To Εγχειρίδιο βλακείας του Διονύση Χαριτόπουλου είναι ένα εγχειρίδιο αυτογνωσίας, μια συμπυκνωμένη φιλοσοφία ζωής με επίκεντρο τη νόηση και την κατανόηση, την ευφυΐα και την ανοησία, τη βλακεία και τον βλάκα. Τα σχετικά φαινόμενα εξετάζονται τόσο από την ιστορική και ανθρωπολογική τους πλευρά όσο και ως κλινικά συμπτώματα της σύγχρονης ζωής.
Ο ίδιος ο συγγραφέας σημειώνει με νόημα στο οπισθόφυλλο του βιβλίου: "Επειδή όλοι υποτιμάμε τον αριθμό των ηλιθίων ανάμεσά μας και κάθε τόσο μας αιφνιδιάζουν πρόσωπα "υπεράνω υποψίας" μάλλον πρέπει να ξανασυστηθούμε..."
Ο Διονύσης Χαριτόπουλος έχει κατανείμει τους πρωτότυπους αφορισμούς του σε 88 ενότητες που αφορούν ισάριθμες περιπτώσεις/ διαπιστώσεις/ ερμηνείες της ανθρώπινης βλακείας. Το βιβλίο μπορεί να διαβαστεί από την αρχή ως το τέλος αλλά και δίχως προφανή σειρά όπως ακριβώς μια συλλογή ποιημάτων ή αποφθεγμάτων.
Ο Διονύσης Χαριτόπουλος γεννήθηκε το 1947 στην Αθήνα και μεγάλωσε στον Πειραιά όπου από μικρή ηλικία έκανε διάφορες χειρωνακτικές δουλειές στο Λιμάνι και στα γύρω μηχανουργεία, εγκατέλειψε νωρίς δύο απόπειρες σπουδών στην Αθήνα και στο Λονδίνο και δούλεψε στη διαφήμιση μέχρι το 1990.
Παρά το γεγονός ότι διαισθητικά συμφωνεί κανείς με τα περισσότερα συμπεράσματα του συγγραφέα, δεν παύουν να είναι αφορισμοί και αναπόδεικτες πεποιθήσεις. Θεωρώ ότι γράφτηκε με βασικό στόχο να γαργαλήσει τα αρχίδια όσων θεωρούν εαυτούς ευφυείς, ώστε αυτάρεσκα να γείρουν πίσω και να πουν "αχα, κοίτα πόσο θλιβεροί είναι οι ηλίθιοι στους οποίους και προφανώς δε συγκαταλέγομαι, ακριβώς επειδή διαβάζω αυτό το βιβλίο". Θα του έδινα παραπάνω αστεράκια, αν είχε παραπομπές σε μελέτες, πηγές και πειράματα... διπλής τυφλής δοκιμής, αντί για διανοουμενιστικοπαρεϊστικο χιουμοράκι.
Για κάποιον περίεργο λόγο το βιβλιαράκι αυτό είχε μένει χρόνια στο ράφι της βιβλιοθήκης μου χωρίς να διαβαστεί. Εύθυμο και ευκολοδιάβαστο θα σε κάνει πολλές φορές να κουνήσεις το κεφάλι αναγνωρίζοντας χαρακτήρες και καταστάσεις από την προσωπική σου ζωή. Το θέμα του πάντως παραμένει ανεξάντλητο.
Ένα πραγματικά αξιόλογο βιβλίο, τόσο κωμικοτραγικό όσο και η ίδια η πραγματικότητα. Πρόκειται για μια ιστορική αναδρομή στην ανθρώπινη βλακεία, ή αν προτιμάται μια γενεαλογία της ηλιθιότητας, που σκιαγραφεί το πως φτάσαμε στο σήμερα . Το ίδιο μωροί και το ίδιο ανόητοι σαν και πρώτα όπως θα έλεγε και ο Φάουστ. Διαβάζοντας το και παρατηρώντας την κοινωνία γύρω μας μπορούμε να καταλάβουμε γιατί είμαστε "αναγκασμένοι" να ζούμε ανάμεσα στους "ναι, αλλά η χούντα έκανε έργα", στους "εθνοψεκασμένους", τους αγοραστές "ελπίδων και αλλαγών", στους "έρχονται οι ξένοι και μας παίρνουν τις δουλειές" και γενικά κάθε (βλακο)καρυδιάς καρύδι.
Είναι ακριβώς αυτό που λέει ο τίτλος του, ένα εγχειρίδιο βλακείας, και του βάζω 5 στα 5
Η δεύτερή μου επαφή με τον Χαριτόπουλο μετά τα συγκλονιστικά "Αυγά μαύρα" που είχα δει στο θέατρο. Εδώ σε κάτι καθ' όλα διαφορετικό, μου θύμισε τη γραφή του Ηλία Πετρόπουλου τον οποίο αγαπώ πολύ. Θα συνεχίσω με διηγήματά του.
Αστείο, έξυπνα γραμμένο, ανάλαφρο και πολύ ενδιαφέρον, ειδικά το πρώτο 60%-70%. Παρά τις δόσεις υπερβολής, είναι αδύνατο να μη δεις μέσα του άτομα του ευρύτερου κοινωνικού σου περίγυρου και να ξαφνιαστείς με την ακρίβεια με την οποία τους περιγράφει. Το δύσκολο όμως είναι να δεις και να αναγνωρίσεις κομμάτια του εαυτού σου μέσα στις περιγραφές, γιατί κανένας μας δε πιστεύει πως είναι βλάκας. Ιδανικό ανάγνωσμα για καλοκαίρι και παραλία.
Το θέμα με τέτοια κείμενα είναι να αναγνωρίσεις σε περιγραφές άλλους, αλλά πιο σημαντικό είναι να αναγνωρίσεις εσένα και να αποκτήσεις μια βαθύτερη κατανόηση του εαυτού σου. Και από εκεί να εξελιχθείς.
Χαλαρό και εύθυμο βιβλιαράκι, το διαβάζεις μια κι έξω, και μέσα του θα αναγνωρίσεις σίγουρα φίλους, γνωστούς, συγγενείς, ολόκληρη την καθημερινότητα, αλλά, φυσικά, ακόμα κι εσένα (και αν αποτύχεις στο τελευταίο, ίσως πρέπει να κάνεις μια καλή ενδοσκόπηση, γιατί, όπως λέει και στο βιβλίο, ο βλάκας δεν καταλαβαίνει ότι είναι βλάκας)
Αποτυχημένο χιούμορ και ανέμπνευστος σαρκασμός που στάζει χολή. Πέρα από το υπεράνω όλων υφος του συγγραφέα το οποίο καταντά ιδιαιτέρως ενοχλητικό, ο ίδιος δεν έχει μπει κάν στον κόπο να διασταυρώσει τα επιχειρήματά του και έτσι το βιβλίο είναι γεμάτο ανακρίβιες. Ένα εγχειρίδιο βλακείας ολικής.
Ευχάριστο στην ανάγνωση, δυσάρεστο στη "μετάφρααση". Αναγνωρίσαμε όλοι πολλούς από τους γύρω μας αλλά και λίγο από τον ανόητο εαυτό μας. Κεντρί και σάτιρα. Σε συνοδεύει άριστα στις ατελείωτες ουρές των δημόσιων υπηρεσιών!
[...]Το αλάλιασμα του πόπολου είναι δουλειά των κομμάτων, αφού «πολιτική είναι η τέχνη να εμποδίζεις τους ανθρώπους να μπλέκονται σε όσα τους αφορούν» (Πολ Βαλερί), με πανίσχυρους αρωγούς τα ΜΜΕ, που διαχειρίζονται νυχθημερόν φόβους, προκαταλήψεις, στερεότυπα και συνήθειες· πες πες τα ίδια πράγματα ο κόσμος όχι μόνο επηρεάζεται βαθιά, αλλά καταλήγει να τα εγκολπώνεται ως δικές του κρίσεις και πεποιθήσεις. [... ]
Τελικά μπορεί να έχουν ειπωθεί πολλά για το ζήτημα της "βλακείας". Όλοι κάπου εκεί μπορεί και να βρίσκουμε κάτι από την καθημερινότητα, αλλά δεν είναι λογικό να προσπερνάμε έτσι απλά όσους την προασπίζουν. Η "βλακεία" είναι δύσκολο θεώρημα, αλλά και επικίνδυνο. Δεν υπάρχουν απαντήσεις για όσους την σέρνουν, δεν υπάρχει λογική ή συναίσθημα. Η "βλακεία" χάσκει και όσο το στόμα της παραμένει αν��ιχτό, όλο και κάποιος θα σκύψει να δει και μπορεί να πέσει μέσα. Στο συγκεκριμένο βιβλίο λέγονται διάφορα, αλλά όπως είναι λογικό, δεν προτείνεται κάτι συγκεκριμένο. Απλή καταγραφή όλων όσων υπάρχουν ανάμεσά μας και κάτι που μας τρομάζει. Η απειλή της επόμενης...
Μικρό, ενδιαφέρον και ευκολοδιάβαστο βιβλίο που περιγράφει τη βλακεία από πολλές πτυχές με τη χρήση πολλών ρητών και αρκετού χιούμορ. Ωστόσο, τουλάχιστον ατυχής η κατάταξη στην κατηγορία των βλακών ενός πρώην πρωθυπουργού (του Σημίτη) ο οποίος και δεν κατονομάζεται στο βιβλίο. Δείγμα του απαράμιλλου θάρρους του συγγραφέα ή απλά προσπάθεια να καταταχθεί και ο ίδιος στην κατηγορία;
'Αν το καταφύγιο του ανθρώπου είναι η κοινωνία, το καταφύγιο του βλάκα είναι η ομάδα, η συσπείρωση με άλλους βλάκες'
Εδω σας θελω. Ενα βιβλιο γραμμενο με απιστευτη κατανοηση και αντιληψη της ανθρωπινης βλακειας, απο την οποια βεβαια οφειλουμε να συμπεριλαβουμε και τους εαυτους μας. Οσο το διαβαζετε θα αναγνωρισετε σε πολλα και τον εαυτο σας, και θα αρχισετε να αμφιβαλλετε για την νοητικη σας ικανοτητα.
Το βιβλίο αυτό το διαβάζει κανεις πολύ άνετα, είναι από αυτά τα βιβλία του πριν πέσω για ύπνο η με τον πρωινό καφέ.
Το μήνυμα που μεταδίδει είναι εύστοχο, βλακεία υπάρχει παντού γύρω μας και αν κοιτάξει κανεις προσεκτικά θα ταυτιστεί με ένα τουλάχιστον από τα 88 αποκόμματα. Λίγο πολύ όλοι είμαστε βλάκες και κανεις δεν είναι τέλειος.
Σε αφήνει ωστόσο πολλές φορές λίγο ξεκρέμαστο με αυτά που λέει χωρίς αιτιολόγηση, ωστόσο πιστεύω τα συμπεράσματα τα βγάζει ο καθένας μόνος του. Το βιβλίο λειτουργεί πιο πολύ σαν οδηγός. Το τι θα πιστέψει ο καθένας διαβάζοντας το είναι στο τέλος εντελώς διαφορετικό.
Ο Χαριτόπουλος είναι, βρίσκω, πολύ ενδιαφέρουσα περίπτωση, τον εκτιμώ εδώ και χρόνια.
Το προφίλ δεν είναι ακαδημαϊκό, είναι όπως θα σου τα έλεγε ένας θείος σου που έχει φάει τη ζωή με το κουτάλι. Αν είσαι αυστηρός, δε θα δυσκολευτείς ίσως να βρεις ελαττώματα. Αλλά μάλλον δεν είναι αυτός ο σκοπός. Το διάβασα σε ένα μπάνιο στη θάλασσα και ήταν τέλειο.
Ρίχνει και τα καρφάκια του σε πολιτικά δρώμενα μίας άλλης εποχής (Σημίτης). Σε αυτό μου θύμισε τον Ραφαηλίδη ελαφρώς. Διαχρονικό, επίκαιρο και ελληνικότατο. Εύγε.
Αρκετά ευχάριστο ανάγνωσμα του οποίου η ουσία θα έλεγα ότι συνοψίζεται σε μία σύντομη φράση που συναντά κανείς στις τελευταίες σελίδες κατά την οποία η πιο συνετή πράξη του ηλιθίου θα ήταν να κρύβει λόγια, όσο μιλάει τόσο εκτίθεται. Μεγάλη αλήθεια που δεν πρέπει ν' αφήσετε τους ηλίθιους να την μάθουν.
Αυτό το βιβλίο είναι σαν να κάνεις συζήτηση στο καφενείο του χωριού με γερό που δεν έχει φύγει ποτέ 100 μέτρα έξω από το χωριό, ρηχό, δίνει έμφαση μόνο στα επιφανειακά χωρίς εξηγήσει ή αντίλογο, και σε κάθε σελίδα ξεφυσας από κούραση με αυτά που διαβάζεις. Δεν το προτείνω χάσιμο χρόνου