Iedereen verslaafd?

by Doortje Smithuijsen

Een diepgravend en verhelderend boek over ontwikkelingen waar we middenin zitten.
Met de digitalisering is het aanbod aan verslavingen enorm toegenomen. Van PlayStation tot appen, van stappenteller tot Instagram – werkelijk alles wat we online doen lijkt een sterk aantrekkende werking op ons te hebben. Vrijwel iedereen kijkt meer naar schermen dan hij of zij zou willen; niemand kan nog zonder smartphone. Maar maakt dat ons allemaal meteen verslaafd?
Doortje Smithuijsen bezoekt klinieken, spreekt psychologen, interviewt game-, porno- en Instagramverslaafden, maar ook mensen die niet zonder hun Strava of datingapps kunnen. Daarnaast kijkt ze kritisch naar zichzelf en haar eigen omgeving: in hoeverre verschilt onze digitale afhankelijkheid van die van ‘echte’ verslaafden? Waar ligt de grens tussen ‘normaal’ online gedrag en een online obsessie?
Iedereen verslaafd? is een meeslepende en scherpe analyse van de gevolgen van digitalisering, maar ook een kritische duiding van de huidige tijd. Als verslaving immers een vlucht is, waarvoor vluchten we dan?

Genres: Nonfiction, Dutch Literature, Audiobook

256 pages, Kindle Edition

First published September 22, 2022

Reviews

[Jonas · Rating 3 out of 5]

Het eerste wat ik deed na het lezen van 'Iedereen verslaafd?' was de Goodreads-app openen en de status van dit boek aanpassen van 'currently reading' naar 'read'. Het tweede wat ik deed was nakijken hoeveel boeken ik dit jaar nog moet lezen om aan mijn 'reading challenge' te voldoen (halleluja, nog vier!). Het derde wat ik deed was mijn 'average book length in 2022' nakijken. Een boekje van nog geen 200 bladzijden zou mijn gemiddelde geen goed doen - daar was ik me van bewust. Maar dat degene die dit boek aan Goodreads heeft toegevoegd het aantal pagina's vergat te vermelden, waardoor nul bladzijden bij mijn gemiddelde worden opgeteld, deed me knarsetanden. Hoe sadistisch kan je zijn? Om weer een enigszins aanvaardbaar gemiddelde (neem 275 à 300 bladzijden) te bereiken, zal ik nog vier dikke pillen moeten lezen (zucht).

Of ik een digitale verslaving heb? Ik denk het niet. Maar het valt niet mee om 'Iedereen verslaafd?' van Doortje Smithuijsen te recenseren.

[Luca · Rating 2 out of 5]

Tegelijkertijd: is het investeren van vijf, zes, zeven uur per dag aan iets wat je eigenlijk dom vindt niet ook al reden tot zorg?

Veel waar wij allemaal wel bewust van zijn en ik vermoed dat wij allemaal wel iets hebben waar we zoals hierboven minder tijd aan willen besteden, het ons alleen nog moeten realiseren en DOEN!

Verslaving is een vorm van artificiële verbinding; je gaat je gevoelens van eenzaamheid tegen door te hechten aan een object, een programma, een routineuze handeling

Ik vond het een stroef lopend verhaal, met veel persoonlijke verhalen of kwesties van zogenoemde “verslaafde”. Maar het kan zeker ogen openen van mensen die zich in zo verre nog niet bewust zijn hoe wij indirect beïnvloed worden.

[Judith Schwerzel · Rating 5 out of 5]

Geeft woorden aan een van de (naar mijn mening) meest problematische ontwikkeling: digitale verslaving.

Onze telefoon is een device om zogenaamde controle uit te voeren in een oncontroleerbare wereld. Een momentje van ‘me-time’ in een overprikkelde, overgestimuleerde genots-maatschappij. De telefoon wekt synthetisch genot op.

Nieuwe term geleerd: neoliberale eenzaamheid. Niet zozeer gebrek aan sociale relaties, maar het gevoel niet te voldoen aan de eisen van de maatschappij, het leven niet ‘ten volste leven’. We zijn hierdoor collectief eenzaam, op zoek naar een manier om (efficiënter) te verbinden. Online banden zijn echter ‘bezighouders’ in plaats van ‘verbinders’.

Verslaving komt uit een ongemakkelijk gevoel willen verdoven, het leven en bijkomstige emoties ‘te veel vinden’. Telefoonverslavingen net zo, ook al wordt dit wijd geaccepteerd. Confronterend!

[Alfred van de Weg · Rating 3 out of 5]

Confronterend boek over diverse vormen van verslaving. Verhalend en analyserend van karakter. Verwerkt relevante literatuur. Roept dringend de vraag op welke plaats digitale handelingen innemen in ons leven. Het lezen van dit boek was verootmoedigend en ontdekkend.

[Kirsten Gorter · Rating 4 out of 5]

Interesting read

[Jelle Havermans · Rating 3 out of 5]

Paar interessante inzichten en het leest lekker weg. Vond het wel vreemd dat de grote corporaties als Google en Facebook zo uit de wind blijven hier. Het neoliberale systeem krijgt constant de schuld, maar net zoals het patriarchaat als zondebok benoemen, krijg je dan een vinger die wijst naar een onnoemlijk grote en ondefinieerbare vijand. Ik miste ook een conclusie die toewerkt naar concrete oplossingen (zoals bijv. het telefoonverbod op middelbare scholen, dat inmiddels is ingegaan). Het is nu een interessant maar treurig boek dat vooral de nihilistische blik van de auteur toont.

[Lauri van Oosterom · Rating 3 out of 5]

Interessant boek over de digitale verslaving waar we allemaal last van hebben. Want hoewel ik nog nooit een hele dag op Funda heb besteed, zet ik dit boek wel meteen op Goodreads zodra ik het heb gelezen. En heb ik vele uren van mijn leven gespendeerd aan nutteloos rondscrollen op platforms als Instagram, LinkedIn en Facebook.

Ik vond de voorbeelden die Doortje Smithuijsen deelt erg leuk, fijn dat ze met zoveel mensen in gesprek is gegaan. Wat ik een beetje miste, is op basis waarvan ze met die mensen in contact is gekomen. Hebben ze zich allemaal bij haar aangemeld? Hoeveel mensen heeft ze in totaal gesproken? Leken ze op elkaar, of waren er ook grote verschillen? Was er een representatieve groep voor onze samenleving?

Dit boek was sterker geweest met nog wat meer wetenschappelijke onderbouwing. Desalniettemin wel vermakelijk en herkenbaar om te lezen.

[Chris · Rating 3 out of 5]

Aardig boek over verslaving aan digitale fenomenen. Lange tijd m.i. te slachtofferachtig, teveel nadruk op trauma en net alsof er niks aan te doen is (schrijver vindt het jammer dat ze allemaal mensen spreekt die de verslaving weer aan de kant hebben gezet). Dit verandert tegen einde van het boek. Vlot geschreven, wel veel herhaling tegen het einde van elk hoofdstuk. Had aan kracht gewonnen als de hoofdstukken waren ingekort.

[Lieske Coumans · Rating 3 out of 5]

Een erg interessant onderwerp, waarbij het mooi is dat zowel verslaving vanuit een persoonlijke blik als de rol van de maatschappij bij verslavingen wordt beschreven. Het boek begint met goede uitleg over het verschil en overeenkomsten tussen gedragsverslavingen en middelenverslavingen. Door de voorbeelden realiseerde ik me dat deze allebei erg hardnekkig kunnen zijn en negatieve gevolgen kunnen hebben.

Ik vond haar persoonlijke voorbeelden van zichzelf en anderen erg goed beschreven, ik voelde het ongemak. Bijvoorbeeld door voor een koelkast even een reep chocolade te eten terwijl je op je telefoon kijkt, een "dom" filmpje op hoge snelheid kijken tijdens het lunchen, of het stalken van de online status van een Instagram profiel om je verbonden te voelen. Ook boeiend dat ze bijzondere mensen had geïnterviewd zoals een boze Twitteraar, of mezelf aan het denken zette door verslaving aan sporten/stappentellers te beschrijven.

Bovendien interessante feiten of voorbeelden tussendoor die je laten realiseren hoe erg het is of die je aan het denken zetten, bijvoorbeeld hoeveel mensen er wel niet op Funda blijken te kijken, het ELIZA-experiment, of voorbeelden dat mensen op zoek zijn naar een gevoel van vooruitgang, maar eigenlijk juist stilstaan.

Alhoewel ik het onderwerp en de voorbeelden dus wel interessant vond, vond ik het boek zelf niet zo fijn lezen, met name het einde. Dit had niet alleen soms een wat lastig taalgebruik voor mij, maar ik miste ook de structuur binnen het hoofdstuk. Bovendien vond ik dat er wel erg veel herhaling was. En ze gebruikt wel interviews en zegt dat ze onderzoek heeft gedaan, maar ik mis een goede beschrijving van haar onderzoek als onderbouwing.
Ten slotte komt ze helaas niet met voorbeelden hoe het "probleem" aangepakt kan worden, zoals waar we ons dan wel op kunnen focussen (omdat ze concludeert dat als we niet op onze telefoon zitten, ergens anders door afgeleid worden), of een telefoonverbod voor kinderen.

[Yvet · Rating 4 out of 5]

Stof tot nadenken over wat verslaafd zijn is en wat digitale verslaving is. En vooral hoe erg deze verslaving is. Extra meta dit dan weer op te schrijven op goodreads.

Vlot geschreven, maar soms erg veel herhaling van de geselecteerde voorbeelden.
Ook: ze zegt dat ze onderzoek heeft gedaan, de academicus in mij wil toch graag dan iets van framework van het onderzoek behalve enkel wat opgevoerde bronnen. Waarom deze bronnen? Waarom zijn ze representatief? Zijn er meer gesproken? Hoeveel?

[Wilte · Rating 3 out of 5]

Aardige reportage over (digitaal) verslaafden. Goed opgezet. En ook sterk dat er veel aandacht is voor de oplossing in het systeem en dat niet altijd de oplossing bij het individu moet liggen (i-frame vs s-frame, https://www.cambridge.org/core/journa...)

[Diana Willemsen · Rating 3 out of 5]

Lekker leesbare verzameling min of meer kritische artikelen over de moderne maatschappij. Het voelt niet echt als een boek. Gelezen op mijn telefoon overigens.

Funda verkoopt geen huizen, maar het idee dat je een huis zou kúnnen kopen.

internet draagt de illusie in zich van verbinding. Maar misschien is die illusie uiteindelijk beter dan het alternatief: helemaal geen verbinding.

[Maarten · Rating 4 out of 5]

Aanradertje - digitale verslaving als symptoom van een van zichzelf vervreemde maatschappij en individu.

[Tessa Verboven · Rating 4 out of 5]

Alles wat je eigenlijk al weet maar niet wilt weten. Aan het begin blijft het wat aan de oppervlakte, maar uiteindelijk een boodschap die flink blijft hangen.

[Imre Te Velde · Rating 3 out of 5]

3,5*

[Hanneke · Rating 5 out of 5]

Boeiend

[Katelijne · Rating 3 out of 5]

Voor mij iets teveel een uitgetrokken essay, maar op het einde van het boek, is de auteur echt op dreef en worden er slimme dingen gezegd. Benieuwd naar een volgend boek!

[Mady · Rating 4 out of 5]

3.5 sterren, het begin overtuigde niet helemaal, maar hoe verder in het boek hoe interessanter. Het geeft veel stof om over na te denken.

[Gonda Haanstra · Rating 4 out of 5]

Heel toepasselijk als luisterboek op mijn telefoon geluisterd. Confronterend, herkenbaar, naar het einde toe behoorlijk dystopisch, aanrader!

[Loes · Rating 4 out of 5]

Mooie inzichten en analyses. Had wel iets meer ‘mand’ gekund ;)

[Susanne · Rating 3 out of 5]

3,5*

[Nelleke Bekkers · Rating 5 out of 5]

Aanrader voor wie geïnteresseerd is in de gevolgen van de gedigitaliseerde wereld! Ook leer je wat over verslaving bij.

[Cynnamon · Rating 3 out of 5]

Het boek leest lekker weg en gaat over een onderwerp waar veel mensen zich in kunnen herkennen (telefoon verslaving), maar het ging niet echt de diepte in.

[Daan Van Regteren · Rating 3 out of 5]

3,5 ⭐️

[Elin Reads · Rating 3 out of 5]

Veel inzichten waren heel raak. Maar ook een aantal die ik best kortzichtig vond.
Maar over het algemeen wel een interessante analyse.

[Emmelot Tideman · Rating 5 out of 5]

Mega van Doortje haar podcast, journalistieke columns en boeken!!! Wil alles lezen

[Janneke Wubs]

Relevant thema. Als analyse niet af. Daarom toch onbevredigend. Hoeveel sterren geef je dan?

[Iris · Rating 3 out of 5]

Audiobook

[Jolanda · Rating 2 out of 5]

Willem “moet” een alcoholverslaving veinzen om zijn opname vergoed te krijgen… eh nee hoor, dat moet niet, dat is fraude.

[Bert · Rating 4 out of 5]

Na een kennismaking met de slachtoffers van een gezwind digitaliserende wereld en het bijna terloopse stellen van een diagnose van de wankele staat van de geestelijke gezondheidszorg, schetst Smithuijsen in wezen drie stadia van het hedendaagse individualiseringsproces, waarbinnen nieuwe digitale kanalen eerst verschillende soorten antisociaal gedrag aanwakkeren (zoals op pp. 56 en 134), daarmee vervolgens allerlei sluimerende anticollectieve sentimenten doen ontwaken (p. 128), om ten slotte een hardvochtige antipolitiek tot stand te brengen (pp. 142 en 148). Minder sterk is de analyse dat "misschien wel de hardnekkigste verslaving van deze tijd . . . die aan onszelf" is (p. 73), die nogal gemakkelijk aan de eeuwenoude aantrekkingskracht van het hedonisme voorbij lijkt te gaan. Ook staat de stelling dat er "niet zoiets [bestaat] als een digitale moraal" (p. 59) haaks op de constatering dat we de "laatste decennia . . . steeds meer manieren van identiteitsvorming [hebben] overgeheveld naar het digitale domein" (p. 64), hetgeen juist suggereert dat we onze morele opvattingen alleen maar naar deze digitale wereld hoeven te vertalen - niet dat we een volstrekt nieuwe, digitale moraal moeten zien te ontwerpen.