Piet Mondrian: A Life is the first comprehensive biography of Piet Mondrian to be published in English. This remarkable book provides a long-overdue and compelling account of the life of perhaps the most influential abstract artist of the 20th century. Hans Janssen, former chief curator at the Kunstmuseum Den Haag, draws on his own research and that of a cohort of distinguished scholars, as well as previously unknown letters, writings and archival materials, to reveal unexpected new insights into the artist's life and the circles in which Mondrian moved. From his student days in Amsterdam to his life in Paris after the First World War, to his time in London and New York from 1938 until his death, Mondrian is here presented as someone in constant interaction with the world around him. Far from a lonely, isolated figure as he is often portrayed, he is revealed as an artist reacting to the emergence of modernity and taking the lead in shaping art for the world in which we now live. Translated into English in the 150th anniversary year of the artist's birth, and already celebrated and anticipated in the New York Times, this is a vital contribution to the scholarship on Mondrian as well as on the development of abstract art. A cofounder of the De Stijl movement and pioneer of 20th-century abstraction, Dutch painter Piet Mondrian (1872-1944) developed his iconic style of Neoplasticism--a rigorously limited yet generative language of straight lines and primary colors--out of a progressive exploration of painting that took him from naturalistic landscape painter to theoretician of geometric abstraction.
Hans Janssen (1954-2021) is the author of Piet Mondrian: The Man Who Changed Everything and coauthor of The Story of De Stijl, and was a curator of modern art at Gemeentemuseum Den Haag.
Een groots boek dat een ongemeen facettenrijk beeld schetst van een kunstenaarsleven. Ik was aan dit verhaal begonnen met de vraag hoe die markante kanteling naar abstractie in het werk van Mondriaan had plaatsgevonden. Hans Janssen levert daar een heel overtuigend en fantastisch genuanceerd antwoord op. We kruipen diep in de materie waar de schilder dag na dag mee worstelt en we worden deelachtig aan de ideeënwereld, de ontmoetingen en de leefomgevingen die dat autotelisch scheppingsproces mee hebben bevrucht. De onvoorspelbaarheid van het artistieke zoekproces voelt bijgevolg geheel en al coherent aan. Voor mij heeft het boek een emblematisch karakter. Zo moet een kunstenaarsbiografie geschreven worden! Het is een boek waar je, gelukkig maar, een wat langere adem moet voor hebben. Maar de gedrukte editie is een plezier om te lezen: mooi en kunstzinnig opgemaakt en voorzien van interessant beeldmateriaal dat het levensverhaal en de evolutie van het werk nog beter laat navolgen.
Het lezen van deze lijvige biografie, die overigens prachtig is uitgegeven, was niet echt een plezier. Ik heb mij gestoord aan de talloze scènes die Janssen heeft verzonnen om Mondriaan levendiger uit te kunnen tekenen. Een voorbeeld uit het eerste hoofdstuk: ‘Hij [Mondriaan] boog voorover en ging naar binnen door de lage voordeur. Hij hing zijn jas weg, liep naar de schildersezel en voelde voorzichtig met zijn vingers of het beschilderde doek droog genoeg was.’ Janssen verantwoordt deze modus operandi in de inleiding als volgt: ‘net als in de liefde [is er] de behoefte om onder de huid te kruipen, om van binnenuit te kijken. […] Om die reden heb ik hier en daar, waar nodig, of waar het voor de hand lag, of waar de historische werkelijkheid van het leven daar aanleiding toe gaf, mijn toevlucht genomen tot de methode van de vie romancée. De verschillende bronnen, brieven, krantenverslagen, herinneringen en andere documenten gaven soms in hun combinatie zo’n levendig beeld dat ik het gevoel kreeg erbij geweest te zijn. Zo nu en dan ben ik gezwicht voor die verleiding.’ In delen van deze schildersbiografie is Mondriaan dus een romanpersonage. Alhoewel Janssen eerlijk is over zijn manier van werken, schrik ik toch als ik bij een passage in het derde hoofdstuk in een noot (noot 4) lees: ‘Dit fictieve verslag van de binnenkomst in het Théâtre des Champs-Élysées is gebaseerd op […]’... Ik heb de biografie niet gekocht omdat ik geïnteresseerd ben in verzinsels, ik had graag feiten over het leven van Mondriaan gewild. Janssen blijkt geobsedeerd door Mondriaan (zelf schrijft hij ‘gebiologeerd’) en heeft hem tot leven willen wekken. Ik citeer weer uit de inleiding: ‘de aanpak van de vie romancée heeft het me mogelijk gemaakt de man terug te brengen op aarde.’ Het is jammer dat Janssen veel te ver doorslaat in zijn bewondering, want uit alles blijkt dat hij een groot kenner is. De vele uitgebreide passages over het werk – naar mijn smaak soms te uitgebreid – zijn met een indrukwekkende kennis van zaken geschreven.
More power to you if you understand this book. Because I didnt. I could barely grasp the concept of neoplasticism as a whole in Jensen’s words. I also don’t understand why the reference pictures are not on the same page as the text that describes them..
Een erg mooi overzicht van het leven en werk van Piet Mondriaan. Vooral het inzicht in zijn overwegingen bij zijn schilderijen en het gepieker om uit te drukken wat hij uit wil drukken, is heel verhelderend. En voor diegenen onder ons die soms het idee heeft dat zijn werk, welk werk dan ook, onvoldoende gewaardeerd wordt... ook Mondriaan heeft zijn portie daarvan gehad en hij ging gewoon door met zijn plannen. Het boek is heel gedetailleerd en leest desondanks heel lekker weg