"We denken dat uw zoon vermist is." Wat is dat nou voor gelul, denk ik. Vermist? Hoe lang moet je weg zijn voordat iemand je als vermist opgeeft?
In de nacht van 11 op 12 mei 2020 hoort Marjolein Hartman dat haar zoon Max een van de vijf omgekomen surfers in Scheveningen is. Ze zijn gestikt in een metersdikke schuimlaag die zich door een plots draaiende wind voor de kust had verzameld. Het drama is wereldnieuws.
Volledig onderuitgehaald probeert ze zich staande te houden in een wereld die compleet op zijn kop staat. Op zoek naar houvast begint ze al na enkele weken te schrijven. Recht voor zijn raap, liefdevol, eerlijk en tegelijk zo genadeloos maakt Hartman vanaf dag één de lezer van dichtbij deelgenoot van haar worsteling en pijn in haar eerste jaar als moeder in rouw.
Rauw is een boek over de pijn die iedere ouder kan overkomen, maar waar de meeste mensen zich geen raad mee weten. Het is voor alle betrokkenen een zoektocht, het hele leven zoals het was is weggeslagen en moet opnieuw worden uitgevonden. Dat begint bij het delen van verdriet. Misschien niet door het in stukjes weg te kunnen geven, maar door mensen om je heen toe te laten hun liefde te tonen.
Dat is waar Rauw uiteindelijk over gaat. Over de liefde.
Marjolein Hartman (1974) is een geboren Amsterdamse. Haar ouders hadden een sigarenwinkel in Amsterdam-Oost, waar haar vader in 1993 tijdens een overval werd doodgeschoten. Samen met haar moeder zette Marjolein de zaak voort. Na een paar jaar begon zij voor zichzelf. Op 23-jarige leeftijd werd ze moeder van Max en toen ze 39 was, werd uit een tweede relatie dochter Ivy geboren.
Ik maak een diepe buiging voor Marjolein Hartman, dat ze dit in haar peilloze verdriet zo onder woorden heeft weten te brengen. Haarfijn. Vlijmscherp. Het is echt rauw, precies zoals Hartmans verdriet (en de titel). Ze heeft ongelooflijk intiem en gedetailleerd beschreven hoe het eerste jaar na het verlies van haar 22-jarige zoon Max voelde. Ik denk dat andere mensen in haar situatie zich erin zullen herkennen. Maar het is voor iedereen goed om te lezen, omdat het raakt aan dingen die niet vaak hardop worden gezegd. Omdat rouwenden behoefte heb aan iets heel anders dan de loze woorden ‘ik ben er voor je’.
Ik wist niet waarom ik dit boek pakte. Ik ben niet op sensatie belust. Daar is dit boek overigens ook het tegenovergestelde van. Het is er te open, te eerlijk, te rauw voor.
Iedereen die ooit maar enigszins eerlijk geweest is naar zichzelf over verdriet, pijn en verlies heeft herkenning in dit boek. Een stuk herkenning vond ik er dus ook. Waarvan ik niet wist dat het geschreven was (eerlijkheid gebied me te zeggen dat ik ook nooit zocht). En ook nog goed geschreven.
Ik heb geen goed gekozen woorden. Tijd heelt niet alle wonden. Dank je Marjolein, dat je dit hebt gedaan.
Erg mooi geschreven. Precies zoals ze het voelt. Zoals de titel al beschrijft, rauw. Rauwe teksten, rauwe emoties. Bijzonder knap hoe Marjolein dit heeft geschreven.
Keihard, verdrietig, intens, menselijk, eerlijk.. Hoe puur deze vrouw haar verdriet om het verlies van haar zoon beschrijft is hartverscheurend en zo de realiteit waar zij in zit.
Deze recensie is eerder verschenen op Koukleum.nl.
Rauw is het verhaal van Marjolein die in de nacht van 11 op 12 mei 2020 de politie op de stoep heeft staan en te horen krijgt dat haar zoon Max waarschijnlijk vermist is en dat ze geen hoop meer hoeft te hebben. Op dat moment stort haar wereld in. Marjolein neemt ons in haar boek mee door het eerste jaar na het overlijden van Max. Dit doet ze op een rauwe en ongecensureerde manier. En dit komt binnen.
Je voelt het verdriet van Marjolein tussen de regels uit sijpelen, maar dat niet alleen. Het is ook een eerbetoon aan Max en aan de vrienden van Max. Marjolein neemt ons mee in de dagen, weken en maanden na het overlijden. Hierdoor leef je heel erg met Marjolein mee en kun je de vragen waar ze mee zit heel goed begrijpen. Zo vraagt ze zich op een bepaald moment af, waarom haar goede vrienden, die bij de begrafenis nog op de eerste rij zaten opeens niks meer laten horen. En ik stond versteld dat ze op een bepaald moment zelfs de kracht had om dit ook bepaalde vrienden gewoon voor de voeten te gooien, zodat ze ermee konden doen wat ze wilden. Maar ik denk dat in tijden van nood, zoals een gebeurtenis als het overlijden van Max zeker is, je echte vrienden leert kennen en je dan steunt krijgt uit onverwachte hoek. En dat lees je ook in ‘Rauw’. Marjolein heeft heel veel steun aan de vrienden van Max. Die vaak langs gaan bij Marjolein en op een bepaald moment zelfs met een bandje gaan oefenen bij haar in de schuur. Geweldig vond ik dit om te lezen.
Wat ik daarnaast erg mooi vond om te lezen, waren de brieven aan haar dochtertje Ivy. In deze brieven is ze heel eerlijk en open over haar gevoel, maar ook over hoeveel kracht Ivy haar geeft om door te gaan. Ik denk dat dit voor Ivy later mooie brieven om te lezen zijn en om met extra liefde aan deze moeilijke tijd terug te denken.
Maar is dit dan alleen een boek over het verdriet van Marjolein? Nee, volgens mij absoluut niet. Dit is veel meer. Ze laat zien dat de misplaatste opmerkingen die veel mensen onbedachtzaam maken echt veel pijn doen. En dat het voor een volwassenen echt niet zo is dat ze een vlinder zien en dan hun zoon zien. Dat er best mensen zijn dat hier in geloven, maar dat dit niet voor iedereen geldt en dat dit ook goed is. Het doet gewoon verdomd veel pijn en in dit proces neemt Marjolein ons mee in het eerste jaar. En na dat eerste jaar is de pijn echt nog niet over, maar ze weet na dit eerste jaar wel aan wie ze steun heeft.
Voor de epiloog staat een brief van Noëlle. Noëlle was een goede vriendin van Max, maar ook een medewerker in de tabakszaak van Marjolein en later ook één van de vrienden die regelmatig bij Marjolein langsgaat. Deze brief is gericht aan Max en hierin vertelt ze wat ze zo erg mist, maar ook de nieuwe vriendschappen die ontstaan zijn, door het gezamenlijke verdriet om Max.
Één ding is zeker… Max is dood maar Marjolein heeft nog steeds een zoon. Ze is nog steeds de moeder van Max.
Dit is een boek wat je met de neus op de feiten drukt en je zelf ook even stil laat staan bij een eventueel overlijden in de omgeving en hoe je daar op gereageerd hebt. Het is rauw en recht door zee. Maar een boek wat een groot publiek verdient, want iedereen krijgt helaas met verlies te maken en het is fijn om te weten hoe er mee om te gaan.
Wat natuurlijk extra mooi is, is dat de hele opbrengst van dit boek gaat naar de KNRM. De KNRM is De koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij, wat ik, na het lezen van dit boek, een extra mooi doel vind. Ik denk dat jij dit zeer zeker met mij eens bent na het lezen van dit boek.
"Als Ellen komt, omhelst ze me, maar laat me vrij snel weer los om naar de wc te gaan en over te geven. Diederiks ouders komen ook binnen. Iedereen houdt zijn adem in en kijkt naar mij om te bedenken hoe ze moeten reageren. Ik maak het ze niet makkelijk, want ik zit daar maar. Te wachten op de volgende stap: Max moet gevonden worden. Anne-Marie stormt binnen en eindelijk word ik echt even vast gehouden."
Mensen als Anne-Marie zijn mensen die aanvoelen wat je op zo'n moment nodig hebt. Dit boek omschrijft ook veel momenten dat er behoefte is aan troost en het gemis van vrienden. Mensen die niet durven en daarmee niet meedragen in het verlies. Een heel persoonlijk boek dat een mooi inkijkje geeft in de psychologie van moeder Marjolein. Ik wil haar een omhelzing geven als ik daar de kans voor krijg. Ik voelde veel conmectie in de manier waarop ze zich uit in het verdriet, pure wanhoop, boosheid en ook blijdschap. Ze omschrijft het heel mooi in dit boek, hoe alle emoties een rare cocktail worden en met je aan de haal proberen te gaan. Probeer dan nog maar eens normaal je leven op de rit te houden. Heel knap dat het haar gelukt is. Digitale knuffels en groetjes aan haar en Ivy. Dit boek steunde mij in een moeilijke tijd dat ik mijn zoon miste. Dank je wel daarvoor. Je inspanningen blijven niet onopgemerkt.
Helaas ben ik een “lotgenoot”. Dat was ook de reden om dit boek te willen lezen. De titel zegt eigenlijk alles. Rauw. Rouwen om het verlies van je kind is inderdaad de rauwste vorm van rouw. In veel passages, situaties vond ik zeker herkenning. Ook zou ik iemand, die niet weet hoe met een rouwende om te gaan, dit boek kunnen aanraden. Wat ik vaak jammer vind aan dit soort, recht uit het hart geschreven boeken is de stijl. Het vervalt al snel in een “en toen en toen “ verhaal. Vandaar dus 3 sterren.
De titel is passend. Het boek werd genoemd in een uitzending van het mooiste meisje van de klas. En dan het verhaal over de vijf surfers bij Scheveningen. Dat wist ik me nog wel te herinneren, alleen nu werd het werd het uitgebreid toegelicht. Een zin vond ik heel treffend, het je zelf niet voor kunnen stellen dat je een kind zou verliezen omdat de gedachte niet te verdragen is. Een boek dat raakt, maar goed om te lezen.
Rauw is precies het juiste woord voor dit boek. Het is intens, gedetailleerd en eerlijk omschreven. Het is zo intens dat ik het soms even weg moest leggen omdat ik zo met het sombere gevoel meeging. En eindelijk word er met harde woorden besproken hoe andere mensen met dit rauwe verdriet omgaan. Diepe buiging voor hoe dit is opgeschreven.
Heel goed boek. Als je nooit een kind hebt verloren, kun je je (gelukkig) geen voorstelling maken van hoe erg het moet zijn. De schrijfster geeft haar gevoel zo goed weer dat ik hoop het juiste te kunnen doen mocht iemand in mijn omgeving een dierbare verliest.
Wat een ontroerend, hartverscheurend boek. Zo dapper hoe Marjolein , in alle eerlijkheid, haar pijnlijke, lelijke en vermoeiende strijd om haar leven, op de één of andere manier te proberen op te pakken voor haar dochter Ivy….
Rauw zoals rouw nog niet eerder beschreven is. Een ware tranentrekker, met hier en daar poëtische inzichten die zowel diep bedroevend als prachtig zijn. Ik denk dat ouders van overleden kinderen hier veel steun aan kunnen hebben.
Indrukewekkend verhaal. Knap hoe moeder van Max haar gedachten en gevoelens heeft weten te beschrijven. Ik ben wel eerder gestopt met lezen, omdat ik het wat lang vond duren. Het idee om een jaar na het overlijden van Max als richtlijn te nemen, vind ik wel mooi.
Rauw is precies ook hoe het geschreven is. Verschrikkelijk ongeluk. De moeder schrijft hoe ze alles beleefd na het ongeluk. Vooral hoe andere mensen reageren en met haar omgaan verbijsterde me.