What do you think?
Rate this book
De doe-het-zelf-maatschappij
‘Deze hommage aan de zelfredzaamheid van de bewoners van Lagos leest als een levensles voor ons allemaal.’ – Bram Vermeulen, journalist
Op een vroege ochtend in Lagos ziet Femke van Zeijl – gezeten aan haar schrijftafel – een waterreservoir rakelings langs haar raam naar beneden storten. Dit incident en vooral de nasleep ervan brengen direct aan het licht hoezeer het dagelijks leven in deze miljoenenstad verschilt van het leven in de Nederlandse maatschappij. Terwijl Van Zeijl nog zit te bedenken welke gemeentelijke dienst ze zou moeten bellen, hebben haar buren al minstens twee oplossingen bedacht en zijn ze aan de uitvoering ervan begonnen.
In Nigeria zijn burgers grotendeels op zichzelf aangewezen. Van Zeijl illustreert wat dit betekent voor de mensen om haar heen en voor zichzelf, in prachtige, onderzoekende antropologische verhalen, met liefde en humor opgetekend. Maar ze romantiseert niet. Mensen in welvaartsstaten zouden heel wat kunnen leren van de manier waarop mensen in Lagos omgaan met tegenslag. Tegelijkertijd zouden haar stadsgenoten ondanks hun uit nood geboren zelfredzaamheid stuk voor stuk tekenen voor meer sociale zekerheid, recht, onderwijs, zorg en een overheid waarop je kunt rekenen.
Op een vroege ochtend in Lagos ziet Femke van Zeijl – gezeten aan haar schrijftafel – een waterreservoir rakelings langs haar raam naar beneden storten. Dit incident en vooral de nasleep ervan brengen direct aan het licht hoezeer het dagelijks leven in deze miljoenenstad verschilt van het leven in de Nederlandse maatschappij. Terwijl Van Zeijl nog zit te bedenken welke gemeentelijke dienst ze zou moeten bellen, hebben haar buren al minstens twee oplossingen bedacht en zijn ze aan de uitvoering ervan begonnen.
In Nigeria zijn burgers grotendeels op zichzelf aangewezen. Van Zeijl illustreert wat dit betekent voor de mensen om haar heen en voor zichzelf, in prachtige, onderzoekende antropologische verhalen, met liefde en humor opgetekend. Maar ze romantiseert niet. Mensen in welvaartsstaten zouden heel wat kunnen leren van de manier waarop mensen in Lagos omgaan met tegenslag. Tegelijkertijd zouden haar stadsgenoten ondanks hun uit nood geboren zelfredzaamheid stuk voor stuk tekenen voor meer sociale zekerheid, recht, onderwijs, zorg en een overheid waarop je kunt rekenen.
256 pages, Paperback
Published June 21, 2022
2 people are currently reading
41 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 2 of 2 reviews
November 13, 2022
Ik vind Nigeria het meest interessante land van Afrika, vraag me niet waarom.
Niet dat ik daar veel mee doe. Toen ik studeerde heb ik een keer een onleesbaar boek gelezen over de eerste native Anglicaanse bisschop, daarna Things fall apart van Chinua Achebe en ik heb ook nog een landkaart gekocht. En ik ben eens met mijn Quest 2 VR bril een keer door Lagos gewandeld - door een 3D versie van Google Streetview. En ik vind stofjes van Vlisco mooi. Ze worden in Helmond bedacht, maar in Afrika verkocht. Heb ik geleerd in het Afrika Museum.
Zo kabbelt mijn belangstelling een beetje heen en weer, maar een week of wat geleden is hij weer helemaal opgelaaid. Ik kwam op NPO Start, of Plus, de documentaireserie Planeet Nigeria tegen van Ikenna Azuike, een Nigeriaanse Brit die in Nederland woont. Dat was een hele charmante serie, maar zoals elke documentaire ongelofelijk traag - er moeten in documentaires altijd betekenisvolle shots zitten, van een landschap of zo, waarbij de camera langzaam inzoomt of van links naar rechts zwaait. Heb ik allemaal geen zin in. Bovendien moet alles altijd gezégd worden, terwijl ik liever lees dan luister. En je mist de geuren en de temperatuur. Maar verder was het voor een documentaire best goed.
Al googlend (met DuckDuckGo, want Google bewaart al je zoekopdrachten om door te verkopen en daar geef je je echt ontzettend mee bloot) kwam ik de researcher tegen van deze serie uit 2019, Femke van Zeijl.
Die blijkt dus een boek geschreven te hebben over het leven in Lagos en directe omstreken, waar ze al een jaar of tien woont. Ik vond dat fascinerend. Het laat zien wat er in een land - in ieder geval in Nigeria - gebeurt als de overheid zijn werk niet doet. Overheidsbaantjes zijn vooral een middel om smeergeld binnen te halen, bijvoorbeeld om sneller je rijbewijs te krijgen, voor zover je dat nodig hebt. Of om in de staatskas te kunnen graaien, als je wat hoger bent geplaatst.
Dat heeft rampzalige gevolgen voor waterleiding, elektriciteit, onderwijs, veiligheid en zorg, kortom voor alle publieke goederen, zoals economen dat noemen. Het zou kunnen zien dat defensie nog wel een beetje functioneert, voor zover het Boko Haram op een afstand houdt, maar dat weet ik niet zeker.
Ik wou iets stereotieps zeggen als "maar gelukkig zijn Nigerianen handige jongens, die het dan zelf gewoon regelen", maar zo werkt het natuurlijk niet. Je kunt niet alles privatiseren, dat hebben we hier ook gezien. Vooral zorg is een enorm probleem, zonder ziektekostenverzekeringen. Zoals we ons hier niet realiseren, is zorg onbetaalbaar (komt nog wel als alle babyboomers echt oud en gammel zijn). Er zijn mensen die liever doodgaan, zelfs door de hand aan zichzelf te slaan, dan het spaargeld dat bedoeld is voor pensioen of studie voor kinderen besteden aan een onzekere behandeling.
Wat je ook wel kunt raden is dat privéonderwijs alleen werkt voor de mensen die het meest verdienen. En dat mensen die een serieuze (buitenlandse) graad hebben weten te scoren als eersten emigreren, zoals de vader van Ikenna Azuike. Zou ik ook doen.
Het fijne is dat je alles wat je zelf wel kunt raden door Van Zeijl glashelder wordt aangetoond in gesprekken met Nigerianen, met eigen ervaringen - ze is nogal ijzerenheinig in haar afwijzing van corruptie, wat ertoe leidt dat ze haar rijbewijs pas na twee jaar thuis krijgt en dan blijkt het al een jaar verlopen te zijn- en door onderzoek. Allemaal even boeiend opgeschreven.
Ik heb mijn vakantie in Nigeria nog niet geboekt - lijkt me toch een beetje eng - maar ik weet nou wel veel meer van het land. En van Nederland, waar we alles maar gewoon vinden: water uit de kraan en binnen een kwartier een ambulance voor de deur als er wat misgaat. En nog eindeloos veel meer.
Niet dat ik daar veel mee doe. Toen ik studeerde heb ik een keer een onleesbaar boek gelezen over de eerste native Anglicaanse bisschop, daarna Things fall apart van Chinua Achebe en ik heb ook nog een landkaart gekocht. En ik ben eens met mijn Quest 2 VR bril een keer door Lagos gewandeld - door een 3D versie van Google Streetview. En ik vind stofjes van Vlisco mooi. Ze worden in Helmond bedacht, maar in Afrika verkocht. Heb ik geleerd in het Afrika Museum.
Zo kabbelt mijn belangstelling een beetje heen en weer, maar een week of wat geleden is hij weer helemaal opgelaaid. Ik kwam op NPO Start, of Plus, de documentaireserie Planeet Nigeria tegen van Ikenna Azuike, een Nigeriaanse Brit die in Nederland woont. Dat was een hele charmante serie, maar zoals elke documentaire ongelofelijk traag - er moeten in documentaires altijd betekenisvolle shots zitten, van een landschap of zo, waarbij de camera langzaam inzoomt of van links naar rechts zwaait. Heb ik allemaal geen zin in. Bovendien moet alles altijd gezégd worden, terwijl ik liever lees dan luister. En je mist de geuren en de temperatuur. Maar verder was het voor een documentaire best goed.
Al googlend (met DuckDuckGo, want Google bewaart al je zoekopdrachten om door te verkopen en daar geef je je echt ontzettend mee bloot) kwam ik de researcher tegen van deze serie uit 2019, Femke van Zeijl.
Die blijkt dus een boek geschreven te hebben over het leven in Lagos en directe omstreken, waar ze al een jaar of tien woont. Ik vond dat fascinerend. Het laat zien wat er in een land - in ieder geval in Nigeria - gebeurt als de overheid zijn werk niet doet. Overheidsbaantjes zijn vooral een middel om smeergeld binnen te halen, bijvoorbeeld om sneller je rijbewijs te krijgen, voor zover je dat nodig hebt. Of om in de staatskas te kunnen graaien, als je wat hoger bent geplaatst.
Dat heeft rampzalige gevolgen voor waterleiding, elektriciteit, onderwijs, veiligheid en zorg, kortom voor alle publieke goederen, zoals economen dat noemen. Het zou kunnen zien dat defensie nog wel een beetje functioneert, voor zover het Boko Haram op een afstand houdt, maar dat weet ik niet zeker.
Ik wou iets stereotieps zeggen als "maar gelukkig zijn Nigerianen handige jongens, die het dan zelf gewoon regelen", maar zo werkt het natuurlijk niet. Je kunt niet alles privatiseren, dat hebben we hier ook gezien. Vooral zorg is een enorm probleem, zonder ziektekostenverzekeringen. Zoals we ons hier niet realiseren, is zorg onbetaalbaar (komt nog wel als alle babyboomers echt oud en gammel zijn). Er zijn mensen die liever doodgaan, zelfs door de hand aan zichzelf te slaan, dan het spaargeld dat bedoeld is voor pensioen of studie voor kinderen besteden aan een onzekere behandeling.
Wat je ook wel kunt raden is dat privéonderwijs alleen werkt voor de mensen die het meest verdienen. En dat mensen die een serieuze (buitenlandse) graad hebben weten te scoren als eersten emigreren, zoals de vader van Ikenna Azuike. Zou ik ook doen.
Het fijne is dat je alles wat je zelf wel kunt raden door Van Zeijl glashelder wordt aangetoond in gesprekken met Nigerianen, met eigen ervaringen - ze is nogal ijzerenheinig in haar afwijzing van corruptie, wat ertoe leidt dat ze haar rijbewijs pas na twee jaar thuis krijgt en dan blijkt het al een jaar verlopen te zijn- en door onderzoek. Allemaal even boeiend opgeschreven.
Ik heb mijn vakantie in Nigeria nog niet geboekt - lijkt me toch een beetje eng - maar ik weet nou wel veel meer van het land. En van Nederland, waar we alles maar gewoon vinden: water uit de kraan en binnen een kwartier een ambulance voor de deur als er wat misgaat. En nog eindeloos veel meer.
June 12, 2023
Heerlijk boek, fijne manier om iets van een andere cultuur te leren.
Displaying 1 - 2 of 2 reviews