Baş

by Elçin

"Baş" romanındakı hadisələr XVIII əsrin ilk onilliyində, Azərbaycanda və ümumiyyətlə, Cənubi Qafqaz tarixinin ən gərgin və mürəkkəb dövründə cərəyan edir. Lakin bu əsər adi tarixi roman deyil. "Baş" fəlsəfi-magik, psixoloji, bəzi məqamlarda isə ustalıqla mistik çalarlardan istifadə edilmiş əsərdir.

191 pages, Unknown Binding

First published June 17, 2015

About the author

Elçin İlyas oğlu Əfəndiyev — Azərbaycan Respublikası Baş Nazirinin müavini, Azərbaycanın xalq yazıçısı, əməkdar incəsənət xadimi, filologiya elmləri doktoru, professor.

Elçin Əfəndiyev 13 may 1943-çü ildə Bakı şəhərində XX əsr Azərbaycan ədəbiyyatının böyük nümayəndələrindən biri, Azərbaycanın xalq yazıçısı İlyas Əfəndiyevin ailəsində dünyaya gəlib. Uşaqlıq çağlarından etibarən ədəbi mühitin içində, kitabların əhatəsində olub. Bir tərəfdən milli ədəbiyyat, folklor, o biri tərəfdən isə dünya ədəbiyyatı Elçinin daimi mütaliəsinin əsasına çevrilib. O, nə zaman yazmağa başlayıb? Bu suala Elçin özü belə cavab verir: "Özümü xatırladığım zamandan. Hələ yazıb-oxumağı bacarmırdım, amma özümdən cürbəcür əhvalatlar uydurub danışırdım..." İlk hekayəsi 16 yaşı olarkən, 1959-cu ildə "Azərbaycan gəncləri" qəzetində dərc olunub. Bakı şəhərində orta məktəbi (1960), Bakı Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsini (1965), Azərbaycan Elmlər Akademiyası Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunun ədəbiyyat nəzəriyyəsi üzrə aspiranturasını (1968) bitirib, "Azərbaycan bədii nəsri ədəbi tənqiddə" mövzusunda namizədlik, "Ədəbiyyatda tarix və müasirlik problemi" mövzusunda doktorluq dissertasiyalarını müdafiə edib. "Min gecədən biri" adlı ilk hekayələr kitabı 1965-ci ildə çapdan çıxıb. Bundan sonra Elçinin dünyanın müxtəlif dillərində 100-ə yaxın kitabı nəşr olunub, əsərləri ingilis, rus, fransız, alman, ispan, türk, macar, bolqar, ərəb, fars, çin, çex, slovak, polyak, xorvat, gürcü, litva, moldovan, türkmən, özbək, qazax, tacik, serb və sairə dillərə tərcümə edilib. Kitablarının ümumi tirajı 5 milyondan çoxdur;

Elçin ABŞ-da, Rusiyada, Fransada, Türkiyədə, Almaniyada, Hollandiyada, Çində, Belçikada, İspaniyada, Yunanıstanda, Lüksemburqda, İsveçdə, İsveçrədə, Danimarkada, Ukraynada, Polşada, Özbəkistanda, Çexoslovakiyada, Yuqoslaviyada, Bolqarıstanda, İraqda, Avstriyada, Qazaxıstanda, İranda, Qanada, Səudiyyə Ərəbistanında, Rumıniyada, Macarıstanda, Gürcüstanda, Tunisdə, Pakistanda və digər ölkələrdə müxtəlif elmi, ədəbi, ictimai, siyasi konfranslarda, simpoziumlarda, qurultaylarda, görüşlərdə, rəsmi dövlət danışıqlarında iştirak edib.

Reviews

[Sawsan · Rating 5 out of 5]

عمل أدبي ممتع في إطار تاريخي للكاتب الأذربيجاني إلتشين أفندييف
فكرة مبتكرة يحكي خلالها فترة مضطربة من التاريخ مع بداية القرن التاسع عشر
منطقة القوقاز بما فيها أذربيجان في الجنوب كانت مطمع للقوى الكبري في ذلك الوقت
الامبراطورية الروسية والدولة القاجارية تتنافسان في ضم إمارات المنطقة إلى نفوذهم
مستغلين حالة الضعف والعداء والمشاحنات السائدة بين حكام الإمارات المستقلة
في حدث مفاجئ يُقتل القائد العام الجنرال سيسيانوف قبل دخوله إمارة باكو بعد استسلامها
ومع رأس الجنرال الروسي المقطوع يطوف الكاتب بين أحوال وأماكن وشخصيات مختلفة
ينتقل بين الحروب والألاعيب السياسية وشهوة السلطة, الاغتيالات والمظالم والمكائد
لكل الأطراف على سواء, الروس والقاجار والأتراك والأوروبيين وأمراء القوقاز
الولاءات والعصبية والمصالح هي الدوافع التي تتحكم بقوة في الأفعال
ويعرض ما يدور في النفس من أفكار وقناعات لشخصيات من طبقات متنوعة
سرد سلس ومهارة في رسم صورة عامة للتاريخ الذي لا يتغير بمرور الزمن
والترجمة ممتازة لأحمد سامي العايدي

[Elay · Rating 5 out of 5]

Kitabı bəyəndim demək, onun dəyərini ifadə etmək üçün yetərli olmazdı. Əsərin ən sevdiyim hissəsi, sonlara yaxın Sarı Çobanla göydən düşən mələyin olduğu bölmə idi. Bu kiçik hissə mətnin zərini, qaşını təşkil edirdi. Yazıçının təxəyyülü sayəsində ortaya çıxan fərqli personajlar, hadisələrə müxtəlif baxış bucaqlarından yanaşmaq imkanı yaradır. Nə qədər ziddiyyətli olsa da, hətta Rus imperiyasının prizmasından baxanda belə, onları anlamağa başlayırsan. Bu səbəbdən yazıçıya böyük əhsən düşür.
Ümumiyyətlə, roman bütün tərəfləri anlamağa sövq edir, insanı qınamaqdan çəkindirir və başa düşmək üçün heç olmasa cəhd göstərməyə vadar edir. Yazıçı üçün bu, titanik bir işdir. Üfürə-üfürə, püfləyə-püfləyə, incə düyünlərlə, zərif ilmələrlə toxunmuş bir mətn yaratmaq heç asan deyil. Belə bir əsəri bəyənməmək çətin məsələdir. Dünya səviyyəli bir romandır. Adlarını (çox zaman da səhv) çəkməyi sevdiyimiz həmin o məşhur "importnı" yazıçılardan heç də geri qalmır, bəzən isə üstələyir. Çünki doğmadır, tanışdır, özümüzünküdür…

[Hugo · Rating 3 out of 5]

⭐️⭐️⭐️

I was kindly gifted The Head by my friend Maya Guliyeva, and I really appreciated the depth and significance of this work of Azerbaijani historical fiction. Elchin has a true gift for bringing characters to life and for blending history with imagination in a way that feels powerful and memorable.

At the same time, I did find the novel a bit confusing at points — the sheer number of characters and the way the timeline shifted back and forth made it a challenging read. It wasn’t quite the easy book I had hoped for during my Garden Leave.

Still, I valued the experience. It opened a window into a part of history I hadn’t explored before, and I came away with admiration for Elchin’s ambition and for the richness of Azerbaijani literature.

[Işıl · Rating 5 out of 5]

Bu roman bunca zamandır neden konuşulmuyor en azından Semerkant kadar? Merak konusu. 19. Yy başındaki Güney Kafkasya’ya, Rus İmparatorluğu’nun bölge üzerindeki işgal politikalarına dair bilgi sahibi oluyorsunuz. Bir yandan da onur, aşk, sevgi ve politik duruş gibi kavramlar hakkında derinlikli bir kurgu var. İlk kez Azeri edebiyatından bir kitap okudum. Keyifli bir ilkti.