Peyami: Hayatı, Sanatı, Felsefesi, Dramı

by Beşir Ayvazoğlu

Babasını henüz kundakta bir bebekken kaybeden ve hayatı boyunca fakirlikle, hastalıklarla boğuşan Peyami Safa'nın kalemi, dostlarından birinin ifadesiyle ”kazanç tarlasında bir saban gibi işlemeye” mecburdu, aksi takdirde aç kalırdı. Ancak onun bu durumdan pek şikâyetçi olduğu söylenemez; çünkü azmini, başarılı olma hırsını hastalıklarına ve fakirliğine borçlu olduğunu düşünürdü. Bir yazısında, kendi tecrübesinden hareketle, zenginlik, sıhhat ve zekânın çok zaman haddinden fazla güven verdiği için insanı afyon gibi uyuşturduğunu, tembelliğe, ihmallere ve gevşekliğe sevk ettiğini; fakirlik ve hastalığın ise, onlara hemen teslim olunmazsa, iradeyi kırbaçlayıp uyuklayan enerjileri uyandırdığını söylüyor, başarılı olmuş çocuklardan örnekler veriyordu. Bütün acılarını, öfkelerini, isyanlarını başarıya dönüştürmeyi bilen Peyami Safa'nın hayat hikâyesi belki de romanlarından daha heyecan vericidir ve bu kitapta bu hikâye anlatıl maktadır.

Genres: Biography

544 pages, Paperback

First published January 1, 1998

About the author

Beşir Ayvazoğlu (1953 Zara, Sivas), edebiyatçı, şair, yazar, gazeteci.

Asıl ismi "Beşir Ayvaz" olup 11 şubat 1953 tarihinde Sivas’ın Zara ilçesinde doğmuştur. Sivas'ta ilk ve orta öğreniminin ardından 1975'te Bursa Eğitim Enstitüsü Edebiyat Bölümünü'nü tamamlamıştır. Çeşitli liselerde Türkçe ve edebiyat öğretmenliği yapmış, TRT’de uzman olarak çalışmıştır. Lise yıllarında mahallî gazetelerde amatör olarak yürüttüğü gazetecilik mesleğine Hergün, Tercüman, Türkiye, Zaman ve Yeni Ufuk gazeteleriyle, Aksiyon dergisindeki köşe yazarlığı ve yöneticilik ile devam etmiştir. 1985-1991 yılları arasında Tercüman gazetesinin “Kültür-Sanat” yönetmenliği yapmıştır. Yeni Ufuk gazetesinde ise genel yönetmen olarak çalışmıştır. Dergâh, Kubbealtı Akademi, Hareket, Hisar, İzlenim, Türk Edebiyatı, Türkiye Günlüğü, Yeni Türkiye gibi dergilerde birçok deneme ve makale yayımlamıştır. Bir dönem Kültür Bakanlığı danışmanı olarak görev yapmıştır.

ADTYK Atatürk Kültür Merkezi, İstanbul Şehir Tiyatroları Repertuar Kurulu, TDV İslâm Ansiklopedisi Türk Dili ve Edebiyatı Merkez ilim ve Redaksiyon Kurulu üyeliklerinde bulunmuştur. Ayrıca CNNTürk’te Hilmi Yavuz’la birlikte iki yıl “Gökkubbemiz” adlı kültür programını hazırlamış ve Kasım 2001-Temmuz 2005 tarihleri arasında Radyo ve Televizyon Üst Kurulu üyesi olarak görev yapmıştır. TRT 2’de “Bir Tepeden” adlı bir kültür programı hazırlayan yazar, halen Türk Edebiyatı Dergisi’nin genel yayın yönetmenliğini yürütmekte ve Zaman gazetesinde köşe yazarlığı yapmaktadır. Türkiye Yazarlar Birliği, İLESAM, Çocuk Vakfı ve Sezer Tansuğ Kültür ve Sanat Vakfı’nın kurucu üyeleri arasında yer alıp Türkiye Gazeteciler Cemiyeti'in de üyesidir. Şiir, deneme, araştırma, inceleme ve biyografi alanında yayımlanmış çok sayıda kitabı bulunmaktadır.

Şu an 15 Nisan 2015'te kurulmuş olan haber sitesi Karar.com'da köşe yazarlığı yapmaktadır. Ayvazoğlu aynı zamanda İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi'nde İstanbul Toplum ve Edebiyatı derslerine girmektedir.

Reviews

[Zeynep T. · Rating 5 out of 5]

Beşir Ayvazoğlu'nun kaleme aldığı Peyami: Hayatı, Sanatı, Felsefesi, Dramı beğenerek okuduğum biyografilerden oldu. Beşir Bey bu konuda zaten edebiyatımızın yüz aklarından.

Benim biyografide aradığım şekilde olabildiğince objektif, ele alınan kişiyi olumlu olumsuz tüm yönleriyle anlatan ve bunu yaparken de varsa eserleri ile hayatı arasındaki ilişkiyi veren metinlerden. Peyami Safa'nın roman ve hikayeleri daha çok yer etsin isterdim anlatılanlarda ama geçimini yazarak sağlayan bir edebiyatçıyı ayrıntılı ele almak zor.

Biyografiyi tarih kitabı olarak da okudum diyebilirim. İsmini Tevfik Fikret'in koyduğu Peyami Osman Safa 1899 yılında doğmuş. Osmanlı İmparatorluğu'ndan Cumhuriyet'e geçişte yaşanan özellikle harf inkılabının kuşağında yarattığı sarsıntıyı, 1930'lar ve 1940'larda komünizm karşıtlığı nedeniyle yaşanan kavgaları, yazarın çok partili yaşama geçişteki demokrasi karşıtlığını, edebiyatımızda o zaman da sorun teşkil eden intihal meselesini okumak ufuk açıcıydı. Peyami Safa da dahil olmak üzere herkes Fransız edebiyatından ya kopyalamış ya da genişçe esinlenmiş.

Dediğim gibi yazarın edebiyat eserleri çok yer tutmuyor metinde ama anlatımı, bibliyografyası, dizini, resimleriyle doğru düzgün biyografi okumak isteyenlere tavsiye ederim. Keşke her yazarımız hakkında böyle özenli çalışmalar yapılsa.

Bu arada Beşir Ayvazoğlu'nun yazdığı her kitabı okumak istiyorum. Biyografi yazarlarımızın ve okurlarının da çoğalmasını dilerim.

[Vera · Rating 5 out of 5]

Okuduğum en akıcı en etkileyici biyografilerdendi.