What do you think?
Rate this book
顯微鏡下的大明
六個塵封已久的明代官場故事，從小人物的生活，窺見大明最真實的社會百態，還原史書「一句話帶過」的歷史真相。
要讀懂大明，不可只注目於朝堂，亦要聽到最底層的呐喊。因為在一個個普通百姓的遭遇中，才蘊藏著最真實的規律。
〈學霸必須死——徽州絲絹案始末〉
熱愛數字的學霸意外從官府帳冊發現不公平的稅收政策，徽州六縣的平靜由此被打破。這場曠日持久、關係到太多利益集團的稅收問題，能否找到最佳解法？
〈筆與灰的抉擇——婺源龍脈保衛戰〉
聖人朱熹的故鄉婺源總是以風水為傲，豈料有人在龍脈上採石灰？一邊是倚靠中舉當官的鄉宦世家，一邊是依賴石灰生存的百姓，當地縣官如何取得平衡？
〈誰動了我的祖廟——楊干院律政風雲〉
為了祖墳而蓋的寺廟，居然反過來鳩佔鵲巢？歙縣一樁民間廟產爭奪案，訴訟雙方在綿延八年的官司中各展所長，用盡心思，上演精彩絕倫的嘉靖法律大戲！
〈天下透明——大明檔案庫的前世今生〉
玄武湖上曾有個戒備森嚴、天下第一的黃冊庫，它是朱元璋鋪墊10年才實現的理想，最終卻淪為官府與仕紳敲詐斂財的搖錢樹，讓百姓苦不堪言的噩夢……
〈胥吏的盛宴——彭縣小吏舞弊案〉
明代的胥吏們仗著「有錢能使鬼推磨」層層賄賂收買，買凶吃案樣樣來，連知縣都不敢得罪他們。官場能有多險惡，都在這樁連環舞弊案被刻畫得淋漓盡致。
〈正統年間的四條冤魂〉
四個無辜的老百姓，如何被捲入朝廷鬥爭，從被誣告、申冤、再次被誣告，最後墮入地獄，含冤而死？
從這些故事中，我們能看到樸實的百姓訴求、狡黠的民間智慧、骯髒的胥吏手段、微妙的官場均衡之術，從無數個真實的細節裡，展現出一幅極其鮮活的政治生態圖景。
想要讀懂大明，想要讀懂中國古代政治，不可只注目於朝堂，亦要聽到最底層的呐喊。因為在一個個普通人的遭遇中，才蘊藏著最真實的規律。
要讀懂大明，不可只注目於朝堂，亦要聽到最底層的呐喊。因為在一個個普通百姓的遭遇中，才蘊藏著最真實的規律。
〈學霸必須死——徽州絲絹案始末〉
熱愛數字的學霸意外從官府帳冊發現不公平的稅收政策，徽州六縣的平靜由此被打破。這場曠日持久、關係到太多利益集團的稅收問題，能否找到最佳解法？
〈筆與灰的抉擇——婺源龍脈保衛戰〉
聖人朱熹的故鄉婺源總是以風水為傲，豈料有人在龍脈上採石灰？一邊是倚靠中舉當官的鄉宦世家，一邊是依賴石灰生存的百姓，當地縣官如何取得平衡？
〈誰動了我的祖廟——楊干院律政風雲〉
為了祖墳而蓋的寺廟，居然反過來鳩佔鵲巢？歙縣一樁民間廟產爭奪案，訴訟雙方在綿延八年的官司中各展所長，用盡心思，上演精彩絕倫的嘉靖法律大戲！
〈天下透明——大明檔案庫的前世今生〉
玄武湖上曾有個戒備森嚴、天下第一的黃冊庫，它是朱元璋鋪墊10年才實現的理想，最終卻淪為官府與仕紳敲詐斂財的搖錢樹，讓百姓苦不堪言的噩夢……
〈胥吏的盛宴——彭縣小吏舞弊案〉
明代的胥吏們仗著「有錢能使鬼推磨」層層賄賂收買，買凶吃案樣樣來，連知縣都不敢得罪他們。官場能有多險惡，都在這樁連環舞弊案被刻畫得淋漓盡致。
〈正統年間的四條冤魂〉
四個無辜的老百姓，如何被捲入朝廷鬥爭，從被誣告、申冤、再次被誣告，最後墮入地獄，含冤而死？
從這些故事中，我們能看到樸實的百姓訴求、狡黠的民間智慧、骯髒的胥吏手段、微妙的官場均衡之術，從無數個真實的細節裡，展現出一幅極其鮮活的政治生態圖景。
想要讀懂大明，想要讀懂中國古代政治，不可只注目於朝堂，亦要聽到最底層的呐喊。因為在一個個普通人的遭遇中，才蘊藏著最真實的規律。
- GenresHistoryNonfictionChina
464 pages, Kindle Edition
First published January 1, 2019
About the author
Ma Boyong
73 books126 followersAssociated Names:
* Ma Boyong (English)
* 马伯庸 / 馬伯庸 (Chinese)
* หม่าป๋อยง (Thai)
* Mã Bá Dung (Vietnamese)
* Ма Боюн (Russian)
马伯庸（1980年11月14日－），本名马力，朋友惯称“小白”，赤峰人，中国大陸作家，曾就职于施耐德电气（中国）投资有限公司，人稱「網路鬼才」、马亲王、亲王。作品涵蓋歷史、科幻、影視評論等諸多領域。
Ma Boyong (born 14 November, 1980) is a Chinese novelist, columnist and blogger. In the year of 2010, he won People's Literature Prize, one of China's most prestigious honors.
His short story The City of Silence was translated into English by science fiction writer Ken Liu.
* Ma Boyong (English)
* 马伯庸 / 馬伯庸 (Chinese)
* หม่าป๋อยง (Thai)
* Mã Bá Dung (Vietnamese)
* Ма Боюн (Russian)
马伯庸（1980年11月14日－），本名马力，朋友惯称“小白”，赤峰人，中国大陸作家，曾就职于施耐德电气（中国）投资有限公司，人稱「網路鬼才」、马亲王、亲王。作品涵蓋歷史、科幻、影視評論等諸多領域。
Ma Boyong (born 14 November, 1980) is a Chinese novelist, columnist and blogger. In the year of 2010, he won People's Literature Prize, one of China's most prestigious honors.
His short story The City of Silence was translated into English by science fiction writer Ken Liu.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 36 reviews
August 20, 2022
如果歷史課本裡的重大事件代表的是各個朝代的興衰關鍵，那「顯微鏡下的大明這本書」就是明代市井小民的真實寫照。這本書收錄了六個明朝的小事件，各個故事呈現了明朝體制的縮影，讓原本在正史裡被僅僅幾句帶過的事件也能變出好故事。
在這六個故事裡，我最喜歡的大概是「誰動了我的祖廟—楊干院律政風雲」這篇，其中有提及明朝打官司的過程和事件的轉折，讓我不知不覺間就過癮的看完了。看完這篇故事後就能發現，其實明朝打官司的流程與今日大同小異，而各個利益關係人之間的明爭暗鬥更是一模一樣，加上作者的巧妙文筆，更有種看不夠的感覺。
不得不提的是，這本書其實是小說體的非虛構作品，作者馬伯庸都是以史書為基礎，再以自己擅長的文學筆法來呈現，讓不諳文言文和歷史事件的讀者也能較容易吸收。值得讚許的是，作者不僅為了各種歷史文本奔波做研究，在每個章節也會加上註釋，讓喜歡歷史的讀者也能收穫良多。
不過身為一個太久沒讀文言文的人來說，這本書不算是容易閱讀的作品，再加上殘存的歷史知識有限，讀起來還是花了不少時間。對我來說，這本書適合喜歡中國歷史，以及對於文言文不排斥的讀者；而如果是對於明朝的市井生活感到興趣，同時享受閱讀各式史料的人，也可以加入書單呦。
在這六個故事裡，我最喜歡的大概是「誰動了我的祖廟—楊干院律政風雲」這篇，其中有提及明朝打官司的過程和事件的轉折，讓我不知不覺間就過癮的看完了。看完這篇故事後就能發現，其實明朝打官司的流程與今日大同小異，而各個利益關係人之間的明爭暗鬥更是一模一樣，加上作者的巧妙文筆，更有種看不夠的感覺。
不得不提的是，這本書其實是小說體的非虛構作品，作者馬伯庸都是以史書為基礎，再以自己擅長的文學筆法來呈現，讓不諳文言文和歷史事件的讀者也能較容易吸收。值得讚許的是，作者不僅為了各種歷史文本奔波做研究，在每個章節也會加上註釋，讓喜歡歷史的讀者也能收穫良多。
不過身為一個太久沒讀文言文的人來說，這本書不算是容易閱讀的作品，再加上殘存的歷史知識有限，讀起來還是花了不少時間。對我來說，這本書適合喜歡中國歷史，以及對於文言文不排斥的讀者；而如果是對於明朝的市井生活感到興趣，同時享受閱讀各式史料的人，也可以加入書單呦。
October 2, 2019
六个深藏在明代基层政治故事。六个事件聚焦于一府一县一村之内, 记录最低层平民的真实政治生活; 当遭遇税收不平时, 他们该如何憤起抗争; 当家族权益受到损害, 他们如何兴起诉讼; 当政治利益与商业利益发生矛盾, 他们该如何与官府周旋博弈......
具有意义的历史书。可以看得出作者很认真又非常严谨的态度去考察每个事件。都是一些非常微小的事件却让你了解到大明的末亡。
看完后很感慨, 虽发生在古代的事件, 但到如今却还是很熟悉, 惊觉原来在现在依然正在发生。本质上没什么变化, 只是内容不大一样而已。原来人心到哪儿都一样, 时间依然无法改变坏心。
具有意义的历史书。可以看得出作者很认真又非常严谨的态度去考察每个事件。都是一些非常微小的事件却让你了解到大明的末亡。
看完后很感慨, 虽发生在古代的事件, 但到如今却还是很熟悉, 惊觉原来在现在依然正在发生。本质上没什么变化, 只是内容不大一样而已。原来人心到哪儿都一样, 时间依然无法改变坏心。
October 21, 2026
Review Ðại Minh Dưới Kính Hiển Vi
Mã Bá Dung
Đây là tuyển tập 6 truyện đều lấy bối cành thời Minh. Trái với hình dung ban đầu, đây không phải là kiểu các án mạng bí ẩn được phá giải tài tình mà lại là các án dân sự: kiện tụng thuế, tranh chấp đất đai, gian lận sổ sách, ăn hối lộ… Tất cả là những lát cắt giúp cho người đọc hình dung một cách sinh động về Minh Triều với mạng lưới quan lại, tổ chức hành chính đầy phức tạp.
Quan lại địa phương nhà Minh là khổ nhất trong số các triều đại, lương lậu hẻo mà phải xử lý bao việc. Họ vừa phải đón ý thượng cấp, tránh gây mất hoà khí với đồng liêu, xoa dịu sự bất bình của người dân để họ không kiện cáo làm loạn. Sự khắc nghiệt chốn quan trường khiến cách thức xử lý án của họ đầy màu sắc thực dụng và tính toán. Ví dụ hay ho nhất là vụ 3 “Ai động vào miếu tổ của ta?”. Một vụ kiện tranh chấp vị trí đặt mộ phần giữa một gia tộc và đám sư sãi, trải qua bao cấp kiện với hàng loạt phán quyết khác nhau không khác gì plot twist trinh thám thực thụ.
Truyện 5 là một ví dụ khác khi khắc hoạ tầng lớp tư lại: không tính là quan nhưng thông qua quen biết chạy chọt trở thành công chức huyện nha. Chức vụ nhỏ nhưng bọn chúng nhiều kẻ lợi dụng việc quản lý giấy tờ sổ sách để hành hạ, bòn rút dân lành khiến nhiều người điêu đứng, thậm chí còn chèn ép cả quan huyện. Mà suất tư lại nhiều lúc còn là cha truyền con nối, không khác gì tác giả mượn truyện để nói bọn con ông cháu cha bất tài vô dụng trong xã hội hiện đại.
Nhà Minh là triều đại có tính chuyên chế cao, được phản ánh qua truyện dài nhất “Sự minh bạch của thiên hạ”. Không nói về một vụ án cụ thể nào mà chủ yếu phân tích cách nhà Minh quản lý chặt chẽ người dân đến mức nghẹt thở thông qua hệ thống hộ tịch và sổ sách. Sự suy tàn hủ bại của triều đại khiến chính sách này ngày càng bất cập
khiến người dân thống khố, phải trốn tránh và cuối cùng là sự sụp đổ không thể tránh khỏi.
Tổng kết cuốn này có thể xếp vào dòng truyện lịch sử- quan trường. Lối viết trần thuật kèm phân tích hơi khô khan nhưng nhờ tài năng của tác giả vẫn thể hiện được sự ly kì. Đọc mấy đoạn phân tích sắc sảo kèm giọng văn châm biếm của bác Mã cảm giác như muốn lấy việc xưa để nói chuyện thời nay. Nếu bạn quan tâm đến lịch sử thì sẽ bắt nhịp được và thấy cuốn hút. TQ tư liệu lịch sử phong phú và lưu trữ tốt như vậy nhìn sang nước ta mà chạnh lòng. Muốn sáng tác truyện lịch sử mà tư liệu ít lại kiểm duyệt gắt, thật khó cho tg Việt.
Nhập môn Mã Bá Dung băng cuốn này thì không nên nhưng nếu đã là fan cứng thì đáng để trải nghiệm. Chấm cá nhân 7.75/10.
Mã Bá Dung
Đây là tuyển tập 6 truyện đều lấy bối cành thời Minh. Trái với hình dung ban đầu, đây không phải là kiểu các án mạng bí ẩn được phá giải tài tình mà lại là các án dân sự: kiện tụng thuế, tranh chấp đất đai, gian lận sổ sách, ăn hối lộ… Tất cả là những lát cắt giúp cho người đọc hình dung một cách sinh động về Minh Triều với mạng lưới quan lại, tổ chức hành chính đầy phức tạp.
Quan lại địa phương nhà Minh là khổ nhất trong số các triều đại, lương lậu hẻo mà phải xử lý bao việc. Họ vừa phải đón ý thượng cấp, tránh gây mất hoà khí với đồng liêu, xoa dịu sự bất bình của người dân để họ không kiện cáo làm loạn. Sự khắc nghiệt chốn quan trường khiến cách thức xử lý án của họ đầy màu sắc thực dụng và tính toán. Ví dụ hay ho nhất là vụ 3 “Ai động vào miếu tổ của ta?”. Một vụ kiện tranh chấp vị trí đặt mộ phần giữa một gia tộc và đám sư sãi, trải qua bao cấp kiện với hàng loạt phán quyết khác nhau không khác gì plot twist trinh thám thực thụ.
Truyện 5 là một ví dụ khác khi khắc hoạ tầng lớp tư lại: không tính là quan nhưng thông qua quen biết chạy chọt trở thành công chức huyện nha. Chức vụ nhỏ nhưng bọn chúng nhiều kẻ lợi dụng việc quản lý giấy tờ sổ sách để hành hạ, bòn rút dân lành khiến nhiều người điêu đứng, thậm chí còn chèn ép cả quan huyện. Mà suất tư lại nhiều lúc còn là cha truyền con nối, không khác gì tác giả mượn truyện để nói bọn con ông cháu cha bất tài vô dụng trong xã hội hiện đại.
Nhà Minh là triều đại có tính chuyên chế cao, được phản ánh qua truyện dài nhất “Sự minh bạch của thiên hạ”. Không nói về một vụ án cụ thể nào mà chủ yếu phân tích cách nhà Minh quản lý chặt chẽ người dân đến mức nghẹt thở thông qua hệ thống hộ tịch và sổ sách. Sự suy tàn hủ bại của triều đại khiến chính sách này ngày càng bất cập
khiến người dân thống khố, phải trốn tránh và cuối cùng là sự sụp đổ không thể tránh khỏi.
Tổng kết cuốn này có thể xếp vào dòng truyện lịch sử- quan trường. Lối viết trần thuật kèm phân tích hơi khô khan nhưng nhờ tài năng của tác giả vẫn thể hiện được sự ly kì. Đọc mấy đoạn phân tích sắc sảo kèm giọng văn châm biếm của bác Mã cảm giác như muốn lấy việc xưa để nói chuyện thời nay. Nếu bạn quan tâm đến lịch sử thì sẽ bắt nhịp được và thấy cuốn hút. TQ tư liệu lịch sử phong phú và lưu trữ tốt như vậy nhìn sang nước ta mà chạnh lòng. Muốn sáng tác truyện lịch sử mà tư liệu ít lại kiểm duyệt gắt, thật khó cho tg Việt.
Nhập môn Mã Bá Dung băng cuốn này thì không nên nhưng nếu đã là fan cứng thì đáng để trải nghiệm. Chấm cá nhân 7.75/10.
September 21, 2022
可能是马伯庸最有意义的作品，一改他以往因为过度关注宏大叙事而显得空洞又局促的格局，把目光放到大历史中的小人物悲喜身上。可惜的是一则这视角来自史料而非作者自身，二来作者对这种人本主义也不够熟悉，字里行间还是各种摇摆和拮据。马很好地证明了两点，everyone can write和读书千卷下笔千言，里面有很多生僻字词，但文笔并不出色（容易唬人倒是真的）。内容上，先用叙事性比较强的三个案子引进来，再系统介绍黄册机制的结构很好，但最后又追加的两则不咸不淡的小案即没有升华总结又没有推进主题，颇显赘余。部分词句我觉得比较敏感，庆幸竟能出版。今天还看了关于娃和塑料的两部关于瓷国的纪录片，都是豆瓣条目消失了的，和这本书对照之下，有种悲哀和寓言式的印证之感。
November 23, 2022
这本书在豆瓣的评分很高, 不太喜欢用调侃或者明显带有个人视角的来描述史实, 这个始作俑者大概是另外一个写明朝的当年明月. 因为历史是有多维度的, 用个人的视角是不专业, 有可能误导读者甚至是歪曲史实的. 用调侃玩味去描写更是落了下乘.
结构也比较松散, 各个主题并无相关性, 也不知道如何是显微镜下, 实际就是拿一些史料用自己的语言复述解释而已, 行文过于冗长, 叙述也稍觉滞钝.
但是, 非常钦佩作者的刻苦钻研精神, 搜集整理这些资料一定是煞费苦心, 可圈可点.
借鉴意义
明朝是中国最后一个汉人农民建立起来的封建王朝, 清朝虽然是少数民族崛起但是很多的政治架构还是沿用明朝. 明朝的同时是西方突飞猛进实行工业化革命走向崛起之路, 而中国恰恰是在这段时间逆水行舟, 不进则退. 以作者所写史实, 如黄册来控制管理百姓的信息数据, 对时下政局也可以反思对照.
结构也比较松散, 各个主题并无相关性, 也不知道如何是显微镜下, 实际就是拿一些史料用自己的语言复述解释而已, 行文过于冗长, 叙述也稍觉滞钝.
但是, 非常钦佩作者的刻苦钻研精神, 搜集整理这些资料一定是煞费苦心, 可圈可点.
借鉴意义
明朝是中国最后一个汉人农民建立起来的封建王朝, 清朝虽然是少数民族崛起但是很多的政治架构还是沿用明朝. 明朝的同时是西方突飞猛进实行工业化革命走向崛起之路, 而中国恰恰是在这段时间逆水行舟, 不进则退. 以作者所写史实, 如黄册来控制管理百姓的信息数据, 对时下政局也可以反思对照.
November 21, 2020
2020-08-08 读过 标签: 马伯庸 中国史 案件选集，当然是非常细致了，史料的详细程度也透露出下了大工夫梳理，赋税，官僚体制，底层社会生活状态等等都有介绍到。最精彩的是黄册那一卷。通篇看下来只剩百姓的苦，兴也苦亡也苦，上上下下的人，稍微能沾到点权力的滋味都在向下搜刮民脂民膏，几乎成为一种惯性，推动着王朝驶向灭亡。趣味性上，看得出来作者在努力地想让行文变得有趣，但一些尴尬的幽默(类似把黄册假装不经意地说成黄书)以及稍纵即逝的网络流行语还是去掉吧：不用把读者都预想为趋向于低级趣味，如果你的作品还想成为经典的话。
April 24, 2019
史书上的历史都是王臣将相朝代更迭，平头百姓绝少现于其中。书中谈及的几个大明不同时期不同地方的故事，虽然着眼于民间，但见微知著，足以窥见整个明朝的社会生态，人民生活，官场生态。历史当是如此生动鲜活。
October 7, 2019
除了黄册那一卷之外，其他都在网上读过，不过成书加了很多注释，虽然估计大多数人都会直接跳过，但对于感兴趣的省去了不少查阅之苦。
December 27, 2019
挺有趣的，见微知著。很多时候看历史，会不明白人物行为的动机是什么。因为史书的视角太宏观了，人物需要考量的东西太多，而我作为读者太难揣度其中深意。看小人物的行为，忽然就觉得好理解了不少。
当然作者的文笔也很有帮助。
当然作者的文笔也很有帮助。
December 27, 2019
挺有趣的，见微知著。很多时候看历史，会不明白人物行为的动机是什么。因为史书的视角太宏观了，人物需要考量的东西太多，而我作为读者太难揣度其中深意。看小人物的行为，忽然就觉得好理解了不少。
当然作者的文笔也很有帮助。
当然作者的文笔也很有帮助。
April 27, 2020
永恒的上有政策下有对策。
October 15, 2020
亲王的文字对我们普通人来说很友好。书中关于玄武湖黄册来龙去脉的那篇最精彩。制（非“治”）民之术，天朝太过发达。
December 17, 2020
档案史那段好精彩，管理国家真心比想象中难～
March 9, 2021
显微镜下的制度
August 19, 2021
六個案子卻像一個官場現形記，以小見大，見微知著。親王很會講故事啊，但又史料充足。
November 9, 2021
可以更加宏观一些
November 30, 2021
亲王这个写历史故事的水平可要比写非历史题材小说好太多了，加上足够的史料和当代研究背书，确实是做到了从小入手反映出当时大明王朝的状况。美中不足的是对于历史的反思戛然而止，大明王朝从老朱建立体制到最后无人执行，这其中又怎么是换了几个皇帝就造成的呢？
May 15, 2022
对一些明代如何运作的具体机制有了了解。朱元璋没有基本的经济常识，无论统治机器设计得如何精妙，还是免不了事与愿违。
September 10, 2022
很有意思的一本历史书，角度跟万历十五年有点像
January 27, 2023
历史小白觉得有些细节细到有些难读，但读完后真的对明朝有了更进一步的了解。读到后面对于那些腐败问题还是很难受的，更难受的是现在依然存在腐败
March 6, 2023
整体而言是好看的，从民间讼案入手，真的挺有意思的。个人最喜欢家庙和祖坟那个案子，双方你来我往，利用规则、系统、语言来达到目的。不过看到最后，还是会有一点点小小的无力感，案子的解决很多时候不在案子的本身，而是时机到了，嘉靖想接着案子达到自己的目的、张居正想接着案子树立典型，最后大家都是时代的一粒尘埃，顺着上面的风向才能起飞
June 28, 2023
第一次读有关古代历史的书籍，亲王把枯燥乏味的事件写得很生动，描述整个大明王朝却从小事写起，好看！
多读书真的很棒！当我去南京玄武湖游玩的时候，都会想起亲王书中的各种历史描述。
多读书真的很棒！当我去南京玄武湖游玩的时候，都会想起亲王书中的各种历史描述。
September 30, 2023
親王的文筆，確實很耐讀。
February 12, 2024
故事讲得挺生动，就是有些地方感觉不是很连贯，不知道是不是因为他是马伯庸就发表了。内容挺有意思，我觉得写作还可以进步
July 21, 2024
4.5星。好看的。马伯庸不水字数的时候还是很会写的！
打五星是给普通百姓视角加了半颗。尤其喜欢玄武湖的结尾部分。被时代洪流裹挟的小人物啊……
打五星是给普通百姓视角加了半颗。尤其喜欢玄武湖的结尾部分。被时代洪流裹挟的小人物啊……
October 5, 2024
不能算原创故事，但是是很好的历史普及读物。亲王的文笔+不需要亲王构思情节=五星。大明官场：维稳第一，zz高于法律，“默会”的艺术。
January 8, 2025
历史上有太多的牺牲者我们无从一一道来，各个故事都参考了大量文献，作为一名虚构文学的作者写这么一本书也是太难了。旧制弊端毕露，只是为了平衡政权，底层人民永远是牺牲品。。
June 17, 2025
亲王从大明繁杂的文献中找出这么多故事，并用不枯燥的文字写下来确实厉害，还有没想到大明的“黄册”背后有这么多故事。
October 17, 2025
很佩服马亲王的治学态度，不过整本书还是想到哪写到哪的风格，零零碎碎的段落夹杂着各种注解。以微观史学看还缺一点以小搏大的劲力，以通俗科普看这作反而又失去了作者其它作品的活泼文风。
Displaying 1 - 30 of 36 reviews