What do you think?
Rate this book
Цагаан бороо
432 pages, Paperback
Published January 1, 2022
19 people are currently reading
57 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 16 of 16 reviews
December 26, 2021
Бүү март, гэхдээ бүү өшил...
Номын өмнөх үгийг тэр чигээр нь бичмээр санагдаад. Арай ч бүгдий нь бичилтэй биш эхний хэсгийг нь биччий даа. Дараа эргэж уншмаар...
Хэдий амттай ч чихэр хоол биш. Зөвхөн чихрээр хоолловол хор болно. Биеийн эсэргүүцэл унасаар өвчин хуучид төд удалгүй баригдана. Түүн лугаа адил хүний оюун санаа, зүрх сэтгэл гэгч бас ямагт сайн сайхан юмаар угжуулваас гэнэн тэнэг рүү гулсана. Амьдралын анхны хатуу сорил бэрхшээлийн өмнө арчаагаа алдан сөхөрнө. Хувь хүн бүү хэл хүний нийгэм ч сульдан доройтдог. Улс үндэстэн ч үнэ цэнэт зүйлсээ хамгаалан тэмцэх чадваргүй болж, аажмаар мөхдөг. Учир нь муу муухай юмыг танин мэдэхгүй бол сайн сайхан үнэ цэнэтэй юмсынхаа үнэ цэнийг мэддэггүй, мэдлэггүй болчихдог.
гээд л эхэлсэн Цагаан бороо...
зуугаадхан жилийн өмнөх баруун хязгаарын монгол ард түмний гашуун түүх...
удаан уншлаа, анх уншиж эхлээд л бал цаас авч тэмдэглэж явмаар санагдаж, ямар их зовлон зүдүүр вэ гэж шаналж байсан, уншаад дууссаны дараа эргэж санаж, бичих ч хүсэл төрөхгүй хүнд болчихлоо. Жилд ядаж нэг удаа иймэрхүү монгол уран зохиол уншиж байх ёстойн байна.
Наминчимэд гуай элдэв илүү дутуу оршил, нуршилгүйгээр мундаг бичдэг юм байна. За зун эргэж нэг уншаад тэмдэглэж үлдвэл үлдье. Одоо болий доо
Засагт ханы 7 хөх чоно
1. Цоохор Ананд
2. Хялуу Сүх
3. Гоорин Даш
4. Халзан Дамба
5. Хөрзгий Жанчив
6. Занаг Базар
7. Гоо Лувсан.
Номын өмнөх үгийг тэр чигээр нь бичмээр санагдаад. Арай ч бүгдий нь бичилтэй биш эхний хэсгийг нь биччий даа. Дараа эргэж уншмаар...
Хэдий амттай ч чихэр хоол биш. Зөвхөн чихрээр хоолловол хор болно. Биеийн эсэргүүцэл унасаар өвчин хуучид төд удалгүй баригдана. Түүн лугаа адил хүний оюун санаа, зүрх сэтгэл гэгч бас ямагт сайн сайхан юмаар угжуулваас гэнэн тэнэг рүү гулсана. Амьдралын анхны хатуу сорил бэрхшээлийн өмнө арчаагаа алдан сөхөрнө. Хувь хүн бүү хэл хүний нийгэм ч сульдан доройтдог. Улс үндэстэн ч үнэ цэнэт зүйлсээ хамгаалан тэмцэх чадваргүй болж, аажмаар мөхдөг. Учир нь муу муухай юмыг танин мэдэхгүй бол сайн сайхан үнэ цэнэтэй юмсынхаа үнэ цэнийг мэддэггүй, мэдлэггүй болчихдог.
гээд л эхэлсэн Цагаан бороо...
зуугаадхан жилийн өмнөх баруун хязгаарын монгол ард түмний гашуун түүх...
удаан уншлаа, анх уншиж эхлээд л бал цаас авч тэмдэглэж явмаар санагдаж, ямар их зовлон зүдүүр вэ гэж шаналж байсан, уншаад дууссаны дараа эргэж санаж, бичих ч хүсэл төрөхгүй хүнд болчихлоо. Жилд ядаж нэг удаа иймэрхүү монгол уран зохиол уншиж байх ёстойн байна.
Наминчимэд гуай элдэв илүү дутуу оршил, нуршилгүйгээр мундаг бичдэг юм байна. За зун эргэж нэг уншаад тэмдэглэж үлдвэл үлдье. Одоо болий доо
Засагт ханы 7 хөх чоно
1. Цоохор Ананд
2. Хялуу Сүх
3. Гоорин Даш
4. Халзан Дамба
5. Хөрзгий Жанчив
6. Занаг Базар
7. Гоо Лувсан.
January 29, 2022
#ЦагаанБороо тэмдэглэл
Ай юутай их энэлэл шаналал, зовлон зүдгүүр, хагацал харуусал, харгислал, тарчлаан тамлал вэ? Нэгэн цагт тойгтныг сөхрүүлж, толгойтныг бөхийлгөж явсны үйлийн үр юм болов уу ч гэж бодох шиг.
Номын үйл явдлын хувьд 1900-аад оны эхэн үеийн Монгол дахь харийн түрэмгийлэл, ялангуяа өөрийн харьяа болгох гэсэн хятадын санаархал, босогч хуухуй нарын хөлд үрэгдэх эгэл монгол түмний зовлон зүдгүүр, тусгаар улс болохыг зорьсон эх оронч, баатарлаг эрсийн тэмцэл, үлгэр домогт л гардаг эрдэм чадал нь хэтийдсэн хувилгаадын нүдэнд үл үзэгдэх ид шид, халуун там руу орохоос ч буцахгүй үрээ гэсэн эхийн сэтгэл, сайны хажуугаар саар гэгчээр элэг нэгтнээ сул доройг нь далимдуулан шулах, дээрэлхэх цэвдэг сэтгэлтнүүд гээд номын үйл явдал өрнүүн, дүрүүд баялаг, нэг барьсан бол салмааргүй мөлжүүртэй сайхан бүтээл болжээ. Хамгийн аймшигтай нь эдгээр бүх зүйлс үнэн төдийгүй тэртээ зуун жилийн өмнөх үйл явдал мөртлөө өнөөгийн нийгэмд давтагдаад байгаа нь үнэхээр дотор харанхуйлж, сэтгэл түгшмээр.
Хятадууд хүний мах идсэн тухайд
Номон дээр гарах хятадуудын тухай зарим үйл явдлыг тодорхой бүлэг хүмүүс буруу, ташаа гэх эсэргүүцэл байх шиг байна. Ялангуяа хүүхдийн зулбадас битгий хэл амьд хүүхэд идэж байгаа хэсэг ... Би хувьдаа үүнийг үнэнээс халиагүй гэж бодож байна. Хятадууд шороон түмэн их хүнтэй, тэр их олон хүнийг мөр бүтэн гэдэс цатгалан байлгана гэдэг өвсөн дотроос зүү эрэхтэй адил хэцүү биз. Ямар сайндаа өмнө зүгийн хятадууд амьд амьтанг хараад “Энийг идэж болох уу?” гэж асуудаг, харин хойд зүгийн хятадууд “Энийг яаж идэх вэ?” гэж таарангуутаа асуудаг нь мэндлэх үг нь болчихсон байх вэ дээ. Тэр их олон хүн идэх хоолгүйдээ өт хорхойноос эхлүүлээд хөдөлж болох бүх зүйлсийг идэх зүйл хардаг байсан байх нь. Байсан гэж одоо хүртэл байгаа. Тээр нэг жил ахтайгаа Бээжингийн Ванфүжин гудамж хэсэж байхдаа жижиг өт хорхойноос эхлүүлээд бидний хүрэх битгийхэл үргээхээс цээрлэдэг лусын амьтан болох могой хүртэл, бас бус хилэнцэт хорхой, царцаа, далайн од, гүрвэл, жоом гэх мэтийг шорлож шараад зарж байгааг хараад дотор муухай оргиж билээ. Хамгийн аймшигтай нь зарим амьтад нь биеэ нэвт сүлбүүлж шорлуулсан хэдий ч гол нь тасраагүй арвагнан хөдөлж байх нь нүд халтирам, сэтгэл өвдмөөр ... Зулбадас идэх тухайд, 2012 онд Өмнөд Солонгост хятадаас орц найрлага нь үл мэдэгдэх капсултай бэлдмэл хилээр нууцаар оруулж ирэхийг завдсан байдаг. Энэ бэлдмэлийг Инчеоны нисэх буудлыг лабораторын ажилтан шинжилж үзэхэд 99,7% нь хүний DNA-тай таараад зогсохгүй хүний үс, хумсны жижиг хэсгүүд хүртэл гарч ирсэн байна. Эдгээр бэлдмэлийг солонгост амьдарч буй хятад иргэдэд хүргэх зорилготой байсан нь илрээд зогсохгүй сүүлд баримтат нэвтрүүлэг дээр амьгүй ургийг хатааж нунтагладаг талаар хятад иргэний ярьсан нь ч гарсан. Үүнээс харахад номон дээр гарах амьтай, амьгүйг идэх бол байдаг л хэрэг байсан биз гэж өөрийн эрхгүй бодогдлоо.
[https://www.youtube.com/watch?v=HmXWh...]
[https://www.theatlantic.com/internati...]
Монголыг эзлэх санаархал
Номын “Данжаадуудын яриа” дэд хэсэгт (354-363 хуудас) Тэргүүн Да захирагч бусад данжаадуудтайгаа хийсэн яриа хятадын монголыг эзлэх гэсэн хүсэл зоригоо тод томруун өгүүлсэн мэт.
“Өнөөдөр Дундад иргэн улс маань дотооддоо тав хуваагдан дайтаж байгаа ч ганцхан зүйл дээр санал нийлдэг юм. Тэр бол ар монголыг дээвэр туурган дороо эргүүлэн нэгтгэх, ар монголын газар нутагт хятад анжисны мөр гарч болох бүх газрыг хагалан эргүүлж, тариа тарих явдал юм” гэж Да данжаад хэлсэн нь өнөөг хүртэл хятад иргэдийн дотроо бодож явдаг санааг ил гаргасан нь энэ байлаа. Хятадын хаалттай интернет сүлжээнд үе үе ийм яриа өрнөдөг талаар Н.Төмөрхүү гэдэг хүний бичсэн “Эх нутгийг минь буцааж өг” гэж номонд тодорхой дурдсан байдаг. Ар монгол угаас хятадын нэг хэсэг байсан, эх нутгаа буцааж авмаар байна, өвөр монголыг өөртөө нэгтгэж чадсан одоо ар монголыг, Цэдэнбалын гахайн толгойг хага цохь (хятад иргэдийг албадан гаргаснаас болж) гэх мэтээр бичсэн байдаг ажээ. Саяхныг хүртэл Монголын газрын зураг Хятадтай хамт нэлийж нийлсэн байдаг байж билээ. Үүнээс үзэхэд Монголыг нэгтгэх хүсэл зорилго өдийг хүртэл байсаар буй. Гэвч хэрхэн? Яаж?
“Энэ жилдээ өр зээл нэхэхээ зогсоо. Нэмж аль болох их зээл өг. Бид монголыг тэр зээлтэй нь бүхэлд авахын цагт тэр өгсөн юмтайгаа хамт эргээд бидний тогоонд орж ирэх учраас бүү харамна. Гэхдээ хүрз зээтүү, алх дөш, тогоо жалавч гэх мэт төмөр эдийг бүү өг, өгсөн ч амархан элэгдэх, эвдрэх чанар муутайг нь өг. Харин элдэв амттан, торго дурдан голдуу өнгөлөг гялгаруудыг үнийг нь нугалан багасгаж зээл” гэж Да захирагчийн бусдадаа сануулах нь хамгийн анхаарууштай хэсэг болой. Японы NHK сувгийн Special нэвтрүүлгээр хуучны торгоны замаас улбаатай Хятадын засгийн газар Хятадыг Ази, Африк, Европтой газраар болон далайгаар холбох зорилготойгоор “Нэг бүс-нэг зам” санаачлагын тухай, энэ санаачлагын хүрээнд уг замаар дайрах орнуудад өгч буй хөгжлийн зээлийн асуудлыг хөндсөн байна. [https://www.facebook.com/dulguunc/vid...] АНУ-ын хөгжлийн төвийн судлаач Скотт Моррисын үзэж байгаагаар “Нэг бүс, нэг зам” дайран өнгөрөх нийт 68 улсын 23 нь улс орон Хятадаас авсан зээлээ буцаан төлж чадахгүй байх магадлалтай, тэр дундаа Пакистан, Лаос, Казакстан, Монгол гэх мэт 8 улс өрөө төлж чадахгүй гэсэн хамгийн өндөр магадлалтай байгаа ажээ. Хэрэв тухайн улс өрөө төлж чадахгүй нөхцөлд хүрвэл боомтын эрхийг хятадад шилжүүлэх, эсвэл нутаг дэвсгэртээ хятадын хангамжийн бааз байгуулдаг талаар сануулсан байна. Өөр нэг анхаарал татсан зүйл нь зээл авсан улс нь Хятадын Засгын Газрын дургүйцлийг хүргэвэл төсөлтэй хамааралгүй байсан ч шууд санхүүжилтийг зогсоож, буцаан төлүүлэх арга хэмжээ авах юм байна. Ялангуяа гэрээнд улс төрийн үзэл багтах ажээ. Тэгэхээр Өвөрмонголчууд монгол хэлээ сурч чадахгүй болсныг нүдэн балай чих нь дүлий царайлахаас өөр арга бидэнд байгаагүй байжээ гэж өөрийн эрхгүй бодогдном. Өрийн хавхын талаар барууны улс орон байн байн сануулах аятай судалгааны нийтлэл гаргаж тавьдаг болж. Өөр нэг анхаарал татсан зүйл нь Хятад улс зээл өгч буй төслийн үр ашигтай байдал, эргэн төлөлт тал дээр санаатай юу санаандгүй юу сул ханддаг байна. Юутай ч 100 жилийн өмнөх тэд, бид өдийг хүртэл огтхон ч өөрчлөгдөөгүй мэт.
Өртэйгөө мэдсээр байж дахин дахин зээл авах нь шар лам Шаарл Хэйс, Дамбатай жингийн үед тааралдсан хятад панзчиний яриаг эрхгүй санагдуулна. “Энэ Монголчууд их гэнэн, 5 настай хүүхэд мэт хэлдсэнд шууд итгэнэ. Данс тооцоо хөтөлнө гэж огтоос байхгүй .... Монголчуудын өр барагдана гэж үгүй, яг л ус голын ундарга мэт ....Бидний ажил, зорилго бол монголыг идэх, монголын цусыг сорох юм” гэж хэлэх нь хятад аялгаар чихэнд сонсогдоно.
Зуугаад жилийн өмнө зальжин овжин хятад данжаадуудын өрийн бичгийг устгах, шударга журмыг тогтоож, зон олныхоо төлөө амиа өргөх Засагт ханы долоон хөх чонос (Цоохор Ананд, Халзан Дамба, Занаг Базар, Хялуу Сүх, Гоорин Даш, Гоо Лувсан, Хөрзгий Жанчив)-оор түүчээлсэн эх орончид байжээ. Гэтэл одоо зэвсэг биш улс төрийн уран бодлогыг уралдуулдаг 21-р зуунд бид хэрхэх билээ? Хятад ч яахав төө явж сөөм ухар, хязгааргүй урагшла гэдэг мэхээрээ яваа бололтой. Гэвч бидэнд юу байгаа билээ??? Цаашид бид хэрхэх билээ? Хэрэв хятадын эрхшээлд дахин орвол? Энэ асуултууд өөрийн эрхгүй толгойд эргэлдэж, одоо байгаа өөрсдийгөө хараад дур гутах шиг ... Эрхгүй энэ номыг түүхээ санаж, түмнээ бодно уу хэмээн улсын ажил хийдэг хүмүүн болгонд өгч уншуулахсан. Эл номын үг үсэг, ширхэг санаа бүрийг үеийн үеийн эргэн санаж, энэхэн газар шороог авч үлдэх гэж өвөг дээдэс минь хэрхэн тэмцсэнийг уншиж мэдээсэй гэж чинхүү сэтгэлээсээ хүснэм. Юутай ч ус ихтэй, нартай, зүсэрсэн, шивэрсэн, шаагисан, цутгасан, асгарсан #цагаанбороон дундуурх аялал маань энд хүрээд өндөрлөв.
Ирээдүйд үрс минь гишгэх газартай, хөлбөрөх эх оронтой байх болтугай!
Ай юутай их энэлэл шаналал, зовлон зүдгүүр, хагацал харуусал, харгислал, тарчлаан тамлал вэ? Нэгэн цагт тойгтныг сөхрүүлж, толгойтныг бөхийлгөж явсны үйлийн үр юм болов уу ч гэж бодох шиг.
Номын үйл явдлын хувьд 1900-аад оны эхэн үеийн Монгол дахь харийн түрэмгийлэл, ялангуяа өөрийн харьяа болгох гэсэн хятадын санаархал, босогч хуухуй нарын хөлд үрэгдэх эгэл монгол түмний зовлон зүдгүүр, тусгаар улс болохыг зорьсон эх оронч, баатарлаг эрсийн тэмцэл, үлгэр домогт л гардаг эрдэм чадал нь хэтийдсэн хувилгаадын нүдэнд үл үзэгдэх ид шид, халуун там руу орохоос ч буцахгүй үрээ гэсэн эхийн сэтгэл, сайны хажуугаар саар гэгчээр элэг нэгтнээ сул доройг нь далимдуулан шулах, дээрэлхэх цэвдэг сэтгэлтнүүд гээд номын үйл явдал өрнүүн, дүрүүд баялаг, нэг барьсан бол салмааргүй мөлжүүртэй сайхан бүтээл болжээ. Хамгийн аймшигтай нь эдгээр бүх зүйлс үнэн төдийгүй тэртээ зуун жилийн өмнөх үйл явдал мөртлөө өнөөгийн нийгэмд давтагдаад байгаа нь үнэхээр дотор харанхуйлж, сэтгэл түгшмээр.
Хятадууд хүний мах идсэн тухайд
Номон дээр гарах хятадуудын тухай зарим үйл явдлыг тодорхой бүлэг хүмүүс буруу, ташаа гэх эсэргүүцэл байх шиг байна. Ялангуяа хүүхдийн зулбадас битгий хэл амьд хүүхэд идэж байгаа хэсэг ... Би хувьдаа үүнийг үнэнээс халиагүй гэж бодож байна. Хятадууд шороон түмэн их хүнтэй, тэр их олон хүнийг мөр бүтэн гэдэс цатгалан байлгана гэдэг өвсөн дотроос зүү эрэхтэй адил хэцүү биз. Ямар сайндаа өмнө зүгийн хятадууд амьд амьтанг хараад “Энийг идэж болох уу?” гэж асуудаг, харин хойд зүгийн хятадууд “Энийг яаж идэх вэ?” гэж таарангуутаа асуудаг нь мэндлэх үг нь болчихсон байх вэ дээ. Тэр их олон хүн идэх хоолгүйдээ өт хорхойноос эхлүүлээд хөдөлж болох бүх зүйлсийг идэх зүйл хардаг байсан байх нь. Байсан гэж одоо хүртэл байгаа. Тээр нэг жил ахтайгаа Бээжингийн Ванфүжин гудамж хэсэж байхдаа жижиг өт хорхойноос эхлүүлээд бидний хүрэх битгийхэл үргээхээс цээрлэдэг лусын амьтан болох могой хүртэл, бас бус хилэнцэт хорхой, царцаа, далайн од, гүрвэл, жоом гэх мэтийг шорлож шараад зарж байгааг хараад дотор муухай оргиж билээ. Хамгийн аймшигтай нь зарим амьтад нь биеэ нэвт сүлбүүлж шорлуулсан хэдий ч гол нь тасраагүй арвагнан хөдөлж байх нь нүд халтирам, сэтгэл өвдмөөр ... Зулбадас идэх тухайд, 2012 онд Өмнөд Солонгост хятадаас орц найрлага нь үл мэдэгдэх капсултай бэлдмэл хилээр нууцаар оруулж ирэхийг завдсан байдаг. Энэ бэлдмэлийг Инчеоны нисэх буудлыг лабораторын ажилтан шинжилж үзэхэд 99,7% нь хүний DNA-тай таараад зогсохгүй хүний үс, хумсны жижиг хэсгүүд хүртэл гарч ирсэн байна. Эдгээр бэлдмэлийг солонгост амьдарч буй хятад иргэдэд хүргэх зорилготой байсан нь илрээд зогсохгүй сүүлд баримтат нэвтрүүлэг дээр амьгүй ургийг хатааж нунтагладаг талаар хятад иргэний ярьсан нь ч гарсан. Үүнээс харахад номон дээр гарах амьтай, амьгүйг идэх бол байдаг л хэрэг байсан биз гэж өөрийн эрхгүй бодогдлоо.
[https://www.youtube.com/watch?v=HmXWh...]
[https://www.theatlantic.com/internati...]
Монголыг эзлэх санаархал
Номын “Данжаадуудын яриа” дэд хэсэгт (354-363 хуудас) Тэргүүн Да захирагч бусад данжаадуудтайгаа хийсэн яриа хятадын монголыг эзлэх гэсэн хүсэл зоригоо тод томруун өгүүлсэн мэт.
“Өнөөдөр Дундад иргэн улс маань дотооддоо тав хуваагдан дайтаж байгаа ч ганцхан зүйл дээр санал нийлдэг юм. Тэр бол ар монголыг дээвэр туурган дороо эргүүлэн нэгтгэх, ар монголын газар нутагт хятад анжисны мөр гарч болох бүх газрыг хагалан эргүүлж, тариа тарих явдал юм” гэж Да данжаад хэлсэн нь өнөөг хүртэл хятад иргэдийн дотроо бодож явдаг санааг ил гаргасан нь энэ байлаа. Хятадын хаалттай интернет сүлжээнд үе үе ийм яриа өрнөдөг талаар Н.Төмөрхүү гэдэг хүний бичсэн “Эх нутгийг минь буцааж өг” гэж номонд тодорхой дурдсан байдаг. Ар монгол угаас хятадын нэг хэсэг байсан, эх нутгаа буцааж авмаар байна, өвөр монголыг өөртөө нэгтгэж чадсан одоо ар монголыг, Цэдэнбалын гахайн толгойг хага цохь (хятад иргэдийг албадан гаргаснаас болж) гэх мэтээр бичсэн байдаг ажээ. Саяхныг хүртэл Монголын газрын зураг Хятадтай хамт нэлийж нийлсэн байдаг байж билээ. Үүнээс үзэхэд Монголыг нэгтгэх хүсэл зорилго өдийг хүртэл байсаар буй. Гэвч хэрхэн? Яаж?
“Энэ жилдээ өр зээл нэхэхээ зогсоо. Нэмж аль болох их зээл өг. Бид монголыг тэр зээлтэй нь бүхэлд авахын цагт тэр өгсөн юмтайгаа хамт эргээд бидний тогоонд орж ирэх учраас бүү харамна. Гэхдээ хүрз зээтүү, алх дөш, тогоо жалавч гэх мэт төмөр эдийг бүү өг, өгсөн ч амархан элэгдэх, эвдрэх чанар муутайг нь өг. Харин элдэв амттан, торго дурдан голдуу өнгөлөг гялгаруудыг үнийг нь нугалан багасгаж зээл” гэж Да захирагчийн бусдадаа сануулах нь хамгийн анхаарууштай хэсэг болой. Японы NHK сувгийн Special нэвтрүүлгээр хуучны торгоны замаас улбаатай Хятадын засгийн газар Хятадыг Ази, Африк, Европтой газраар болон далайгаар холбох зорилготойгоор “Нэг бүс-нэг зам” санаачлагын тухай, энэ санаачлагын хүрээнд уг замаар дайрах орнуудад өгч буй хөгжлийн зээлийн асуудлыг хөндсөн байна. [https://www.facebook.com/dulguunc/vid...] АНУ-ын хөгжлийн төвийн судлаач Скотт Моррисын үзэж байгаагаар “Нэг бүс, нэг зам” дайран өнгөрөх нийт 68 улсын 23 нь улс орон Хятадаас авсан зээлээ буцаан төлж чадахгүй байх магадлалтай, тэр дундаа Пакистан, Лаос, Казакстан, Монгол гэх мэт 8 улс өрөө төлж чадахгүй гэсэн хамгийн өндөр магадлалтай байгаа ажээ. Хэрэв тухайн улс өрөө төлж чадахгүй нөхцөлд хүрвэл боомтын эрхийг хятадад шилжүүлэх, эсвэл нутаг дэвсгэртээ хятадын хангамжийн бааз байгуулдаг талаар сануулсан байна. Өөр нэг анхаарал татсан зүйл нь зээл авсан улс нь Хятадын Засгын Газрын дургүйцлийг хүргэвэл төсөлтэй хамааралгүй байсан ч шууд санхүүжилтийг зогсоож, буцаан төлүүлэх арга хэмжээ авах юм байна. Ялангуяа гэрээнд улс төрийн үзэл багтах ажээ. Тэгэхээр Өвөрмонголчууд монгол хэлээ сурч чадахгүй болсныг нүдэн балай чих нь дүлий царайлахаас өөр арга бидэнд байгаагүй байжээ гэж өөрийн эрхгүй бодогдном. Өрийн хавхын талаар барууны улс орон байн байн сануулах аятай судалгааны нийтлэл гаргаж тавьдаг болж. Өөр нэг анхаарал татсан зүйл нь Хятад улс зээл өгч буй төслийн үр ашигтай байдал, эргэн төлөлт тал дээр санаатай юу санаандгүй юу сул ханддаг байна. Юутай ч 100 жилийн өмнөх тэд, бид өдийг хүртэл огтхон ч өөрчлөгдөөгүй мэт.
Өртэйгөө мэдсээр байж дахин дахин зээл авах нь шар лам Шаарл Хэйс, Дамбатай жингийн үед тааралдсан хятад панзчиний яриаг эрхгүй санагдуулна. “Энэ Монголчууд их гэнэн, 5 настай хүүхэд мэт хэлдсэнд шууд итгэнэ. Данс тооцоо хөтөлнө гэж огтоос байхгүй .... Монголчуудын өр барагдана гэж үгүй, яг л ус голын ундарга мэт ....Бидний ажил, зорилго бол монголыг идэх, монголын цусыг сорох юм” гэж хэлэх нь хятад аялгаар чихэнд сонсогдоно.
Зуугаад жилийн өмнө зальжин овжин хятад данжаадуудын өрийн бичгийг устгах, шударга журмыг тогтоож, зон олныхоо төлөө амиа өргөх Засагт ханы долоон хөх чонос (Цоохор Ананд, Халзан Дамба, Занаг Базар, Хялуу Сүх, Гоорин Даш, Гоо Лувсан, Хөрзгий Жанчив)-оор түүчээлсэн эх орончид байжээ. Гэтэл одоо зэвсэг биш улс төрийн уран бодлогыг уралдуулдаг 21-р зуунд бид хэрхэх билээ? Хятад ч яахав төө явж сөөм ухар, хязгааргүй урагшла гэдэг мэхээрээ яваа бололтой. Гэвч бидэнд юу байгаа билээ??? Цаашид бид хэрхэх билээ? Хэрэв хятадын эрхшээлд дахин орвол? Энэ асуултууд өөрийн эрхгүй толгойд эргэлдэж, одоо байгаа өөрсдийгөө хараад дур гутах шиг ... Эрхгүй энэ номыг түүхээ санаж, түмнээ бодно уу хэмээн улсын ажил хийдэг хүмүүн болгонд өгч уншуулахсан. Эл номын үг үсэг, ширхэг санаа бүрийг үеийн үеийн эргэн санаж, энэхэн газар шороог авч үлдэх гэж өвөг дээдэс минь хэрхэн тэмцсэнийг уншиж мэдээсэй гэж чинхүү сэтгэлээсээ хүснэм. Юутай ч ус ихтэй, нартай, зүсэрсэн, шивэрсэн, шаагисан, цутгасан, асгарсан #цагаанбороон дундуурх аялал маань энд хүрээд өндөрлөв.
Ирээдүйд үрс минь гишгэх газартай, хөлбөрөх эх оронтой байх болтугай!
April 29, 2022
Цагаан бороотой өдрүүдийг уйлж, уурлаж, ухаарч, дотор муухайрж, огиулж, өрөвдөж, хайрлаж, бахдаж, айж жихүүрхэж давсаан 😊
Эцэст нь тээр нэг жил хөл хүнд байхдаа хуурай бүгчим байшингаасаа гараад ганцаараа төрсөн нутаг руугаа эмээгээ зориод галт тэргэнд суугаад буух үед нар ээсэн мөртөө зөөлөн цас хаялсан, нэг их гоё цэвэр агаар цээж, уушгийг минь дүүргэж нүдний нулимс өөрийн эрхгүй гарч зогссон хаврын тэр нэг өдрийн дурсамж сэргэж, мэдрэмж нь сэдрэлээ...
Зүгээр л хамар амаа сарталзуулж, уушиг цээжээ түмбийлгэж, нус нулимсаа гоожтол цээж дүүрэн амьсгалмаар байна.
Бидэнд тэгэх боломж байгаа нь ямар их аз вэ...
Эцэст нь тээр нэг жил хөл хүнд байхдаа хуурай бүгчим байшингаасаа гараад ганцаараа төрсөн нутаг руугаа эмээгээ зориод галт тэргэнд суугаад буух үед нар ээсэн мөртөө зөөлөн цас хаялсан, нэг их гоё цэвэр агаар цээж, уушгийг минь дүүргэж нүдний нулимс өөрийн эрхгүй гарч зогссон хаврын тэр нэг өдрийн дурсамж сэргэж, мэдрэмж нь сэдрэлээ...
Зүгээр л хамар амаа сарталзуулж, уушиг цээжээ түмбийлгэж, нус нулимсаа гоожтол цээж дүүрэн амьсгалмаар байна.
Бидэнд тэгэх боломж байгаа нь ямар их аз вэ...
August 4, 2023
Хууч яриаг амь оруулж бичихдээ их сүрхий юм. Гэхдээ л Г.А. -г арай гүйцэхээргүй. Их аятайхан явж байснаа л дунд нь огцом огцом уншигчиддаа зориулсан суртал ухуулга, эсвэл нэг тунхаг бичиг шиг юм хавчуулаад явчих юм. Бас харилцан ярианууд нь арай л үнэмшилгүй. Жишээ нь хэд хоног нохой шиг гинжлэгдсэн хүн хажуугаар нь өнгөрөх хүмүүс рүү "нэг зүйл хэлье" гэж байна гээд боддоо (20 -р зууны эхэн үед).
May 9, 2022
Олон ном уншиж байсан ч, ийм ном уншиж байсангүй. Зүрх сэтгэлд нэвт хүрэх юм.
Монгол хүн бүр унших хэрэгтэй, номын сандаа тавиад дахин дахин уншдаг зохиолуудын маань нэг болох нь.
Энэ хэсэг ялангуяа маш их таалагдлаа. Эр зориг гардаг номонд айдсыг ингэж дүрсэлжээ:
“Юу болж буйг, юу болохыг мэдэхгүй байх, тэгээд мэдэхгүй байгаагаа мэдэхгүй байх л айдас юм”
Хэзээд үнэн үг санагдав.
Монгол хүн бүр унших хэрэгтэй, номын сандаа тавиад дахин дахин уншдаг зохиолуудын маань нэг болох нь.
Энэ хэсэг ялангуяа маш их таалагдлаа. Эр зориг гардаг номонд айдсыг ингэж дүрсэлжээ:
“Юу болж буйг, юу болохыг мэдэхгүй байх, тэгээд мэдэхгүй байгаагаа мэдэхгүй байх л айдас юм”
Хэзээд үнэн үг санагдав.
July 2, 2022
Уйлан хайлан уншлаа гэсэн сэтгэгдэл олон харсан. Зүгээр маркетинг сайтай ном юмуу даа гэж бодлоо. Нэг л наалдаж өгөлгүй байсаар дуусгаж чадсангүй орхилоо. Тэжээвэр-ийн араас уншсан болохоор таалагдаагүй ч байж магадгүй.
August 19, 2022
Амьдралдаа уншиж байсан хамгийн шилдэг ном байлаа. Монгол хүн болж төрсөн л бол заавал унших хэрэгтэй!!!
June 16, 2022
Бага насандаа тоглож сонсож амьдарч байсан болохоор газар усны нэр хууч домог гээд нилээд танил санагдаж байна. Шилийн сайн эрс гэж олон л сонсож байлаа. Гэхдээ яг ингээд биччихсэн зохиол түүх уншиж байгаагүй санагдаж байна. Яасан сүрхий сийрэг ухаантай, бяр чадалтай, сэтгэлтэй байсан юм бэ дээ. Хүний олонд муу нь чиг л их байж дээ. Одоо ч гэсэн хэлбэр дүрс нь өөрчлөгдсөнөөс биш ийм тэмцэл зөрчил явж л байгаа байх даа. Муугаасаа сайн нь илүү байгаасай л гэж бодох юм. Шимширмээр хэрцгий зүйл ч их гарлаа, нэг сонин харамсал төрүүлсэн мэдрэмж төрж байна.
July 18, 2025
Ойрд ийм амттай, уншууртай сайхан ном уншаагүй байсан, ёстой л загатнасан газар маажих шиг боллоо. Ямар ч сайхан дүрсэлдэг юм, яасан ч уран яруу хэлээр бичдэг юм. Кино үзэж байгаа мэт гэхдээ бас хурдан дуусгачихмааргүй тийм л сайхан бүтээл байлаа.
Одоо энх тунх ийн амьдарч байгаадаа талархаж байна, бас бидэнд ийм боломж олгосон өвөг дээдэстээ талархаж байна.
Одоо энх тунх ийн амьдарч байгаадаа талархаж байна, бас бидэнд ийм боломж олгосон өвөг дээдэстээ талархаж байна.
November 9, 2023
Номын ишлэлээс:
Хүн гэдэг нүүрлэн ирсэн зовлонг зовлогоороо зүдэн туулж байж л сая нэг ойлгодог аж, зовлон дутуудвал ухаарал дутдаг, магад эсрэгээрээ ухаарч сэрэх нь дутахаар түүнийг зовлонгоор нөхөж ойлгуулж өгдөгч байж магад. Б. Номинчимэд
гашуун ч гэсэн мэдэх ёстой түүх.
Хүн гэдэг нүүрлэн ирсэн зовлонг зовлогоороо зүдэн туулж байж л сая нэг ойлгодог аж, зовлон дутуудвал ухаарал дутдаг, магад эсрэгээрээ ухаарч сэрэх нь дутахаар түүнийг зовлонгоор нөхөж ойлгуулж өгдөгч байж магад. Б. Номинчимэд
гашуун ч гэсэн мэдэх ёстой түүх.
March 5, 2022
Хөөрхий монголчууд минь 😢😢😢
July 10, 2022
Мартаж үл болно
December 9, 2022
Дагадаг зохиолч маань нэгээр нэмэгдлээ.
May 22, 2023
Even though the story timeline is about century ago, the societal problems people face, and the suffering of the human nature reflect the present.
October 4, 2023
70% уншиад явж байна
Displaying 1 - 16 of 16 reviews