What do you think?
Rate this book
Patoposłuszeństwo. Jak szkoła, rodzina i państwo uczą nas bezradności i co z tym zrobić?
Epoka buntu zaczyna się właśnie teraz.
Czy wiesz, że słowa "dom" i "dominacja" mają ten sam rdzeń, a łacińska familia (rodzina) pochodzi od słowa famulus oznaczającego niewolnika?
Czy wiesz, że praktyki wychowawcze wykorzystywane dziś w szkołach i przedszkolach mają swój początek w badaniach nad zachowaniami i tresurą zwierząt?
Czy wiesz, że na każdym etapie życia jesteśmy uczeni bezmyślnego patologicznego posłuszeństwa?
System, w którym tkwimy od narodzin, wmawia nam, że dla naszego dobra musimy się mu podporządkować. Ograniczyć pewnymi ramami swoją wyobraźnię, nie wychylać się, nie odzywać bez pytania. Im dłużej w nim tkwimy, tym bardziej przyzwyczajamy się do tego, że tak musi być. Zaczynamy wierzyć, że takie posłuszeństwo jest normalne i naturalne. A co, jeśli wcale tak nie jest? Co jeśli rządząca naszym światem ekonomia oparta jest na XIX-wiecznych spostrzeżeniach, które już dawno zostały podważone? Co jeśli szkoła ma za zadanie nauczyć nas między innymi akceptowania różnych form przemocy systemowej, jakie spotkamy w dorosłym życiu? Co jeśli katastrofy klimatyczne, kryzys gospodarczy, ogólnoświatowa pandemia i konflikty zbrojne to efekty bezrefleksyjnego powielania wzorców wymyślonych przeszło 200 lat temu i mających na celu stworzenie społeczeństwa całkowicie podległego sprawującym władzę?
Mikołaj Marcela pokazuje, że nie jesteśmy skazani na trwanie w tym systemie. Już dziś są dostępne alternatywne opcje. Musimy tylko znaleźć w sobie odwagę, by się na nie zdecydować.
Kiedyś zostaliśmy nauczeni, że świat musi wyglądać tak, jak wygląda. Teraz przyszedł czas, by się tego oduczyć.
Czy wiesz, że słowa "dom" i "dominacja" mają ten sam rdzeń, a łacińska familia (rodzina) pochodzi od słowa famulus oznaczającego niewolnika?
Czy wiesz, że praktyki wychowawcze wykorzystywane dziś w szkołach i przedszkolach mają swój początek w badaniach nad zachowaniami i tresurą zwierząt?
Czy wiesz, że na każdym etapie życia jesteśmy uczeni bezmyślnego patologicznego posłuszeństwa?
System, w którym tkwimy od narodzin, wmawia nam, że dla naszego dobra musimy się mu podporządkować. Ograniczyć pewnymi ramami swoją wyobraźnię, nie wychylać się, nie odzywać bez pytania. Im dłużej w nim tkwimy, tym bardziej przyzwyczajamy się do tego, że tak musi być. Zaczynamy wierzyć, że takie posłuszeństwo jest normalne i naturalne. A co, jeśli wcale tak nie jest? Co jeśli rządząca naszym światem ekonomia oparta jest na XIX-wiecznych spostrzeżeniach, które już dawno zostały podważone? Co jeśli szkoła ma za zadanie nauczyć nas między innymi akceptowania różnych form przemocy systemowej, jakie spotkamy w dorosłym życiu? Co jeśli katastrofy klimatyczne, kryzys gospodarczy, ogólnoświatowa pandemia i konflikty zbrojne to efekty bezrefleksyjnego powielania wzorców wymyślonych przeszło 200 lat temu i mających na celu stworzenie społeczeństwa całkowicie podległego sprawującym władzę?
Mikołaj Marcela pokazuje, że nie jesteśmy skazani na trwanie w tym systemie. Już dziś są dostępne alternatywne opcje. Musimy tylko znaleźć w sobie odwagę, by się na nie zdecydować.
Kiedyś zostaliśmy nauczeni, że świat musi wyglądać tak, jak wygląda. Teraz przyszedł czas, by się tego oduczyć.
304 pages, Paperback
First published August 22, 2022
9 people are currently reading
257 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 11 of 11 reviews
September 1, 2022
Bardzo ciekawe spojrzenie na problem trzymania się sztywnych ram i posłuszeństwo zasadom. Otwierająca głowę. Przydałoby się większe rozbudowanie wątków szkolnych jak w poprzedniej książce.
April 7, 2025
Jak ja to męczyłam niemiłosiernie.
Ksiazka typu spotkanie, które moglo byc mailem. Duzo slow, mało treści, chaos, wielokrotnie naciągane argumenty, żeby pasowało pod tezę, co zalatywało szurstwem. Czułam się jakbym czytała książkę typowo akademicką w złym tego słowa znaczeniu (spoiler alert, autor pracuje na uczelni).
Jednakże znalazłam w niej kilka ciekawych punktów, jak rozdział o szkole (są lepsze pozycje na rynku), czy też rozdział Co możemy zrobić? Nie są one na tyle dobre, żebym mogła komukolwiek tę książkę polecić.
Ksiazka typu spotkanie, które moglo byc mailem. Duzo slow, mało treści, chaos, wielokrotnie naciągane argumenty, żeby pasowało pod tezę, co zalatywało szurstwem. Czułam się jakbym czytała książkę typowo akademicką w złym tego słowa znaczeniu (spoiler alert, autor pracuje na uczelni).
Jednakże znalazłam w niej kilka ciekawych punktów, jak rozdział o szkole (są lepsze pozycje na rynku), czy też rozdział Co możemy zrobić? Nie są one na tyle dobre, żebym mogła komukolwiek tę książkę polecić.
January 10, 2025
Takie 3,5. Książka ciekawa, ale nie widzę w niej jakiejś dużej ciągłości i spójności. Momentami brzmi bardziej jak słowotok, ciąg cytatów i anegdot, które w pewnym momencie wydawały mi się powtarzalne i zbędne.
Mimo wszystko, bardzo doceniam liczbę źródeł i antysystemowe podejście autora, zachęcające do rozszerzania okna Overtona. Po lekturze czuję się zainspirowana do radykalnych, nieposłusznych działań.
Mimo wszystko, bardzo doceniam liczbę źródeł i antysystemowe podejście autora, zachęcające do rozszerzania okna Overtona. Po lekturze czuję się zainspirowana do radykalnych, nieposłusznych działań.
March 10, 2024
Polecam, żeby dać się poprowadzić przez autora po zupełnie nowych torach myślenia. Odwracamy wszystko, co wydaje się od wieków niezmienne, o 180 stopni, żeby zdać sobie sprawę z tego, że naprawdę nie musi być tak, jak jest.
January 10, 2026
Nareszcie dobra książka o współczesnym niewolnictwie i tworzeniu "dobrego obywatela" w krajach niby cywilizowanych. Czasem autor sypnie przykładem historycznym, czasem przykładem popkulturowym, a czasem ostro przegnie w stronę kontrowersji (w tych czasach chyba niełatwo inaczej zwrócić na coś cudza uwagę), a wszystko to, aby jak najdokładniej ukazać swój punkt widzenia.
Jak to z takimi pozycjami bywa: z autorem można się zgadzać lub nie.
Jak to z takimi pozycjami bywa: z autorem można się zgadzać lub nie.
July 28, 2023
Autor wręcz zarzuca nas dowodami na to, że nasza rzeczywistość i to do czego jesteśmy tak bardzo przyzwyczajeni w codziennym życiu niekoniecznie jest najbardziej optymalnym rozwiązaniem. Chwilami aż miałam wrażenie, że jest to jeden wielki rant na to co dookoła nas.
Warto przeczytać i wyrobić sobie samemu opinię.
Warto przeczytać i wyrobić sobie samemu opinię.
March 31, 2024
mam mieszane uczucia co do tej pozycji. uważam, że jest warta przeczytania, by spojrzeć głębiej na sprawę naszego systemu edukacji itp., jednak autor czasem patrzy na temat jednostronnie, zostawia niedokończone wątki, brak mi jakiegoś większego omówienia tematu.
March 31, 2024
my holy grail, my communist manifesto
January 8, 2023
3,5* Ziarno zostało zasiane. :)
January 27, 2025
Intrygująca książka, z potężną bibliografią, wydawałoby się niemal naukowa. Przez chwilę zastanawiałam się, co o niej myśleć. Czy możemy poprawić nasz świat zgodnie z wizją pana Marceli?
Niestety po głębszej analizie okazuje się, że książka powiela kapitalistyczny schemat “więcej, szybciej, taniej”, który pan Marcela tak krytykuje w rozdziale o PKB.
Zacznijmy od propozycji pozbycia się państwa, które według autora tylko nas uciska i terroryzuje – stosując przemoc, zmuszając do płacenia podatków, tworząc hierarchie itd. Pan Marcela na potwierdzenie swoich słów przytacza istnienie demokratycznych i bezhierarchicznych plemion Wyandotów, które żyły szczęśliwiej niż my obecnie oraz wioski tworzone przez małe społeczności w czasach nowożytnych (np. Longo Mai).
Plemię Wyandotów zostało podbite przez Europejczyków, natomiast niektóre wioski funkcjonują do dziś. Paradoksalnie to państwo sprawia, że wioski działają, a dawne plemię przestało istnieć. Jeśli nie stworzymy silnego, dużego i bogatego państwa, zostaniemy podbici tak, jak Wyandoci. Porządek i hierarchia są niestety ceną istnienia w naszym świecie – cywilizacje wolnościowe i nieagresywne giną. Społeczność Longo Mai we Francji funkcjonuje tylko dlatego, że Francja jej na to pozwala. Wioska korzysta z bezpieczeństwa, jakie daje jej państwowa armia, z infrastruktury państwa i z rynków zbytu w tym państwie. Bez niego byłaby łupem dla band.
Skoro wioski istnieją i funkcjonują w spokoju, dlaczego pan Marcela obwinia państwo o niszczenie nam życia? Wg autora to istniejący porządek narzuca nam marnowanie życia w korporacji czy fabryce zamiast pracy dla siebie oraz beznadziejne życie w długach. A może ludzie wcale nie chcą żyć w wioskach?
Życie w wiosce oznacza pracę fizyczną na polu, która jest nisko płatna, ponieważ wytworzone jedzenie jest tanie. Praca w firmie oznacza wyższą pensję, wolne wieczory i weekendy. Praca dla kogoś jest bezpieczna i wygodna – jeśli się komuś nie podoba, może założyć własną firmę i pracować dla siebie. Ma przecież wybór. Może nawet zostać bezrobotnym menelem i państwo się nim zaopiekuje.
Jeśli bierzesz kredyt, to żyjesz z długiem – państwo nie każe nikomu brać kredytów. Możesz żyć bez długów, jeśli zrezygnujesz z najnowszego iphona, samochodu, wakacji w Kongo itp.
Jeśli chodzi o bibliografię, sprawia wrażenie jakby autor nie czytał i nie analizował przytaczanych książek, a tylko cytował cytujących. (Być może zlecił przygotowanie bibliografii swoim studentom.) Wydawałoby się, że bibliografia ma opierać rozważania autora na wiedzy, aby dociec prawdy, ale w tym przypadku ma tylko wywołać takie wrażenie. Zainteresowały mnie 2 źródła, więc je sprawdziłam.
Pierwsze to Global Village Construction Set (s.258) “platforma pozwalająca zbudować od zera pięćdziesiąt powszechnie użytecznych maszyn [za darmo]” cytowana z “Ekonomii Obwarzanka” K. Raworth. Przydałby mi się traktor, więc weszłam na ich stronę. Okazuje się, że z 50 maszyn, gotowych instrukcji jest na 5. Traktor doczekał się 6 wersji w 2016 roku, ale nigdzie nie ma instrukcji do ściągnięcia. Projek finansuje crowd funding. Czyli ekonomia po staremu – bez przewidywanego zysku nic się nie buduje. Na alternatywy dla korporacyjnych i drogich ciągników trzeba jeszcze poczekać.
Drugie źródło to badania psychologów M.E. Seligmana i S.F. Maiera „Failure to escape traumatic shock” (s.130). Pan Marcela przekonuje nas u wyuczonej bezradności uczniów w szkołach, której mechanizm potwierdzają powyższe badania. Znalazłam artykuł dotyczący tego badania – nie ma w nim nic o mechanizmach zachowań występujących u ludzi, jedynie u psów. Tak się składa, że zetknęłam się z tym badaniem już wcześniej. Pan Seligman rzeczywiście chciał je potwierdzić na ludziach i okazało się, że reagujemy zupełnie inaczej niż psy. Samo „badanie” zaś sprowadzało się do bezsensownych tortur w tajnych więzieniach CIA, o czym możecie poczytać w internecie.
Pan Marcela pisze też dużo o negatywnym wpływie szkół na rozwój dzieci. I powinien zostać przy tym temacie, na którym najlepiej się zna. Kim jest Mikołaj Marcela, który napisał książkę o szkodliwości obecnego porządku ustanowionego przez państwo? Jest nauczycielem, wykładowcą i autorem poradników edukacyjnych, a nawet przygodowego kryminału o warzywach (https://www.goodreads.com/author/show...).
Kiedy ktoś taki w tak młodym wieku miał czas przestudiować ogromną literaturę i wiedzę na temat państwa? Nie studiując politologii, filozofii, socjologii, ekonomii ani czegokolwiek, co dałoby mu prawo wypowiadać się na temat organizacji życia ludzi w społeczeństwie. I nie mając doświadczenia w żadnej z tych dziedzin.
Propagowanie komnistycznych idei dla pieniędzy i kariery jest szkodliwe społecznie. Najlepiej po prostu nie czytać.
Niestety po głębszej analizie okazuje się, że książka powiela kapitalistyczny schemat “więcej, szybciej, taniej”, który pan Marcela tak krytykuje w rozdziale o PKB.
Zacznijmy od propozycji pozbycia się państwa, które według autora tylko nas uciska i terroryzuje – stosując przemoc, zmuszając do płacenia podatków, tworząc hierarchie itd. Pan Marcela na potwierdzenie swoich słów przytacza istnienie demokratycznych i bezhierarchicznych plemion Wyandotów, które żyły szczęśliwiej niż my obecnie oraz wioski tworzone przez małe społeczności w czasach nowożytnych (np. Longo Mai).
Plemię Wyandotów zostało podbite przez Europejczyków, natomiast niektóre wioski funkcjonują do dziś. Paradoksalnie to państwo sprawia, że wioski działają, a dawne plemię przestało istnieć. Jeśli nie stworzymy silnego, dużego i bogatego państwa, zostaniemy podbici tak, jak Wyandoci. Porządek i hierarchia są niestety ceną istnienia w naszym świecie – cywilizacje wolnościowe i nieagresywne giną. Społeczność Longo Mai we Francji funkcjonuje tylko dlatego, że Francja jej na to pozwala. Wioska korzysta z bezpieczeństwa, jakie daje jej państwowa armia, z infrastruktury państwa i z rynków zbytu w tym państwie. Bez niego byłaby łupem dla band.
Skoro wioski istnieją i funkcjonują w spokoju, dlaczego pan Marcela obwinia państwo o niszczenie nam życia? Wg autora to istniejący porządek narzuca nam marnowanie życia w korporacji czy fabryce zamiast pracy dla siebie oraz beznadziejne życie w długach. A może ludzie wcale nie chcą żyć w wioskach?
Życie w wiosce oznacza pracę fizyczną na polu, która jest nisko płatna, ponieważ wytworzone jedzenie jest tanie. Praca w firmie oznacza wyższą pensję, wolne wieczory i weekendy. Praca dla kogoś jest bezpieczna i wygodna – jeśli się komuś nie podoba, może założyć własną firmę i pracować dla siebie. Ma przecież wybór. Może nawet zostać bezrobotnym menelem i państwo się nim zaopiekuje.
Jeśli bierzesz kredyt, to żyjesz z długiem – państwo nie każe nikomu brać kredytów. Możesz żyć bez długów, jeśli zrezygnujesz z najnowszego iphona, samochodu, wakacji w Kongo itp.
Jeśli chodzi o bibliografię, sprawia wrażenie jakby autor nie czytał i nie analizował przytaczanych książek, a tylko cytował cytujących. (Być może zlecił przygotowanie bibliografii swoim studentom.) Wydawałoby się, że bibliografia ma opierać rozważania autora na wiedzy, aby dociec prawdy, ale w tym przypadku ma tylko wywołać takie wrażenie. Zainteresowały mnie 2 źródła, więc je sprawdziłam.
Pierwsze to Global Village Construction Set (s.258) “platforma pozwalająca zbudować od zera pięćdziesiąt powszechnie użytecznych maszyn [za darmo]” cytowana z “Ekonomii Obwarzanka” K. Raworth. Przydałby mi się traktor, więc weszłam na ich stronę. Okazuje się, że z 50 maszyn, gotowych instrukcji jest na 5. Traktor doczekał się 6 wersji w 2016 roku, ale nigdzie nie ma instrukcji do ściągnięcia. Projek finansuje crowd funding. Czyli ekonomia po staremu – bez przewidywanego zysku nic się nie buduje. Na alternatywy dla korporacyjnych i drogich ciągników trzeba jeszcze poczekać.
Drugie źródło to badania psychologów M.E. Seligmana i S.F. Maiera „Failure to escape traumatic shock” (s.130). Pan Marcela przekonuje nas u wyuczonej bezradności uczniów w szkołach, której mechanizm potwierdzają powyższe badania. Znalazłam artykuł dotyczący tego badania – nie ma w nim nic o mechanizmach zachowań występujących u ludzi, jedynie u psów. Tak się składa, że zetknęłam się z tym badaniem już wcześniej. Pan Seligman rzeczywiście chciał je potwierdzić na ludziach i okazało się, że reagujemy zupełnie inaczej niż psy. Samo „badanie” zaś sprowadzało się do bezsensownych tortur w tajnych więzieniach CIA, o czym możecie poczytać w internecie.
Pan Marcela pisze też dużo o negatywnym wpływie szkół na rozwój dzieci. I powinien zostać przy tym temacie, na którym najlepiej się zna. Kim jest Mikołaj Marcela, który napisał książkę o szkodliwości obecnego porządku ustanowionego przez państwo? Jest nauczycielem, wykładowcą i autorem poradników edukacyjnych, a nawet przygodowego kryminału o warzywach (https://www.goodreads.com/author/show...).
Kiedy ktoś taki w tak młodym wieku miał czas przestudiować ogromną literaturę i wiedzę na temat państwa? Nie studiując politologii, filozofii, socjologii, ekonomii ani czegokolwiek, co dałoby mu prawo wypowiadać się na temat organizacji życia ludzi w społeczeństwie. I nie mając doświadczenia w żadnej z tych dziedzin.
Propagowanie komnistycznych idei dla pieniędzy i kariery jest szkodliwe społecznie. Najlepiej po prostu nie czytać.
July 1, 2023
Intrygująca książka proponujaca ciekawe rozwiązania współczesnych problemów. czasem zabrakło mi pogłębienia niektórych tematów albo researchu- to raczej zbiór wykładów które należy studiować dalej samodzielnie i krytycznie
Displaying 1 - 11 of 11 reviews