Geri Döndüğüm Yerler

by Banu Yıldıran Genç

Banu Yıldıran Genç kendini bildi bileli okuyor ve uzun yıllardır çeşitli gazete ve dergilerde, dijital mecralarda okuduklarına dair yazıyor. İyi okur olabilmek için sürekli okumak ve nitelikli edebiyattan vazgeçmemek gerektiğinin, yazmanınsa ancak çok okuduktan sonra girişilmesi gereken bir iş olduğunun farkında. Geri Döndüğüm Yerler’de Türkiye ve dünya edebiyatından onlarca kitabı incelerken yaşam, ölüm, yalnızlık, aile, savaş gibi kavramlara, kadınlık erkeklik hallerine, siyasi tarihimize bakıyor. Refik Halit Karay, Suat Derviş, Carson McCullers, Alberto Manguel, Svetlana Aleksiyeviç ve daha birçok yazarı mercek altına alarak nitelikli bir edebiyat kılavuzu sunuyor.

“Kitaplar büyülü nesneler… Bu yazıları yazmamı sağlayan yazarların pek çoğunun aramızda kurduğumuz bağdan haberi yok. Oysa büyü burada işte, sonsuz sayıda kombinasyona ve türeve açık. Şimdi bu yazılar belki okurlarıyla yeni bir bağ kuracak.”

Genres: Essays, Turkish

260 pages, Paperback

Published July 1, 2022

Reviews

[merixien · Rating 5 out of 5]

Bu kitap hakkında bir şeyler yazmak bambaşka bir heyecan benim için. Zira yazarı ile yollarımızın kesişmesi çok uzun zaman önce goodreasteki paylaşımlarına dayanıyor. Orada yorumlarını okurken blogunu, sonrasında da Oggito, Notos ve Agos’taki yazılarını keşfettiğimden beri büyük bir heyecanla ve hayranlıkla okuyorum.

Ben kitaplara dair denemeler okurken kitabın okuyanın hayatında yarattığı kırılımı, o kırılım ile birlikte yavaş yavaş yazarın hayatına da sızmayı çok severim ancak bunu doğal ve samimi bir şekilde yapmak o kadar da kolay değildir. Bazılarında zorunlu kurulmuş köprüler, yapılan atıflar öylesine yapay, öylesine manasız kalıyor ki sevdiğiniz bir kitaptan dahi mesafe alabiliyorsunuz. İşte Banu bunu muazzam bir doğallıkla ve bambaşka açıları önünüze sererek yapabilen o kıymetli yazarlardan. Okuduğum kitaplarda kaçırdığım detayları ya da mesajları yakalarken, anlattıklarında gözlerim doldu, boğazıma bir yumru oturdu mola verdim, sonra o moladan kocaman bir gülümsemeyle döndüm. Bazen de okumadığım, elimde kitabı olmayan bazı yazarla muhakkak tanışmalıyım heyecanıyla kitabı bırakıp alışveriş sitelerine daldım. Açıkcası yavaş okuyup zamana yayma planlarım heyecanıma yenik düşmüş olsa da Geri Döndüğüm Yerler tekrar tekrar okunacak, rastgele bir sayfa açıp tekrar keşfedilecek kitaplardan. Örneğin kitabın açılışını yapan Yorgo ve Fehmi’nin hikayesini sanırım üçüncü okuyuşumdu ancak her seferinde o acıyı da, geçmişe dair öfkeyi de, dostluğun hüzünlü sıcaklığını da bambaşka düşünceler içinde kaybolarak hissettim.

Bana şimdiye kadar nice güzel kitapları keşfettirmiş, nice anılarıyla da hem güldürmüş hem ağlatmış ve bunu da edebiyatın muazzam büyüsüyle yapmış bir yazar Banu Yıldıra Genç. Yazdığı her mecrada onu okumak çok güzeldi ancak kitap olarak bu yazılara ulaşmak çok daha kıymetli. Umarım her daim okur, her daim yazar ve daha nice kitaplarını okuruz. Hem dünya hem de türk edebiyatına dair yazarlar keşfetmek ve bunu başka bir yazarın hayatının kesişimleriyle okumak isterseniz Banu Yıldıran Genç ile mutlaka tanışın ve Geri Döndüğüm Yerler’i okuyun.

[Sine · Rating 5 out of 5]

80’lerin sonlarında, mersin’de doğdum. kardeşlerimse benden 6 yıl sonra doğdular. arada tek çocuk olduğum o 6 sene, mersin-adana bölgesinde inanılmaz bir şekilde artan çocuk kaçırma olaylarına denk geliyor. o dönemde annesinin haklı korkusuyla kendisi yanında değilken sokağa salmadığı minik uslu bir çocuk ne yapar? susam sokağı izler, kalan zamanlarda yazar, çizer, okur. ben de öyle yapmışım. hatta okumayı kendi kendime sökmüşüm, annemler sonradan fark etmiş. çocukluğum her gün bir tek ortalı defteri müthiş çizimlerimle bitirerek ve babamın kırtasiyecilerle, adamların “bu yaş için fazla gelir abi” dediği kitapları “ya sen ver, okur o” diye zorla almasını izleyerek geçti. dolayısıyla banu’nun kitabına yazdığı girişi çok duygulanarak okudum, o tek çocuk değilmiş ama çok benzer çocukluklar geçirmişiz bir şekilde. bunca yıldır goodreads’te hayranlıkla takip etmem de boşuna değilmiş; hayata, ülkeye, kadınlara, her şeye, ve tabi ki edebiyata çok benzer yerlerden bakıyoruz zaten. aramızdaki fark onun bunu çok daha güzel ifade ediyor olması. benim güzelliğinden heyecanlanıp, hakkında freni patlamış, yokuş aşağı inen bir kamyon gibi yazdığım kitaplarla ilgili banu gayet derli toplu, başı sonu belli, hem son derece kişisel dertlerini içeren hem de hepimizi ilgilendiren harika yazılar yazmış. aslında azımsanmayacak bir kısmını okumuştum, ama onları dahi tekrar okudum, kitaba basılı olunca açıklayamayacağım şekilde duygusu farklı oluyor. biraz gurur da var bu duygunun içinde, bana n’oluyosa? ahahah. yine bir sürü kitabı canım çekti sağ olsun, allahtan bir kısmı evde hazır bekliyordu (çünkü daha önce övdüğünde zaten almıştım). velhasıl günümüz edebiyat ortamlarında bu kadar zeki ve aynı anda bu kadar iyi niyetli birine denk gelmek bile zor. sırf bunun için okunabilir geri döndüğüm yerler. daha nice kitapları olsun banu’nun da. 💜

[Burkem Cevher · Rating 5 out of 5]

Bu güzel kitabın ilk okurlarından biriyim (evet henüz raflara gelmeden okudum). Her yazıyı zamana yayarak üzerinde düşünerek okudum. Yazarın yazılarında anlattığı kitaplardan okumadıklarımı hemen okumak, okuduklarımı ise tekrar okumak istedim. Hayatımın en zor döneminde okuduğum bu kitap hem okuma isteğimi güçlü tuttu, hem de bana moral verdi. Banu (evet kendisi arkadaşım olur ve eleştirilerimden bayağı payını aldığı için gereksiz övmeyeceğimi bilir) denemelerinde kitaplarla kendi hayatı arasındaki bağı vurguluyor. Kitapların hayatımıza, anılarımıza ve biricik hayatlarımızı anlamlandırmamıza olan katkısını gözümüze sokmadan usul usul hissettiriyor (didaktik, mesaj kaygılı kitapları sevmediğimi tahmin edersiniz). Bir kitabın Banu’nun hayatına nasıl dokunduğunu okurken, eğer siz de o kitabı okuduysanız, o kitabın sizin için anlamını bir kere daha düşünüyor ve çoğu yazıdan sonra yazarın hayatıyla kendi hayatınız arasında bağlar yakalıyorsunuz. Umarım daha çok yazar Banu ve daha pek çok kitapla bizi tanıştırır. Ve her kitabıyla biz de Banu’yu daha yakından tanır, onun okurluk serüvenine ortak oluruz.

[Korcan Derinsu · Rating 5 out of 5]

Banu Yıldıran Genç’in (Banushka olarak kodladığım için uzun uzun ismini yazmak biraz garip hissettiriyor) yorumlarını okumayı çok seviyorum. Özellikle kendi bloğunda yer alan eleştirilerinden çokça faydalandım, faydalanmaya da devam ediyorum. Bu yüzden bu kitabı da çok severek okudum. Banu Hanım’ın işin içine kendi deneyimlerini kattığı, anılarının süzgecinden geçirdiği metinlere ise ayrıca bayıldım. Hatta uzun uzun sırf onları anlatsa -ki umarım bir gün anlatır- hiç sıkılmadan sayfalarca okuyabilirdim. Bunun dışında kitapta ele alınan ama gözden kaçırdığım bir sürü kitaptan da haberdar oldum, bu açıdan da oldukça verimli bir okumaydı. Devamının da gelmesini temenni ediyorum.

[Zeynep T. · Rating 5 out of 5]

Yaşadığımız çevre ve koşullar çok farklı olsa da ben de Banu Hanım gibi evde sonsuzca sıkılan nesillerdenim. Evimize bilgisayar ve internet 20'li yaşlarımın ortasında geldi. Gençlik dergileri ve gazete okuyarak başlayan serüvenim gazetelerin kitap eklerinden yaptığım listelerden ve tuttuğum şiir defterlerinden bugünlere evrildi. Dolayısıyla özel hayatını, dertlerini, çevresini okuduğu kitaplardan ayrı düşünmeyen ve belki de hayatının tam ortasına edebiyatı koymuş bir yazarın elinden çıkan bu denemeler kalbimden yakaladı beni.

Zaman Makinesi Misali, Aile: Ne Onunla Ne Onsuz, Ah Almış Topraklar, Dünya Kötü Bir Yer ve Anlatılan, Bizim Hikayemiz başlıklı beş temaya ayrılmış kitapta cesur ve samimi tavrıyla özel olan politiktir sözünü hatırlattı bana Banu Hanım. Okuduğu kitaplardan kalan izleri bazen ailesine, bazen evliliğe, bazen de yaşadığı zorluklara bağlarken sevgili yazarımız, edebiyatın büyüleyici ve evrensel tarafını bir kere daha görmüş oluyoruz.

Bugüne kadar fark etmediğim çağdaş Türk yazarlarından haberdar olunca sahafa attım kendimi ve ufak bir alışveriş yaptım. İyi kitaplar içimizde yazma arzusu uyandırdığı gibi iyi edebiyat denemeleri de alışveriş yapma arzusu uyandırıyor. Şaka bir yana hiç haberimin olmadığı onlarca yazarla tanışmış olduğum için mutluyum.

Kitapta bahsedilen eserlerden okumadıklarımı -ki çoğunluğu böyle- hem Goodreads sitesinde hem de İzmir İl Halk Kütüphanesi hesabımda listeleyerek ilerlemeye çalışınca kitabı bitirmek uzun sürdü. Bir de çok severek takip ettiğim ve onlarca yazarla tanışmama vesile olan Banu Hanım için eli yüzü düzgün bir yorum yazmak isteyince paylaşım yapmakta biraz geciktim. Umarım kusura bakmaz kendisi.

Bu arada sen çocukken saftın diyen, ilkokul 3. sınıfa giderken hadi bunu oku deyip Banu Hanım'ın eline Jane Eyre kitabını tutuşturan ablalar hakkında da bir kitap okusak ne güzel olur. Edebiyat üç kız kardeşi nasıl birleştirdi, ablaların hayatlarında nasıl yer etti çok merak ediyorum.

Son olarak kitabı bana hediye eden (yine çok severek takip ettiğim) sevgili İrem'e (@merixien) çok teşekkür ederim.

[Hulyacln · Rating 5 out of 5]

‘Kitaplar büyülü nesneler… Bu yazıları yazmamı sağlayan yazarların pek çoğunun aramızda kurduğumuz bağdan haberi yok. Oysa büyü burada işte, sonsuz sayıda kombinasyona ve türeve açık. Şimdi bu yazılar belki okurlarıyla yeni bir bağ kuracak.’
İşte şimdi bu bağdan geliyorum, az önce Teşekkür bölümünü de okuyup kitabı bitirdiğim an düğümlediğim bağdan.
Banu Yıldıran Genç kitap yorumlarıyla bildiğim, takip ettiğim bir isimdi ama gözden kaçırdığım yazıları da vardı elbet, bana dokunacak cümleleri de.. İşte bir kısmı Geri Döndüğüm Yerler’de çıktı karşıma.
Okudukça notlar aldım, alınacak-okunacak kitaplar listesi yaptım, okuduklarıma ise bir de bu gözle bakayım dedim. Ah çok keyif aldım!
Ve elbette imrendim de! Acaba ben de okuduklarımı böyle ifade edebilir miyim bir gün diye sordum kendime. İçten, çok yönlü, eşit mesafede.. Umarım bir gün..
.
Geri Döndüğüm Yerler’e yine yeniden döneceğim, listedeki kitapları okudukça örneğin..
İyi ki okudum, iyi ki yeniden okuyacağım ~

[golyatkin · Rating 5 out of 5]

Okumak, daha çok okumak, sürekli okumak ve biraz da yazma isteği uyandıran yazılar

[Meltem · Rating 5 out of 5]

Tam da Kırmızı Kazak’ı sevdiğim nedenlerden ötürü sevdim. Kendi yaşamları ve kitapları birbirine bağladıkları, bir de anlatımlarına objektif yorumlarını da kattıkları için. Bize de bir sürü yeni kitapla tanışma fırsatı. 😀
Benzer bir kitabı okumayı ne kadar çok bekliyormuşum meğer…

[Büşra · Rating 5 out of 5]

Banu hanimin yeri cok ayri bende. Pandemide onun paylasimlariyla, yaptigi kitap onerileriyle akil sagligimi korudum bir nebze desem yeridir. Ozellikle tek basima Amerikada bir kayipla ne yapacagimi bilmezken paylasimlari beni gulumsetti hep. Sayesinde pek cok guzel kitap okudum. Bunun disinda icinden geldigi gibi bize seslenmesini, hayatimiza dokunmasini da cok cok sevdim. Iste bu yazilar da, bu kitap da oyle dokundu bana. Bol bol not aldim, arada gozlerim doldu. Pek cok kitabi not ettim bir de tarihi ve yasanmisliklari onun kaleminden okudum. Banu hanim sanki benim hic tanismadigim cilgin, fikrine, zevkine cok guvendigim bir arkadasim gibi. Bu kitapla ona daha da yakinlastim sanki. Hayatinin dokumunu, hayatini etkileyen kitaplarla cikariyor, kendi deyimiyle kisisel dizinini de olusturuyor. Benim gibi hayatinin bazi donemlerini okuduklariyla animsayan insanlari fazlasiyla mutlu edecek bir kitap geri dondugum yerler.

[Burak · Rating 5 out of 5]

Kitap eleştirisi yazmaya elimin çok gitmediği şu günlerde Banu Hanımın seneler içinde kaleme aldığı bu yazıları okumak ayrı bir heyecan oldu benim için. Banu Hanım hem incelediği kitabın ele aldığı konuyu ayrıntılandırıp okura daha kapsamlı bir bakış açısı sunuyor hem de kitabın kendisi için ifade ettiği anlamı -hayatıyla beraber- anlatarak bize bir eleştiriden çok daha fazlasını sunuyor. Uzun uzun yazmayayım, okumayı seven birisi için hazine sandığı gibi bir kitap Geri Döndüğüm Yerler.

Bu arada Geri Döndüğüm Yerler'de bahsi geçen kitapları bir liste haline getirdim, buradan ulaşabilirsiniz ona da: https://www.goodreads.com/list/show/2...

[Didem · Rating 5 out of 5]

Sevgili Banu ile benim yolum aslında çok uzun zaman önce kesişti. Goodreads’in pek de bilinmediği 7-8 sene önce okuduklarımı veya okuyacaklarımı kaydederken diğer okurların yorumlarına da bakmaya başlamıştım. O zamandan beri beğendiği kitapları severek okuduğum, yorumları bende başka ufuklar açan birisi oldu Banu. Goodreadsten birkaç sene sonra blogunu, instagram, twitter, YouTube hesabını, Oggito, Parşomen Fanzin ve diğer bir çok yerde yazdıklarını buldum ve kendimce hepsini takip etmeye de çalışıyorum. Hatta eski alışkanlık, bir iki kişi var ara ara Goodreads hesabını açıp okuduklarını en yüksek puanlamaya göre sıralayarak kurcaladığım, Banu da onlardan birisidir, bu sayede pek de popüler olmayan çok kıymetli hazineler de bulmuştum.

Banu’nun ablaları ablalarım olmasa da 80ler, 90lar çocukları olarak sıkılan, sıkılabilen son nesildeki bazı şanslılar gibi benim de yolum okumayla çocuk yaşta kesişti. Hatta Sine’ye de burdan selam ederim, benim de çocukluğum 90’larda Adana’da geçti ve o coğrafyada yaşayan arkadaşı az diğer çocuklar gibi kendinizi oyalamak için yaratıcı olmanız gerekirdi. Evimizde çok geniş olmasa da bir kitaplığımız vardı ve birçok insan gibi bu alışkanlığımı da çok erken yaşlarda edinmiş oldum. O zamandan beri de okuyan insan görmek, yeni bir şeyler duymak, başkalarının kitaplığını karşılaştırmak en sevdiğim şeylerden birisi oldu.

Geri Döndüğüm Yerler aslında bir nevi Banu Yıldıran Genç’in kütüphanesinin bir kısmını onun penceresinden görmemizi sağlıyor. İlk hikayeyi (Fehmi bey ve Yorgo’yu) ve daha birkaçını daha önce okusam da yine aynı keyifle, aynı heyecanla okudum. Okurken çokça not aldım, bazı yerlerde kitabı kapatıp düşündüm. Okurken en sevdiğim şeylerin başında da Banu’nun kendi hayatından yola çıkarak anlattıkları oldu. Hep yazsın, çok yazsın, çok anlatsın çok isterim. Okuduğu kitapları kendi anılarıyla harmanlayarak bu kadar keyifli anlattığı için de kendisine müteşekkirim.

[Leylak Dalı · Rating 5 out of 5]

Banu Yıldıran Genç'in öykü tadındaki kitap tanıtımları insanda okumadıklarını almak, okuduklarını yeniden okumak isteği uyandırıyor, geri döndüğü yerlere siz de dönmek istiyorsunuz...

[Gokce Atac · Rating 5 out of 5]

“Geri Döndüğüm Yerler” sadece bir kitap eleştirisi derlemesi değil, aynı zamanda yazarın içsel yolculuğunu ve edebiyatla kurduğu ilişkiyi anlatan bir eser…
Sade ve etkileyici bir anlatım…
Banu Hanım ile yolumuz Goodreads vasıtasıyla kesişti ve yorumlarını da keyifle takip ediyorum.

[Nurbahar Usta · Rating 5 out of 5]

geçtiğimiz iki hafta başımda bir okşama hissi bırakan yazılar okudum her sabah kalktığımda ve yatmadan önce. banushka hanım'ın kendisini takip eden herkeste çok özel bir yeri var. çektiği videolarla, yazdığı yazılarla rahatladık çoğumuz pandemi sürecinde. yazılarının derlenmesi harika olmuş. özellikle "anlatılan bizim hikayemiz" bölümünü çok sevdim.

[Türkay · Rating 5 out of 5]

Banu Yıldıran Genç okuduğu, sevdiği kitapları anlattığı yazıları bir araya toplamakla ne iyi etmiş…
Keyifle okunan denemeler, sadece kitaplar değil yaşananlar, hissedilenler… samimi bir anlatım…
Keyifle okunacak, geri dönülecek bir kitap…

[Tuva S. · Rating 4 out of 5]

Banu Hanım’ın kendi hayat deneyimleriyle harmanladığı kitap eleştirilerinin bir kitapta birleştirilmiş hali. Hem bir genç olarak hayat tavsiyesi niteliğinde hem de bol bol harika kitap tavsiyeleri var.

[Başak 🐥 · Rating 4 out of 5]

birsuru roman not aldim. cok seviyorum kitaplarla kitaplar bulmayi.

[şenlikdağıldı · Rating 5 out of 5]

Acı dolu günlerin ardından ilk okuduğum kitap bu oldu ve edebiyatı neden bu kadar sevdiğimi hatırlattı bana Banu Hoca. Onun gibi bir okur olamadım henüz fakat yaklaşımlarımızın benzer olması mutlu etti. Kendi hayatından sahnelerin kitaplara süzülüşü çok güzeldi. Hepimizin kendinden izler bulacağını, bahsedilen kitaplardan bir çoğunun ilgi çekeceğini düşünüyorum. Kitabın sonunda uzuuuun bir okuma listesi oluşturabildiğim için yazara ayrıca da teşekkür ediyorum.

[Elif Paklacı · Rating 5 out of 5]

Ben en sevdiği ders ortaokulda türkçe, lisede edebiyat olan bir öğrenciydim. Eserlere ulaşmak şimdiki gibi kolay olmadığı için ders kitapları müthiş bir kaynaktı. Ders kitaplarını aldığım gün içindeki şiirleri, öyküleri bir çırpıda okurdum. Bu alanların öğretmenleri okumak için eser öneren, kompozisyon yazdıran aslında beni edebiyatla buluşturan değerli kişilerdi. Bu sebeple tüm öğretmenlerimden ayrı yer tutarlardı kalbimde. İşte yazarı sosyal medyada takip ederken edebiyat öğretmeni olduğunu öğrendiğimde bu ayrı yere onu da yerleştiriverdim. Hem artık zorla sayısal okutulmama rağmen edebiyata olan ilgimin hala azalmadığı bir yaştaydım. Neden böyle şeyleri anlattığımı kitabı okumayanların kavraması için açıklayayım. Yazar kitabında okuduğu eserleri anıları ile derleyerek aktarmış. Kendi kitabının incelemesi de bu tarz ile yapılmalı diye düşündüm. Geri Döndüğüm Yerler beni de geriye döndürdü diyebiliriz. Bazen lise sırasında oturan bir çocuğum ve banu öğretmenimin ödev verdiği kitabı tartıştıktan sonra bize derleyip tekrar anlatıyor gibi hissettim. Bazen de bir kahve eşliğinde cümleye ya geçen şu kitabı okudum deyip başlamış kitaptan nasıl etkilendiğini anlatan bir arkadaşım gibi. Bilmediğim yazarlarla tanışmama vesile olması ilk değildi. Sosyal medyada karşılaştığımızdan beri önerdiği birçok kitabı listeme eklemiş, bazılarını alıp okumuştum. Ama onun yazdığı kitabı okumak çok daha farklı bir his oldu. Kalemine sağlık, umarım daha birçok kitabını okuruz.

[Muzaffer Bayramoğlu · Rating 4 out of 5]

Şu kalan fani ömrümüzde ne okuyacagimiza karar verebilmek, bulma/araştırmak kolay is değil. Genelde insta üzerinde takip ettigim birkaç okur/hesap üzerinden ve goodreads üzerinden kendimce bir liste yapmaya çalışıyorum. BYG ile de bu vesileyle tanıştım ve kitabı da olduğunu öğrendiğimde alıp yavaş yavaş okudum. İlk defa bir kitap degerlendirme/deneme kitabı okudum ve değerlendirme tarzı itibariyle de çok beğendim. Her kitabi değerlendirmeye başlamadan evvel kendi yasanmisliklarindan veya şahit olduklarından yola çıkarak seni o bölüme çok iyi hazırlıyor. Kendisinin Nergis Hanım Hakkinda bazi seyler'i de beğenmesine güvenerek toplamda 12 kitabı #byg-oneri tag'iyle want to read e eklemiş bulunuyorum:) hadi hayırlısı

[Esra Derle · Rating 5 out of 5]

Bu kitabı okumaya karar verdiğimde daha önce nadiren yaptığım bir şeye girişmiş oldum, henüz okumadığım kitaplar hakkında yazılanları okumak. Başladıktan sonra araya işler güçler girdi, tatile kitap seçerken normalde yapmayacağım bir diğer şeyi de yaptım, yarım kalan bir kitabı yanıma almak (iktisatçının bavul ağırlığı optimizasyonu). Bugün bitirdim, iki kararımdan da çok memnunum, okuduğum kitaplar gözümün önünden geçti, kitap listeme yeni kitaplar eklendi, ikinci okumalarıyla tanınan biri olarak kendime bir yoldaş buldum satırlar arasında. Kitap yazılarına eklenen hayattan anlar, duygular da cabası. Sözün kısası ben çok keyif aldım okurken, darısı yeni okurların başına.

[Nur Işık · Rating 5 out of 5]

Peki ya benim kitaba başlar başlamaz ağlamış olmam... Uzun süre sadece bir kitap okuma hakkım olsaydı o hakkımı bu kitaptan yana kullanıp sonrasında içinde beni yönlendirdiği kitaplardan birini neden seçmedim diye ağlayıp ağlama krizleri eşliğinde kitabı okumaktan vazgeçmeyeceğim bir döngüye girmeyi seçerdim. Henüz kalemiyle tanışmadıysanız buyrunuz karşınızda Banu Yıldıran Genç ve onun kendisini size açtığı bu muhteşem kitap.

[Şerife Tokulluoğlu · Rating 4 out of 5]

Yorumlarını severek takip ettiğim ve sayesinde okuma listeme pek çok kitap eklediğim yazarın sonunda kendi kitabını okuma şansı buldum. Tam da beklediğim gibi çok nahif, samimi bir eleştiri/deneme kitabı. Kitapların kendinde bıraktığı izler, yarattığı etkiler, sevk ettiği düşünceler daha derinlemesine anlatılabilirdi. Hatta yazarın kendi hayatıyla ilişkilendirdiği kısımlar çok daha keyifliydi daha uzun daha detaylıca okuyabilmek isterdim.

[yonca.reads · Rating 4 out of 5]

Banu Hanımın kitabı sayesinde kitap listeme bir sürü yeni ve orijinal kitaplar ekledim, sadece bu bile kitabı sevmeye yeter bence. Kitap okumayı seven insanlar okudukları kitapları paylaşacak, tartışacak kendileri gibi kitap kurtları arkadaşları olsun isterler. Okurken bir arkadaşımla kitap sohbeti yapıyor gibi hissettim.

[s · Rating 4 out of 5]

sıcacık ve harika tavsiyelerle dolu güzel bir kitaptı! videolarındaki konuşmasını duydum sanki okurken, nazikçe ve iç ısıtan açıklamaları ve yorumlarıyla merakla okuyup birçok kitabı listeme ekledim. hele başlar başlamaz o hikayeyi okuyunca epey duygulandım. kendisine ve emeği geçen herkese teşekkürler! 🌸

[Kübra · Rating 4 out of 5]

Gözlerim dola dola okudum. Yazar kendi yaşam öyküleriyle bağdaştırdığı noktalara da değinerek pek çok kitabı incelemiş. Bu ara türü çok sevdim. Yazara da çok yakıştırdım. Çok güzel.

[Ceren]

Geri Döndüğüm Yerler çok keyifle okuduğum ve yazarın kendisinin de bazı kitapları okurken yaşadığından bahsettiği yazma isteği ile beni dolduran bir kitap oldu.

Ben hayatta her şeyin bize doğru zamanda geldiğinde inanırım, bu kitap da tam aynısı oldu. Ben okumayı bile yazabilmek için öğrenmiş düşüncelerini, duygularını sürekli yazmış içinde sayısız kurgu taşıyan hatta o kurguların kahramanları ile yaşayan biri oldum. İçimi kelimelerle doldurdum yani, kendimi cümlelerle var ettim. Ama buna rağmen hiç düzenli yazma hali edindiremedim kendime. Çalışarak olacağına inanmadığım için sanırım, hani yetenekle doğar ya insan... Ne büyük yanılsama! Hiçbir yetenek emeksiz büyümüyor...

Son zamanlarda hayatımda olan büyük değişiklikler kendimi baş etmekte çok zorlandığım bir boşlukta bulmama sebep oldu. Bu boşluğu neden hissettiğimi her sorguladığımda da yeterince, istediğim gibi, istediğim şekilde yazmadığım sonucuna çıktı yolum. Ben de yazmaya karar verdim, bir ödev gibi. İşte bu kararı aldığım gün ulaştı elime Geri Döndüğüm Yerler ve kendimi daha da sorgulamama, hatta kendimden utanmama sebep oldu. Çünkü ben de beni etkileyen kitaplarla ilgili hep yazmıştım, bunları bazen çevremle paylaşmıştım da. Ama bu yazıların hiçbiri benim kitapla kurduğum ilişkiye dair değildi. Elbette ben bir kitap eleştirmeni değilim ve tüm bakış açım öznel deneyimime dair ama hiç böylesine ''kişisel'' de değildi. Sanki bu kitapları kendi kişiliğimle bulandırmaya hak görmemişim kendimde. Oysa benim kişiliğimi yaşamımın başından beri okuduğum kitaplar kadar etkileyen hiçbir şey olmadı, sahiden.

Kitapların beni nasıl böyle yonttuğunu tek tek kitaplardan bahsederek yazabileceğim aklıma dahi gelmedi. Filmlerle ilgili de yazarım ama onlarla ilgili söyleyeceklerim kitapların aksine hep çok kişiseldir mesela. Bir filmden bahsederken senaryosuna, görüntü yönetmenliğine, oyunculuklara şöyle bir değinir geçer sonra benim bir sahneyi neden sevdiğimi, bir karakterin bana neyi hatırlattığını, bir repliğin başka neyi çağrıştırdığını anlatmaya geçerim uzun uzun. Edebiyatı kendimce daha üst bir sanat formu olarak mı görmüşüm diyeceğim ama sinema ne kadar ayrıdır ki edebiyattan? Belki de yalnızca o kişisel bakış bende o kadar derinden bir yerden geliyor diye başka kimseye bir şey ifade etmeyeceğine inanmışımdır. Bu inanç da boşmuş, bu kitapta Banu Hanım bunu gösterdi bana.

''Bu kitabı ben de yazabilirdim'' dedim pek çok kez ama bu yazılanlar basit anlamında değil, aksine yazar edebiyatla kurulan bu değerli bağı çok iyi şekilde bana aktarabildiği için.

Bir de son zamanlarda okuduğum bir kadının aşk dökümü olan Everything I Know About Love da bana yazma isteği konusunda benzer şeyler hissettirmişti. Artık kadınların kendi kişisel deneyimlerine dair daha açık ve cesur yazmaya başladıklarını görüyorum ve bu içime öyle bir umut dolduruyor ki. Bana kendim olma, kendi adıma konuşma konusunda da ilham veriyor.

[Irem Ercan · Rating 5 out of 5]

SONUNDA BİTİRDİM!!

iki buçuk sene sürdü ama kitabın akıcı olmayışından değil, benim ilaç gibi kitabı parça parça okuduğumdan. sanki banu karşınızda oturmuş da sizinle sohbet ediyor gibi içten bir kitap.

edebiyat hakkında konuşmayı çok severim, hele ki böyle kişisel anılardan hareketle de zenginleştirilmiş bir akışta verilince keyiften bayılacak gibi oluyorum. o yüzden biraz "comfort zone" gibi, kötü hissedince okurum, yalnız hissedince okurum yaa diye ertelemiştim. artık diğer kitabın da gelmesiyle bitirmek istedim. çünkü zulam var.... okuduğunuz kitabı farklı bir gözle değerlendirmek ve kitap tavsiyesi almak isterseniz, ya da kitap aracılığıyla biriyle sohbet etmek isterseniz mutlaka bir şans verin. bittiğinde bir arkadaşla güzel bir sohbet etmişim de çay sofrasından henüz ayrılmışız hissi bıraktı bende.

bu arada kitabın adını ilk gördüğümden beri deliriyorum. bir kitap yazacak olsam adı kesinlikle bu olurdu.

[Halil Yörükoğlu · Rating 5 out of 5]

Banu Yıldıran Genç'in "Geri Döndüğüm Yerler" isimli kitabı Temmuz 2022'de Notos Kitap etiketiyle yayımlandı. Yazı yazmakla ilgili düşündüğüm zamanlarda, kendimi iyi hissetmemi sağlayan bazı Amerikalı yazarlara tekrar bakmam vesilesiyle, yayımlanan bu kitaba dair cümlelerim biraz da bu metni yazmamı sağladı. Bu hangi kitap dersek hemen söyleyeyim. Örneğin, Amerikalı bir yazar olan Claire Vaye Watkins'in Nevada'sını (Yüz Kitap) Genç, bu deneme kitabına, "Nevada : Edebiyatla Bütünleşen Coğrafya’’ ismiyle almış. Banu'nun, Zeynep Baransel çevirisiyle yayımlanan bu öykü kitabına dair yorumlarını okumak, öykülere yeniden bakmak yukarıda bahsettiğim gibi benim iyi hissetmemi sağlayan bir detay oluyor. Bu anlamda da Geri Döndüğüm Yerler, geri döndüğümüz yerlere olanak sağlıyor.


Bazı kitap isimleri ya da içerikteki bazı başlıklar, kendi başlarına, temayı, manayı, derdi, güzelliği anlatır. Bu kitabın ismi de öyle. Ve hemen belirtmeliyim  ki bu durum basit bir nostalji sevgisinden ibaret değil. Bu, iyi olduğumuz iyi hissettiğimiz ya da merak ettiğimiz yerlere yeniden uğrama isteğinden kaynaklanıyor.

 
Geri Döndüğüm Yerler,  benim için okuyup bitirmek yerine, ara sıra  geri dönüp okumak istediğim bir yerde duruyor. Çünkü oradaki her yazının ilgimi çekmeyebileceği  gibi içerikteki kitaplara  döneceğim zamanlar da değişkenlik gösteriyor. Aslında, neye ihtiyacım olduğu ya da nelerin bana o an iyi gelebileceği de bu kitabı okuma periyodumu şekillendiriyor.

Banu Yıldıran Genç, okuduğu ve sevdiği bazı kitapları, kendince bazı başlıklar altında toplamış. Ve bunu da, kendi kişisel tarihinde var olan bir detaydan, ya da o kitabın duygu dünyasında temas ettiği bir çizgiden yola çıkarak yapmış. Yani, yazıları oluştururken, herhangi bir kitabın bir bölümünden , ya da bir kitabın sadece bir öyküsününün hissettirdiklerinden ilham almış olabilir. Tabi bunlar doğal olarak benim yorumlarım.

Bir kitap bütün vücudumuzda, hissimizde duygu dünyamızda aynı etkiyi uyandırmayabilir ama o an kitaptan bir bölüm ya da kitaptan bir öykü bizi alır nerelere götürür meselesinin insanı bir yazı yazma isteğine sürüklemesi de son derece anlaşılabilir geliyor bana. Banu Yıldıran Genç tam burada devreye giriyor. O hissettiklerinden ya da birisi için basit olabilecek bir detaydan okura bir kitap aktarımı yapıyor. Ve bunu kendi üslubu ve temiz dil kullanımıyla gerçekleştiriyor. Bunlara ilaveten şunu da eklemek istiyorum. Banu'nun kişisel yaşanmışlıklarıyla ,  ele aldığı kitabın aynı iklimde  sadece  Banu için buluşması  da aslında  yeterli görünüyor. Ama bu biricik deneyimler ve incelenen  metin, hepimizi ilgilendiren ortak dille  ortaya çıktığında, Banu ya da bahsi geçen herhangi bir  kitap üzerinden, kendimize, yaşadıklarımıza hızlıca bakıyor, koşarak orada yanan  ateşin başında toplanıveriyoruz.  Belki de bu yüzden seviyoruz belki de bu yüzden Geri Döndüğüm Yerler'de ki bazı kitapları not ediyoruz.

Bir insanın bir şeyden  etkilenerek yazı kaleme almasına istek, bunu dilimizi iyi kullanarak yapmasına da kendi adıma zevk diyorum. Banu Yıldıran Genç, gayet iyi bir dil ve okunası bir üslup ile insana tanıdık gelebilecek bazı hadiselerin ve durumların zemininde  yazmış bu metinleri. Ve yazarken, dinlediği bir müziği, geçtiği bir sokağı, bitirdiği yolları, bizim fark ettiğimiz ya da fark etmediğimiz şekilde yazılarına  eklemiş belki de sadece yazdığı kitabın yazarıyla kurduğu görünmez bağın keyfini sürmüştür.

Aynı kalabalıkta olma isteği bana, biraz da haddimi aşarak şöyle bir ifade kullanayım, Duygusal-Kültürel Almanak oluşturmak gibi de geliyor. Yazarın böyle bir derdi var mıdır bilemeyiz ama okur olarak istediğimiz anlamı yükleyebiliriz.
 
Tanıdık bulmak tanıdığa denk gelmek önemli. Kurgusal kitaplarla ilgili aynı okumalara sahip olmamız ya da onların bizim için de aynı kategorilerde bulunması, kitap vasıtasıyla bir okuma grubu kurulmuş hissi oluşturuyor.


Bunların yanında, edebiyatımızda, en azından kitap olarak,  pek benzerine rastlamadığımız bir tür olması beraberinde tatlı da bir tartışmayı ortaya atıyor aslında. Bu metinler nedir. Deneme mi kitap tanıtım yazısı mı. Ya da biz bunlara bir isim vermek zorunda mıyız. Ben kendi adıma bunu pek önemli görmüyorum. Ama isimlendirmek de  önemli. Sebebi, isim koymak, tanımlamak o alanda cesareti arttırır gibi geliyor. Belki birkaç sene sonra isim vermemiz kolay olacak  ki kişisel olarak fikrim şu, bunlar kitap tanıtım yazıları değil. Hemen belirteyim Geri Döndüğüm  Yerler'de doğrudan, kitaplar hakkında, deneme mi bu yazılar diye bir tartışmaya girmeyeceğimiz,  yazılar  da var. Ama geneli edebi tadı olan ve bunun için yazılmış yazılar.
 
Ayrıca, bunlardan bağımsız, kitap tanıtım yazıları bir kitap haline geliyor mu  emin değilim. Bilmiyorsam benim eksikliğim. Ama şundan eminim, herhangi  bir şey hakkında iyi bir dille yazılan her şeyi okumak isterim.
 

Umarım Geri Döndüğüm Yerler’in ikinci baskısı olacaksa bu  indexli olur. Ve bizde kelimeler üzerinden istediğimiz sayfayı açar, istediğimiz metni okuyabiliriz. Belki sevebiliriz, belki övebiliriz.
Belki de eleştirebiliriz. (Gülücük)

[Şeyma · Rating 4 out of 5]

Anlatım çok güzel, yorumlanan kitaplara yönelik merak uyandırıyor ve kitapla ilgili fazla detay verip tat kaçırmıyor yazar. Bunu yaparken gerekli yerlerde yaşamıyla bağ kurması da okuru yakalıyor. Öte yandan, anlatılan kitapların çoğunu okumam; çünkü benim için fazla acı yüklü bu kitaplar, edebiyattan beklentim daha başka. Yine de, yazarın yeni kitabını ve çıkacak başka kitaplarını okuyacağım; çünkü meselelere herkes gibi yaklaşmayan özgün sesini sevdim.