierza polskiego, objawionego w najdoskonalszej formie ofiary zycia i krwi."

Czyta Roch Siemianowski

CD-ROM

First published January 1, 1945

About the author

Melchior Wańkowicz was a Polish writer, journalist and publisher. He is most famous for his reporting for the Polish Armed Forces in the West during World War II and writing a book about the battle of Monte Cassino.

Melchior Wańkowicz was born on 10 January 1892 in Kalużyce near Minsk. He attended school in Warsaw, then the Jagiellonian University in Kraków, which he graduated from in 1922. An activist in the Polish independence movement, he was an officer in the Riflemen Union (Związek Strzelecki). During the First World War he fought in the Polish I Corps in Russia under General Józef Dowbor-Muśnicki.

After the war he worked as a journalist, for a time working as a chief of the press department in the Polish Ministry of Internal Affairs. In 1926 he founded a publishing agency, "Rój". He also worked in the advertising business, coining a popular slogan for the advertisement of sugar - "cukier krzepi" (sugar strengthens). He wrote three books during the interwar period, all of them gaining him increasing fame and popularity. A few decades later he coined another famous slogan - "LOTem bliżej" ("closer with LOT"), advertising the Polish LOT airlines.

After the German invasion of Poland he lived for a while in Romania, where he wrote about the events of the Polish September. Later, from 1943 to 1946 he undertook what would be perhaps his most famous endeavour - he become a war correspondent for the Polish Armed Forces in the West. Later he wrote an account of the battle of Monte Cassino, his most famous book. One of his daughters, Krystyna, died as a member of Polish resistance Armia Krajowa during the Warsaw Uprising in 1944.

From 1949 to 1958 he lived in the United States, afterwards returning to communist Poland. He opposed the communist regime, writing and lecturing about the Polish Forces in the West (whose participation was minimized by the government, which tried to emphasize the role of the Soviet-aligned Berling Army). His most known work is a three tome book about the battle of Monte Cassino, a tribute to the soldiers of the Anders Army - a book that was published in Poland only in a shortened, censored form (until the fall of communism in 1990).

After he cosigned the letter of 34 in 1964, protesting against the censorship, he was repressed by the government - the publication of his works was prohibited, and he was himself arrested, charged with slander of Poland and "spreading anti-Polish propaganda abroad" (partially due to the publication of some of his works by Radio Free Europe, but the chief evidence was a private letter to his daughter living in the USA) and sentenced to three years of imprisonment. However the sentence was never executed, and he was rehabilitated in 1990, after the fall of communism in Poland.

Wańkowicz died on 10 September 1974 in Warsaw.

Reviews

[Tomasz · Rating 4 out of 5]

Najbardziej szczegółowy reportaż z pola bitwy jaki przyszło mi czytać. Jest to również znaczące osiągnięcie literackie - ciąg stosunkowo monotonnych wydarzeń: podchodzenie, ataki, krycie się, setki nazw i nazwisk, zostały ukazane w sposób dynamiczny, barwny i interesujący (a nie jestem fascynatem militariów). Rysunek jest szybki, ale pozwala na uchwycenie charakterystyki postaci, jednostki czy sytuacji.

Całość jest trochę przeciągnięta - mogła się skończyć w momencie kulminacyjnym, po zdobyciu Monte Cassino lub krótko po tym. Atak na linię Hitlera mógł być wydzielony do osobnego wydania. Pod każdym względem jest to jednak pomnik polskiego reportażu

[Marek Tomalski · Rating 5 out of 5]

Monumentalny reportaż z pola bitwy toczonej w maju 1944 we Włoszech. Pomnik wystawiony bohaterskim żołnierzom armii generała Andersa.

„Melchior Wańkowicz dał prawdziwy obraz bitwy ujęty przede wszystkim od strony przeżyć człowieka. Być może, że według zasad suchej nauki, książka ta nie jest »historią«, jest jednak na pewno wiernym świadectwem wielkości ducha żołnierza polskiego, objawionego w najdoskonalszej formie ofiary życia i krwi. Dramatyczny przebieg ciężkich walk, zaobserwowany dobrze i z wielkim talentem przedstawiony, budzi w nas nie tylko uczucie grozy bitewnej, lecz przede wszystkim - podziw i szczere uznanie dla bezgranicznej ofiarności żołnierza" - napisał gen. Władysław Anders

Na pewno wybiorę się tam i przejdę ten kawałek, żeby na własnych nogach przejść te kilka kilometrów, o które walczono przez 2 tygodnie.
Przy okazji: pierwsze zetknięcie się Polaków z penicyliną, transfuzjami krwi. Doskonale przez Melchiora Wańkowicza opisane.

[Howard · Rating 4 out of 5]

Sama książka bardzo dobra, dokładna, opisująca szczegółowo to z czym mierzyli się żołnierze w czasie bitwy. Bardzo ciekawe dla mnie były aspekty techniczne, stosowane procedury jak i używane nazewnictwo.
Mam jednak zastrzeżenie co do jakości samego audiobooka. Z całym szacunkiem do lektora, ale słyszalne mlaskania czy skrzypienia fotela skutecznie wybijały z rytmu słuchania.

[assiakkk · Rating 4 out of 5]

Baaaardzo szczegółowe opisy

[Kate · Rating 3 out of 5]

Tytaniczna praca, która honoruje Polską armię, zdobywającą Monte Cassino. Trudny teren oraz trudne warunki nie były straszne tym odważnym wojskom.