Веќе век и половина човештвото водено од челичната рака на општественото уредување наречено „неократија“ го доживува својот процут. И додека некои од Големите Куќи полека и срамежливо чекорат кон новата ера наречена Sвездена експанзија и ги градат првите меѓуѕвездени бродови, Големите Куќи од архипелагот Вега се соочуваат со најголемата закана од нивното постоење. Древниот непријател се враќа и ништо не може да го сопре во намерите. Освен, можеби еден човек...
„Кога со уникатни размислувања за напредокот на општеството и технологијата ќе ја зграпчиш имагинацијата на читателите, не добиваш научна фантастика, туку можна иднина.“ - Билјана Богдановска (новинар „Независен весник“)
„За научната-фантастика најчесто велат дека е без душа. Ова дело дефинитивно ќе им го промени мислењето!“ - Верица Марковска
Роден е во 1981 година во Битола. Основно и средно образование завршил во Ресен, дипломирал на Правниот факултет „Јустинијан Први“ во Скопје. Живее и работи во Ресен, Македонија. „Сага за Тројство“ (ПНВ Публикации, 2018) е негово прво објавено дело. Серијалот „Последна граница“ е составен од деловите: „Истапени сечила“ (август 2019 год.), „Бунар оловни солзи“ (септември 2021 год.), „За грст пекол“ (август 2022 год.), „Калени во крв“ (април 2024 год.) и петтиот и последен дел со наслов „Кобалтна плима“ излезе од печат во август 2025 година. Првиот дел од новиот серијал „Хрониките на Гарибалди“, со наслов „Децата на Митридат“ е завршен и треба да излезе од печат пред крајот на 2025 година. Моментално работи на вториот дел од серијалот со работен наслов „Пурпурен гамбит“.
Ја густирав полека, посебно затоа што приказната ми беше многу поинтересна од претходните две книги. Прво затоа што Зоран го градеше светот во претходните две книги, со што оваа е ослободена од тие моменти, и акцентот е повеќе на дејството и интригите. Се разбира војводата е тука за да навиваме за него, да нѐ држи во тензија и да се надеваме дека конечно ќе го најде сопствениот мир. Интервентите се повеќе во светло сега и дознаваме повеќе и за нив и нивните цели.
,,Загубата на секој живот е трагедија сама по себе, но токму таквите моменти треба да ни бидат потсетник колку, всушност, сме кршливи, колку всушност животот е патување со карта во еден правец и дека тоа што ќе го направиме додека сме живи ќе одекнува низ Вечноста."
Дали го знаете оној момент кога авторите ќе те натераат да се заљубиш во некој лик и веќе во следната страница го 'убиваат'? Не знам за вас, ама мене тоа воопшто не ми се допаѓа. За среќа, во случајот кај Зоран, тоа е сосема спротивно.
Во овој трет дел, приказната продолжува како што никогаш не би погодила. Анести се враќа во едно поинакво време. Светот кој го знаел се променил, но тешко е да се каже истото и за луѓето. Големите куќи цврсто чекорат во иднината, се градат меѓуѕвездени бродови, меѓутоа во Големите Куќи од архипелагот Вега се вклучува алармот за тревога. На нивниот праг пристигнува закана која може да ги избрише од историјата. Сфаќајќи дека се беспомошни, очајнички посегнуваат по единственото решение, односно човек.
Па, не можам да ви опишам колкава беше мојата среќа кога Анести повторно се појави! Иако не е на начин на кој јас би сакала, по читањето сфатив дека е совршено осмислен тој дел.
Луѓето кои ги имаат картите во своите раце мислат дека Анести е џокерот - најпосакуваната карта која постои. На некој начин тоа е точно. Меѓутоа, доаѓа момент кога храброста, борбеноста и неговата моќ да излегува од урнатините на војната како херој не се доволни за да ја надвладеат неговата добрина и неговата совест. Само затоа што тој секогаш победува, не значи дека ќе се бори за нешто што веќе нема смисла и по секоја цена. Моментот кога неговата моќ се користи како алатка за мерење на его, тој ја повлекува линијата. Како што Зоран многу убаво му дал глас на еден лик, цитирам:
,,- Не се бореле? - Не! - Но, тука нема чест. Зошто заминале туку-така? Без борба? - Не е срамно да заминеш! Особено ако не е твоја војна..."
Многу убаво можеме да ја забележиме внатрешната борба на Анести. Но, она по кое тој се разликува од останатите е тоа што секогаш се бори за некоја важна цел, за доброто на народот. А никогаш за докажување и само затоа што може.
И во рецензиите за претходните книги имам споменато дека Анести ми е омилен лик. Ама сега? Мислам дека никој нема да може да создаде ваков лик, колку и да се обидува. Доколку не ви се допадна Анести во претходните книги, сега ќе паднете на неговата интелигентност и, па... човечност. На неговото маестрално размислување, интелигенција и храброста да стои сам против илјадници. Анести е најдоброто нешто што му се случило на македонската книжевност.
Можам со часови да зборувам за другите ликови и сите теми кои ги допира оваа книга, но не сакам многу да откривам бидејќи делата на Зоран треба да се читаат со целосно внимание и без да знаеш нешто за содржината. Зоран создал еден свет кој веднаш те зграпчува и никогаш нема да те пушти. И 100 делови да има од оваа приказна мене нема да ми се доволни, го обожавам овој свет.
Крајот е еден од најуникатните што ги имам прочитано. Ме остави да гледам во празен ѕид и да се прашувам како би можела да продолжи приказната. Одвај чекам да дознаам што уште ни смислил брилијантниот ум на Зоран.
,,За грст пекол" е едно возбудливо четиво кое сосема ќе ве исклучи од реалниот свет и ќе ве телепортира во друг свет. Ќе седите на работ од столчето во исчекување на крајот. А тој толку ќе ви ја заскокотка љубопитноста што веднаш ќе се упатите во книжарница за да си го набавите четвртиот дел.
Со прекрасната нарација, хуморот, одличното развивање на ликови и приказна и топлината со која твори Зоран, слободно можам да кажам дека за мене стигна на исто рамниште со Зафон, иако се различни жанрови и стилови. Никој не стигнал ниту приближно блиску до тронот за мој омилен автор, ама Зоран полека, но сигурно се искачи на тоа место.
Правецот на каде се движеше дејството не го предвидив и можев целосно да си уживам во неизвесноста и емоционалната длабочина на приказната. Особено ми се допаднаа главите со старецот, Јасмина и нашиот херој. Хуморот, акцијата и пораката на делото се незаменливи.
И се разбира, најповеќе ме погоди она: „Конечно!" на Леви Антона упатено кон Анести Симон.
Во третиот дел од романот, нашиот Анести се буди како феникс во едно друго време. Светот е сеуште една голема шаховска табла, чии фигури се движат водени од влечењето на конците од страна на интервентите. Ја запознаваме прекрасната силна амазонка Лаура и совршено исткаениот лик на капетанот Ривера. И Тема, можеби најмаркантната личност која ја обвива истовремено аура на средновековна принцеза и мудра дама која "старееше божествено". Авторот развива еден неизбежен след на настаните и притоа несакајќи допира во суштината на човековото битисување, во неизбежноста на синџирот на раѓање, развој и умирање, како и неможноста да се делува на реалноста и сопствениот живот кога група на моќници раководат со светот. Книгата има јасен и прецизен завршеток со ненападно навестување за ново дело. Дискретна депресија се чувствува при крајот на делото, кога авторот со срце се внесува во пишувањето и срамежливо ни дозволува да ѕирнеме во неговата душа.
За Грст Пекол е третото продолжение од серијалот Последна Граница. Последната граница се уште не е достигната, но човештвото сигурно чекори кон неа. Откако ќе биде осигурен опстанокот на цивилизацијата на земјата, следниот чекор е освојување на ѕвездите. Сите предуслови се постигнати, но сепак треба да се надмине човековата природа и склоноста за самоуништување. Авторот многу успешно ни доловува кои се тие предуслови, но и пречките на патот кон успехот. И третиот дел, како и претходните два, изобилува со исклучителна акција, се разбира прилагодена на духот на времето, како и прекрасно изградени и обликувани ликови со кои многу лесно можете да се соживеете. Веќе за овој дел може комотно да се рече дека припаѓа на жанрот научна фантастика и тоа, како што некој претходно истакна, "научна фантастика со душа". Најискрено ги охрабрувам сите читатели на жанрот, но и оние другите, да го прочитаат серијалот и да не го пропуштаат едно од најголемите дела создадени на овие простори.
Третиот дел интересен. Сега нестрпливо го чекам четвртиот. Можеби токму после овој дел имам најголема желба за продолжение. Светот, речиси два века од сега, е „заробен“ од ТА Сојузот и некако како да чмае во еден привиден мир. Желбата за борба, за престврт тлее во неколкумина, но во реалноста, навидум, сѐ е мирно. Сепак, плановите на моќниците се коваат далеку пред тоа, па војводата Анести Симон Рико 40 години се чува во „Гробје“ за да биде „воскреснат“ со цел да донесе промени. За очекување е дека за таа цел тој ќе употреби оружја од своето време, оние кои современиците ги отпишале и речиси да ги чуваат како музејски поставки. Сепак, во овој дел борбите кои следуваат не се така масовни, плановите не се да се мобилизираат армии на различните куќи и сојузи, туку повеќе како герила акции на поединци, но акции кои овозможуваат промени од невидени размери. Интересно е што Братството на Интервентните, оние кои ги повлекуваат конците, не се кријат така добро како претходно. Охрабрени се да се појават, лично да надгледуваат, но плановите им се далеку поамбициозни. Па, лично присуство, дава на тежина на задачата. Покрај Анести Симон, кого го знаеме како луд индивидуалец, кој не размислува два пати ако треба некој да биде жртвуван за поголема цел, се појавуваат уште неколку ликови, исто одлучни. Ме изненади и моќта која е дадена на Тема, жена зад која стои еден скршен живот, но како Феникс од пепелта се крева цврст лик, на кој речиси случајно му е дадена шанса за „втор живот“. Амазонката од Антона, која треба да го штити војводата (а таа задача ѝ предизвикува жолчна нервоза) се топи пред она што го гледа, па научената омраза кон војводата, на крај преминува во огромна почит, но не и љубов. Проклетството на Симон Рико, да не остави потомство зад себе, туку во општествените мешаници да биде оној кој ќе пресече, продолжува, но неговата смрт не го спречува да постои. Човештвото стигнува до најдалечните населиви ѕвезди, благодарение на беспрекорниот план на интервентите, со помош на наследниците на Дага, а Куќата Толберт е тука да направи баланс, како чисто зло. Во чест на Анести, по неговата смрт, се појавува нова Куќа, наречена по него. Ако само малку го следат неговиот пример, во следниот дел Куќата Симон, треба да направи огромни промени. Но, за тоа ќе почекаме. :)
Околу 40 години се поминати од настаните претставени во вториот дел. Во екот на старо-нова закана, некои ривалства се претвораат во сојузништва, а некои се продлабочуваат.
Братството на Интервентите се сеуште присутни, сега повеќе од било кога. Тие го водат човештвото по патот кој го имаат зацртано, а крајната дестинација на дел од тој пат е меѓу звездите - колонизација на нови планети. За оние кои ќе бидат избрани, се разбира. Во време кога религиите се речиси минато, Тие се ставаат во улога на "Бог" кој ќе ги води "избраните".
Но, за да бидеш "Бог", прво треба да можеш да се справиш со "Ѓаволот". А Тој само што се буди од 40 годишна хибернација...