เหตุผลของธรรมชาติ

by ชัชพล เกียรติขจรธาดา

เคยสงสัยกับคำถามเหล่านี้ไหมครับ เช่น ทำไมสิ่งมีชีวิตถึงได้แตกต่างกันมากมายขนาดนี้ สิ่งมีชีวิตบางชนิดก็ตัวเล็กเสียจนเรามองไม่เห็น ในขณะที่ปลาวาฬก็ตัวใหญ่เหลือเกิน สิ่งมีชีวิตบางชนิดมีร่างกายที่เรียบง่ายมากๆ มันไม่ต้องมีแขนขา ไม่ต้องมีอวัยวะภายใน เช่น ตับ ไต ไส้ หัวใจ มันก็มีชีวิตอยู่ได้ แต่ทำไมสิ่งมีชีวิตบางชนิด รวมทั้งพวกเราจึงมีร่างกายที่ซับซ้อน

หนังสือเล่มนี้จะตอบคำถามหลักสองคำถามด้วยกัน คำถามแรกคือ อะไรคือเหตุผลของธรรมชาติ? เราจะหาคำตอบนี้ด้วยการพยายามตั้งคำถามกับสิ่งที่เราเห็นกันทั่วๆ ไปในชีวิตประจำวันว่า "ผล" ที่เราเห็นในทุกวันนี้มันเกิดมาจาก "เหตุ" อะไรในอดีต และหลังจากที่เราได้เห็นตัวอย่างของเหตุผลในธรรมชาติกันไปพอสมควร เราจะนำสิ่งเหล่านั้นไปสรุปเพื่อตอบคำถามที่สองกันต่อไป นั่นคือ เราจะรู้เรื่องเหล่านี้ไปเพื่ออะไร?

Genres: Science, Nonfiction, Biology

240 pages, Paperback

First published September 1, 2011

Reviews

[ดินสอ สีไม้ · Rating 5 out of 5]

ยังคงเป็นหนังสือในเชิงเล่าวิทยาศาสตร์ที่ดีงามเช่นเคย
เล่มนี้เล่าถึงการกำเนิดระบบต่างๆ ในร่างกาย
ตั้งแต่สัตว์ชนิดแรกๆ ที่เกิดขึ้นบนโลก
ไปจนถึงสัตว์ที่มีความซับซ้อนอย่างคน
เรื่องการควบคุมอุณหภูมิภายในร่างกายของสัตว์ต่างๆ
และว่าด้วยเรื่องของการเจ็บป่วย
ซึ่งโยงไปถึงการอยู่รวมกันของสัตว์ต่างๆ ในโลกใบนี้
ทุกอย่างถูกบอกเล่าอย่างค่อยเป็นค่อยไป และเชื่อมโยงกัน
เข้าใจง่ายและอ่านเพลิน ชอบค่ะ :)

[Pairash Pleanmalai · Rating 5 out of 5]

บทแรกๆเน้นเรื่องขนาดของสิ่งมีชีวิต พอดีเคยอ่านงานของวินทร์หรือใครสักคนที่เขียนทำนองนี้ ที่ว่าด้วยเรื่องขนาดของมนุษย์
แต่อ.ชัชพล เขียนได้เจาะลึกกว่า
แล้วมาต่อเรื่องความร้อน สัตว์เลือดเย็น เลือดอุ่น ผู้แต่งอธิบายได้ดีกว่าที่เรียนมาทั้งชีวิตอีก
และค่อยเจาะมาที่คนเราว่า
ทำไมเราจึงเป็นไข้(ตัวร้อนขึ้น)ตอนเราติดเชื้อ
ทำไมเราไม่อยากอาหารตอนเราป่วย

และพึ่งรู้ว่า ปรสิตหลายๆอย่าง มันสามารถบ่งการสิ่งมีชีวิตขนาดใหญ่ๆ ได้อย่างเหลือเชื่อ
ทำไมสัตว์บางพวกไม่กินเนื้อพวกเดียวกันเอง ทำไมเรารังเกียจน้ำลายของคนอื่น
มีสัตว์ป่าบางชนิด ตอนไปป้อนหญ้าให้มันกิน ถ้าติดน้ำลายตัวอื่นแล้ว มันจะพยายามเลี่ยง

[Beam Tennyson · Rating 5 out of 5]

เป็นหนังสือที่ดีมากกกกกกกกกกก
แนะนำให้อ่านมากกกกกกกกกกก
ขอออกตัวก่อนว่าเราจบสายศิลป์มา ความรู้วิทยาศาสตร์ ชีววิทยางูๆปลาๆ แต่หนังสือเล่มนี้สามารถอธิบายทฤษฎีวิวัฒนาการ การคัดเลือกทางธรรมชาติ กลไกต่างๆของร่างกายคนและสัตว์ได้อย่างเข้าใจง่ายและสนุก ทุกๆหน้าที่พลิกอ่าน มันมหัศจรรย์ซะจนต้องร้อง อู้หูว! จริงป่ะเนี่ยย!!? ตลอดเวลา หนังสือเล่มนี้ทำให้เรารู้สึกว่านี่แหละคือ "ความหมายของวิทยาศาสตร์ที่แท้จริง" มันคือการค้นหาความลับของสิ่งมีชีวิตและโลกใบนี้ มันคือเวทมนตร์ที่เชื่อมโยงทุกระบบในโลกซึ่งดูไม่เกี่ยวข้องกันเข้าไว้ด้วยกัน มีคือความงดงามที่ไม่สามารถลอกเลียนแบบได้ของธรรมชาติ ระบบการศึกษาของไทยและหลายๆประเทศทำให้วิทยาศาสตร์กลายเป็นเพียงแค่ทฤษฎีท่องจำสีขาวดำซึ่งน่าเบื่อและดูเหมือนไม่ให้ประโยชน์อะไรกับชีวิตนอกจากให้คะแนนเราตอนสอบ อยากให้นักเรียนไปจนถึงผู้ใหญ่หลายๆคนได้อ่านหนังสือเล่มนี้ ความคิดของพวกเขาคงเปลี่ยนไปและมองวิทยาศาสตร์ในทางทีดีขึ้นเหมือนอย่างที่เราเป็น ขอบคุณ นพ.ชัชพล ที่เขียนหนังสือเล่มนี้ขึ้นมาค่ะ จะตามอุดหนุนเล่มอื่นๆอย่างแน่นอน! :)

[Siwabhorn Anothaisintawee · Rating 4 out of 5]

เนื่องจากเราเป็นคนอ่านหนังสือแนว non-fiction น้อย พอพูดถึงหนังสือแนว pop science ก็เลยมีชื่อ หมอเอ้ว โดดเด้งมาเป็นอันดับหนึ่งในดวงใจ

เราเป็น fc ของหมอเอ้วมาตั้งแต่เมื่อเกือบ 10 ปีก่อนที่หมอเอ้วเป็นแขกรับเชิญใน witcast รายการพอดแคสเกี่ยวกับวิทยาศาสตร์ พอรู้ว่าคุณหมอเขียนหนังสือด้วย ก็ย้าย os จากการฟังมาเป็นการอ่านแทน

จุดเด่นของผลงานของหมอเอ้วคือทำให้วิทยาศาสตร์ที่เราคิดว่าเป็นเรื่องยาก ให้เป็นเรื่องที่เข้าใจง่าย เขียนด้วยภาษาที่ทำให้คนธรรมดาเข้าใจ แทรกกับมุกตลกเบาๆ เป็นระยะ ทำให้ไม่เครียดจนเกินไป

ปกติเราจะตามอ่านหนังสือของหมอทุกเล่ม แต่ไม่รู้ทำไมเล่มนี้ถึงเล็ดลอดสายตามาได้หลายปี

ข้อดีทางกายภาพของเล่มนี้คือกระดาษหนา พิมพ์ดี เย็บกี่ ไสกาว แต่ก็มีข้อเสียอยู่ตรงที่มีตัดตกคำผิด จัดหน้าผิดให้จิ๊จ๊ะเป็นระยะ

มาร่วมหาที่มาของพฤติกรรมการฆ่าตัวตายในมด ไก่ขี้รดขาตัวเอง เก้งที่เดินไปกินไป และไข่ 2 ข้างที่ห้อยไม่เท่ากันได้ในเหตุผลของธรรมชาติ

ปล.1 หนังเล่มอื่นของหมอเอ้วที่แนะนำคือ เรื่องเล่าจากร่างกาย, 500 ล้านปีแห่งความรัก, ทำไมเราเลี้ยง pig แต่กิน pork, ทำไมแฮมเบอร์เกอร์จึงไม่มีแฮม, สงครามที่ไม่มีวันชนะ และเพื่อนเก่าที่หายสาบสูญ เอาเป็นว่าเชียร์หมดทุกเล่มแหละ การันตีความสนุกด้วยรางวัล และยอดพิมพ์ซ้ำถล่มทลาย

ปล.2 ติดตามผลงานของหมอเอ้วได้ทั้งทาง facebook podcast และ tiktok โดยค้ยหาคำว่า chatchapol นะคะ

Goodreads 4.4 เราให้ 4

[C · Rating 5 out of 5]

หนังสือที่อธิบายเกี่ยวกับธรรมชาติรอบตัว อย่างเป็นเหตุเป็นผล
อีกเล่มที่ควรอ่าน

[Nia_da33 · Rating 4 out of 5]

เป็นเหตุผลของสิ่งรอบๆตัวเรา ที่บางครั้งก็เห็นจนเป็นเรื่องธรรมดาจนมองข้ามไป

[Jessada Karnjana · Rating 4 out of 5]

ปกหลังหนังสือโปรยคำถามเหล่านี้ ทำไมเราถึงแพ้ท้อง ทำไมเราจึงมีไข้ ทำไมไข้มาลาเรียทำให้เรานอนซม แต่ไข้หวัดทำให้เราไอและจาม ทำไมไฟฉายย่อส่วนเป็นจริงไม่ได้ ทำไมคนเมืองร้อนจึงชอบกินอาหารเผ็ด กำเนิดการหายใจด้วยออกซิเจน ทำไมปลวกต้องสร้างจอมปลวกใหญ่ ทำไมเราต้องกิน ทำไมทารกหัวใจจึงเต้นเร็วกว่าผู้ใหญ่ ทำไมเรากินอาหารสามมื้อต่อวัน แต่งูเหลือมกินหนึ่งมื้อต่อเดือน หูช้างและอัณฑะคนคล้ายกันตรงไหน ทำไมอัณฑะจึงหดเล็กเมื่อเราโกรธ ทำไมนกฟลามิงโกยืนขาเดียว ทำไมเราเบื่ออาหารเวลาเราป่วย และคำถามทั้งหมดนี้เกี่ยวข้องกันยังไง ... หนังสือเล่มที่ 2 ของคุณหมอชัชพลพาคุณสำรวจคำถามเหล่านี้ผ่านวิวัฒนาการ เพื่อหาเหตุผลที่อยู่เบื้องหลัง หนังสือเรียบเรียงสไตล์ตั้งคำถามเป็นกระทู้แล้วสืบสวนเงื่อนงำย้อนกลับไปในอดีตอันเป็นที่มาของพฤติกรรม รูปแบบคำถามคำตอบที่สอดคล้องต่อเนื่องกันไปอย่างเป็นเหตุเป็นผล ผมเชื่อว่านอกจากผู้อ่านจะได้รับข้อมูลโดยตรงจากเนื้อความที่คุณหมอเขียนแล้ว รูปแบบเช่นนี้ยังเป็นตัวอย่างที่ดีต่อการพัฒนาวิธีการคิดที่เป็นระบบโดยเฉพาะผู้อ่านเยาวชน หนังสือเขียนสนุกครับ และมากด้วยอารมณ์ขันแบบพอดี ๆ ไม่ใช่ฮาแทรกสาระ แต่เป็นสาระแทรกอมยิ้ม ไม่ใช่ตำราเรียนมาตรฐาน แต่เป็นหนังสือวิชาการที่ใครก็อ่านได้

[Woranart · Rating 4 out of 5]

ดีมาก เชียร์ให้เป็นหนังสืออ่านนอกเวลาสำหรับนักเรียนมัธยม ไม่ว่าจะสายวิทย์หรือสายศิลป์
ส่วนที่ชอบ
1. ผู้เขียนใส่ใจอธิบายเนื้อหาโดยโฟกัสที่ความเป็นเหตุเป็นผล (ตามชื่อหนังสือ)
2. การเรียงร้อยกันของเนื้อหาแต่ละบททำได้ต่อเนื่อง
3. ข้อมูลดี มี reference
4. บทส่งท้ายดีมาก มันไปไกลกว่าเนื้อหาของหนังสือและแสดงเจตนาที่ดีของผู้เขียน
ส่วนที่อยากเพิ่มเติม
1. เนื้อหาน้อยไป น่าจะเพิ่มเติมประเด็นหรือกรณีตัวอย่างอื่นๆ
2. ภาพประกอบที่เป็นภาพถ่ายน้อยมาก
ปล. ณ วันที่อ่านเล่มนี้จบ ผมยังไม่ได้อ่านหนังสือเรื่องเล่าจากร่างกายของผู้เขียนเดียวกัน

[Nats Lakkatham · Rating 5 out of 5]

- ถ้าเรามองเรื่องราวเหล่านี้ในแง่ของวิชาการสาขาต่าง ๆ เราจะเห็นว่าเรื่องราวในธรรมชาตินั้นไม่แยกวิชา แต่ธรรมชาติคือปฏิสัมพันธ์ระหว่างวิชาต่าง ๆ
- โลกตั้งโจทย์ด้วยวิชาฟิสิกส์ เคมี ธรณีวิทยา ฯลฯ
- สิ่งมีชีวิตแก้โจทย์ด้วยชีววิทยา
- ดังนั้นรูปร่าง ลักษณะ กลไกการทำงานของร่างกาย และพฤติกรรมของสัตว์ ล้วนแล้วแต่ออกแบบมาเพื่อแก้โจทย์ที่โลกและสิ่งมีชีวิตอื่นตั้งขึ้น
- วิชาเหล่านี้จึงมีความเกี่ยวข้องกันอย่างแนบแน่น

[Pipat Tanmontong · Rating 4 out of 5]

หนังสือวิทยาศาสตร์ที่ช่วยเปิดโลกทัศน์ให้ผู้อ่านด้วยการชวนเราสังเกตและตั้งคำถามถึงสิ่งต่างๆที่เกิดขึ้นในธรรมชาติ มุมมองที่ได้จากหนังสือเล่มนี้ช่วยเราเชื่อมโยงความรู้สาขาต่างๆที่เรียนสมัยม.ปลายแล้วไม่เข้าใจว่าเรียนไปทำไม ให้เห็นคุณค่าขึ้นมาได้อย่างไม่ยากเย็น
อ่านต่อเนื่องยากหน่อยเพราะต้องประมวลผลตามแบบต่อเนื่อง

[Author25 · Rating 5 out of 5]

สิ่งต่างๆที่เราพบเห็นจนดูเป็นเรื่องปกติ อาทิเช่น หูช้าง ขานกกระสา ถุงอัณฑะ ปกติถึงขนาดที่ว่าไม่น่าจะมีอะไรให้เราต้องไปสนใจสิ่งต่างๆเหล่านั้นเลย นพ.ชัชพล กับตั้งประเด็นคำถาม และอธิบายคำตอบถึงวิวัฒนาการที่มาของสิ่งต่างๆเหล่านั้น ได้อย่างน่าสนใจ เป็นหนังสืออีกหนึ่งเล่มที่อ่านจบรวดเดียว และเหมาะอย่างยิ่งที่จะใช้เป็นหนังสือประกอบการเรียนชีววิทยา

[Tanaporn · Rating 4 out of 5]

3.5⭐

เป็นหนังสือที่อ่านง่ายและยากในเวลาเดียวกัน คือถ้าตั้งสตืทำความเข้าใจดี ๆ จะ enlight แต่ก็รู้สึกว่ายังมีบางส่วนที่ไม่เคลียร์เพราะยังหาคำตอบไม่ได้ บวกกับช่วงนี้เก็บข้อมูลปริญญาโทด้วยทำให้ไม่โฟกัสตอนอ่านเท่าที่ควร

อย่างไรก็ดีให้คะแนนเท่านี้ก็ไม่ใช่ overrate เพราะหนังสือของคุณหมอจุดประกายและสร้างแรงบันดาลใจในหลายเรื่องโดยเฉพาะเรื่องการเรียนรู้ ต่อให้อ่านแล้งงงบ้างเข้าใจบ้างแต่สิ่งที่ได้มาแน่ ๆ คือการมองอะไรในมุมใหม่และการเรียนเพื่อคิด👍

[Mollie Pan · Rating 4 out of 5]

หนังสือที่เล่ากลไกของร่างกาย วิวัฒนาการ กระบวนการความเป็นไปในธรรมชาติ เนื้อหาอัดแน่นด้วยความรู้เชิงวิชาการ แต่อ่านง่าย ไม่เน้นศัพท์เทคนิค ชอบที่แต่ละบทแบ่งตั้งชื่อเป็นคำถาม พอเราอ่านจบก็ทบทวนสิ่งที่ได้อ่านมา และท้ายเล่มมีสรุปภาพรวมของหนังสือ

[Boon · Rating 5 out of 5]

อยากจะให้คนไทยได้อ่านหนังสือเล่มนี้ทุกคนครับ โดยเฉพาะบทจบบทสุดท้าย ที่สรุปว่าทำไมเราถึงควรเรียนรู้เรื่องของธรรมชาติ แม้ว่าบางครั้งเหมือนจะดูไกลตัว แต่สุดท้ายก็เชื่อมโยงกันได้อย่างน่าอัศจรรย์ แนะนำครับ

[Sahathust Num · Rating 4 out of 5]

อ่านสนุกมาก รู้ถึงข้อเท็จจรืงในธรรมชาติ และเชื่อมโยงเรื่องราวต่างๆเข้ามาใกล้ตัวเรามากขึ้น ตอบคำถามเรื่องความสำคัญของไข้หวัด เหตุผลของการอบอุ่นร่างกายก่อนที่จะออกกำลัง สนุกจนต้องหาหนังสือเรื่องเล่าจากร่างกายมาอ่านต่อเลย

[aida · Rating 5 out of 5]

อ่านจบสักที เล่มนี้เนื้อหาไม่แน่น(และหนา)เท่า 500 ปี แต่ดันเผลอดองไปหลายเดือน
สร้างแรงบันดาลใจได้เยอะมาก อยากให้หันมาสนใจวิทยาศาสตร์กันเยอะๆ
อ่านแล้วรู้สึกไฟลุกโชน สั่งเล่มอื่นมารอแล้ว อยากให้ทุกคนได้อ่าน

[naviyada · Rating 5 out of 5]

หนังสือของหมอเอ้ว ข้อดีที่สุดคือบรรยายเรื่องวิทยาศาสตร์การแพทย์ให้เห็นภาพเข้าใจง่าย
เล่มนี้อ่านสนุก ชอบในความสอดคล้องเป็นคอนเส็ปเดียวกันของสัตว์หลากชนิด
ทำให้เราเข้าใจวิวัฒนาการของมนุษย์และสัตว์ว่าปรับตัวยังไงบ้างกับสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนไป
ถือเป็นหนังสือเปิดโลกอีกเล่มที่ชอบมากค่ะ

[PS · Rating 3 out of 5]

ประเด็นที่เลือกเล่าน่าสนใจ เล่าด้วยสำนวนง่าย แต่เนื้อหาซับซ้อนอาจเข้าใจยากบ้าง
ยังคิดว่าเหมาะเป็นหนังสือ หยิบอ่านช่วงสั้น อย่างรอคิว นั่งรถไฟฟ้า หรือทำผม

[Nanyae Yamane · Rating 3 out of 5]

สนุกดี อธิบายคล้ายสารคดี เข้าใจง่าย เริ่มจากแยกประเด็น จับเรียงต่อกัน ใส่ความเชื่อมโยงและสรุปรวบตอนหลัง

[Thammalux Chaopanon · Rating 4 out of 5]

ให้ความรู้ธรรมชาติดีครับ และเป็นความรู้ในองค์รวม ความสัมพันธ์ทั้งทางด้านชีว เคมี ฟิสิกส์ ที่รวมกันทำให้เกิดการวิวัฒนาการอย่างที่เป็นอยู่ ผู้อ่านจะได้เปิดหูเปิดตามองในภาพรวมมากยิ่งขึ้นครับ

[Nuttawat Kalapat · Rating 5 out of 5]

หนึ่งในคนที่เขียนเรื่องชีว ย่อยยากให้เป็นง่ายได้เก่งที่สุดครับ แถมอ่านเพลิน ทำได้ไง

[wanpetch · Rating 5 out of 5]

รักทุกเล่ม ทุกเล่มตอบคำถามที่เราชอบคิดอยู่ตลอดได้ดีมาก จนตอนนี้หลงรักการวิวัฒนาการไปเลย

[Phueruehat]

เยี่ยมม

[K. · Rating 5 out of 5]

สนุกมากๆ

[Nattchanita K. · Rating 4 out of 5]

ชอบหนังสือเล่มนี้มาก แต่ไม่ได้อ่านจบแบบรวดเดียว แต่ละตอนให้ความรู้รอบตัวได้ง่ายๆอ่านแล้วเข้าใจวิทยาศาสตร์มากชึ้นและสนุกมากคะ