Kıbrıs İçin Havalandılar “G-Günü”

by Serhat Güvenç, Levent Başara

Son Tanıkların Anlatımlarıyla Kıbrıs Barış Harekâtı’nın Hava Cephesi
(Temmuz - Ağustos 1974)
Kıbrıs İçin Havalandılar “G-Günü” kitabı, Türk havacılık tarihi araştırmacıları Levent Başara ile Serhat Güvenç’in Hava, Kara ve Jandarma havacılık birliklerinde görev yapmış 30’un üzerinde Kıbrıs gazisiyle yaptıkları röportajlardan oluşuyor. Söz konusu röportajlar, hava indirme, uçarbirlik ve foto-keşif faaliyetlerine ilişkin teknik ayrıntılar, fotoğraflar ve özel olarak hazırlanan haritalarla destekleniyor. Türk havacılık tarihinde büyük bir boşluğu dolduran bu kitap, ayrıca Kıbrıs Barış Harekâtı’nın daha doğru bir tarihinin yazılmasına katkı sağlıyor.

Kıbrıs’a hangi rotalardan gidildi ve hava indirme hangi bölgelere yapıldı? Kıbrıs’a hangi birlikler taşındı? Rumlar nasıl hazırlıksız yakalandı? Harekâtın başarı yüzdesi neydi? Helikopterler kayıp vermeden nasıl görev yaptı? Harekâtın ikinci gününde, tüm helikopterler neden geri döndürüldü? Adaya inen askerler ne ile karşılaştı? Harekâtın ilk şehidi Ütğm. İlker Karter’in uçağı nasıl vuruldu? Cenazesine ve uçağının enkazına nasıl ulaşıldı? Kocatepe gemisine yapılan hava taarruzları önlenebilir miydi? Keşif fotoğraflarından çıkan sonuçlar neden dikkate alınmadı? Dünya tarihinin en önemli denizaşırı müşterek harekâtlarından biri olan Kıbrıs Barış Harekâtı’yla ilgili birçok sorunun cevabını Kıbrıs İçin Havalandılar “G-Günü” kitabında bulacaksınız.

Kıbrıs Barış Harekâtı’nın havacı tanıkları o günleri ilk kez anlatırken, şu noktayı hep vurguladılar: “Bunları torunlarımız okusun, dedelerinin harekâtta neler yaptığını, neler yaşadığını bilsinler.” Levent Başara ve Serhat Güvenç, elinizdeki kitapta hem havacı gazilerimizin bu anlamlı isteğini yerine getiriyor hem de Kıbrıs Barış Harekâtı’na dair ilk kez gün yüzüne çıkan bilgilerle havacılık tarihimize değerli bir katkı sunuyor.

Genres: Military Fiction

384 pages, Paperback

Published August 1, 2022

Reviews

[Levent Pekcan · Rating 5 out of 5]

Tamamı belgelere ve tanıklarla yapılan görüşmelere dayanan, benzeri az bulunur bir çalışma. İlerleyen yaşları nedeniyle birer birer aramızdan ayrılan bu gazilerin hayatta olanlarıyla görüşülüp, anlattıklarının kayda geçirilmesi çok gerekli bir iş, yazarları kutlamak gerek. Konuya özel bir merakınız yoksa okuması biraz sıkıcı olabilir, ancak bence değerli bir kitap.

Kitapla ilgili bir eleştirim, kitabın kapsamının en başta çok net belirtilmiş olmaması. Kitap, Kıbrıs Barış Harekatının hava indirme, uçar birlik (helikopter) ve keşif uçuşları boyutlarını ele alıyor ama havadan taaruz kısmından bilgi içermiyor. Kitaptan anladığımız kadarıyla, bu kitapta eksik olan konular hazırlanmakta olan bir ikinci kitapta yer alacaklar. Bu sevindirici bir haber, ancak gönül isterdi ki iki kitap birlikte yayınlanabilsin.

Kitabın anlatacağı konuları tamamladığında pat diye bitmesi, bence iyi olmamış. Yarım sayfa da olsa bir bitiş yazısı bence uygun olurdu, arada bahsi geçen ikinci kitabın haberi de o bitiş yazısında verilebilirdi diye düşünüyorum.

[Caglar Tukel · Rating 5 out of 5]

Kıbrıs Barış Harekâtı, Türkiye’nin Kurtuluş Savaşı’ndan sonra gerçekleştirdiği ilk büyük askeri operasyon olarak hafızalarımızda yer ediyor. Kitap, harekâtın resmi kayıtlarda yer almayan yönlerini, operasyon sırasında görev almış hava indirme, uçan birlik ve keşif unsurlarında görev yapan askerlerin anlatımlarıyla gözler önüne seriyor.
Her bir anlatıcı, olayları kendi bakış açısıyla ve hatırladığı kadarıyla aktarıyor. Bu nedenle, aynı olay farklı kişiler tarafından kimi zaman çelişkili şekilde anlatılmış. Ancak bu çelişkiler bile harekâtın ne kadar zorlu ve karmaşık bir süreç olduğunu gösteriyor. Kitapta, büyük kahramanlık hikâyelerinin yanı sıra, bazı stratejik hataların da yapıldığı açıkça görülüyor.
Harekâtın üzerinden 50 yıl geçti ve o günleri bizzat yaşayan gazilerin büyük çoğunluğu artık 70 yaşın üzerinde. Onları kaybetmeden anılarını kayıt altına almak, hem tarihsel bir sorumluluk hem de gelecek nesillere bırakılacak önemli bir miras olmuş.

[sercan · Rating 5 out of 5]

As everyone knows, Turkish post-republic wars are not rewarded as much as those from Ottoman times. Although we live in one of the most military-oriented countries, our heroic storytelling muscles are not so strong. Especially as a kid who grew up with Hollywood, we know a war is sometimes about friendship, sometimes about drama, or about making decisions. All of them are part of humankind.

Whenever I encounter a book made from Turkish soldier stories, I jump on it to discover our local and precious war times. I really enjoyed and felt pleasure while reading this book. I felt a lot of things at the same time.

[TunaliHilmi · Rating 5 out of 5]

Kitap 3 bölümden oluşuyor,

Hava İndirme Harekatı

Uçarbirlik Harekatı

Foto Keşif Harekatı

Kitap, Kıbrıs'ın Hava Harekatı kısmını anlatıyor ve bunu harekata katılmış subayların röportajları ile yapıyor. En ilgi çekici bölümün ise Kocatepe olayı yüzünden foto keşif olması tesadüf değil. İkinci kitabı bir an önce temin edip okumaya başlayacağım.

[Onur Avcı · Rating 5 out of 5]

Güzel bir çalışma. Bir boşluğu doldurduğunu düşünüyorum. Referans niteliğinde bir kitap, o yüzden bir dizini olsa iyi olurdu.